TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN MÔN GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH TIỂU HỌC

Nó từng bước hình thành cho học sinh kỹ năng nhận xét, đánh giá hành vi của bản thân và những người xung quanh, lựa chọn và thực hiện các chuẩn mực hành vi đạo đức trong những tình huống

KHOA: GIÁO DỤC TIỂU HỌC

TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN MÔN GIÁO DỤC KĨ NĂNG

SỐNG CHO HỌC SINH TIỂU HỌC

Giảng viên hướng dẫn : Đoàn Thị Vân

Sinh viên thực hiện : Phan Thị Như Quỳnh

Email cá nhân : phanquynh09112003@gmail.com



A.PHẦN MỞ ĐẦU

1.Lý do chọn đề tài

Trong hệ thống giáo dục quốc dân, giáo dục tiểu học chiếm vị trí đặc biệt quan trọng, tạo nền tảng cơ bản cho các bậc cao hơn Nó nhằm hình thành những cơ sở ban đầu về mặt nhận thức cho học sinh tiểu học, giúp các em ứng

xử đúng đắn qua các mối quan hệ đạo đức hằng ngày Có thể nói, nhân cách của học sinh tiểu học thể hiện trước hết qua bộ môn Đạo đức Điều này thể hiện thái độ, cách cư xử ông bà, cha mẹ, thầy cô, bạn bè qua thái độ học tập, rèn luyện hằng ngày

Bậc tiểu học là bậc đầu tiên của giáo dục phổ thông Bất kỳ mọi công dân công tác, lao động ở bất cứ lĩnh vực nào trong xã hội đều phải trải qua nhà trường tiểu học Và môn đạo đức là một trong những môn học bắt buộc Mục tiêu của môn Đạo đức ở tiểu học nói chung và ở lớp 2 nói riêng là giúp cho học sinh có những hiểu biết ban đầu, hình thành chuẩn mức đạo đức phù hợp với lứa tuổi và pháp luật Đồng thời nắm được ý nghĩa của việc thực hiện những chuẩn mực hành vi đạo đức đó Nó từng bước hình thành cho học sinh kỹ năng nhận xét, đánh giá hành vi của bản thân và những người xung quanh, lựa chọn

và thực hiện các chuẩn mực hành vi đạo đức trong những tình huống cụ thể của cuộc sống

Trong những năm thập niên gần đây, các nhà nghiên cứu đã chỉ ra vai trò to lớn của trí tuệ cảm xúc đối với sự thành công của con người Từ đó, cho thấy dạy học, giáo dục cần thay đổi, ko chỉ nhằm giúp người học phát triển trí thông minh mà còn phát triển trí tuệ cảm xúc Bên cạnh đó, các nhà nghiên cứu cũng chỉ ra rằng yếu tố cảm xúc góp phần to lớn vào thành công trong học đường và

sự nghiệp Học sinh có năng lực cảm xúc xã hội sẽ dễ dàng thích nghi với cuộc sống, dễ hoà đồng, dễ tìm kiếm cơ hội và dễ thành công, thăng tiến hơn trong công việc

Với những lý do trên, tôi đã đưa ra đề tài: Vấn đề thể hiện cảm xúc cho học sinh lớp 2 qua môn Đạo đức

2 Mục đích nghiên cứu

Giúp học sinh ý thức được giá trị của bản thân trong mối quan hệ xã hội,

hiểu biết về thể chất, tinh thần của bản thân mình, có hành vi, thói quen ứng xử

có văn hoá, hiểu biết và chấp hành đúng pháp luật

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu cơ sở lý luận về việc thể hiện cảm xúc cho học sinh thông qua môn Đạo đức lớp 2

- Khảo sát thực trạng cảm xúc của học sinh tiểu học

- Tổ chức hoạt động dạy học môn Đạo đức lớp 2 nhằm phát triển cảm xúc cho học sinh tiểu học

- Qua kết quả nghiên cứu đánh giá những nguyên nhân ảnh hưởng tới quá trình hình thành kĩ năng sống cho học sinh

- Đề xuất một số biện pháp nhằm nâng cao kết quả giáo dục KNS cho học sinh trong việc giảng dạy môn Đạo Đức trong nhà trường

4 Khách thể, đối tượng nghiên cứu

4.1 Khách thể nghiên cứu

Việc thể hiện cảm xúc và rèn luyện của đạo đức của học sinh lớp 2

4.2 Đối tượng nghiên cứu

Đề tài hướng vào nghiên cứu các bài dạy có nội dung lồng ghép GD KNS qua môn Đạo đức lớp 2 và thực tế giảng dạy môn Đạo đức trong Trường Tiểu học

5 Phạm vi nghiên cứu

5.1 Phạm vi về nội dung nghiên cứu

Tìm hiểu một số đặc điểm cơ bản của KNS được hình thành qua việc học

tập môn Đạo Đức lớp 2.

5.2 Phạm vi về địa bàn nghiên cứu

Các trường tiểu học trong nước

6 Các phương pháp nghiên cứu

6.1 Phương pháp nghiên cứu tài liệu

Đọc tài liệu, giáo trình, chuyên đề có liên quan đến vấn đề nghiên cứu : -Giáo dục tiểu học 2 ( GS-TS Đặng Vũ Hoạt và TS Nguyễn Hữu Hợp ) -Chuyên đề Giáo dục tiểu học

-Bộ sách đạo đức lớp 2 – Bộ Giáo dục và Đào tạo

6.2 Phương pháp điều tra

Trao đổi với giáo viên bộ môn Đạo đức lớp 2 về những thuận lợi, khó khăn trong qua trình giáo dục học sinh thông qua môn Đạo đức lớp 2

6.3 Phương pháp thực nghiệm

Kiểm tra tính khả thi và tác dụng của việc giáo dục đạo đức cho học sinh qua

môn Đạo đức lớp 2

B PHẦN NỘI DUNG

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CẢM XÚC TIÊU CỰC, TÍCH CỰC TRONG HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP CỦA HỌC SINH TIỂU HỌC.

1.1 Một số khái niệm

a Cảm xúc

- Daniel Goleman đã định nghĩa: “xúc cảm vừa là một tình cảm và các ý nghĩ, các trạng thái tâm lý và sinh học đặc biệt, vừa là thang của các xu hướng hành động do nó gây ra

-Theo Vũ Dũng, “Xúc cảm là sự phản ánh tâm lý về mặt ý nghĩa sống động của các hiện tượng và hoàn cảnh, tức mối quan hệ giữa các thuộc tính khách quan của chúng với nhu cầu của chủ thể, dưới hình thức những rung động trực tiếp”

Những phân tích ở trên cho phép đề tài có thể khẳng định một quan niệm về xúc cảm để dựa vào đó triển khai nghiên cứu, đó là:

-Xúc cảm là những rung động thể hiện thái độ của chủ thể đối với đối tượng

có liên quan đến sự thỏa mãn hay không thỏa mãn nhu cầu của cá nhân hoặc đáp ứng hay không đáp ứng những yêu cầu của xã hội và được thể hiện qua hành vi ngôn ngữ và hành vi phi ngôn ngữ (khuôn mặt, tư thế, cử chỉ điệu bộ)

Từ khái niệm này cho thấy, xúc cảm có các đặc điểm như

sau:

- Là sự thể nghiệm trực tiếp

- Là những rung cảm xảy ra nhanh, mạnh, rõ rệt hơn so với màu sắc xúc cảm của cảm giác, do những đối tượng xác định gây nên

- Có tính chất tình huống rõ ràng, tức là thể hiện nhận thức và thái độ đánh giá của chủ thể đối với kích thích (đang diễn ra hoặc có thể xảy ra) với hoạt động của bản thân và với các biểu hiện của bản thân trong các tình huống

cụ thể

- Có tính cảm nhận hay tính chủ quan, những nguyên nhân gây nên xúc cảm thường được chủ thể nhận thức rõ ràng

- Có tính yêu cầu, xúc cảm có liên quan đến sự thỏa mãn hay không thỏa mãn nhu cầu của cá nhân hoặc đáp ứng hay không đáp ứng những yêu cầu của xã hội

- Có tính bộc lộ, xúc cảm được thể hiện qua hành vi ngôn ngữ và hành vi phi ngôn ngữ (khuôn mặt, tư thế, cử chỉ điệu bộ)

b Cảm xúc tiêu cực, tích cực

CHƯƠNG 2: TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ: CẢM XÚC CỦA EM MÔN ĐẠO ĐỨC LỚP 2

I.Yêu cầu cần đạt

1 Kiến thức, kĩ năng

- Phân biệt được cảm xúc tích cực (thích, yêu, tự tin, vui vẻ, …), cảm xúc tiêu cực (giận dữ, buồn chán, tự ti, …)

- Biết được ảnh hưởng của cảm xúc tích cực, cảm xúc tiêu cực đối với bản thân và mọi người xung quanh

- Thông qua hoạt động, HS biết một số việc làm để kiềm chế cảm xúc tiêu cực của bản thân

2 Phẩm chất, năng lực

2.1 Phẩm chất:  

Trách nhiệm:Thể hiện qua việc chủ động thực hiện những việc làm để làm chủ cảm xúc của bản thân

2.2 Năng lực:

Năng lực chung :

-Năng lực điều chỉnh hành vi : Bước đầu biết điều chỉnh và thể hiện được cảm xúc phù hợp trong các tình huống khác nhau

Năng lực chuyên biệt:

-Phân biệt được cảm xúc tích cực, cảm xúc tiêu cực

- Nhận biết được ảnh hưởng của cảm xúc tích cực, tiêu cực đối với hành vi đạo đức của bản thân và mọi người

II THIẾT BỊ DẠY HỌC

1 Đối với giáo viên

- Giáo án, SGK, SGV

- Các tranh, ảnh phóng to trong SGK Đạo Đức lớp 2, trang 38-41

- Bảng phụ/phiếu phân loại cảm xúc tích cực và tiêu cực

- Máy tính, máy chiếu

2 Đối với học sinh

- SGK, Vở bài tập Đạo Đức 2

- Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học và dụng cụ học tập theo yêu cầu của GV

III HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC

Hoạt động của GV Hoạt động của học sinh Đánh giá Lồng ghép GD

KNS HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI

ĐỘNG

*Mục tiêu :

-Tạo động lực, tạo niềm vui,

hứng thú

-Tạo tình huống dẫn nhập

vào bài mới

-Để giới thiệu vấn đề cần

học

*Phương pháp : Phương

pháp sinh hoạt tập thể

*Cách tiến hành :

GV: Cho học sinh nghe và

vận động theo nhịp bài hát

Niềm vui của em- tác giả

Nguyễn Huy Hùng

-GV hỏi :

+Điều gì đã làm các bạn nhỏ

trong bài hát thấy vui

+Em có cảm xúc gì sau khi

nghe bài hát ?

-GV nhận xét dẫn dắt vào

bài

HOẠT ĐỘNG 2 : KHÁM

PHÁ

Hoạt động 1: Tìm hiểu về

các loại cảm xúc

Mục tiêu : Nêu tên được các

loại cảm xúc khác nhau

Phương pháp tổ chức: trực

quan, thảo luận nhóm

Cách tiến hành:

-HS thực hiện

-HS chia sẻ

- HS vui vẻ, thoải mái để tham gia bài học tốt hơn

-KN giao tiếp

GV: Gọi 1 HS đọc yêu cầu

-GV chia lớp thành 4 nhóm

và yêu cầu quan sát tranh

trên bảng :

Nhiệm vụ mỗi nhóm là trả

lời các câu hỏi sau :

“Gương mặt các bạn trong

tranh đang có thể hiện cảm

xúc gì ?” ( thời gian 10p)

Nhóm 1: Bức tranh 3

Nhóm 2 : Bức tranh 4

Nhóm 3: Bức tranh 5

Nhóm 4 : Bức tranh 6

-GV yêu cầu đại diện các

nhóm báo cáo kết quả

-GV yêu cầu các nhóm nhận

xét, bổ sung

-GV gọi tiếp một số thành

HS đọc yêu cầu -HS quan sát

-HS thảo luận nhóm

-Đại diện các nhóm trình bày kết quả

+Nhóm 1: Bạn nam có vẻ mặt tức giận khi bị bạn nữ đẩy

+Nhóm 2: Bạn nam đang cảm thấy háo hức, vui sướng khi nhìn bức tranh +Nhóm 3: Bạn nữ cảm thấy hồi hộp, lo lăng +Tranh 4: Bạn nam cảm thấy tự ti, xấu hổ

-HS nhận xét, bổ sung -HS nêu thêm một số cảm

viên còn lại trong nhóm nêu

thêm một số cảm xúc mà em

biết

-GV kết luận :

Như vây, các em có thể thấy

mỗi bạn nhỏ trong tranh có

những cảm xúc khác nhau ở

những tình huống khác

nhau Các em cũng sé có

những cảm xúc như vui vẻ,

buồn bã, xấu hổ, ngạc nhiên

hay tức giận,…tuỳ vào tình

huống, hoàn cảnh khác

nhau Các cảm xúc này còn

được chia thành 2 nhóm:

cảm xúc tích cực và cảm xúc

tiêu cực.

-GV tiếp tục cho HS thảo

luận nhóm chia như lúc nãy,

yêu cầu các nhóm xếp các

loại cảm xúc trong tranh

thành hai nhóm: cảm xúc

tiêu cực và cảm xúc tiêu cực

và điền vào phiếu học tập

dưới đây:

Cảm xúc

tích cực

Cảm xúc tiêu cực

xúc khác mà em biết

-HS lắng nghe