PHẦN MỞ ĐẦU 1.Tính cấp thiết của đề tài Mỗi ngày trôi qua trên đất nước Việt Nam, tai nạn giao thông lại cướp đi sinh mạng của 24 người và làm cho gần 60 người lâm vào cảnh tàn phế suốt đời, mang đến sự đớn đau tột cùng cho hàng trăm gia đình. Theo Ban An toàn giao thông quốc gia, trong năm 2016, cả nước xảy ra 21.589 vụ tai nạn giao thông, làm chết 8.685 người, làm bị thương 19.280 người. So với cùng kỳ năm 2015, giảm 1.261 vụ ( giảm 5,52%), giảm 43 người chết (giảm 0,49%), giảm 1.792 người bị thương (giảm 8,5%). Qua phân tích cho thấy, đa phần các vụ TNGT xảy ra là do ý thức của người tham gia giao thông (chiếm 71,6%). Trong các vụ TNGT, 66,7% là do mô tô, xe máy; ô tô chiếm 27,07%. Cùng với tai nạn giao thông, trong năm 2016 cả nước xảy ra 41 vụ ùn tắc giao thông kéo dài, chủ yếu ở TP HCM, Hà Nội và quốc lộ 1A. So với năm 2015, giảm 4 vụ ùn tắc kéo dài. Nguyên nhân ùn tắc chủ yếu do TNGT18 vụ (chiếm 44%); lưu lượng phương tiện đông 10 vụ (24,4%); nguyên nhân khác như sự cố trên đường, xe lật, mưa lớn, sạt lở… 13 vụ (31,7%). Để khắc phục vấn đề an toàn giao thông, ngay từ năm 2003, Ban Bí thư Trung ương Đảng đã ban hành Chỉ thị 22CTTW ngày 24 tháng 02 năm 2003 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông. Chỉ thị nêu rõ: “Lấy năm 2003 là năm thiết lập trật tự an toàn giao thông trong phạm vi toàn quốc; các cấp ủy đảng phải quán triệt và coi công tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông là nhiệm vụ trọng tâm, phải tập trung sự lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện các biện pháp chặn đứng tình trạng gia tăng và tiến tới giảm dần tai nạn giao thông, ùn tắc giao thông. Mỗi đảng viên phải đi đầu, gương mẫu chấp hành pháp luật về trật tự an toàn giao thông, đồng thời tích cực tuyên truyền, vận động mọi người chấp hành nghiêm pháp luật về trật tự an toàn giao thông. Ngay trong năm 2003, triển khai mạnh mẽ cuộc vận động “Toàn dân tham gia giữ gìn trật tự an toàn giao thông, phối hợp đồng bộ các lực lượng thực thi pháp luật, các đoàn thể, các tổ chức xã hội cùng tham gia đấu tranh, xử lý nghiêm khắc với các hành vi vi phạm pháp luật về trật tự an toàn giao thông; có biện pháp kiên quyết chấm dứt tình trạng đua xe trái phép, lái xe đánh võng, lạng lách nguy hiểm, phóng nhanh vượt ẩu.. Các phương tiện thông tin đại chúng tập trung phổ biến, tuyên truyền sâu rộng đến mọi tầng lớp nhân dân các quy định của pháp luật về bảo đảm trật tự an toàn giao thông, tạo dư luận xã hội ủng hộ các biện pháp hạn chế tai nạn giao thông, ùn tắc giao thông do Chính phủ, các bộ, ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương ban hành; nêu gương người tốt, đi đôi với phê phán nghiêm khắc các cá nhân, tổ chức có hành vi vi phạm pháp luật về trật tự an toàn giao thông; bảo đảm để công tác giáo dục an toàn giao thông phải đến từng hộ gia đình và xem đây là một nội dung quan trọng của phong trào xây dựng nếp sống văn hoá mới hiện nay.” Chỉ thị 18CTTW ngày 492012 của Ban Bí thư Trung ương về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác bảo đảm trật tự, ATGT đường bộ, đường sắt, đường thủy nội địa và khắc phục ùn tắc giao thông đã khẳng định rõ: “Tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy đảng, hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước của chính quyền đối với công tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông và khắc phục ùn tắc giao thông. Công tác bảo đảm trật tự, an toàn giao thông và khắc phục ùn tắc giao thông phải được xác định là một nhiệm vụ chính trị thường xuyên của cấp ủy đảng; phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị, sự tham gia tích cực của nhân dân. Nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý nhà nước về trật tự, an toàn giao thông của các ngành chức năng và chính quyền các cấp; tăng cường việc kiểm tra, đôn đốc, sơ kết, tổng kết việc thực hiện. Đẩy mạnh phổ biến, giáo dục pháp luật về trật tự, an toàn giao thông với nhiều hình thức và nội dung phù hợp để cán bộ, đảng viên, nhân dân hiểu, nhận thức rõ hiểm họa tai nạn giao thông; mỗi người khi tham gia giao thông thấy rõ trách nhiệm và tự giác chấp hành pháp luật về giao thông.” Trong quá trình phát triển kinh tế xã hội, cũng như các địa phương khác trên cả nước, Đồng Nai cũng đang phải đối mặt với những vấn đề phức tạp về an toàn giao thông. Riêng địa bàn tỉnh Đồng Nai, tai nạn giao thông cũng diễn biến biến khá phức tạp, con số thương vong do tai nạn giao thông đứng thứ ba cả nước, sau TP.HCM và Hà Nội. Cụ thể, từ 16122015 đến 1592016, toàn tỉnh xảy ra 291 vụ, làm chết 226 người, bị thương 182 người, gây thiệt hại tài sản ước tính 23 tỷ 301 triệu đồng. So với cùng kỳ năm 2015, giảm 60 vụ (17,1%), giảm 30 người chết (11,7%) và giảm 60 người bị thương (24,8%). Trong quý I2017, trên địa bàn tỉnh Đồng Nai xảy ra 100 vụ tai nạn giao thông làm chết 84 người, bị thương 83 người. Tai nạn giao thông trên địa bàn tỉnh, có thời điểm không nhưng không giảm mà còn gia tăng. Gần đây, Đồng Nai liên tiếp xảy ra 2 vụ TNGT đường sắt nghiêm trọng làm chết nhiều người. Vào ngày 122017, tại Km1701+205 tuyến đường sắt BắcNam thuộc địa bàn thành phố Biên Hòa xảy ra vụ tai nạn giao thông giữa tàu SQN1 và xe ôtô 16 chỗ làm chết 02 người, bị thương 07 người. Tiếp đó, ngày 242, tại Km 1684+800 tuyến đường sắt BắcNam thuộc ấp Ngũ Phúc, xã Hố Nai 3, huyện Trảng Bom xảy ra vụ tai nạn giao thông giữa xe máy biển kiểm soát 68S378.32 và tàu TN2 làm 02 người tử vong tại chỗ. Để ngăn chặn những vụ việc tương tự xảy ra, Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia đề nghị Chủ tịch Ủy ban nhân dân, Trưởng Ban An toàn giao thông tỉnh Đồng Nai chỉ đạo cơ quan chức năng của tỉnh khẩn trương điều tra, xác minh nguyên nhân các vụ tai nạn đường sắt xảy ra trên địa bàn, đặc biệt là vụ tai nạn gần đây nhất tại huyện Trảng Bom làm 02 người chết, xử lý nghiêm theo quy định pháp luật đối với tổ chức, cá nhân vi phạm gây ra vụ tai nạn. Bên cạnh đó, Ủy ban Nhân dân tỉnh phải xác định rõ trách nhiệm của người đứng đầu chính quyền địa phương và cơ quan, đơn vị liên quan trong việc để xảy ra tai nạn; tiếp tục triển khai thực hiện Công điện số 03CĐUBATGTQG ngày 04022017 của Chủ tịch Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia về các giải pháp cấp bách kéo giảm tai nạn giao thông tại các đường ngang đường sắt. Trong những năm qua, báo chí Đồng Nai nói chung, Đài PTTH Đồng Nai nói riêng đã tích cực với công tác tuyên truyền về an toàn giao thông trên địa bàn tỉnh. Thông qua việc thông tin về những vụ TNGT cụ thể đã định hướng dư luận đòi hỏi các cơ quan chức năng giải quyết khắc phục hậu quả và có biện pháp ngăn ngừa nguy cơ tái diễn trường hợp TNGT tương tự trên địa bàn. Ví dụ: sập cầu Ghềnh, TNGT đường sắt tại đường dân sinh, TNGT liên quan xe tải ben ở mỏ đá Tân CangTP.BH. Song song đó, Đài PTTH Đồng Nai cũng mạnh dạn đưa ra những bất cập về quản lý nhà nước về hạ tầng giao thông, trong đó các loạt bài thu hút sự đặc biệc quan tâm của dư luận như: “Trạm cân Dầu Giây Lợi bất cập hại”, “Trạm thu phí bao vây Đồng Nai”, “Xe tải ben cày nát các tuyến đường vào các mỏ đá”…Ngoài ra, trên sống truyền hình Đồng Nai cũng thường xuyên thông tin pháp luật về luật giao thông, từ đó ý thức chấp hành luật giao thông của người dân cũng được chuyễn biến tích cực hơn. Tuy nhiên, việc tuyên truyền chủ yếu tập trung những điểm nóng về tai nạn giao thông như ở địa bàn TP.Biên Hòa, QL1A, QL20 ... nhưng chưa quan tâm tuyên truyền về nguy cơ phức tạp giao thông tại địa bàn và tuyến đường khác mặc dù tính chất, mức độ phức tạp giao thông các địa phương này cũng gia tăng theo tốc độ đô thị hóa. Các tin bài mang tính chất phản biện còn khá ít so với tình hình diễn biến thực tế những năm qua. Việc nghiên cứu, đánh giá tác động của thông tin về vấn đề an toàn của Đài PTTH Đồng Nai đối với công chúng và xã hội có ý nghĩa hết sức quan trọng. Đây là dịp nhìn nhận, đánh giá những việc làm được cũng như những hạn chế trong việc thông tin của Đài về môi trường. Với mong muốn tìm ra các giải pháp tích cực nhằm hạn chế những nhược điểm, phát huy hơn nữa những ưu thế của báo chí Đồng Nai nói chung, Đài PTTH Đồng Nai nói riêng trong việc thông tin về vấn đề môi trường, do vậy, tôi đã quyết định chọn đề tài nghiên cứu: “Đài Phát thanh và Truyền hình Đồng Nai với vấn đề an toàn giao thông” cho luận văn Thạc sỹ Báo chí học của mình.
Trang 1PHẦN MỞ ĐẦU 1.Tính cấp thiết của đề tài
Mỗi ngày trôi qua trên đất nước Việt Nam, tai nạn giao thông lại cướp đi sinh mạng của 24 người và làm cho gần 60 người lâm vào cảnh tàn phế suốt đời, mang đến sự đớn đau tột cùng cho hàng trăm gia đình Theo Ban An toàn giao thông quốc gia, trong năm 2016, cả nước xảy ra 21.589 vụ tai nạn giao thông, làm chết 8.685 người, làm bị thương 19.280 người So với cùng kỳ năm 2015, giảm 1.261 vụ ( giảm 5,52%), giảm 43 người chết (giảm 0,49%), giảm 1.792 người bị thương (giảm 8,5%) Qua phân tích cho thấy, đa phần các vụ TNGT xảy ra là do ý thức của người tham gia giao thông (chiếm 71,6%) Trong các vụ TNGT, 66,7% là
do mô tô, xe máy; ô tô chiếm 27,07% Cùng với tai nạn giao thông, trong năm
2016 cả nước xảy ra 41 vụ ùn tắc giao thông kéo dài, chủ yếu ở TP HCM, Hà Nội
và quốc lộ 1A So với năm 2015, giảm 4 vụ ùn tắc kéo dài Nguyên nhân ùn tắc chủ yếu do TNGT-18 vụ (chiếm 44%); lưu lượng phương tiện đông 10 vụ (24,4%); nguyên nhân khác như sự cố trên đường, xe lật, mưa lớn, sạt lở… 13 vụ (31,7%)
Để khắc phục vấn đề an toàn giao thông, ngay từ năm 2003, Ban Bí thư Trung ương Đảng đã ban hành Chỉ thị 22-CT/TW ngày 24 tháng 02 năm 2003 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông Chỉ thị nêu rõ: “Lấy năm 2003 là năm thiết lập trật tự an toàn giao thông trong phạm vi toàn quốc; các cấp ủy đảng phải quán triệt và coi công tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông là nhiệm vụ trọng tâm, phải tập trung sự lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện các biện pháp chặn đứng tình trạng gia tăng và tiến tới giảm dần tai nạn giao thông, ùn tắc giao thông Mỗi đảng viên phải đi đầu, gương mẫu chấp hành pháp luật về trật tự an toàn giao thông, đồng thời tích cực tuyên truyền, vận
Trang 2động mọi người chấp hành nghiêm pháp luật về trật tự an toàn giao thông Ngay trong năm 2003, triển khai mạnh mẽ cuộc vận động “Toàn dân tham gia giữ gìn trật tự an toàn giao thông'', phối hợp đồng bộ các lực lượng thực thi pháp luật, các đoàn thể, các tổ chức xã hội cùng tham gia đấu tranh, xử lý nghiêm khắc với các hành vi vi phạm pháp luật về trật tự an toàn giao thông; có biện pháp kiên quyết chấm dứt tình trạng đua xe trái phép, lái xe đánh võng, lạng lách nguy hiểm, phóng nhanh vượt ẩu Các phương tiện thông tin đại chúng tập trung phổ biến, tuyên truyền sâu rộng đến mọi tầng lớp nhân dân các quy định của pháp luật về bảo đảm trật tự an toàn giao thông, tạo dư luận xã hội ủng hộ các biện pháp hạn chế tai nạn giao thông, ùn tắc giao thông do Chính phủ, các bộ, ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương ban hành; nêu gương người tốt, đi đôi với phê phán nghiêm khắc các cá nhân, tổ chức có hành vi vi phạm pháp luật về trật tự an toàn giao thông; bảo đảm để công tác giáo dục an toàn giao thông phải đến từng hộ gia đình và xem đây là một nội dung quan trọng của phong trào xây dựng nếp sống văn hoá mới hiện nay.”
Chỉ thị 18-CT/TW ngày 4/9/2012 của Ban Bí thư Trung ương về tăng cường
sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác bảo đảm trật tự, ATGT đường bộ, đường sắt, đường thủy nội địa và khắc phục ùn tắc giao thông đã khẳng định rõ: “Tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy đảng, hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước của chính quyền đối với công tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông và khắc phục ùn tắc giao thông Công tác bảo đảm trật tự, an toàn giao thông và khắc phục ùn tắc giao thông phải được xác định là một nhiệm vụ chính trị thường xuyên của cấp ủy đảng; phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị, sự tham gia tích cực của nhân dân Nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý nhà nước về trật tự, an toàn giao thông của các ngành chức năng và chính quyền các cấp; tăng cường việc kiểm tra, đôn đốc, sơ kết, tổng kết việc thực hiện Đẩy mạnh phổ biến, giáo dục pháp luật về trật tự, an toàn giao thông với nhiều hình thức và nội dung phù hợp để cán bộ, đảng
Trang 3viên, nhân dân hiểu, nhận thức rõ hiểm họa tai nạn giao thông; mỗi người khi tham gia giao thông thấy rõ trách nhiệm và tự giác chấp hành pháp luật về giao thông.”
Trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội, cũng như các địa phương khác trên cả nước, Đồng Nai cũng đang phải đối mặt với những vấn đề phức tạp về an toàn giao thông Riêng địa bàn tỉnh Đồng Nai, tai nạn giao thông cũng diễn biến biến khá phức tạp, con số thương vong do tai nạn giao thông đứng thứ ba cả nước, sau TP.HCM và Hà Nội Cụ thể, từ 16/12/2015 đến 15/9/2016, toàn tỉnh xảy ra 291
vụ, làm chết 226 người, bị thương 182 người, gây thiệt hại tài sản ước tính 23 tỷ
301 triệu đồng So với cùng kỳ năm 2015, giảm 60 vụ (-17,1%), giảm 30 người chết (-11,7%) và giảm 60 người bị thương (-24,8%) Trong quý I-2017, trên địa bàn tỉnh Đồng Nai xảy ra 100 vụ tai nạn giao thông làm chết 84 người, bị thương
83 người Tai nạn giao thông trên địa bàn tỉnh, có thời điểm không nhưng không giảm mà còn gia tăng Gần đây, Đồng Nai liên tiếp xảy ra 2 vụ TNGT đường sắt nghiêm trọng làm chết nhiều người Vào ngày 1/2/2017, tại Km1701+205 tuyến đường sắt Bắc-Nam thuộc địa bàn thành phố Biên Hòa xảy ra vụ tai nạn giao thông giữa tàu SQN1 và xe ôtô 16 chỗ làm chết 02 người, bị thương 07 người Tiếp đó, ngày 24/2, tại Km 1684+800 tuyến đường sắt Bắc-Nam thuộc ấp Ngũ Phúc, xã Hố Nai 3, huyện Trảng Bom xảy ra vụ tai nạn giao thông giữa xe máy biển kiểm soát 68S-378.32 và tàu TN2 làm 02 người tử vong tại chỗ Để ngăn chặn những vụ việc tương tự xảy ra, Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia đề nghị Chủ tịch Ủy ban nhân dân, Trưởng Ban An toàn giao thông tỉnh Đồng Nai chỉ đạo cơ quan chức năng của tỉnh khẩn trương điều tra, xác minh nguyên nhân các vụ tai nạn đường sắt xảy ra trên địa bàn, đặc biệt là vụ tai nạn gần đây nhất tại huyện Trảng Bom làm 02 người chết, xử lý nghiêm theo quy định pháp luật đối với tổ chức, cá nhân vi phạm gây ra vụ tai nạn Bên cạnh đó, Ủy ban Nhân dân tỉnh phải xác định rõ trách nhiệm của người đứng đầu chính quyền địa phương và cơ quan, đơn vị liên quan trong việc để xảy ra tai nạn; tiếp tục triển khai thực hiện Công điện số
Trang 403/CĐ-UBATGTQG ngày 04/02/2017 của Chủ tịch Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia
về các giải pháp cấp bách kéo giảm tai nạn giao thông tại các đường ngang đường sắt
Trong những năm qua, báo chí Đồng Nai nói chung, Đài PT-TH Đồng Nai nói riêng đã tích cực với công tác tuyên truyền về an toàn giao thông trên địa bàn tỉnh Thông qua việc thông tin về những vụ TNGT cụ thể đã định hướng dư luận đòi hỏi các cơ quan chức năng giải quyết khắc phục hậu quả và có biện pháp ngăn ngừa nguy cơ tái diễn trường hợp TNGT tương tự trên địa bàn Ví dụ: sập cầu Ghềnh, TNGT đường sắt tại đường dân sinh, TNGT liên quan xe tải ben ở mỏ đá Tân Cang-TP.BH Song song đó, Đài PT-TH Đồng Nai cũng mạnh dạn đưa ra những bất cập về quản lý nhà nước về hạ tầng giao thông, trong đó các loạt bài thu hút sự đặc biệc quan tâm của dư luận như: “Trạm cân Dầu Giây- Lợi bất cập hại”,
“Trạm thu phí bao vây Đồng Nai”, “Xe tải ben cày nát các tuyến đường vào các
mỏ đá”…Ngoài ra, trên sống truyền hình Đồng Nai cũng thường xuyên thông tin pháp luật về luật giao thông, từ đó ý thức chấp hành luật giao thông của người dân cũng được chuyễn biến tích cực hơn Tuy nhiên, việc tuyên truyền chủ yếu tập trung những điểm nóng về tai nạn giao thông như ở địa bàn TP.Biên Hòa, QL1A, QL20 nhưng chưa quan tâm tuyên truyền về nguy cơ phức tạp giao thông tại địa bàn và tuyến đường khác mặc dù tính chất, mức độ phức tạp giao thông các địa phương này cũng gia tăng theo tốc độ đô thị hóa Các tin bài mang tính chất phản biện còn khá ít so với tình hình diễn biến thực tế những năm qua
Việc nghiên cứu, đánh giá tác động của thông tin về vấn đề an toàn của Đài PT-TH Đồng Nai đối với công chúng và xã hội có ý nghĩa hết sức quan trọng Đây
là dịp nhìn nhận, đánh giá những việc làm được cũng như những hạn chế trong việc thông tin của Đài về môi trường Với mong muốn tìm ra các giải pháp tích cực nhằm hạn chế những nhược điểm, phát huy hơn nữa những ưu thế của báo chí Đồng Nai nói chung, Đài PT-TH Đồng Nai nói riêng trong việc thông tin về vấn đề
Trang 5môi trường, do vậy, tôi đã quyết định chọn đề tài nghiên cứu: “Đài Phát thanh và Truyền hình Đồng Nai với vấn đề an toàn giao thông” cho luận văn Thạc sỹ Báo chí học của mình
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Trong quá trình khảo sát, chúng tôi nhận thấy có một số tài liệu có liên quan
đến đề tài nghiên cứu, như:
-Tài liệu là sách, báo Việt Nam:
Vũ Gia Hiền (2002), Tâm lý học hành vi, Nxb ĐHQG Hà Nội; Hoàng Oanh (2009), Luật gia thông đường bộ, Nxb Giao thông vận tải; Lê Quang Sơn (2007), Bài giảng phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu tâm lý học; Ngô Thị Lệ Thủy (2009), Nghiên cứu hành vi hút thuốc lá của sinh viên trường Đại học Sư Phạm – Đại học Đà Nẵng, Nxb Nghiên cứu khoa học; T|S Trương Thành Trung (2016), Cẩm nang an toàn giao thông đường, Nxb Giao thông Vận tải (Nội dung sách trình bày các vấn đề: Một số hành vi nguy hiểm cần phòng tránh khi tham gia giao thông; một số kỹ năng và kinh nghiệm khi điều khiển xe mô tô, xe gắn máy; một số yếu tố ảnh hưởng đến tai nạn giao thông; thực hành cấp cứu khi tai nạn giao thông đường bộ; pháp luật về trật tự an toàn giao thông, ); Bộ Giao thông Vận tải (2016), Cẩm nang hiểu, nhận biết rủi ro để lái xe an toàn, Nxb Giao thông Vận Tải;
Bộ Giao thông Vận tải (2006), Phòng chống tai nạn giao thông do rượu, bia, thuốc
lá và các chất kích thích khác, Nxb Giao thông Vận Tải; Bộ Giao thông Vận tải (2016), Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về báo hiệu đường bộ, Nxb Giao thông Vận tải; Chính phủ(2016), Nghị định số 46/2016/NĐ-CP ngày 26 tháng 5 năm 2016 của Chính Phủ quy định về xử phạt hành chính trên lĩnh vực giao thông đường bộ và đường sắt, Nxb Giao thông Vận tải; Tác giả Phan Trang có bài “Tai nạn giao thông giảm, nhưng đô thị vẫn ‘nặng gánh’ ùn tắc” đang trên báo điện tử Xây dựng 9/12/2015 (Link: http://www.baoxaydung.com.vn/news/vn/xa-hoi/tai-nan-giao-thong-giam-nhung-do-thi-van-nang-ganh-un-tac.html) cho rằng : 5 năm trở lại đây,
Trang 6tại các đô thị lớn, lưu lượng xe cộ tăng nhanh, trong khi hạ tầng giao thông chưa đáp ứng tương xứng, khiến tình trạng ùn tắc ngày càng trầm trọng Đây đang là bài toán khó với các cơ quan chức năng; Tuổi trẻ online (đăng ngày 23/04/2015), Đồng Nai: liên tiếp 4 vụ tai nạn giao thông, 5 người chết; Báo Đồng Nai online (đăng 11/12/2015), Kiến nghị các giải pháp kéo giảm tai nạn giao thông; Báo Đồng Nai online (đăng 19/03/2017), Tai nạn giao thông còn phức tạp
- Tài liệu sách, báo nước ngoài:
World Bank (2014, September 22), Gross national income per capita 2013; The Centers for Disease Control and Prevention (CDC) (2014), CDC in Vietnam, Atlanta
Những tài liệu này chủ yếu nghiên cứu và bàn về vấn đề khoa học về an toàn giao thông nói chung, mà không nghiên cứu về báo chí trên lĩnh vực an toàn giao thông Tuy nhiên, những tài liệu này cũng giúp cho tác giả luận văn có thêm những kiến thức căn bản về giao thông, để từ đó có thể đánh giá chính xác hơn về báo chí có thông tin đúng hay sai, hiệu quả hay không hiệu quả về vấn đề giao thông hiện nay
- Các công trình nghiên cứu có liên quan đề tài:
Nghiên cứu “một số công trình đảm bảo ATGT cho người đi bộ ở Thủ đô
Hà Nội” của GS.TS Nguyễn Xuân Đào – Nguyên viện trưởng Viện Khoa học công nghệ GTVT hoàn thành năm 2007 (Nội dung nghiên cứu: Nghiên cứu các nguyên lý lưu thông và đặc trưng tham gia giao thông của người đi bộ để có được các công trình giao thông mang tính khả thi cao và phù hợp với điều kiện Việt Nam; Đánh giá chung về tình hình nghiên cứu, ứng dụng các công trình đảm bảo ATGT cho người đi bộ ở các nước trên thế giới”; Phân tích hiện trạng các công trình giao thông cho người đi bộ ở Hà Nội.)
Phạm Mạnh Hà (2000), Thái độ của người dân Hà Nội đối với vấn đề sử dụng xe buýt, luận văn thạc sĩ – Viện khoa học giáo dục”
Trang 7KS Nguyễn Hữu Trí (2015), Nghiên cứu định tính và đề xuất biện pháp nâng cao ATGT cho người đi xe máy (Nghiên cứu tìm hiểu các yếu tố ảnh hưởng tới hành vi tham gia giao thông, thông qua việc xây dựng mô hình thuyết hành vi
dự định nhằm giải thích tại sao người tham gia giao thông được xem là nguyên nhân chính của các vụ TNGT ở Việt Nam Các kết quả được giải thích từ mô hình cho thấy thói quen, định kiến xã hội, niềm tin… là những nhân tố chính khiến cho người tham gia giao thông thực hiện các hành vi vi phạm ATGT Trên cơ sở giải thích các nguyên nhân này, nghiên cứu đề xuất kiến nghị các biện pháp khắc phục, giúp giảm thiểu tỷ lệ TNGT Phương pháp nghiên cứu định tính sẽ được áp dụng thông qua hình thức phỏng vấn nhóm, phương pháp này sẽ giúp tác giả và người đọc có được những khái niệm sâu rộng về yếu tố ảnh hưởng đến hành vi của người lái xe, nguyên nhân và kết quả của nó.)
Luận án tiến sỹ của NCS Nguyễn Ngọc Thạch với đề tài: “Nghiên cứu các giải pháp đồng bộ nhằm tăng cường an toàn giao thông đường bộ ở Việt Nam” (Nội dung những đóng góp mới của luận án: Hệ thống hóa và làm phong phú thêm
cơ sở lý luận về an toàn giao thông, các giải pháp đồng bộ tăng cường an toàn giao thông, bao gồm các giải pháp trước khi tai nạn xảy ra, tại hiện trường và các giải pháp sau khi tai nạn xảy ra, trong đó tiến hành phân tích sâu về các khía cạnh cơ sở
hạ tầng, phương tiện, người điều khiển phương tiện, môi trường; Phân tích và đưa
ra kết luận: Tai nạn giao thông thường xảy ra do sự kết hợp của nhiều yếu tố, bởi vậy cần phải có giải pháp đồng bộ mới có thể phát huy tối đa hiệu quả của từng giải pháp Luận án đã đi sâu phân tích các giải pháp đồng bộ trong đảm bảo ATGT trên thế giới, đồng thời nghiên cứu các kinh nghiệm thành công và thất bại để làm
cơ sở cho việc phân tích và đề xuất giải pháp cho Việt Nam; Trên cơ sở các nghiên cứu lý luận và phân tích thực trạng, luận án đã đề xuất các giải pháp đồng bộ tăng cường an toàn giao thông đường bộ Việt Nam đến năm 2020 và định hướng đến
2030 Đặc biệt luận án đã phân tích phạm vi áp dụng của các giải pháp trên quan
Trang 8điểm an toàn giao thông để đề xuất các giải pháp đồng bộ nhằm tăng cường an toàn giao thông đối với từng loại đối tượng khu vực khác nhau trong điều kiện Việt Nam; Luận án đã đề xuất một số kiến nghị với Quốc hội, Chính phủ, các Bộ Ban Ngành, UBND các Thành phố/Tỉnh về việc bổ sung những qui định trong Luật, Nghị định, Thông tư, cũng như phối hợp thực hiện nhằm triển khai thực hiện các giải pháp trên trong điều kiện Việt Nam);
Luận văn Thạc sỹ Truyền thông đại chúng: “Báo chí Đồng Nai bảo vệ lợi ích của người lao động trong các khu công nghiệp” của Đỗ Thị Hải Yến (thực hiện năm 2007 tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền) chủ yếu tiếp cận ở góc độ vai trò của báo chí tỉnh Đồng Nai (gồm: Báo Đồng Nai, Báo Lao động Đồng Nai, Đài PT
- TH Đồng Nai) trong việc bảo vệ quyền lợi người lao động ở các khu công nghiệp, trong đó quyền lợi của người lao động được hưởng môi trường giao thông
an toàn chỉ là một trong rất nhiều quyền lợi khác
Luận văn Thạc Sỹ chuyên ngành báo chí học chuyên đề “Đài PT-TH Đồng Nai với vấn đề môi trường” của Thái Hoàng Sơn (thực hiện năm 2014 tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền)
Nhìn chung, các tài liệu và các công trình nghiên cứu có từ trước chủ yếu đề cập đến thực trạng hoạt động của các phương tiện truyền thông đại chúng trên nhiều khía cạnh khác nhau Tuy nhiên, việc đánh giá tác động của Đài PT-TH Đồng Nai với vấn đề an toàn giao thông trên địa bàn tỉnh thì chưa có đề tài luận văn nào thực hiện, do đó, đề tài “ Đài Phát thanh – Truyền hình Đồng Nai với vấn
đề an toàn giao thông” không trùng lắp với các công trình đã có trước đó
3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Mục đích nghiên cứu
Thông qua việc nghiên cứu và đánh giá thực trạng thông tin về vấn đề an toàn giao thông trên các chương trình truyền hình của Đài PT-TH Đồng Nai, từ đó
Trang 9đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng và hiệu quả thông tin tuyên truyền về vấn đề an toàn giao thông của Đài PT-TH Đồng Nai
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
Để thực hiện mục đích nêu trên, tác giả luận văn phải thực hiện một số nhiệm vụ cụ thể sau đây:
- Nghiên cứu lý luận báo chí để làm rõ vai trò của báo chí về vấn đề an toàn giao thông;
- Nghiên cứu tài liệu để đưa ra được những khái niệm chung nhất về an toàn giao thông, từ đó có thể phác thảo tổng quan về tình hình giao thông Việt Nam hiện nay;
- Nghiên cứu và đánh giá thực trạng chất lượng thông tin của các tác phẩm báo chí
về vấn đề an toàn giao thông đã được phát sóng trong các chương trình truyền hình của Đài PT-TH Đồng Nai;
- Nghiên cứu nhu cầu và thực trạng tiếp nhận thông tin (mức độ hài lòng/không hài lòng và mong muốn) của Bạn xem đài PT - TH Đồng Nai về vấn đề an toàn giao thông;
- Đề xuất một số giải pháp và khuyến nghị với Ban biên tập Đài PT –TH Đồng Nai nhằm nâng cao chất lượng thông tin trong các tác phẩm báo chí về vấn đề an toàn giao thông, để có thể đáp ứng được nhu cầu thực tế của công chúng
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Luận văn nghiên cứu: Đài Phát thanh – Truyền hình Đồng Nai với vấn đề an toàn giao thông
4.2 Phạm vi nghiên cứu
- Khảo sát các chương trình truyền hình về an toàn giao thông của Đài Phát thanh – Truyền hình Đồng Nai từ tháng 6/2013 - 6/1014.( Hiện nay, Đài Phát thanh – Truyền hình Đồng Nai có cả 4 loại hình báo chí, gồm báo in, báo nói, báo mạng
Trang 10điện tử và báo hình Trong đó, báo hình vẫn nổi trội, đặc biệt là những vấn đề liên quan đến an toàn giao thông được phát sóng trong tiết mục ATGT- chương trình thời sự vào lúc18h thứ sáu hằng tuần Do vậy, tác giả chỉ khảo sát các chương trình truyền hình về an toàn giao thông của Đài Phát thanh – Truyền hình Đồng Nai )
5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
5.1.Cơ sở lý luận
Để hoàn thành những nhiệm vụ và mục đích nghiên cứu đã đề ra, luận văn
sẽ dựa trên quan điểm của Đảng, Nhà nước ta về vấn đề an toàn giao thông và vai trò của báo chí trong tuyên truyền về an toàn giao thông; cơ sở lý luận báo chí -truyền thông và một số bộ môn khoa học liên ngành
5.2 Phương pháp nghiên cứu
Trong quá trình thực hiện đề tài này, chúng tôi vận dụng tổng hợp các phương pháp nghiên cứu sau:
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Tìm kiếm các tài liệu như sách, báo, tạp chí khoa học, các văn bản pháp luật ban hành, các công trình nghiên cứu khoa học để đọc, tham khảo, hệ thống hóa những vấn đề về lý luận và kỹ năng về báo chí truyền thông; chủ trương, đường lối, chính sách và pháp luật của Đảng và Nhà nước về báo chí truyền thông; từ đó kế thừa, trích dẫn, đưa ra luận điểm về những vấn đề lý luận liên quan đến thông tin về vấn đề an toàn giao thông trên Đài
PT-TH Đồng Nai
- Phương pháp sưu tầm, thống kê, phân loại, phân tích, diễn giải, quy nạp, chứng minh: sưu tầm toàn bộ tác phẩm báo chí về vấn đề an toàn giao thông đã được phát trên sóng đài PT – TH Đồng Nai từ tháng 6/2016 - 6/1017, thống kê, phân loại, phân tích, diễn giải, quy nạp, chứng minh bằng chính các tác phẩm báo chí này nhằm đánh giá thực trạng thông tin về an toàn giao thông trên Đài PT-TH Đồng