Ngµy so¹n 15/8/2010 Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 8 N¨m häc 2012 2013 Ngµy so¹n 15/8/2012 Ngµy d¹y 8A 20/8/2012 8B /8/2012 TuÇn 1 TiÕt 1+2 T«i ®i häc Thanh TÞnh A/ Môc tiªu bµi häc Häc xong bµi nµy h/s cã ®îc 1 KiÕ[.]
Trang 1
Ngày soạn 15/8/2012
Ngày dạy : 8A: 20/8/2012
8B: /8/2012
Tuần 1
-Thanh
Tịnh-A/ Mục tiêu bài học : Học xong bài này h/s có đợc :
1.Kiến thức: Cảm nhận đợc tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ
ngỡ của nhân vật tôi ở buổi tựu trờng đầu tiên trong cuộc dời
- Thấy đợc ngòi bút văn xuôi giàu chất thơ, gợi d vị trữ tình man mác của Thanh Tịnh
2 Thái độ : Tán thành và có tình cảm với nhân vật trong
Hoạt động 2:Kiểm tra
Hoạt động 3: Tổ chức dạy và học bài mới
*GV : Cảm giác trong ngày khai trờng đầu tiên trong mỗi
chúng ta còn nguyên vẹn và luôn luôn hiện lại trong tâm trí chúng ta Cảm xúc ấy đã đợc nhà văn Thanh Tịnh ghi lại
trong tác phẩm “Tôi đi học”nh thế nào cô và các em cùng
tìm hiểu bài hôm nay
- Quê : Làng Dơng Nỗ ngoại ô thành phố Huế
- Bắt đầu sáng tác năm 1933
Trang 2êm dịu, trong trẻo, lời
mơn man của buổi tựu
trờng đầu tiên qua hồi
tởng của nhân vật “
tôi”.
? Bố cục văn bản ? nêu nội
dung từng phần?
? Nỗi nhớ buổi tựu trờng
đầu tiên đợc khơi nguồn
? Cảm xúc của tôi khi nhớ
lại buổi tựu trờng đầu tiên
đợc diễn tả qua những chi
P3: Tiếp -> cả ngày nữa:
Tâm trạng của nhân vật “ tôi” trên sân trờng và khi rời tay mẹ.
- Cảnh thiên nhiên: Lá rụng,
mây bàng bạc
- Cảnh sinh hoạt: mấy em bé
rụt rè cùng mẹ đến trờng.,
=> Sự liên tởng tơng đồng tự nhiên giữa hiện tại và quá khứ của bản thân
- Lòng tôi lại náo nức
- Cảm giác trong sáng nảy
nở nh mấy cành hoa tơi mỉm cời
- Tng bừng rộn rã
=>Từ láy, so sánh, nhân hoá
=> cảm xúc vui sớng, bồi hồi,
Trang 3? Qua đó t/g diễn tả cảm
xúc ntn?
? Trong buổi mai đầy
s-ơng thu và gió lạnh tôi
qua chi tiết nào? Những
chi tiết này bộc lộ đức
- Cảm thấy mình trang trọng
và đứng đắn
=> Cảm nhận mình đã lớn và phải nghiêm trang trong học tập
- Tôi ghì thật chặt xóc lên, nắm lại cẩn thận => Động từ->
Đức tính cẩn thận, nâng niu sách vở, cử chỉ ngộ nghĩnh ngây thơ đáng yêu
- Mẹ đa bút thớc cho con cầm
=> muốn thử sức mình, muốnkhẳng định mình
- Chắc chỉ ngời thạo mới cầm nổi bút thớc
- ý nghĩ thoáng qua nh một làn mây lớt ngang
=> So sánh-> ý nghĩ ngây thơ non nớt , một kỉ niệm
đẹp khó phai , đề cao sự học của con ngời
- Sân trờng dày đặc cả
ng-ời
Trang 4thấy trờng là một nơi xa lạ,
song giờ đây trờng là một
bờ cửa sổ hót mấy tiếng vỗ
cánh bay cao Tôi thèm
- Ngời nào áo quần cũng sạch
sẽ, gơng mặt vui tơi sáng sủa
sự thiêng liêng của ngôi trờngnên cảm thấy mình bé nhỏ
ớc mơ bay tới chân trời xa, vừa e sợ rụt rè
- tôi cảm thấy nh quả tim tôi ngừng đập
- tôi tự nhiên giật mình và lúng túng
=>So sánh -> tâm trạng hồi hộp xúc động, lúng túng
- quay lng lại, dúi đầu vào lòng mẹ nức nở khóc
=> Tâm lí lo sợ tất yếu hợp quy luật song đây là giọt n-
ớc mắt báo hiệu sự trởng thành
*Tôi là cậu bé giàu cảm xúc với trờng lớp, ngời thân.
4.Tâm trạng của tôi trong buổi học đầu tiên.
- trông hình gì cũng thấy lạ và hay
- nhìn bàn ghế lạm nhận là
Trang 5giới mới, một bầu trời mới,
một giai đoạn mới của
cuộc đời đứa trẻ Dòng
chữ thể hiện chủ đề của
văn bản.
? Thái độ của mọi ngời lớn
ntn?
? Sức cuốn hút của truyện
nhờ những yếu tố nào?
? Văn bản ghi lại những cảm
xúc gì
vật của riêng- nhìn bạn cha quen không cảm thấy xa lạ
=> Cảm xúc bâng khuâng hồi hộp lạ lẫm trớc môi trờng mới, song lại thấy thân quen vì ý thức đợc những thứ đó
sẽ gắn bó với mình mãi mãi
- Vòng tay lên bàn chăm chú nhìn thày viết, đánh vần
=> Vừa ngỡ ngàng, vừa tự tin, tôi nghiêm trang bớc vào giờ học đầu tiên
* Thái độ của ng ời lớn
- Là những ngời có trách nhiệm quan tâm đến thế
hệ trẻ Gia đình, nhà trờng, xã hội là môi trờng giáo dục
ấm áp, là nguồn nuôi dỡng các em trởng thành
- Ngôn ngữ giàu chất thơ, chất truyền cảm
2 ND: Văn bản ghi lại những
cảm xúc những kỉ niệm trong sáng, hồn nhiên của ngày đầu cắp sách đến tr-ờng
* Ghi nhớ: SGK tr 9 Hoạt động 4: Củng cố, luyện tập
GV cho h/s đọc yêu cầu và xác định yêu cầu
GV hớng dẫn h/s làm
- Dòng cảm xúc của nhân vật tôi : Từ hiện tại nhớ về dĩ vãng khi lần đầu tiên đến trờng qua các h/ả thiên
Trang 6nhiên ; trên con đờng đến trờng; khi ở sân trờng và khi rời tay mẹ; trong buổi học đầu tiên
- Ấn tợng của em trong buổi khai giảng đầu tiên khi em vào lớp 1
? Nêu những nét đặc sắc về ND và NT của văn bản?
Hoạt động 5: HDVN
Học thuộc ghi nhớ, hiểu nội dung và nghệ thuật của bài
Đọc trớc bài : Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ
Soạn bài : Trong lòng mẹ – Nguyên Hồng
Ngày soạn 15/8/2012
Ngày dạy : 8A: /8/2012 8B: /8/2012
Tiết 3 : Tự học cú hướng dẫn Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ
A/ Mục tiêu bài học : Học xong bài này h/s có đợc :
1.Kiến thức: Nhận biết nêu lên đợc cấp độ khái quát của
nghĩa từ ngữ và mối quan hệ về cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ
- Xác định và phân biệt đợc cấp độ khái quát của từ
2 Thái độ : Chấp nhận và bảo vệ cấp độ khái quát nghĩa
của từ
3 Kỹ năng: Rèn t duy trong việc nhận thức mối quan hệ
giữa cái chung và cái riêng
Hoạt động 2:Kiểm tra
Hoạt động 3: Tổ chức dạy và học bài mới
Trang 71 T×m hiÓu VD (sgk tr 10)
-§éng vËt lµ tõ ng÷ cã
nghÜa réng V× nghÜa cña
nã bao hµm nghÜa cña tõ :
Trang 8-> áo -> áo dài, áo sơ mi
Bài tập bổ xung : Điền vào những chỗ có dấu để các
chữ hàng ngang tạo thành từ có nghĩa hẹp, các chữ hàng dọc trong khung tạo thành từ có nghĩa rộng ?
Các từ chỉ thực vật Các từ chỉ
động vật
am ông D u Tu u
Mâ R
Ch o o
Hoạt động 5: HDVN
Học thuộc ghi nhớ, làm bài tập trong sbt, và sgk tr11
Đọc bài : Tính thống nhất về chủ đề của văn bản
Ngày soạn 15/8/2012
Ngày dạy : 8A: /8/2012 8B: /8/2012
Trang 9Tiết 4 : Tính thống nhất về chủ đề
của văn bản
A/ Mục tiêu bài học : Học xong bài này h/s có đợc :
1.Kiến thức: Hiểu chủ đề của văn bản, tính thống nhất
về chủ đề của văn bản
Biết viết một văn bản đảm bảo tính thống nhất về chủ
đề của văn bản; biết xác định và duy trì đối tợng trình bày, chọn lựa, sắp xếp các phần sao cho văn bản tập trungnêu bật ý kiến, cảm xúc của mình
Hoạt động 2:Kiểm tra
Hoạt động 3: Tổ chức dạy và học bài mới
GV: ở lớp 7 các em đã đợc học tính mạch lạc, liên kết trong văn bản Chính tính mạch lạc, liên kết giúp cho văn bản bảo
đảm tính thống nhất về chủ đề Vậy tính thống nhất về chủ dề văn bản là gì?
Chủ đề : Tâm trạng hồi
hộp, cảm xúc ngỡ ngàng, niềm hạnh phúc của tác giả trong ngày tựu trờng đầu tiên
* Chủ đề là đối tợng, vấn
Trang 10của văn bản là gì ?
? Căn cứ vào đâu mà em
biết văn bản nói lên những
kỉ niệm của tác giả về buổi
tựu trờng đầu tiên?
? Trong văn bản những từ
ngữ nào đợc lặp đi lặp lại
nhiều lần? Việc lặp lại đó
cảm giác bỡ ngỡ in sâu trong
lòng tôi trong buổi tựu trờng
2 Ghi nhớ 1 sgk tr 12 II/ Tính thống nhất về chủ đề của văn bản
1 Tìm hiểu VD sgk tr 12
- Căn cứ vào nhan đề văn
bản : “Tôi đi học”, có thể
dự đoán văn bản nói về chuyện đi học của nhân vậttôi
- Đại từ “ tôi” và các từ ngữ
biểu thị ý nghĩa đi học đợclặp đi lặp lại nhiều lần => Diễn đạt những kỉ niệm vềbuổi đầu đi học của nhân vật tôi
- Trên đờng đi học :
- Trên sân trờng :
- Trong lớp học :
Tính thống nhất là sự liên kết chặt chẽ, sự hoà hợp gắn bó của các
bộ phận trong tác phẩm
Các phơng diện: Nhan
đề, đề mục, từ ngữ, giọng điệu, cốt truyện,nhân vật, diễn
biến tạo thành một chỉnh thể
Trang 11Bài 1 sgk tr 13
a.VB viết về đối tợng : Rừng cọ quê hơng và vấn đề :
Tình cảm của con ngời với loài cây của quê hơng
- Các đoạn văn trình : Giới thiệu,tả, nêu tác dụng, tình cảmgắn bó với cây cọ
=> Không thể thay đổi Vì nó phù hợp với mạch cảm xúc của tác giả, và khắc hoạ rõ nét h/ả cây cọ, sự gắn bó của cây cọ với con ngời nơi quê hơng
b Chủ đề : T/y quê hơng, yêu cây cọ tha thiết của ngời dân sông Thao
c Tính thống nhất về chủ đề văn bản :
- Đ1: Giới thiệu cây cọ là h/ả tạo nên vẻ đẹp quê hơng
- Đ2 : Miêu tả cây cọ đẹp sinh động
- Đ3: Sự gắn bó của cây cọ với cuộc sống của con ngời
- Đ4: Tác dụng của cây cọ với đời sống con ngời
- Đ5 : Tình cảm gắn bó của con ngời với cọ thể hiện trực tiếp
Bài 2 sgk tr 13 : GVHD: Gạt bỏ ý quá xa chủ đề : b,d
Hoạt động 5: HDVN
Học thuộc ghi nhớ, làm bài tập trong sbt, và sgk tr13,14
Đọc, soạn bài : Trong lòng mẹ
Ngày soạn 15/8/2012
Ngày dạy : 8A: /8/2012 8B: /8/2012
Tuần 2
Tiết 5+6 : Trong lòng mẹ
( Trích: “ Những ngày thơ ấu”
-Nguyên Hồng)
A/ Mục tiêu bài học : Học xong bài này h/s hiểu đợc :
1.Kiến thức: Tình cảnh đáng thơng và nỗi đau tinh
thần của nhân vật chú bé Hồng, cảm nhận đợc tình
th-ơng yêu mãnh liệt của đối với mẹ
- Bớc đầu hiểu đợc văn hồi kí và đặc sắc của thể loại văn này qua ngòi bút của nhà văn Nguyên Hồng: Thấm đậm chất trữ tình, lời văn tự truyện chân thành giàu sức
truyền cảm
2 Thái độ : Có thái độ bảo vệ tình mẫu tử.
Trang 123 Kỹ năng: Thu thập đợc kiến thức cơ bản và viết đợc
đoạn văn biểu đạt đợc tình cảm của bản thân với ngời thân yêu
Hoạt động 2:Kiểm tra : Phân tích tâm trạng của nhân
vật “ tôi” trong “Tôi đi học” của Thanh Tịnh?
Hoạt động 3: Tổ chức dạy và học bài mới
GV: Tình mẫu tử luôn là tình cảm thiêng liêng cao đẹp
Tình cảm đó đợc thể hiện rất rõ khi ta đọc hồi kí của nhà văn Nguyên Hồng, ở đó trong tâm hồn một em bé cô
đơn luôn bị hắt hủi vẫn luôn tha thiết và ấm áp t/y quý dành cho mẹ – Ngời mẹ khốn khổ của mình Một đoạn
của hồi kí mang tên “ Trong lòng mẹ” Đó là bài học hôm
- Quê Nam Định, sống ở Hải Phòng
- Các sáng tác của ông đều viết về những lớp ngời cùng khổ dới đáy XH mà ông yêu thơng
2 Tìm hiểu chung về văn bản
Trang 13? Nêu xuất xứ của tác phẩm “
Những ngày thơ ấu” ? Đoạn
văn xuôi viết theo dòng
hồi tởng lại những sự việc
đã xảy ra trong quá khứ )
- Mẹ phải bỏ con đi tha
ph-ơng cầu thực
- Hồng sống bơ vơ, lang thang bị hắt hủi ghẻ lạnh
=> Là đứa trẻ cô độc, đau khổ, luôn khát khao tình yêu thơng
Tiết 2: Trong lũng mẹ (tiếp)
2 Cuộc đối thoại giữa bé Hồng và bà cô
? Theo dõi cuộc
đối thoại giữa bà
Mục đích:gieo
Bé Hồng
Trang 14 Con ngời giả
dối muốn chia rẽ tình mẫu tử
dại thăm em bé
chứ.
- Hai tiếng “ em bé” ngân dài ra thật ngọt, thật rõ
(1)- Tởng đến vẻ
mặt rầu rầu và hiền từ của mẹ
=> H/ả mẹ luôn trong tâm trí bé Hồng
- Toan trả lời có cúi đầu kkông
đáp cời đáp lại:
Ko muốn vào
=> Yêu thơng mẹ nên nhẫn nhục chịu đựng
Trang 15mà mẹ sinh ra
với ngời đàn ông
khác
- Ngân dài: cố ý
khoét sâu vào
nỗi đau của bé
(3)-Tơi cời kể
chuyện: Mẹ tôi rách rới, xanh bủng, gầy rạc
=> Khóc thơng
mẹ, cảm thông sâu sắc với mẹ
(3)- Cổ họng
nghẹn ứ, khóc không ra tiếng
- Giá những hủ tục
đó nh cục thuỷ tinh, đầu mẩu gỗ quyết vồ lấy
mà cắn, mà nhai, nghiến thôi
=> Động từ, miêu tả tâm lí -> Bộc
lộ thái độ quyết liệt căm thù cái ác, cái xấu, đồng thời thể hiện tình th-
ơng yêu mẹ vô bờ
Trang 16? Chi tiết nào nói về cảm
giác của Hồng khi đợc ở
vui sớng rạo rực không mảy
may nghĩ ngợi, tất cả những
lời cay độc, những tủi cực
của bé Hồng bị chìm đi
trong niềm sung sớng có mẹ
- Đuổi theo gọi bối rối
=> Sự linh cảm tuyệt vời về ngời mẹ
- khác gì cái ảo ảnh của một dòng nớc hiện ra trớc mắt gần rạn nứt giữa sa mạc
=> So sánh độc đáo -> Lòng khắc khoải mong chờ
- Phải bé lại mới thấy mẹ có một êm dịu vô cùng
ớng rạo rực ngây ngất đến cực đi
=>Cảm xúc sung sớng, rạo rực ngây ngất đến cực
điểm Niềm hạnh phúc trào dâng mãnh liệt khi đợc ở trong lòng mẹ
III/ Tổng kết
1 NT: Bút pháp giàu chất
trữ tình, chi tiết gợi cảm,
Trang 17giọng văn thấm thía xúc
* Ghi nhớ sgk tr 21 Hoạt động 4: Củng cố, luyện tập
? Nêu tâm trạng của bé Hồng khi đợc ở trong lòng mẹ?
Ngày soạn 15/8/2012
Ngày dạy : 8A: /9/2012 8B: /9/2012
A/ Mục tiêu bài học : Học xong bài này h/s :
1.Kiến thức: Hiểu đợc thế nào là trờng từ vựng, biết xác
lập các trờng từ vựng đơn giản
- Bớc đầu hiểu đợc mối liên quan giữa trừng từ vựng với cáchiện tợng ngôn ngữ đã học nh từ đồng nghĩa, trái nghĩa,
ẩn dụ, hoán dụ giúp ích cho việc học văn và TLV
2 Thái độ : Có thái độ rèn luyện vốn từ phong phú
3 Kỹ năng: Rèn kỹ năng nói viết đúng nghĩa của trờng từ
vựng
B/ Chuẩn bị :
1.G/V : SGK, SGV, tài liệu, thiết kế bài dạy, bảng phụ
2.H/S : SGK, đọc trớc bài
Trang 18+ Hoạt động dạy- học: Viết,
nói, ghi, giảng
I/ Thế nào là tr ờng từ vựng
1 Tìm hiểu VD sgk tr 21
- mặt, mắt, da, gò má,
đầu, miệng, đùi, cánh, tay
=> Tập hợp từ này có một nét nghĩa chung là chỉ bộ phận của cơ thể -> Trờng từ vựng
* Ghi nhớ sgk tr 21
2 L u ý
a Một số trờng từ vựng
có thể bao gồm nhiều ờng từ vựng nhỏ hơn
tr-VD: Trong trờng “ tay” có các
trờng nhỏ:
- Bộ phận của tay: ngón,
móng, đốt, lòng bàn tay, mubàn tay, khuỷ tay,
- Hành động của tay: Sờ,
nắm, cầm, đấm, tát, cấu, véo
- Tính chất của tay: Mềm,
Trang 19c Một từ có thể thuộc
nhiều trờng từ vựng khác nhau
VD: Xấu
- Thuộc trờng từ vựng chỉ phẩm chất con ngời: Tốt,
dở, lành
- Thuộc trờng từ vựng chỉ hình thức: đẹp, xinh
d Ngời ta thờng dùng cách chuyển từ vựng để tăng thêm tính NT của ngôn từ và khả năng diễn
đạt ( nhân hoá, ẩn dụ, so sánh)
Hoạt động 4: Củng cố, luyện tập
Bài 1 sgk tr 23 : Các từ thuộc trờng ngời ruột thịt : Bố,
mẹ, anh em tôi, cô tôi
Bài 2 sgk tr 23: Đặt tên cho trờng từ vựng
a Dụng cụ đánh bắt thuỷ hải sản
b Dụng cụ để đựng
c Hành động của chân
d Trạng thái tâm lí
e Tính cách con ngời
g Dụng cụ để viết
Bài 3 sgk tr 23 : Các trờng từ vựng chỉ thái độ của con
ngời
Bài 4 sgk tr 23 : Khứu giác : mũi, thính, điếc, thơm
Thính giác : tai, nghe, thính, điếc
Bài 5 sgk tr 23 :
+ L
ới : - Dụng cụ đánh bắt thuỷ sản
- Sự bủa vây để truy bắt tội phạm
- Đồ dùng cho chiến sĩ ( lới, võng, tăng, bạt)
- Hành động săn bắt của con ngời( đánh lới, bẫy, bắn)
+ Lạnh : - Thời tiết và nhiệt độ
- Tính chất của thực phẩm
- Tính chất tâm lí hoặc tình cảm của con ngời
+ Tấn công : - Tự bảo vệ bằng sức mạnh của chính mình
- Các chiến lợc chiến thuật của quân đội
- Các hoạt động bảo đảm an ninh quốc gia
Hoạt động 5: HDVN
Trang 20- Học thuộc ghi nhớ
- Làm BT : 6,7 tr 23-24
- Đọc bài:Bố cục của văn bản
Ngày soạn 15/8/2012
Ngày dạy : 8A: /9/2012 8B: /9/2012
A/ Mục tiêu bài học : Học xong bài này h/s :
1.Kiến thức: Hiểu đợc bố cục của văn bản, đặc biệt là
cách xắp sếp phần thân bài
- Biết xây dựng bố cục văn bản mạch lạc, phù hợp với đối ợng và nhận thức của ngời đọc
t-2 Thái độ : Có thái độ rèn luyện vốn từ phong phú
3 Kỹ năng: Rèn kỹ năng viết bài theo bố cục mạch lạc
ợc nói tới trong văn bản
+TB (câu2-8):Trình bày các nội dung chủ yếu làm sáng
tỏ chủ đề
+KB: Tổng kết chủ đề của văn bản
Trang 21- P1: Cảm xúc hiện tại khi
nhớ về buổi tựu trờng
gần… tuỳ thuộc vào thể
loại vào kiểu VB
- Tả ngời, đồ vật… tuỳ
thuộc vào ý đồ của ngời
- Các phần gắn bó chặt chẽ, phần trớc làm tiền đề cho phần sau, phần sau tiếp nối
bổ sung cho phần trớc cùng làm nổi bật chủ đề
=> Bố cục của văn bản là sự
tổ chức sắp xếp các đoạn văn để thể hiện một chủ
đề
2 Ghi nhớ 1,2 sgk tr 25 II/ Cách bố trí sắp xếp nội dung phần thân bài của văn bản.
* Trong lòng mẹ
- Lòng yêu thơng kính trọng
mẹ và sự căm ghét các cổ tục lạc hậu đã đày đoạ mẹ
- Niềm vui sớng cực độ khi
đợc nằm trong lòng mẹ
* Trình tự thông th ờng:
+Không gian: Xa- gần+ Chỉnh thể- bộ phận+ Tình cảm – cảm xúc
* Ng ời thày ….đức trọng :
Sắp xếp theo trình tự :
- Chu Văn An: Là ngời tài cao
- Chu Văn An: Ngời đạo đức,
đợc học trò kính trọng
=> Nội dung phần TB thờng
đợc sắp xếp theo một thứ tựtuỳ thuộc vào kiểu văn bản, chủ đề, ý đồ của ngời viết