Tải free cơ sở lý thuyết về đòn bẩy tài chính mới nhất

Khái niệm đòn bẩy tài chính Đòn bẩy tài chính là mức độ sử dụng vốn vay trong tổng nguồn vốn của doanh nghiệp nhằm hy vọng làm gia tăng tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu hoặc thu nhậ

Tải Free Cơ Sở Lý Thuyết Về Đòn Bẩy Tài Chính Mới Nhất

1 Khái quát chung về đòn bẩy tài chính

1.1 Khái niệm đòn bẩy tài chính

Đòn bẩy tài chính là mức độ sử dụng vốn vay trong tổng nguồn vốn của doanh nghiệp nhằm hy vọng làm gia tăng tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu hoặc thu nhập trên mỗi cổ phần Khoản vốn vay này thuộc phần nguồn vốn của công ty trong bảng cân đối kế toán

Đòn bẩy tài chính là sự kết hợp giữa nợ phải trả và vốn chủ sở hữu trong công cụ điều hành chính sách tài chính của doanh nghiệp Đòn bẩy tài chính sẽ rất lớn trong các doanh nghiệp có tỷ trọng nợ phải trả cao hơn vốn chủ sở hữu và ngược lại

1.2 Các nhóm chỉ số đòn bẩy tài chính

Đòn bẩy tài chính luôn được coi là con dao hai lưỡi Nếu như nó được sử dụng một cách đúng đắn sẽ mang lại hiệu quả vô cùng lớn cho doanh nghiệp, thúc đẩy lợi nhuận của doanh nghiệp mạnh mẽ Tuy nhiên nếu như sử dụng không hiệu quả khi tình hình kinh doanh trở lên xấu đi không như mong đợi thì nó có thể là nguy cơ phá sản với các chủ doanh nghiệp

Không có con số cụ thể cho việc sử dụng đòn bẩy tài chính bao nhiêu thì hiệu quả và hợp lý theo các chuyên gia phân tích kinh tế và các chủ doanh nghiệp từ các tập đoàn lớn Điều này hoàn toàn phụ thuộc nhiều vào trình độ phân tích tình hình kinh doanh của doanh nghiệp cũng như cách sử dụng vốn Các doanh nghiệp có thể so sánh dựa vào chỉ

số bình quân trong ngành để làm xác định mức độ sử dụng đòn bẩy tài chính một cách hợp lý

Có rất ít doanh nghiệp sản xuất kinh doanh mà không sử dụng nợ từ bên ngoài và hầu hết đều phải vay nợ tại một thời điểm nhất định để mua máy móc thiết bị, xây dựng nhà xưởng, trả lương cho công nhân viên, Đối với các nhà đầu tư, họ căn cứ vào mức

độ nợ và tình hình tài chính của doanh nghiệp để quyết định đầu tư một cách an toàn Các

hệ số đòn bẩy tài chính luôn là yếu tố nên được xem xét đầu tiên và cần dựa vào những nhóm chỉ số sau:

1.2.1 Chỉ số Nợ/Tổng tài sản (D/A)

Chỉ số Nợ/Tổng tài sản

Tổng nợ Tổng tài sản

Hệ số nợ trên tổng tài sản đo lường mức độ sử dụng nợ vay của doanh nghiệp để tài trợ cho tổng tài sản đó Điều này có nghĩa trong tổng số tài sản hiện tại của doanh nghiệp được tài trợ khoảng bao nhiêu phần trăm là nợ vay

Hệ số này nếu cao thể hiện sự bất lợi đối với các chủ nợ nhưng lại có lợi cho chủ sở hữu nếu đồng vốn được sử dụng có khả năng sinh lợi cao Tuy nhiên, chỉ số này quá thấp cũng có hàm ý cho thấy doanh nghiệp chưa tận dụng kênh huy động vốn bằng nợ, tức chưa khai thác tốt đòn bẩy tài chính

Hệ số nợ vay trên tổng tài sản nó phụ thuộc rất nhiều yếu tố: loại hình doanh nghiệp, quy mô của doanh nghiệp, lĩnh vực hoạt động, mục đích vay Vì vậy, muốn biết được tỷ

số này cao hay thấp còn phải so sánh với tỷ số trung bình ngành

Để có thể nhận xét đúng đắn về hệ số tổng nợ trên tổng tài sản cần phải kết hợp với các tỷ số khác, nhưng nếu hệ số tổng nợ trên tổng tài sản cao, thì chúng ta có thể kết luận trong tương lai doanh nghiệp sẽ khó huy động được tiền vay để tiến hành sản xuất, kinh doanh

1.2.2 Chỉ số Nợ/Vốn (D/C)

Chỉ số Nợ/Vốn

Tổng nợ Tổng nợ +Vốn chủ sở

hữu

Hệ số nợ trên vốn (D/C) đo lường quy mô tài chính của một doanh nghiệp cho biết trong tổng nguồn vốn của nó thì nợ chiếm bao nhiêu phần trăm Nợ bao gồm nợ ngắn hạn, đáo hạn trong vòng một năm và nợ dài hạn với thời gian đáo hạn hơn một năm (chẳng hạn như các khoản vay hoặc thế chấp) Hệ số này cung cấp cho nhà phân tích và nhà đầu tư một cái nhìn khái quát về sức mạnh tài chính cũng như việc vận hành cấu trúc tài chính của doanh nghiệp và làm thế nào để doanh nghiệp có thể chi trả cho các hoạt động của nó

Bằng việc so sánh với mức bình quân ngành, doanh nghiệp nào mà có tỷ lệ nợ trên vốn cao thì doanh nghiệp đó hiện có thể có tình hình tài chính là không tốt vì các khoản

nợ sẽ làm gia tăng gánh nặng cũng như mức độ rủi ro đối với doanh nghiệp,

1.2.3 Chỉ số Nợ/Vốn chủ sở hữu (D/E)

Chỉ số Nợ/Vốn (D/E) = Vốn chủ sở hữuTổng nợ

Hệ số nợ trên vốn chủ sở hữu (D/E) phản ánh quy mô tài chính của doanh nghiệp, ta biết được tỷ lệ nợ và vốn chủ sở hữu mà doanh nghiệp sử dụng để chi trả cho hoạt động của mình Hệ số nợ trên vốn chủ sở hữu là một trong những tỷ lệ đòn bẩy tài chính thông dụng nhất Nó là thước đo mức độ mà một công ty đang tài trợ cho hoạt động của mình thông qua nợ so với các quỹ thuộc sở hữu hoàn toàn

Nếu D/E lớn hơn 1 nghĩa là doanh nghiệp đi vay mượn nhiều hơn số với vốn hiện

có, doanh nghiệp có thể gặp rủi ro trong việc trả nợ và rủi ro biến động lãi suất ngân hàng.Tuy nhiên, việc sử dụng nợ cũng có ưu điểm nhất định, đó là chi phí lãi vay sẽ được trừ vào thuế thu nhập doanh nghiệp Vì vậy, D/E thấp có thể doanh nghiệp chịu độ rủi ro thấp trong việc trả nợ nhưng nó cũng có thể chứng tỏ doanh nghiệp chưa biết cách vay nợ

để kinh doanh và khai thác lợi ích của hiệu quả tiết kiệm thuế Do đó, doanh nghiệp phải cân nhắc giữa rủi ro về tài chính và ưu điểm của vay nợ để đảm bảo một tỷ lệ hợp lý nhất

1.2.4 Hệ số đòn bẩy tài chính

Hệ số đòn bẩy tài chính = Tổng tài sản bình quânVốn chủ sở hữu bình

quân

Hệ số này thể hiện mối quan hệ giữa nguồn vốn vay và vốn chủ sở hữu Hệ số đòn bẩy tài chính sử dụng các chỉ tiêu bình quân vì số liệu tổng tài sản và vốn chủ sở hữu tại thời điểm cuối kỳ không phải là con số đại diện nên nó không phản ánh đúng thực chất những thay đổi cũng như tình hình tài chính của doanh nghiệp trong cả một thời kỳ

Tỷ số này thấp chứng tỏ khả năng tự chủ về tài chính của doanh nghiệp cho thấy doanh nghiệp chưa biết tận dụng được nhiều lợi thế đòn bẩy tài chính Hệ số này cũng cho phép đánh giá tác động tích cực hoặc tiêu cực của việc vay vốn đến lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE)

1.2.5 Hệ số chi trả lãi vay

Hệ số chi trả lãi vay =

Lợi nhuận trước thuế và lãi

vay Chi phí lãi vay

Hệ số chi trả lãi vay cho biết mức độ lợi nhuận trước thuế và lãi vay khi đảm bảo khả năng trả lãi của một doanh nghiệp

Hệ số này thể hiện mỗi đồng chi phí lãi vay sẵn sàng được bù đắp bằng bao nhiêu đồng lợi nhuận trước thuế và lãi vay (EBIT) Chỉ tiêu này mà càng cao thể hiện khả năng

bù đắp chi phí lãi vay càng tốt Tỷ số trên nếu lớn hơn 1 thì doanh nghiệp hoàn toàn có khả năng trả lãi vay của mình Nếu nhỏ hơn 1 thì chứng tỏ hoặc doanh nghiệp đã vay quá nhiều so với khả năng của mình, hoặc doanh nghiệp kinh doanh kém đến mức lợi nhuận trước thuế và lãi vay (EBIT) thu được không đủ trả lãi vay

Mọi người thường băn khoăn rằng, liệu việc đi vay hay giữ nợ là một dấu hiệu tốt hay xấu Trong trường hợp này, câu trả lời có thể là có, cũng có thể là không Bởi vì ví dụ

như, một công ty đang chuẩn bị mở một kho hàng mới vì nhu cầu mở rộng kinh doanh Bây giờ, công ty này sẽ cần một khoản tiền để xây dựng kho Để có khoản tiền này, họ có thể phải đi vay nợ Do đó, công ty mong đợi vào doanh số bán hàng có thể tăng vọt trong thời gian tới để bù lại chi phí đi vay

Bởi vì lãi vay là một chi phí tiêu tốn không bị tính thuế, do đó nợ đang trở nên ngày càng rẻ Điều này lại khiến cho việc vay nợ trở thành một cách để thiết lập tài sản so với vốn chủ sở hữu Tuy nhiên, vấn đề sẽ phát sinh khi khoản nợ này tăng lên Số nợ lớn có thể biến thành một gánh nặng cho bất kỳ doanh nghiệp nào Và trong trường hợp xấu nhất, phá sản là kịch bản hoàn toàn có thể xảy ra

1.3 Ý nghĩa của đòn bẩy tài chính

Doanh nghiệp cần hiểu được ý nghĩa mà đòn bẩy tài chính đem lại để sử dụng một cách tối ưu nhất, giúp đòn bẩy tài chính phát huy tối đa hiệu quả của nó Đòn bẩy tài chính sẽ lớn đối với một doanh nghiệp có tỷ trọng nợ cao và ngược lại do nó lấy tỷ trọng

nợ làm trung tâm Vì vậy, những doanh nghiệp không nợ thì sẽ không có đòn bẩy tài chính

Đòn bẩy tài chính giúp dự kiến tỷ suất lợi nhuận sau thuế trên vốn chủ sở hữu để các nhà quản trị, các nhà phân tích có thêm thông tin cân nhắc trong việc quản lý nợ và vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp

Việc sử dụng đòn bẩy tài chính sẽ giúp các nhà quản trị đánh giá được tác động của việc sử dụng nợ vay đối với thu nhập trên một đồng vốn chủ sở hữu Nếu lợi nhuận trước thuế và lãi vay (EBIT) thay đổi x% thì thu nhập trên mỗi cổ phiếu sẽ được khuếch đại lên x%*độ lớn đòn bẩy tài chính Ngoài ra, đòn bẩy tài chính cũng cho thấy doanh nghiệp sẽ gặp rủi ro lớn như thế nào nếu sử dụng nguồn tài trợ là các khoản vay

Đối với một doanh nghiệp có độ bẩy tài chính cao, chỉ cần một sự thay đổi rất nhỏ của EBIT cũng sẽ gây ra sự thay đổi lớn tỷ lệ EPS Điều đó cho thấy tỷ lệ EPS rất nhạy cảm với sự thay đổi của EBIT

Mặc dù tiềm ẩn rất nhiều rủi ro bên cạnh lợi nhuận, đòn bẩy tài chính vẫn là công cụ tài chính ưa thích của các doanh nghiệp Trong lĩnh vực bất động sản đòn bẩy tài chính có ảnh hưởng rất quan trọng trong chiến lược sản xuất kinh doanh của công ty Đòn bẩy tài chính bù đắp sự thiếu hụt vốn của doanh nghiệp để duy trì hoạt động kinh doanh, đồng thời, gia tăng tỷ suất lợi nhuận trong tương lai Đồng thời nó là một công cụ nhằm thúc đẩy lợi nhuận sau thuế của chủ doanh nghiệp từ nguồn vốn chủ sở hữu Ngoài ra, việc sử dụng nợ vay sẽ là “lá chắn thuế” của doanh nghiệp bởi khoản vay này cũng như phần tiền lãi được coi là chi phí của doanh nghiệp, đương nhiên nó sẽ được nhà nước khấu trừ vào phần thu nhập phải chịu thuế khi quyết toán Do đó doanh nghiệp vừa gia tăng được doanh thu mà vừa nộp ít thuế hơn

1.4 Công thức tính đòn bẩy tài chính

DF

Tỷ lệ thay đổi EPS

=

ΔEPS/EPS 0

Tỷ lệ thay đổi EBIT ΔEBIT/EBIT0

Trong đó:

- EPS là lợi nhuận của vốn chủ sở hữu

- EBIT là lợi nhuận trước thuế và lãi vay

Nếu kí hiệu I là lãi vay phải trả sau một số biến đổi chúng ta có công thức sau:

D

EBI

Q x (pv) -F

EBI T0 - I Q x (p-v) -F - I

Trong đó:

- F: là chi phí cố định kinh doanh (không bao gồm lãi vay)

- v: chi phí biến đổi 1 đơn vị sản phẩm

- p: giá bán đơn vị sản phẩm

- Q: số lượng sản phẩm bán ra

Ví dụ: Công ty TNHH Sản xuất chế biến thực phẩm Quy Nhơn chuyên chăn nuôi, chế biến các thực phẩm có số vốn kinh doanh là 800 triệu đồng, trong đó vốn vay là 250 triệu đồng với lãi suất 10%/năm Đầu năm 2021, do nhận thấy cơ hội lớn trên thị trường tiêu thụ sản phẩm, ban lãnh đạo doanh nghiệp quyết định mở rộng quy mô sản xuất kinh doanh, doanh thu dự kiến tăng từ 3.000 triệu đồng lên 6.500 triệu đồng

Cũng trong năm 2020, để đáp ứng nhu cầu mở rộng quy mô, doanh nghiệp đã tăng vốn bằng cách vay ngân hàng với số tiền là 500 triệu đồng nhằm trang bị thêm máy móc, thiết bị Dự kiến lợi nhuận trước lãi vay và thuế tăng từ 200 triệu đồng lên 650 triệu đồng Xác định mức độ tác động của đòn bẩy tài chính?

Ta có bảng xác định độ lớn đòn bẩy tài chính như sau, đơn vị tính: triệu đồng, thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp là 20%

S

Năm 2019

Năm 2020

8 Mức độ tác động của đòn bẩy tài chính

Như vậy, với việc huy động thêm vốn vay nhằm mở rộng quy mô sản xuất kinh doanh, lợi nhuận trước lãi vay và thuế tăng 2.25 lần, tỷ suất lợi nhuận vốn chủ sở hữu tăng 2.2863 lần, Công ty TNHH Sản xuất chế biến thực phẩm Quy Nhơn sử dụng đòn

bẩy tài chính có độ lớn là 1.0161 Hệ số này có nghĩa là cứ 1% tăng lên của lợi nhuận trước thuế và lãi vay dẫn đến tỷ suất lợi nhuận vốn chủ sở hữu cũng tăng lên 1.0161%

2 Vai trò của đòn bẩy tài chính đối với doanh nghiệp

Đòn bẩy tài chính xuất hiện khi doanh nghiệp quyết định tài trợ cho phần lớn tài sản của mình bằng cách sử dụng nợ vay Các doanh nghiệp chỉ làm điều này khi nhu cầu vốn cho đầu tư khá cao mà vốn chủ sở hữu không đủ để tài trợ Khoản nợ vay của doanh nghiệp sẽ trở thành khoản nợ phải trả, lãi vay được tính dựa trên số nợ gốc Doanh nghiệp

sử dụng nợ khi tin chắc rằng tỷ suất sinh lợi trên tài sản cao hơn lãi suất vay nợ

- Tác động của đòn bẩy tài chính đến chi phí sử dụng vốn và giá cổ phần

Khi sử dụng vốn vay, lãi vay phải trả được coi là một khoản chi phí hợp lí và được trừ vào phần thu nhập chịu thuế của doanh nghiệp Khoản này đã khiến cho chi phí sử dụng vốn vay thấp hơn so với các nguồn tài trợ khác Dường như việc sử dụng đòn bẩy tài chính sẽ làm cho chi phí sử dụng vốn bình quân của doanh nghiệp giảm đi Tuy nhiên, tác động của đòn bẩy tài chính đến chi phí sử dụng vốn bình quân của doanh nghiệp không hoàn toàn đơn giản như vậy

Khi doanh nghiệp gia tăng sử dụng nợ thì rủi ro tài chính cũng tăng cao, do đó các nhà đầu tư sẽ gia tăng tỷ suất sinh lời đòi hỏi Trong giai đoạn đầu gia tăng đòn bẩy kinh doanh hiệu ứng tiết kiệm do sử dụng vốn vay vẫn lớn hơn sự gia tăng tỷ suất sinh lời đòi hỏi của nhà đầu tư Kết quả là chi phí sử dụng vốn bình quân của công ty vẫn tiếp tục giảm xuống Tuy nhiên, khi sử dụng đòn bẩy tài chính vượt quá giới hạn thì doanh nghiệp rất dễ có nguy cơ mất khả năng thanh toán, rủi ro tài chính tăng mạnh, giá cổ phiếu của công ty sẽ giảm đi Do đó các nhà cho vay sẽ đòi hỏi một lãi suất cao hơn, các nhà đầu tư khác cũng yêu cầu một tỷ suất sinh lời cao lên Khi đó, chi phí sử dụng vốn bình quân của công ty sẽ tăng

- Tác động của đòn bẩy tài chính đến lợi nhuận và rủi ro

Đòn bẩy kinh doanh có tiềm năng làm tăng tỷ suất lợi nhuận trên vốn cổ phần nhưng đồng thời cũng đem lại cho doanh nghiệp một nguy cơ rất lớn Nếu tỷ suất lợi nhuận chung cao hơn lãi suất vay nợ, thì tỷ suất lợi nhuận trên vốn cổ phần sẽ trở nên cao hơn

Trái lại, nếu tỷ suất lợi nhuận chung thấp hơn lãi suất vay nợ, tỷ suất lợi nhuận trên vốn

cổ phần sẽ trở nên thấp hơn cả chi phí trả lãi vay

Doanh nghiệp khi sử dụng đòn bẩy kinh doanh sẽ làm nảy sinh nghĩa vụ thanh toán lãi vay cho các chủ nợ bất kể doanh nghiệp đạt được mức độ lợi nhuận trước thuế và lãi vay là bao nhiêu, ngoài ra phải có nghĩa vụ hoàn trả vốn gốc cho các chủ nợ đúng hạn Nguy cơ mất khả năng thanh toán càng lớn khi doanh nghiệp càng sử dụng nhiều vốn vay Như vậy, việc doanh nghiệp sử dụng đòn bẩy tài chính trong quá trình sản xuất kinh doanh doanh có thể ẩn chứa nhiều rủi ro

5 Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng đòn bẩy tài chính

5.1 Các nhân tố chủ quan

- Tâm lý của nhà quản trị tài chính: Đây là nhân tố quan trọng của nhà quản lý tài

chính Nếu với nhà quản lý tài chính có tâm lý “phóng khoáng” và ưa sự thích mạo hiểm thì độ bẩy của đòn bẩy tài chính sẽ cao, doanh nghiệp sẽ sử dụng nhiều nợ Ngược lại, những nhà quản trị tài chính có tâm lý “bảo thủ” thì họ thường lựa chọn phương án tài trợ dùng rất ít nợ thậm chí là không dùng nợ mà họ chỉ sử dụng vốn chủ sở hữu Khi đó việc

sử dụng đòn bẩy tài chính là không hiệu quả

- Trình độ người lãnh đạo: Việc sử dụng đòn bẩy tài chính là khó khăn khi những

nhà lãnh đạo có trình độ không cao, không hiểu thấu đáo được tác động 2 mặt của đòn bẩy nên sẽ không sử dụng nó một cách có hiệu quả Ví dụ nhà lãnh đạo dùng đòn bẩy tài chính một cách vô thức khi nó đang thể hiện mặt trái dẫn đến hậu quả không tốt cho doanh nghiệp (trong khi tỷ suất sinh lời của vốn chủ sở hữu thấp hơn rất nhiều lần chi phí lãi vay thì việc sử dụng nợ nhiều sẽ càng làm cho tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu càng thấp) dẫn đến mất khả năng thanh toán hoặc nặng hơn là nguy cơ phá sản Do đó, trình độ của nhà lãnh đạo doanh nghiệp có ảnh hưởng rất lớn và quan trọng đến hiệu quả

sử dụng đòn bẩy tài chính

- Chiến lược phát triển doanh nghiệp: Nếu doanh nghiệp đang có chiến lược mở

rộng quy mô, lĩnh vực hoạt động thì việc vay nợ hay sử dụng vốn cổ phần thường, vốn cổ phần ưu đãi là rất cần thiết Khi đó đòn bẩy kinh doanh sẽ phụ thuộc vào quyết định của các nhà quản trị tài chính Nếu doanh nghiệp đang có khuynh hướng chuyển đổi lĩnh vực

ít rủi ro sang lĩnh vực nhiều rủi ro hơn thì rất có thể đòn bẩy kinh doanh sẽ được sử dụng

ít đi trong tương lai nhằm không làm tăng hơn nữa rủi ro đối với doanh nghiệp

- Việc sử dụng đòn bẩy hoạt động: Đòn bẩy hoạt động là nhân tố tác động rất lớn

đến hiệu quả sử dụng đòn bẩy tài chính Nếu sử dụng đòn bẩy hoạt động không tốt thì thu nhập trước thuế và lãi vay không tăng lên thậm trí còn làm giảm thu nhập trước thuế và lãi vay điều này tất yếu sẽ làm giảm hiệu quả của việc sử dụng đòn bẩy tài chính Tuy nhiên, bản thân doanh nghiệp cũng khó có thể quyết định được hiệu quả sử dụng đòn bẩy hoạt động vì việc sử dụng nó còn phụ thuôc vào nhiều nhân tố khách quan khác như lĩnh vực hoạt động của doanh nghiệp,…

- Uy tín doanh nghiệp: Trong doanh nghiệp tìm được nguồn để huy động nợ, hay

vốn cổ phần ưu đãi là điều cần thiết nếu họ muốn sử dụng đòn bẩy tài chính Đối với một

số doanh nghiệp thì điều này không phải là quá khó nhưng đối với một số doanh nghiệp thì đây quả là vấn đề rất nan giải Điều này đều phụ thuộc vào uy tín của doanh nghiệp trên thị trường Nếu doanh nghiệp có uy tín tốt thì việc vay nợ hay huy động vốn thường rất thuận lợi, dễ dàng và ít tốn kém Ngược lại, việc huy động thêm nợ và vốn cổ phần ưu đãi rất khó khăn và tốn nhiều chi phí nếu uy tín của doanh nghiệp không đủ tạo lòng tin cho chủ nợ và các cổ đông Chính việc này đã tác động rất lớn đến mức độ sử dụng và hiệu quả của đòn bẩy tài chính của doanh nghiệp Ví dụ khi doanh nghiệp gặp khó khăn

về tài chính nhưng do uy tín tốt thì có thể hoãn được nợ, thậm chí còn huy động thêm để khắc phục khó khăn về tài chính Việc này không những hạn chế được mặt trái của đòn bẩy tài chính mà còn tránh cho doanh nghiệp phải đi đến một kết cục xấu…

- Các nhân tố khác đến từ doanh nghiệp…

5.2 Các nhân tố khách quan

- Thị trường tài chính: Việc huy động vốn sẽ có rất nhiều thuận lợi nếu doanh

nghiệp đang ở trong một thị trường tài chính tương đối phát triển Điều này giúp doanh nghiệp khi sử dụng đòn bẩy tài chính một cách hiệu quả Việc ở trong một thị trường tài chính chưa phát triển thì doanh nghiệp sẽ rất khó khăn trong việc vay nợ và huy động vốn gây nên một tâm lý lo lắng cho các nhà quản trong việc sử dụng đòn bẩy tài chính trong điều kiện này