ĐỀ CƯƠNG LUẬN VĂN GIÁO DỤC LẦN 1

Trong những năm qua chất lượng chuyên môn của các giáo viên trường tiểu học quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh đã không ngừng được nâng cao và đạt những thành tựu nhất định bởi phần lớ

ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH TRÀ VINH

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TRÀ VINH

ISO 9001:2015

ĐỀ CƯƠNG LUẬN VĂN

GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CHUYÊN MÔN CHO CÁC GIÁO VIÊN TRƯỜNG TIỂU HỌC QUẬN TÂN BÌNH THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Ngành: (cỡ chữ 16)

Mã ngành: (cỡ chữ 16)

Họ và tên học viên: VÕ THỊ PHƯỢNG

Mã số học viên: 911720039

Mã lớp:CH20QLGD – HCM9-1 Khóa 09 Đợt 01 Năm 2020

Người HDKH: PGS.TS LÊ THỊ HOA

(Ghi rõ học hàm, học vị)

TRÀ VINH, NĂM 2021

1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI

Giáo dục được xem là quốc sách hàng đầu của nước ta, chăm sóc – giáo dục trẻ em là trách nhiệm của gia đình – nhà trường và xã hội Theo quy định tại

khoản 1 điều 29 Luật giáo dục năm 2019: “Giáo dục tiểu học nhằm hình thành

cơ sở ban đầu cho sự phát triển về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ, năng lực của học sinh; chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học trung học cơ sở” Có thể thấy

rằng, đây là một bậc quan trọng trong hệ thống giáo dục quốc dân Bậc học này cung cấp các kiến thức nền tảng để học sinh tìm hiểu thế giới xung quanh, là nền tảng cho việc học tập tại các bậc học cao hơn Tuy nhiên, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế, đòi hỏi giáo dục phải thay đổi thích nghi với môi trường mới Nền kinh tế phát triển vừa là môi trường thúc đẩy sự phát triển của nền giáo dục, bên cạnh đó cũng đặt ra những cơ hội và thách thức mới

Trong nghề dạy học, chất lượng học tập của học sinh và chất lượng hoạt động dạy học của thầy có tương quan tỉ lệ thuận với nhau, để bảo đảm chất lượng học tập của học sinh cần quy định về trình độ năng lực của người thầy Vì thế, chuyên nghiệp hóa nghề dạy học là cam kết của ngành đối với xã hội về chất lượng của lực lượng lao động nghề, đó cũng là cách để khẳng định giá trị của nghề sư phạm trong xã hội1 Để đáp ứng được yêu cầu đó, người thầy phải trải qua một quá trình học tập và thực hành tay nghề một cách tích cực và kỹ lưỡng,

từ đào tạo ban đầu đến bồi dưỡng liên tục trong thực tiễn hành nghề Tuy nhiên,

dù được đào tạo đến trình độ nào người thầy vẫn luôn đứng trước yêu cầu phải tiếp tục học tập và học tập không ngừng nhất là trong kỷ nguyên công nghệ thông tin, tri thức nhân loại gia tăng một cách nhanh chóng Giáo viên phải luôn rèn luyện cho mình đạo đức, học tập văn hóa, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, nâng cao khả năng sư phạm

1 Tô Bá Trượng (2019), Phát huy vai trò của người thầy trong đổi mới giáo dục đào tạo, Tạp chí công đoàn xây dựng

Việt Nam, [http://www.congdoanxaydungvn.org.vn/News/Print/10186], (truy cập ngày 01/09/2021)

Việc học tập của thầy còn mang ý nghĩa như một năng lực nghề bởi chức năng giáo dục ngày nay được nhấn mạnh đến việc dạy cho học sinh cách học2 Kinh nghiệm cách học của người thầy là nền tảng để họ có thể thấu hiểu những khó khăn, những cản trở học tập của học sinh Cũng như những hành vi, biểu hiện học tập bên ngoài của học sinh là những bài học quý để thầy biết cách hướng dẫn học sinh học Chính vì thế, thầy còn được yêu cầu trở thành chuyên gia về học tập suốt đời với ý nghĩa đó3

Quận Tân Bình là một quận thuộc nội thành Thành phố Hồ Chí Minh nằm về phía Tây Bắc Nơi đây được đánh giá là có vị trí khá thuận lợi, đặc biệt là về giao thông vận tải Nhận thức được vai trò quan trọng của công tác giáo dục, đại hội đại biểu quận Tân Bình lần thứ XII (12 – 14/08/2020) đã đưa ra chỉ tiêu cho

nhiệm kỳ 2020 – 2025: “Tiếρ tục hoàn thành chương trình phổ cậρ giáo dục 3ρ giáo dục 3 bậρ giáo dục 3c học và phổ cậρ giáo dục 3p mầm non cho trẻ 5 tuổi; tỷ lệ tăng dân số tự nhiên hàng năm

là 1,1%; ρhấn đấu đạt 72% trở lên về phường văn minh đô thị, giữ vững ổn định

và trậρ giáo dục 3t tự ɑn toàn xã hội; xây dựng quậρ giáo dục 3n phát triển Ƅền vững, an dân, văn minh, hiện đại, nghĩɑ tình” Trong những năm qua chất lượng chuyên môn của các giáo

viên trường tiểu học quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh đã không ngừng được nâng cao và đạt những thành tựu nhất định bởi phần lớn đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên tiểu học đã nhận thức rõ về tầm quan trọng của việc này Tuy nhiên hiệu quả của hoạt động này hiện nay vẫn chưa phát huy được vai trò của nó, cụ thể: vẫn còn một số hoạt động bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ chưa bám sát với nhu cầu bồi dưỡng của giáo viên; chất lượng bồi dưỡng không đồng đều chưa đáp ứng với yêu cầu thực tiễn

Là một người giáo viên Tiểu học, bản thân tôi luôn quan tâm đến việc nâng cao chất lượng chuyên môn cho các giáo viên, thực tế cho thấy hoạt đồng này

2 Tô Bá Trượng (2019), Phát huy vai trò của người thầy trong đổi mới giáo dục đào tạo, Tạp chí công đoàn xây dựng

Việt Nam, [http://www.congdoanxaydungvn.org.vn/News/Print/10186], (truy cập ngày 01/09/2021)

3 Tô Bá Trượng (2019), Phát huy vai trò của người thầy trong đổi mới giáo dục đào tạo, Tạp chí công đoàn xây dựng

Việt Nam, [http://www.congdoanxaydungvn.org.vn/News/Print/10186], (truy cập ngày 01/09/2021)

còn những vấn đề phải rút kinh nghiệm và được quan tâm hơn nữa nhằm đáp ứng yêu cầu của giáo dục, yêu cầu đổi mới hiện nay Chính vì thế, học viên chọn

đề tài: “Giải pháp nâng cao chất lượng chuyên môn cho các giáo viên trường tiểu học quậρ giáo dục 3n Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh” làm luận văn thạc sĩ chuyên

ngành quản lý giáo dục của mình với mong muốn đóng góp một phần nhỏ vào việc nâng cao chất lượng giáo dục tiểu học của quận Tân Bình theo Nghị quyết

số 29 - NQ/TW ngày 04 tháng 11 năm 2013 Hội nghị TƯ 8 - Khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứ ng yêu cầu công nghiêp ̣ hóa, hiêṇ đaị hóa trong điều kiêṇ kinh tế thi ̣trườ ng điṇ h hướ ng xã hôị chủ nghiã và hôị nhâp ̣ quốc tế

2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU

2.1 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu luận và làm rõ thực tiễn, đề xuất những biện pháp nâng cao chất lượng chuyên môn cho các giáo viên trường tiểu học quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay

2.2 Mục tiêu cụ thể

- Nghiên cứu, hệ thống hóa lý luận về chất lượng chuyên môn của đội ngũ

giáo viên nói chung và đội ngũ giáo tiên tiểu học nói riêng

- Đánh giá thực trạng đội ngũ giáo viên tiểu học và chất lượng chuyên môn của đội ngũ giáo viên tiểu học trên địa bàn quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh

- Đề xuất những giải pháp nhằm nâng cao chất lượng chuyên môn cho các giáo viên tiểu học trên địa bàn quận Tân Bình Thành phố Hồ Chí Minh nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay

3 TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI

Vấn đề đào tạo, bồi dưỡng kiến thức, năng lực chuyên môn cho những người làm công tác giảng dạy đã được các nhà giáo dục ở cả phương Tây và phương

Đông đề cập đến J.A.Kômenxki (1592 - 1670), nhà giáo dục tiêu biểu người Cộng hòa Séc, Ông đề cao vai trò to lớn của giáo dục, của nhà trường trong việc hình thành, rèn luyện và hoàn thiện nhân cách con người mà ông gọi là “xưởng

rèn nhân cách” Trong tác phẩm “Phép giảng dạy vĩ đại” bằng tiếng Tiệp Khắc,

J.A.Kômenxki yêu cầu người giáo viên phải mẫu mực, trong sáng về đạo đức và tác phong, giỏi về chuyên môn, đáp ứng yêu cầu của nghề nghiệp và đó cũng là lương tâm, trách nhiệm, uy tín của giáo viên Tuy nhiên, do hạn chế của xã hội đương đại lúc bấy giờ, Ông chưa chỉ rõ con đường để thực hiện quản lý có hiệu

quả việc đào tạo, bồi dưỡng cho đội ngũ giáo viên.

Chủ nghĩa Mác - Lênin ra đời với quan điểm duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, hệ thống tư tưởng giáo dục mác xít đã làm cho khoa học giáo dục nói chung, quản lý giáo dục nói riêng có sức sống mới, có giá trị lý luận và giá trị chỉ đạo thực tiễn to lớn Nền giáo dục của giai cấp vô sản được hình thành, phát triển, đòi hỏi phải có một đội ngũ giáo viên được bồi dưỡng cơ bản về chính trị,

tư tưởng, đạo đức lối sống, năng lực chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm để đào tạo

ra lớp người lao động có tri thức, tay nghề, tích cực chủ động trong sản xuất tạo

ra của cải, vật chất góp phần xây dựng xã hội mới, xã hội chủ nghĩa mà ở đó con người được tự do, bình đẳng, được chăm lo phát triển toàn diện về phẩm chất và năng lực Vì vậy, xã hội cần phải quan tâm đến công tác quản lý phát triển đội ngũ giáo viên về mọi mặt, trong đó đặc biệt quan tâm đến quản lý chất lượng đào tạo, bồi dưỡng đội giáo viên Đặc biệt trong giai đoạn cách mạng hiện nay, khi

xã hội loài người đang tiến dần tới nền kinh tế tri thức thì việc nghiên cứu xây dựng các biện pháp để quản lý quá trình đào tạo, bồi dưỡng và phát triển đội ngũ giáo viên cũng như quản lý chất lượng đội ngũ giáo viên có ý nghĩa quan trọng

và cấp thiết đối với sự nghiệp giáo dục và đào tạo

Ở Việt Nam, kiên trì đường lối phát triển giáo dục theo chủ nghĩa Mác -Lênin, tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, tiếp tục phát huy truyền thống hiếu

học của nhân dân ta, Đảng và Nhà nước đã đề ra đường lối phát triển giáo dục thời kỳ mới Trong đó, quản lý toàn diện về chất lượng đội ngũ giáo viên, đảm bảo cho đội ngũ giáo viên vừa hồng vừa chuyên là yêu cầu cấp thiết, là khâu then chốt, là tiền đề căn bản để phát triển sự nghiệp giáo dục của dân tộc Chính

vì vậy, nhiều công trình, đề tài tập trung nghiên cứu về nâng cao chất lượng chuyên môn của đội ngũ giáo viên nói chung và đội ngũ giáo viên tiểu học nói riêng như :

Giáo sư, Viện sĩ Phạm Minh Hạc trong cuốn sách “Giáo dục Việt Nam trước ngưỡng cửa thế kỷ XXI”, đã khẳng định đội ngũ giáo viên là một yếu tố quyết

định đến sự phát triển giáo dục, đào tạo nói riêng, phát triển phẩm chất, năng lực cho con người nói chung Trong bài viết, tác giả đưa ra những chuẩn quy định về phẩm chất nhân cách, năng lực sư phạm của người giáo viên và coi đó như là tiêu chí để đánh giá chất lượng đào tạo, bồi dưỡng giáo viên

Tác giả Bùi Minh Hiền cho rằng nội dung phát triển đội ngũ giáo viên phải coi trọng ba vấn đề chủ yếu: Đủ về số lượng, đạt chuẩn về chất lượng, đồng bộ

về cơ cấu Tác giả đã chỉ ra những điều cần chú ý phát triển đội ngũ giáo viên trong khâu kế hoạch, khâu tổ chức - chỉ đạo, khâu kiểm tra; đồng thời chỉ ra biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên là phải kết hợp hài hòa các yếu tố như: Người lãnh đạo nhà trường phải gương mẫu, các giáo viên phải hiểu được nhiệm vụ, quyền hạn của mình, được giúp đỡ để thực hiện quyền tự chủ trong tổ chức đào tạo, tạo ra được mối liên hệ giữa các cá nhân hợp lý; nhà trường xác định được

sứ mệnh, tầm nhìn và chiến lược hành động, xây dựng được hệ thống thông tin quản lý giáo dục minh bạch, công khai, xây dựng được một hệ giá trị tạo nên văn hóa đặc trưng của nhà trường phù hợp với hệ giá trị tiên tiến của đất nước…4

Tác giả Trần Kiểm trong cuốn Những vấn đề cơ bản của khoa học quản lý giáo dục, đã cung cấp những kiến thức cơ bản, hiện đại, thực tiễn về Khoa học

4 Bùi Minh Hiền, Vũ Ngọc Hải, Đặng Quốc Bảo (2006), Quản lý giáo dục, Nhà xuất bản Đại học Sư phạm, Hà Nội

Quản lí giáo dục, như đại cương về quản lí và quản lí giáo dục, quá trình quản lí giáo dục, quản lí nhà nước về giáo dục, đổi mới quản lí giáo dục, quản lí và lãnh đạo nhà trường, lao động quản lí giáo dục, được tác giả trình bày một cách hệ thống và sâu sắc

Liên quan đến vấn đề nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên đã có nhiều công trình nghiên cứu như: Luận văn thạc sĩ của Trần Thu Hương (2013), “Biện pháp quản lý chất lượng đội ngũ giáo viên tiểu học trên địa bàn Thành phố Bạc Liêu hiện nay”; Luận văn thạc sĩ của Nguyễn Văn Hải (2013), “Quản lý chất lượng đội ngũ giáo viên mầm non trên địa bàn huyện Phú Giáo, tỉnh Bình Dương”; Luận văn thạc sĩ của Đỗ Sơn Lâm (2013), “Quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên ở các trường trung học phổ thông huyện Giá Rai, tỉnh Bạc Liêu”, Luận văn thạc sĩ của Vũ Xuân Luận (2014), “Giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên dạy nghề trong trường Đại học sư phạm kỹ thuật Nam

Định” Tạp chí nghiên cứu khoa học của tác giả Phạm Quang Trung & Trần Hữu

Hoan (2019), “Đề xuất tiêu chí chất lượng cán bộ quản lý cơ sở giáo dục trung học phổ thông trong bối cảnh đổi mới giáo dục”; Tạp chí nghiên cứu khoa học của tác giả Nguyễn Thị Mai (2019), “Giải pháp nâng cao chất lượng quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên mầm non huyện Thanh Miện đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay”; Tạp chí nghiên cứu khoa học của tác giả , Tạp chí nghiên cứu khoa học của tác giảTrần Hoàng Vịnh (2020), “Thực trạng

và một số giải pháp phát triển đội ngũ giáo viên ở các trường tiểu học huyện Tân Thạnh, tỉnh Long An”; Tạp chí nghiên cứu khoa học của tác giả Đỗ Viết Long & Trần Văn Hiếu (2020), “Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên tiểu học theo định hướng đổi mới giáo dục phổ thông tại huyện Krông năng, tỉnh Đak Lak”,

Như vậy, cùng với sự nghiệp đổi mới giáo dục, đào tạo, đã có rất nhiều công trình nghiên cứu, đề cập đến các biện pháp đào tạo, bồi dưỡng, chuẩn hóa nhằm

nâng cao trình độ, năng lực cho đội ngũ giáo viên để bảo đảm đủ về số lượng, có

cơ cấu hợp lý, chất lượng giáo viên không ngừng nâng cao, đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu đổi mới giáo dục, đào tạo của đất nước Tuy nhiên, hiện nay chưa có công trình nghiên cứu nào về giải pháp nâng cao chất lượng chuyên môn cho giáo viên, nhất là nâng cao chất lượng chuyên môn cho các giáo viên trườn tiểu học, quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh Do vậy, tác giả tập trung nghiên cứu vấn đề “Giải pháp nâng cao chất lượng chuyên môn cho các giáo viên trường tiểu học quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh” nhằm góp phần đáp ứng yêu cầu của thực tiễn đổi mới nâng cao chất lượng giáo dục bậc tiểu học trên địa bàn quận Tân Bình hiện nay

4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

4.1 Phương pháp luận

Để nghiên cứu đề tài, tác giả dựa trên nền tảng các quan điểm, tư tưởng về giáo dục và quản lý giáo dục của Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam, đồng thời quán triệt, vận dụng sâu sắc quan điểm hệ thống, cấu trúc, logic, lịch sử và quan điểm thực tiễn trong nghiên cứu khoa học giáo dục, từ đó định hướng cho việc tiếp cận đối tượng nghiên cứu và luận giải các nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài

4.2 Phương pháp nghiên cứu

Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết

Thực hiện việc thu thập, nghiên cứu tài liệu; phân tích, tổng hợp, hệ thống hoá, khái quát hoá các tài liệu về giáo dục, đào tạo, đặc biệt là những tài liệu liên quan đến quản lý giáo viên như: nghị quyết của các cấp ủy đảng, các văn bản, chỉ thị, hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo; kế hoạch quản lý giáo dục nói chung, quản lý đội ngũ giáo viên nói riêng của Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh, Phòng Giáo dục và Đào tạo quận Tân Bình và của các trường tiểu học trên địa bàn quận

Nghiên cứu các sản phẩm, công cụ quản lý như: chương trình, quy trình tuyển dụng, đào tạo, bồi dưỡng và sử dụng đội ngũ giáo viên đã thực hiện trong những năm gần đây; bài giảng và kế hoạch công tác của giáo viên, hệ thống sổ sách của cán bộ quản lý nhà trường

Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Phương pháp quan sát sư phạm: quan sát việc quản lý các buổi họp hội đồng, sinh hoạt chuyên môn Quan sát hoạt động dạy học, tổ chức hoạt động dạy học của giáo viên tiểu học

Phương pháp điều tra: điều tra bằng phiếu trưng cầu ý kiến (hỏi) đối với 12 cán bộ, chuyên viên của phòng giáo dục và đào tạo, 36 cán bộ quản lý, 200 giáo viên ở các trường tiểu học trên địa bàn quận Bình Tân

Phương pháp nghiên cứu sản phẩm quản lý: nghiên cứu kết quả hoạt động của đội ngũ giáo viên thông qua các báo cáo tổng kết năm học của các trường mầm non trên địa bàn quận Bình Tân

Phương pháp chuyên gia: trao đổi, tham khảo ý kiến của một số nhà khoa học, cán bộ phòng giáo dục và đào tạo, hiệu trưởng, giáo viên ở một số trường tiểu học trên địa bàn Quận Tân Bình

5 PHẠM VI GIỚI HẠN ĐỀ TÀI

5.1 Phạm vi về không gian

Các giải pháp nâng cao chất lượng chuyên môn cho các giáo viên trường tiểu học trên địa bàn quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh

5.2 Phạm vi về thời gian

Dữ liệu được thu thập từ năm 2016 đến năm 2020

5.3 Phạm vi nội dung

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận, đánh giá đúng thực trạng chất lượng chuyên môn của đội ngũ các giáo viên trường tiểu học, đề xuất các giải pháp nâng cao

chất lượng chuyên môn cho giáo viên các trường tiểu học trên địa bàn quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh

6 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU VÀ ĐỐI TƯỢNG KHẢO SÁT

6.1 Đối tượng nghiên cứu

Chất lượng chuyên môn cho các giáo viên trường tiểu học trên địa bàn quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh

6.2 Đối tượng khảo sát

Khảo sát 200 giáo viên tiểu học của 27 trường tiểu họctrên địa bàn quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh là cán bộ quản lý trường học và các giáo viên dạy lớp, giáo viên bộ môn

7 KẾT CẤU CỦA LUẬN VĂN

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo kết cấu của luận văn gồm có 3 chương:

Chương 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CHUYÊN MÔN CỦA ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TIỂU HỌC

` 1.1 Một số khái niệm cơ bản

1.1.1 Đội ngũ giáo viên, đội ngũ giáo viên tiểu học

1.1.2 Chất lượng đội ngũ giáo viên tiểu học

1.1.3 Giải pháp nâng cao chất lượng chuyên môn của đội ngũ giáo viên tiểu học

1.2 Nội dung nâng cao chất lượng chuyên môn cho giáo viên các trường tiểu học

1.2.1 Xây dựng các kế hoạch nâng cao chất lượng chuyên môn cho giáo viên

1.2.2 Quản lý mục tiêu, nội dung, phương pháp và hình thức nâng cao chất lượng chuyên môn cho giáo viên tiểu học

1.2.3 Quản lý chủ thể và đối tượng bồi dưỡng