Cơ sở lý thuyết về thiết kế

Khái niệm chương trình du lịch Khái niệm du lịch: “Du lịch là các hoạt động có liên quan đến chuyến đi của con người ngoài nơi cư trú thường xuyên trong thời gian không quá 01 năm liên

Cơ Sở Lý Thuyết Về Thiết Kế, Điều Hành Tour Du Lịch

1 Chương trình du lịch

1.1 Khái niệm chương trình du lịch

Khái niệm du lịch: “Du lịch là các hoạt động có liên quan đến chuyến đi của con người ngoài nơi cư trú thường xuyên trong thời gian không quá 01 năm liên tục nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan, nghỉ dưỡng, giải trí, tìm hiểu, khám phá tài nguyên du lịch hoặc kết hợp với mục đích hợp pháp khác.” (Luật Du lịch 2017)

Hiện nay, trong các tài liệu về khoa học du lịch chưa có định nghĩa thống nhất về chương trình du lịch (CTDL) Có rất nhiều quan điểm khác nhau về chương trình du lịch trên thế giới cũng như tại Việt Nam

Theo những quy định về du lịch lữ hành trọn gói của các nước liên minh Châu Âu (EU) và Hiệp hội các hãng lữ hành Vương quốc Anh trong cuốn “Kinh doanh du lịch lữ hành” nhận định “Chương trình du lịch là sự kết hợp được sắp xếp từ trước của ít nhất hai trong số các dịch vụ nơi ăn, ở, các dịch vụ khác sinh ra từ dịch vụ giao thông hoặc nơi

ăn, ở và nó được bán với mức giá gộp và thời gian của chương trình phải nhiều hơn 24 giờ.”

Tại Việt Nam, theo nhóm nghiên cứu bộ môn Du Lịch, Đại học Kinh tế Quốc dân trong giáo trình “Quản trị kinh doanh lữ hành” thì định nghĩa chương trình du lịch như sau: “Chương trình du lịch trọn gói là những nguyên mẫu để căn cứ vào đó, người ta tổ chức các chuyến du lịch với mức giá đã được xác định trước Nội dung của chương trình

du lịch thể hiện lịch trình thực hiện chi tiết với các hoạt động từ vận chuyển, lưu trú, ăn uống, vui chơi giải trí tới tham quan Mức giá của chuyến du lịch bao gồm giả của hầu hết các dịch vụ và hàng hóa phát sinh trong quá trình thực hiện lịch.”

Theo luật du lịch Việt Nam 2017 thì “chương trình du lịch là văn bản thể hiện lịch trình, dịch vụ và giá bán được định trước cho chuyến đi của khách du lịch từ điểm xuất phát đến điểm kết thúc chuyến đi.”

Ta có thể hiểu chương trình du lịch là một tập hợp các dịch vụ, hàng hoá được sắp đặt trước, liên kết với nhau, để thoả mãn ít nhất hai nhu cầu khác nhau trong quá trình tiêu dùng du lịch của khách với mức giá gộp xác định và bán trước khi tiêu dùng của khách

1.2 Đặc điểm và các yếu tố cấu thành một chương trình du lịch

* Đặc điểm của chương trình du lịch

Theo Nguyễn Văn Hợp (2020) cho rằng chương trình du lịch là một sản phẩm đặc biệt, có những đặc điểm cơ bản như:

“CTDL là một sản phẩm vô hình, du khách không thể nhìn thấy, sờ thấy, hoặc mô tả trước khi họ sử dụng sản phẩm đó Kết quả khi mua chương trình du lịch là sự trải nghiệm về nó, chứ không phải sở hữu nó

Chất lượng của một chương trình du lịch phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: Tiêu chuẩn của nơi lưu trú, tính hiệu năng của dịch vụ vận chuyển, chất lượng của các bữa ăn trong chương trình, thái độ của người hướng dần và kể cả mong muốn sử dụng mức độ chất lượng dịch vụ như thế nào từ phía du khách

CTDL là một sản phẩm không thể đầu cơ tích trữ và cũng không thể để dành nếu không được bán thì sẽ không mang lại lợi nhuận cho doanh nghiệp Chương trình du lịch nếu không được sử dụng tại một thời điểm xác định, nó vĩnh viễn chỉ nằm trên một văn bản nào đó và không mang lại hiệu quả kinh tế

CTDL là phương tiện chính kết nối du khách với địa điểm DL và các điểm DV Bên cạnh đó chương trình du lịch cũng có thể linh hoạt thay đổi tuỳ mong muốn của DK trong quá trình sử dụng

CTDL có tính dế bị bắt chước Vì quá trình KD phải phổ biến rộng khắp, ít giữa được bí mật sản xuất riêng Đồng thời việc sao chếp chương trình du lịch là rất dễ dàng, bên cạnh đó cũng chưa có luật rõ ràng để bảo vệ quyền sở hữu các chương trình du lịch.”

* Các yếu tố cấu thành một chương trình du lịch

“Yếu tố lịch trình

Lịch trình của chương trình du lịch là kế hoạch chi tiết các hoạt động sẽ được thực hiện trong một chương trình du lịch Nó thể hiện rõ về thời gian, địa điểm sẽ diễn ra một hoạt động cụ thể Lịch trình du lịch phải chi tiết từng giờ, từng buổi, từng ngày, từng hoạt động trong chương trình du lịch

Lịch trình du lịch là yếu tố quan trọng hàng đầu dẫn đến sự thành công hay thất bại của cả chương trình du lịch Khách du lịch có cảm nhận được giá trị của chuyến đi hay không là phụ thuộc vào chất lượng của lịch trình

Lịch trình của chương trình du lịch cũng là yếu tố nền tảng để xác định các dịch vụ

sẽ sử dụng trong chương trình du lịch và có ảnh hưởng đến việc tính giá thành của chương trình du lịch đó

Lịch trình được xây dựng trên cơ sở tuyến, điểm du lịch Khi xây dựng lịch trình phải đảm bảo tính khoa học về không gian, thời gian, mục đích, ý nghĩa cho mỗi hoạt động Việc xây dựng một lịch trình du lịch đòi hỏi người xây dựng phải có kiến thức tốt

về hệ thống tuyến điểm, có am hiểu thực tế thì việc xây dựng lịch trình mới đảm bảo tính hợp lý và hiệu quả sử dụng của chương trình du lịch

Yếu tố dịch vụ

Một chương trình du lịch được cấu thành từ sự kết hợp của rất nhiều dịch vụ thành phần như: Dịch vụ vận chuyển, dịch vụ lưu trú, dịch vụ ăn uống, dịch vụ tham quan, dịch

vụ hướng dẫn, các dịch vụ bổ sung khác… Do đó, chất lượng của chương trình du lịch phụ thuộc phần lớn vào chất lượng của các dịch vụ thành phần

Trong một chương trình du lịch các dịch vụ sẽ không thể tách rời, nó luôn luôn phải được thể hiện trong chương trình du lịch Số lượng các dịch vụ và chất lượng các dịch vụ thể hiện chất lượng của chương trình du lịch và ảnh hưởng nhiều nhất đến giá của chương trình du lịch đó

Yếu tố DV cũng tạo nên sự khác biệt giữa chương trình du lịch này với chương trình du lịch khác, tạo nên tính cạnh tranh trên thị trường du lịch và ảnh hưởng tới quyết định mua sản phẩm của khách hàng

Khi lựa chọn các DV để đưa vào chương trình du lịch, nhà xây dựng chương trình

du lịch phải cân nhắc kỹ lưỡng trước khi đưa một DV vào xây dựng chương trình du lịch Những DV được đưa vào chương trình du lịch phải là những DV cần thiết cho chương trình, những DV tạo nên giá trị ý nghĩa cho chuyến đi, những DV thỏa mãn nhu cầu mong muốn của khách hàng và những DV đáp ứng được nhu cầu chiến lược kinh doanh của đơn vị lữ hành

Yếu tố về giá bán

Trên tổng thể một văn bản của một chương trình du lịch thì yếu tố giá bản chỉ chiếm một dung lượng rất nhỏ, nhưng có sức ảnh hưởng lớn đến quyết định mua của khách hàng Giá bán cho một chương trình du lịch thường được ấn định trên đơn vị một người Mỗi chương trình du lịch sẽ có một giá bán khác nhau phụ thuộc vào nội dung của lịch trình và số lượng cũng như chất lượng các dịch vụ thành phần trong chương trình

Giá bán được đưa ra sau khi thiết kế chương trình du lịch tính toán tất cả các chi phí cho những chuyến đi cũng như mong muốn lới nhuận và phụ thuộc vào chiến lược KD của DN.” (Nguyễn Văn Hợp, 2020)

1.3 Phân loại chương trình du lịch

* Căn cứ vào nguồn gốc phát sinh

“Có 3 loại bao gồm: chương trình du lịch chủ động, chương trình du lịch bị động, chương trình du lịch kết hợp

Chương trình du lịch chủ động: Là loại chương trình mà DN lữ hành chủ động nghiên cứu thị trường, xây dựng các chương trình du lịch, ấn định các ngày thực hiện, ấn định mức giá Sau đó, mới tổ chức bán và thực hiện các chương trình Chỉ có các DN lữ hành lớn, có thị trường ổn định mới tổ chức các chương trình du lịch chủ động do tính

nhằm tới thị trường khách lẻ, tức là bán cho từng nhóm khách nhỏ hay từng cá nhân, sau

đó tập hợp các nhóm khách lại và thực hiện chung chương trình ấy

Chương trình du lịch bị động Là loại chương trình mà DN lữ hành chỉ xây dựng chương trình sau khi có yêu cầu cụ thể của đối tác thường là một tập thể, cơ quan hay đơn

vị Hai bên tiến hành thỏa thuận và thực hiện sau khi đã ký kết hợp đồng chương trình sẽ được thực hiện chương trình du lịch loại này thường ít rủi ro vì DN lữ hành đã nắm được gần chính xác khoảng lợi nhuận trước khi tiến hành ký kết hợp đồng Nhưng để thực hiện bản được nhiều loại chương trình du lịch loại này đòi hỏi DN phải xây dựng được một mạng lưới thị trưởng đủ lớn

Chương trình du lịch kết hợp: Là sự hoà nhập của hai loại chương trình trên DN chủ động nghiên cứu và xây dựng chương trình du lịch nhưng không ấn định ngày thực hiện Thông qua các hoạt động marketing, quảng cáo khách du lịch sử tìm đến với DN lữ hành Trên cơ sở chương trình có sẵn, hai bên thỏa thuận kỹ kết hợp đồng và thực hiện

CT

* Căn cứ vào các dịch vụ cấu thành và mức độ phụ thuộc trong tiêu dùng

Có 5 loại bao gồm: chương trình du lịch trọn gói có người tháp tùng, CT có hướng dẫn viên từng chặn, chương trình du lịch độc lập đầy đủ, CT độc lập tối thiểu, CT tham quan

CTDL trọn gói có người tháp tùng có các đặc điểm nổi bật sau:

Bao gồm hầu hết các thành phần dịch vụ vận chuyển, lưu trú, ăn uống, tham quan, hướng dẫn, giải trí và các dịch vụ khác đã được sắp đặt ở mức tối đa

Giá trọn gói của tất cả các dịch vụ chi phi thường thấp hơn so với dịch vụ cùng loại của các chương trình du lịch khác Giá tính theo đầu khách ở buồng đôi, giá theo thời vụ

du lịch

Một chương trình du lịch trọn gói có người tháp tùng tiêu biểu phải được sắp xếp trước và liên kết bởi các thành phần sau:

Phương tiện vận chuyển: Trong chương trình du lịch tùy thuộc vào các điều kiện cụ thể mà sử dụng các phương tiện, chẳng hạn có thể kết hợp giữa hai loại máy bay ô tô, máy bay tàu thủy, tàu hỏa ô tô hoặc chỉ một loại tàu hỏa, hoặc chỉ ô tô Đặc điểm của phương tiện vận chuyển như là chủng loại, thứ hạng, nhà ga, bến cảng, sân bay, uy tín của các hãng vấn chuyển DV vận chuyển được xác định là thành phần chính quan trọng nhất của chương trình du lịch trọn gói

Nơi ở: Được sắp xếp vào thành phần quan trọng thứ hai của chương trình du lịch trọn gói vì nó thỏa mãn nhu cầu thiết yếu là chỗ lưu trú Tùy thuộc vào điều kiện cụ thể

mà nơi ở có thể là các loại hạng cơ sở lưu trú, chủng loại buồng, giường

Lộ trình: Được sắp xếp vào thành phần quan trọng thứ ba của chương trình du lịch trọn gói Nó bao gồm số điểm dừng, thời gian tại mỗi điểm, thời gian và khoảng cách giữa điểm đi và điểm đến các hoạt động cụ thể của từng buổi từng ngày với thời gian và không gian là được ấn định trước

Bữa ăn: Được sắp xếp vào thành phần quan trọng thứ tư của chương trình du lịch trọng gói Nó bao gồm các bữa ăn, nơi ăn, thực đơn, có thể chọn món ăn hoặc không, các loại nước uống có cồn

Tham quan giải trí: Là thành phần không chỉ quan trọng mà nó còn là thành phần đặc trưng để thoả mãn nhu cầu cảm thụ cái đẹp và giải trí của khách Tuỳ thuộc vào điều kiện cụ thể lựa chọn các đối tượng tham quan, các loại hình vui chơi giải trí khác

Quản lý và hướng dẫn viên: Là thành phần làm gia tăng giá trị của các DV đoen lẻ nói trên, làm thoả mãn sự mong đợi của khách trong chuyến đi Nó bao gồm việc tổ chức, thông tin và kiểm tra

Các thành phần khác: Như các hàng hoá biếu, tặng, các DV bổ sung khác như nước uống cho cả hành trình, bảo hiểm,…

Chương trình du lịch chỉ có hướng dẫn viên tại điểm đến: Đây là một dạng của

chương trình du lịch trọn gói có người tháp tùng Loại chương trình này có đặc điểm tương tự như loại chương trình du lịchcó người tháp tùng nhưng khác biệt ở chỗ không

có người tháp tùng trong suốt hành trình mà tại mỗi điểm đến trong chương trình có người đại diện của DN lữ hành hướng dẫn và trợ giúp khách Loại chương trình này có thể gồm nhiều hoặc chỉ một điểm đến

Chương trình du lịch độc lập đầy đủ theo đơn đặt hàng của khách Khác với

chương trình du lịch phụ thuộc, chương trình du độc lập kết, sắp đặt các theo yêu cầu của khách Loại chương trình này có các đặc điểm nổi bật là: Đáp ứng chính xác mong muốn của khách, tất cả mọi chi tiết trong suốt quá trình đi du lịch đều được lên kế hoạch trước, tiêu dùng độc lập theo sở thích riêng Giá của chương trình là giá tất cả các dịch vụ cấu thành chương trình và được bán theo giá trọn gói Giá thường đắt hơn so với các chương trình du lịch khách có các DV cùng thứ hạng, cùng lượng và cùng thời gian

Chương trình du lịch độc lập tối thiểu theo đơn đặt hàng của khách Loại chương

trình này là một biến dạng của chương trình du lịch độc lập đầy đủ, chỉ khác ở chỗ giới

hạn hai dịch vụ cơ bản Chương trình này có các đặc điểm nổi bật như sau: Bao gồm hai

dịch vụ cơ bản là vận chuyển và lưu trú Giá trọn gói bao gồm chi phí về máy bay, chi phi

lưu trú, chi phí vận chuyển từ nhà ga/cảng đến khách sạn và ngược lại Tổng chi phi trọn

gói của chương trình này có thể thay đổi tùy thuộc vào tuyển điểm du lịch, lựa chọn khách sạn, ngày khởi hành, thời gian của chuyến đi và các dịch vụ không bắt buộc Chi phi cho các dịch vụ trong chương trình này thường đắt hơn so với chi phi của các dịch vụ

cùng loại trong chương trình du lịch trọn gói đi theo đoàn có người tháp tùng Không đi

theo đoàn có tổ chức, không có hướng dẫn viên, khách tự đi và tự định liệu các hoạt động theo sở thích của mình và có nhiều sự lựa chọn

Chương trình du lịch tham quan Đây là loại chương trình với mục đích chủ yếu là

thưởng ngoạn các giá trị của tài nhiên và nhân văn tại một điểm du lịch trong thời gian ngắn Chương trình du lịch tham quan có các đặc điểm sau đây: Phục vụ cho một chuyến tham quan ngắn ở một điểm hay khu du lịch nào đó Độ dài của chương trình có thể vài giờ hoặc trong ngày với phạm vi hẹp Phần lớn các chương trình loại này đều có hướng dẫn viên của DN đi kèm hoặc có dịch vụ hướng dẫn tham quan tại chỗ Giá của chương trình là giá trọn gói của các dịch vụ phục vụ cho quá trình tham Loại chương trình này

có thể bán tách rời và có thể được bán kèm theo với các sản phẩm của hãng vận chuyện hàng không, đường thuỷ, đường sắt, đường bộ, hoặc là các cơ sở kinh doanh lưu trú

* Căn cứ vào mức giá

Có 3 loại bao gồm: Giá trọn gói, giá của các dịch vụ cơ bản, giá tự chọn

Chương trình theo mức giá trọng gói: Boa gồm tất cả các DV, hàng hoá có trong

chương trình du lịch và giá của chương trình du lịch là giá trọn gói Đây là hình thức chủ yếu của chương trình du lịch do các công ty lữ hành tổ chức

Chương trình theo mức giá cho các dịch vụ cơ bản: Chỉ bao gồm một số dịch vụ

chủ yếu của chương trình du lịch với nội dung đơn giản Hình thức này thường do các hãng hàng không bán cho khách du lịch công vụ Giá chỉ bao gồm vé máy bay, chi phí lưu trú, và chi phí vận chuyển tới khách sạn

Chương trình du lịch theo mức giá tự chọn Với hình thức này khách du lịch có thể

tùy ý lựa chọn các cấp độ chất lượng phục vụ khác nhau với các mức giá khác nhau Cấp

độ chất lượng được xây dựng trên cơ sở thứ hạng khách sạn, mức tiêu chuẩn ăn uống hoặc phương tiện vận chuyển Khách có thể lựa chọn từng thành phần riêng lẻ của chương trình hoặc công ty lữ hành chỉ đề nghị lựa chọn các mức khác nhau của cả một chương trình tổng thể Loại chương trình này đáp ứng đúng các mong muốn của từng các nhân khách du lịch, nhưng rất khó khăn và phức tạp trong việc tổ chức thực hiện của doanh nghiệp lữ hành

* Căn cứ vào mục đích của chuyến du lịch và loại hình du lịch

Mỗi mục đích của chuyến đi và mỗi loại hình du lịch có chương trình du lịch tương ứng, ví dụ: Chương trình du lịch nghỉ ngơi, giải trí, chữa bệnh; Chương trình du lịch theo chuyên để Văn hóa, lịch sử, phong tục tập quán; Chương trình du lịch công vụ, du lịch MICE; Chương trình du lịch tàu thủy (Cruise Line); Chương trình du lịch tôn giao, tín ngưỡng; Chương trình du lịch sinh thái; Chương trình du lịch thể thao, khám phá và mạo hiểm leo núi lặn biển đi xuyên rừng rậm…” (Lê Hồ Quốc Khánh, 2019)

2 Thiết kế chương trình du lịch

2.1 Khái niệm thiết kế chương trình du lịch

Theo Nguyễn Hoàng Long (2014): “Thiết kế chương trình du lịch là việc sắp xếp các hoạt động của du khsch, các điểm tham quan theo trình tự, thời gian nhất định và hợp lý.”

2.2 Quy trình thiết kế chương trình du lịch

“Bước 1: Nghiên cứu thị trường

Nghiên cứu thời gian rỗi của thị trường du lịch: Đây là yếu tố cơ bản quyết định đến việc đi du lịch của du khách Ngày nay, kinh tế ngày càng phát triển, đời sống con người dần dần được cải thiện Xu hướng chung trong giai đoạn phát triển hiện đại là giảm bớt thời gian làm việc và tăng thời gian nhận rồi Để tìm cách gia tăng thời gian rồi của du khách tiềm năng, nhiều chuyên gia kinh tế du lịch đã chia thời gian ngoài giờ làm việc thành các khoản thời gian có mục đích khác nhau

Thời gian nhàn rỗi có thể tăng lên nếu con người sử dụng hợp lý quỹ thời gian và có chế độ làm việc đúng đắn Thời gian rồi còn được tăng lên bằng cách giảm thời gian của các công việc ngoài giờ khác như giảm thời gian mua sắm, thời gian tụ tập để ăn uống Thời gian rỗi nằm trong quỹ thời gian, còn thời gian giành cho du lịch, thể thao, nghỉ ngơi lại nằm trong thời gian rỗi Do vậy, du lịch muốn phát triển tốt phải nghiên cứu đầy

đủ cơ cấu của thời gian ngoài giờ làm việc

Nghiên cứu khả năng tài chính của du khách: Nền kinh tế phát triển sẽ làm cho người dân có mức sống cao, do đó họ có khả năng thành toàn cho các nhu cầu du lịch trong nước và nước ngoài Khi đi du lịch và lưu trú ngoái nơi cư trụ thường xuyên của mình, khách du lịch là người tiêu dùng, ở đó có khá nhiều loại dịch vụ, hàng hoa để du khách mua sắm

Để có thể đi du lịch và tiêu dùng du lịch, họ phải có điều kiện và vật chất đó là một trong những điều kiện cần thiết để biến nhu cầu đi du lịch nói chung thành nhu cầu có khả năng thanh toán, vì khi đi du lịch khách phải chi trả rất nhiều loại dịch vụ và và xu

hướng của con người khi đi du lịch là phải tiêu nhiều tiền Chính vì vậy, thu nhập của người dân là yếu tố quan trong và là điều kiện vật chất để họ có thể tham gia du lịch Nghiên cứu trình độ dân trí của thị trường du lịch: Sự phát triển của du lịch còn phụ thuộc vào trình độ văn hóa chung của dân cư ở một đất nước, một vùng Nếu văn hóa của cộng đồng được nâng cao thì nhu cầu đi du lịch của con người ở đó tăng lên Mặt khác, nếu trình độ văn hóa của cư dân ở một đất nước cao thì khi phát triển du lịch đất nước đó

sẽ phục vụ du khách một cách chu đáo và bài bản hơn

Trình độ dân trí còn thể hiện qua cách ứng xử với môi trường xung quanh, bằng thái

độ của du khách với người dân địa phương, và của cư dân địa phương với du khách Nếu

du khách hoặc cư dân địa phương có trình độ hiểu biết thì sẽ làm cho giá trị các chuyển đi được tăng lên Ngược lại, chính các hành vì thiếu văn hóa của họ sẽ là nhân tố có thể làm cản trở sự phát triển của du lịch

Bước 2: Nghiên cứu thị trường cung

Nghiên cứu về các tài nguyên du lịch: Tài nguyên du lịch là yếu tố đóng vai trò quan trọng bậc nhất đối với ngành du lịch Tài nguyên du lịch bao gồm tài nguyên du lịch nhân văn và tài nguyên du lịch từ nhiên Các giá trị văn hóa, lịch sử chính trị và kinh tế

có ý nghĩa đặc trưng cho sự phát triển ở một điểm, một vùng hay một quốc gia

Các tài nguyên có giá trị lịch sử có sức hút đặc biệt với du khách có trình độ hiểu biết cao Thông thường giá trị tài nguyên này thu hút cả khách nội địa muốn tìm hiểu về lịch sử dân tộc mình và cả du khách quốc tế muốn tăng sự hiểu biết về quốc gia khác khi

họ đến

Các tài nguyên có giá trị kinh tế cũng có sức hấp dẫn đối với phần lớn khách du lịch

vì khách du lịch hay so sánh những thành tựu kinh tế của đất nước mình đến thăm so với những năm trước hoặc có sự so sánh giữa quốc gia mà khách tới thăm và đất nước mình Bên cạnh đó tài nguyên chính trị cũng có giá trị phát triển du lịch, giúp cho du khách hiểu biết hơn về thể chế chính trị cách vận hành của bộ máy nhà nước tại nơi họ đến Bên cạnh đó tài nguyên mang tính chính trị đó là những thành tựu trong đường lối