Giáo viên chủ nhiệm còn phải theo dõi các em trong giờ ra chơi và các buổi giao lưu tập thể, sinh hoạt ngoài giờ lên lớp…và cả hoạt động ở nhà của học sinh.. - Do địa bàn rộng nên giáo v
Trang 11 Lý do chọn đề tài
Giáo viên chủ nhiệm tiểu học để rèn được nề nếp tốt đòi hỏi người giáo viên phải luôn tâm huyết, yêu nghề, mến trẻ
Để hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình chúng tôi phải trải qua rất nhiều khó khăn và vất vả Vì vậy tôi khẳng định công tác chủ nhiệm lớp ở Tiểu học là
vô cùng quan trọng, là yếu tố quyết định trong việc giáo dục học sinh
Ngoài việc tổ chức hướng dẫn học sinh các hoạt động dạy học Giáo viên chủ nhiệm còn phải theo dõi các em trong giờ ra chơi và các buổi giao lưu tập thể, sinh hoạt ngoài giờ lên lớp…và cả hoạt động ở nhà của học sinh
2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài.
Tôi viết sáng kiến này nhằm khảo sát thực trạng về nề nếp và cách tổ chức lớp học của học sinh lớp tôi chủ nhiệm Từ đó đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao công tác rèn nề nếp và tổ chức lớp học để đưa chất lượng học sinh lên cao hơn
3 Đối tượng nghiên cứu
- Đối tượng: Học sinh lớp 1A trường Tiểu học Lê Lợi
- Khách thể: Một số giải pháp trong công tác rèn nề nếp và tổ chức lớp học
4 Giới hạn của đề tài
- Phạm vi nghiên cứu: lớp 1A
- Thời gian: Từ tháng 9/2019 đến tháng 7/2020
5 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu
- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
+ Phương pháp quan sát: Quan sát thực tế các hoạt động thực tế của các
em học sinh trên lớp
+ Phương pháp trò chuyện: gặp gỡ các giáo viên tham gia giảng dạy trong lớp, phụ huynh,học sinh để nắm bắt tình hình của lớp
Trang 2+ Phương pháp điều tra: Nhằm mục đích thu thập thông tin về nề nếp cũng như thói quen của học sinh
+ Phương pháp phỏng vấn: Giáo viên tiến hành phỏng vấn giáo viên tham gia giảng dạy trên lớp cũng như cha mẹ học sinh
+ Phương pháp đúc kết kinh nghiệm: Thống kê những vấn đề còn tồn tại trong công tác chủ nhiệm từ đó đưa ra một số giải pháp để thực hiện
Trang 3II PHẦN NỘI DUNG
1 Cơ sở lý luận
Giáo viên chủ nhiệm trong trường tiểu học đóng một vai trò vô cùng quan trọng Giáo viên chủ nhiệm thay mặt nhà trường và gia đình quán xuyến các em trong suốt buổi học cũng như các hoạt động ngoại khóa, vui chơi của học sinh
Giáo viên chủ nhiệm không những dạy các em về kiến thức mà còn dạy các em biết quan tâm yêu thương đến mọi người cũng như thiên nhiên và cuộc sống xung quanh học sinh
Trong giai đoạn hiện nay, công tác chủ nhiệm lớp ngày càng đòi hỏi sự dày công của giáo viên bởi yêu cầu ngày càng cao của xã hội
Chính vì vậy giáo viên chủ nhiệm là người thiết kế, tổ chức phối hợp với nhà trường, gia đình và xã hội để thực hiện mục tiêu giáo dục cho học sinh toàn diện về cả năng lực và phẩm chất
2 Thực trạng vấn đề nghiên cứu
- Ban giám hiệu nhà trường luôn quan tâm sát sao với công tác chủ nhiệm Hội cha mẹ học sinh luôn phối hợp chặt chẽ với giáo viên chủ nhiệm cũng như giáo viên bộ môn luôn gần gũi, tận tâm trong việc giáo dục các em
- Giáo viên chủ nhiệm và giáo viên bộ môn luôn quan tâm đến các em coi học sinh như con của mình nhằm giáo dục các em một cách toàn diện
- Do địa bàn rộng nên giáo viên cũng gặp không ít khó khăn về việc đi đến từng gia đình học sinh để tìm hiểu hoàn cảnh của các em
- Trình độ dân trí của phụ huynh khác nhau nên việc quan tâm đến học sinh cũng khác nhau Sau thời gian đầu làm công tác chủ nhiệm tôi nhận ra một
số thuận lợi, khó khăn sau:
* Thuận lợi:
Ngay từ đầu năm học, được sự quan tâm của ban giám hiệu nhà trường cũng như các đoàn thể, hội cha mẹ học sinh và phụ huynh đã tạo điều kiện cho tôi rất nhiều như: cơ sở vật chất, lớp học, sách giáo khoa, đồ dùng dạy học, trang
thiết bị dạy học Để phục vụ cho giảng dạy
- Các em đúng độ tuổi đi học.
Trang 4- Phần lớn học sinh chăm ngoan có ý thức tốt trong học tập.
- Các em được bố mẹ chuẩn bị đầy đủ dụng cụ học tập
- Sĩ số lớp là 37 học sinh là một sĩ số vừa đủ để kèm cặp các em
- Phần đông các em được phụ huynh khá quan tâm vào việc học của các con
* Khó khăn:
Tuy nhiên bên cạnh những thuận lợi thì tôi luôn lo lắng đó là các em ở lứa tuổi mẫu giáo mới lên làm quen môi trường mới, bạn bè mới, làm quen mọi thứ các em chưa ý thức được việc là lên cấp 1 khác hoàn toàn ở mẫu giáo chính
vì thế đây là một khó khăn rất lớn đối với giáo viên chủ nhiệm, đòi hỏi giáo viên rất nhiều về thời gian cũng như công sức Làm thế nào để giúp các em đi vào nề nếp ngay từ ban đầu Chính vì thế tôi muốn viết sáng kiến cho năm học này để
đánh giá một bước ngoặt cho các em: “Một số giải pháp trong công tác rèn nề nếp và tổ chức lớp học”
Cụ thể trong lớp tôi:
- Một số em còn đi học trễ, chưa thực hiện tốt nội quy của nhà trường và lớp học
- Một số phụ huynh mãi làm ăn chưa quan tâm đến việc học của con em minh khoán trắng cho giáo viên
- Các em chưa biết tự quản khi giáo viên chuyển tiết, cũng như khi giáo viên đi hội ý hoặc tiếp phụ huynh
- Các em chưa biết soạn sách vở, chưa tự mình chuẩn bị bài trước khi đến lớp dẫn đến hay quên sách vở đồ dùng, chưa chuẩn bị tốt bài trước khi đi học
- Một số học sinh chưa lễ phép khi gặp thầy cô, người lớn tuổi
- Vẫn còn một số em chưa thuộc bảng chữ cái, một số em lười tập trung, hay làm việc riêng trong giờ học
3 Nội dung và hình thức của giải pháp.
Năm học 2019 - 2020, lớp tôi chủ nhiệm có 37 học sinh trong đó có 19 học sinh nữ
Qua khảo sát đầu năm để nắm bắt tình hình lớp, tôi nhận thấy:
Tổng số học sinh tham gia khảo sát là 37 học sinh
Trang 5Nội dung điều tra
khảo sát
Rất thường xuyên
Thường xuyên
Thỉnh thoảng
Hiếm khi
Không bao giờ
L
L
L
L
%
1 Em đi học trễ.
7 18,
13,
2 Em quên đồ dùng
học tập ở nhà. 11
29,
13,
3 Em lễ phép, vâng
13,
4 Em giúp đỡ bạn bè. 10 27 8 22 4 11 2 5,4 13 34,6
5 Em mất trật tự khi
24,
18,
16,
6 Tự giác xếp hàng
khi nghe hiệu lệnh 11
29,
18,
13,
7 Mặc trang phục
8 Em tập trung nghe
40,
Qua bảng khảo sát, tôi nhận thấy số học sinh đi học trễ còn đông: 7 em Học sinh quên đồ dùng học tập ở nhà còn khá nhiều: 11 em Bên cạnh đó các em chưa chú ý nghe giảng là 15 em Các em chưa có kĩ năng giúp đỡ bạn: 10 em Chưa biết vâng lời thầy cô: 10 em Chưa xếp hàng nghiêm túc, chưa tự giác làm theo hiệu lệnh 11em Chưa biết giữ trật tự khi GV đi vắng, hoặc chuyển tiết: 9
em Chưa tự giác mặc đồng phục theo quy định nhà trường: 4 em
a Mục tiêu của giải pháp
- Do sự bùng nổ của công nghệ thông tin ( Điện thoại di động, Internet) đã tác động đến nhận thức và hành động của học sinh, nguy cơ tiềm ẩn của các tệ nạn xã hội có thể xâm nhập vào học đường khiến cho việc giáo dục đạo đức cho các em gặp rất nhiều khó khăn
- Nhiều học sinh chưa ý thức được, chưa hình thành thói quen chuẩn đạo đức, nhiều em còn đùa nghịch thô bạo hay đùa giỡn với bạn trong lớp Có một
Trang 6số em chưa biết chào hỏi lễ phép với người lớn cũng như nhường nhịn nhau trong học tập
- Khả năng tiếp thu của các em không đồng đều Có em thì học quá nhanh, có em lại ngại học Đây là do sự quan tâm, hướng dẫn nhắc nhở của phụ huynh Mặt khác,cũng do trình độ học thức của phụ huynh khác nhau dẫn đến việc quan tâm của các em còn hạn chế
- Có nhiều trường hợp hộ khẩu ở thị trấn, nhưng các em không sống tại thị trấn mà các em sống ở xã cách trường khá xa nên dẫn đến tình trạng đi học trễ
Từ những thuận lợi, khó khăn và nguyên nhânđã nêu ra ở trên tôi nhận thấy để làm tốt công tác chủ nhiệm lớp, góp phần nâng cao chất lượng nề nếp và
tổ chức lớp, tôi phải tìm giải pháp thay thế Những giải pháp thay thế làm thế nào để đưa lớp của mình đi lên về cả năng lực và phẩm chất
2 Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp
a Giải pháp 1: Nắm bắt thông tin học sinh
Để làm tốt công tác xây dựng nề nếp lớp, người giáo viên chủ nhiệm cần nắm được các thông tin học sinh ngay từ đầu năm là rất cần thiết Có được thông tin học sinh giúp cho giáo viên chủ nhiệm nắm bắt được hoàn cảnh của từng em,
và phục vụ cho việc ghi chép hồ sơ học sinh được chính xác Vì thế ngay từ đầu năm, tôi đã làm phiếu ghi thông tin học sinh, Phát cho từng em và yêu cầu mang
về cho bố mẹ ghi đầy đủ rồi hôm sau mang nộp lại cho cô.Mẫu phiếu như sau:
PHIẾU THÔNG TIN HỌC SINH
1 Họvà tên học sinh:………
2 Ngày,tháng năm sinh: ……… Dân tộc: ………
3 Nơi sinh: ……… Tôn giáo: …………
4 Chỗ ở hiện nay: ………
5 Họ tên cha: ……… Năm sinh: …………
6 Nghề nghiệp: ……… Điện thoại: ………
7 Họ tên mẹ: ……… Năm sinh: ………
8 Nghề nghiệp: ……… Điện thoại: ………
9 Là con thứ……trong gia đình
Trang 710 Hoàn cảnh gia đình (khá giả, đủ ăn, nghèo)
11 Môn học yêu thích:
12 Môn học cảm thấy khó:
13 Góc học tập ở nhà: (có ,không)
14 Những người bạn thân trong lớp:
15 Sở thích:
- Mục đích của việc điều tra là để nắm bắt thông tin cụ thể của từng em để
có hướng giúp đỡ
- Xếp chỗ ngồi học sinh: Tôi dựa vào năng lực, phẩm chất của các em, để xếp chỗ ngồi cho hợp lý như nam ngồi xen kẽ nữ, học sinh ngoan ngồi với học sinh chưa ngoan, kết hợp phân công đôi bạn cùng tiến để các em giúp đỡ lẫn nhau
b Giải pháp 2: Bồi dưỡng và nâng cao trách nhiệm của các trưởng ban trong Hội đồng tự quản.
- Bầu hội đồng tự quản của lớp
Việc bầu chọn và xây dựng đội Hội đồng tự quản lớp là một công việc rất quan trọng mà người giáo viên chủ nhiệm nào cũng cần phải làm ngay sau khi nhận lớp mới Nên trước tiên tôi khuyến khích các em xung phong ứng cử Sau
đó chọn 4 học sinh tiêu biểu để cả lớp bầu chọn sau khi nghe các bạn đọc bài diễn thuyết của mình
- Sau khi hình thành các ban, tôi cho các em trong ban bầu chọn trưởng ban của mình
- Phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng em
Sau khi đã bầu chọn được ban cán sự của lớp, tôi giao nhiệm vụ cụ thể cho từng em:
-Chủ tịch hội đồng tự quản (lớp trưởng) chịu trách nhiệm chung bao quát lớp, quản lớp khi cô có việc ra ngoài
- Phó chủ tịch hội đồng tự quản (lớp phó) chịu trách nhiệm phụ trách ban học tập và ban thư viện
- Giám sát, nhắc nhở các tổ trưởng kiểm tra việc học của tổ mình
Trang 8- Tổ chức lớp truy bài 15 phút đầu giờ; cùng học tập giúp đỡ các bạn học chậm học bài, làm bài
- Điều khiển các ban trao đổi, thảo luận hoặc trả lời câu hỏi trong tiết học khi giáo viên yêu cầu
- Theo dõi việc học tập của lớp là các tổ trưởng, sau đó lớp trưởng ,lớp phó báo cáo lại cho giáo viên chủ nhiệm để có biện pháp hỗ trợ,giúp đỡ
- Phó chủ tịch hội đồng tự quản (lớp phó) làm mọi việc khi Chủ tịch hội đồng tự quản (lớp trưởng) vắng mặt hoặc nghỉ học
+ Lớp phó văn thể mĩ:
- Chịu trách nhiệm phụ trách văn nghệ, thể dục và vệ sinh
- Theo dõi và kiểm tra các tổ trực nhật và chịu trách nhiệm tắt đèn, quạt khi ra về
- Kiểm tra sau khi các bạn tưới cây, chăm sóc bồn hoa và cây trồng của lớp
- Theo dõi, kiểm tra các bạn khi tham gia các buổi lao động do trường, lớp
tổ chức
- Thảo luận cùng các bạn trong ban những vấn đề mới, bài toán khó, bài thơ, sẽ giới thiệu cho các bạn trong lớp nắm được
c Giải pháp 3: Xây dựng các nền nếp quy định chung để xây dựng
tác phong
* Nề nếp học sinh
- Vệ sinh cá nhân:
+ Rửa mặt sạch sẽ trước khi đến lớp
+ Tay chân luôn sạch sẽ, móng tay, móng chân cắt ngắn
+ Nam tóc cắt cao, nữ buộc tóc gọn gàng, không để tóc xõa khi viết bài, đầu tóc luôn gội sạch sẽ
+ Quần áo sạch sẽ, gọn gàng
+ Che miệng mũi khi ngáp, khi hắt hơi
+ Không khạc, nhổ bừa bãi
+ Không xả rác trong lớp học, ngoài sân trường, cổng trường, không bỏ rác qua cửa sổ, phải bỏ rác đúng nơi qui định
+ Luôn giữ sạch môi trường xung quanh
* Nề nếp về đạo đức
Trang 9+ Có thói quen chào hỏi thầy cô và khách khi vào trường.
+ Biết xin lỗi khi làm việc sai
+ Biết cám ơn khi nhận quà hoặc khi người khác giúp đỡ mình
+ Biết xưng hô đúng mực với mọi người xung quanh
+ Không nói tục, chửi thề, đánh nhau
+ Biết giúp đỡ mọi người, nhất là người già và trẻ em
+ Thẳng thắn, trung thực, thật thà, không nhìn bài bạn khi làm bài kiểm tra
+ Nhặt được của rơi biết trao trả lại cho người mất hoặc đưa giáo viên để thông báo cho người mất biết
+ Giữ gìn tài sản riêng, tài sản của bạn và của nhà trường
+ Thực hiện nghiêm túc các quy định của trường, lớp, thực hiện tốt 5 điều Bác Hồ dạy
+ Nghỉ học phải có giấy xin phép của phụ huynh
* Khi đi học và ra về
- Không đi học quá sớm, không được bám vào cửa sổ hoặc đứng trước cửa lớp khi lớp khác đang học
- Không mua đồ chơi, quà vặt ngoài cổng trường
- Khi nghe hiệu lệnh trống phải tập trung nhanh vào lớp, ổn định chỗ ngồi
- Khi ra về phải trật tự, đi thẳng ra cổng trường không được đứng trước cửa lớp khác khi lớp khác còn học
* Nề nếp học tập
- Đến lớp phải chú ý học, tập trung nghe giảng, tích cực xây dựng bài, tuân thủ theo mọi yêu cầu của cô
- Biết giữ gìn và sử dụng tốt các đồ dùng học tập như: sách giáo khoa, viết, thước, …theo đặc trưng của bộ môn
- Tập vở phải có bao bìa, dán nhãn, biết trình bày vở sạch, đẹp
- Bài kiểm tra phải được cất giữ cẩn thận trong túi đựng bài kiểm tra
- Học bài và làm bài theo yêu cầu của giáo viên
d Giải pháp 4: Tổ chức hình thức thi đua có tuyên dương, khen thưởng
* Thi đua cá nhân
Dựa vào kết quả của sổ ghi chép cá nhân và việc tổ chức thi đua học tập, hàng tuần vào mỗi tiết sinh hoạt, tôi thường tổ chức cho lớp bình bầu thi đua các nhân tiêu biểu của nhóm, tổ Từ đó, khuyến khích các em say mê chú ý vào việc
Trang 10học tập để không còn thời gian nói chuyện riêng hay làm việc riêng trong giờ học
* Thi đua đôi bạn cùng tiến
Mỗi bàn cho 2 em ngồi cùng nhau, xen lẫn trình độ để tiện cho việc giúp
đỡ, hỗ trợ nhau trong học tập Trong mỗi tiết học, tôi đều giành thời gian kiểm tra các em khó khăn về học ở các bàn, nếu các em đó hoàn thành tốt thì khen thưởng cả hai bằng hoa điểm tốt hoặc cờ thi đua, có tiến bộ thì khen ngay trước lớp sau khi làm bài xong Cuối tuần, bàn nào có nhiều hoa điểm tốt hoặc cắm được nhiều cờ thì bàn đó được xếp giải cao Phần thưởng có thể là một tờ giấy kiểm tra hoặc một cây bút chì…
* Thi đua nhóm hợp tác tốt
Mỗi nhóm từ 4- 5 em, hình thức thi đua là các bài tập, yêu cầu thảo luận nhóm của tiết học, nhóm nào có tinh thần hợp tác tốt, kết quả thảo luận đúng thì nhóm đó được khen Phần thưởng có khi là một hộp phấn, một tấm thiệp nhỏ có lời chúc mừng của GV để các em treo ở góc thi đua của nhóm mình Trong lúc thảo luận, nhóm nào ồn ào, mất trật tự vì những chuyện ngoài lề thì nhóm đó sẽ không được tính điểm thi đua của buổi học đó
Bằng hình thức thi đua này, tôi đã cuốn hút các em tham gia tích cực vào việc học mà không còn thời gian để làm việc riêng, nói chuyện riêng trong giờ học Đó cũng là thói quen để các em tự giác, tự quản trong các giờ học, hoạt động khác
e Giải pháp 5: Hình thành nhân cách thông qua giờ học đạo đức giờ học kỹ năng sống trong tiết học kỹ năng sống và các hoạt động ngoại khóa
Để định hướng cho học sinh những hành vi đúng trong sinh hoạt, quan hệ bạn bè, thông qua các tiết học Đạo đức và tiết dạy kỹ năng sống trên lớp, tôi muốn góp phần trong việc hình thành nhân cách của học sinh, bằng việc sử dụng
xử lý các tình huống, trò chơi đóng vai… Từ đó, các em biết tự sửa sai, học tập
và làm theo gương tốt một cách nhẹ nhàng, thoải mái
Trong các hoạt động ngoại khóa, tôi chú ý động viên kịp thời những suy nghĩ sang tạo và tính tích cực chủ động của các em, tạo tình huống để học sinh
tự xử lí và thay phiên nhau điều khiển hoạt động