MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHÁT HUY NĂNG LỰC CHỦ ĐỘNG, SÁNG TẠO CỦA HỌC SINH KHI TIẾP CẬN VĂN BẢN NGỮ VĂN 8 TẠI TRƯỜNG THCS SÔNG ĐÀ – THÀNH PHỐ HÒA BÌNH Giáo viên: Hà Thị Phương Ngọc PHÒNG GD&Đ
Trang 1MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHÁT HUY NĂNG LỰC CHỦ ĐỘNG, SÁNG
TẠO CỦA HỌC SINH KHI TIẾP CẬN VĂN BẢN NGỮ VĂN 8
TẠI TRƯỜNG THCS SÔNG ĐÀ –
THÀNH PHỐ HÒA BÌNH Giáo viên: Hà Thị Phương Ngọc
PHÒNG GD&ĐT THÀNH PHỐ HÒA BÌNH
TRƯỜNG THCS SÔNG ĐÀ
Trang 2CẤU TRÚC
CỦA BIỆN PHÁP
Phần I: LÍ DO HÌNH THÀNH
BIỆN PHÁP
Phần II: NỘI DUNG BIỆN PHÁP
Phần III: HIỆU QUẢ CỦA
BIỆN PHÁP
Phần IV: KẾT LUẬN
Trang 31 Cơ sở lí luận
+ Khoản 2 điều
7 luật Giáo dục
2019 đã chỉ rõ:
Phương pháp
giáo dục phải
phát huy tính
tích cực, chủ
động; bồi dưỡng
cho người học
lòng say mê học
tập và ý chí
vươn lên
+ Hình thành tính chủ động, sáng tạo là một trong những nhiệm vụ chủ yếu của giáo dục nhằm tạo ra những con người năng động, thích ứng và góp phần phát triển xã hội.
+ Sự chủ động, sáng tạo được hình thành và phát triển nhờ môi trường giáo dục dưới sự hướng dẫn và tổ chức của người giáo viên.
I Lý do hình thành biện pháp
Trang 42 Cơ sở thực tiễn
+ Thực tế dạy học
cho thấy sự chủ
động, sáng tạo
trong học tập có
ảnh hưởng rất lớn
đến chất lượng,
hiệu quả của việc
dạy học và chịu sự
tác động từ cả
người dạy và
người học.
+ Về phía người
dạy: Hiện nay việc
khuyến khích tính chủ động, sáng tạo cho học sinh đã được thực hiện tuy nhiên kết quả đạt được còn chưa cao
do giáo viên chưa
có những phương pháp thật sự phù hợp
+ Về phía người học: Các em chưa
thực sự chủ động, sáng tạo trong các hoạt động học tập, còn thụ động tiếp thu kiến thức Từ đó dẫn đến kết quả học chưa cao, kĩ năng xử lí các vấn đề còn chậm.
Trang 53 Mục đích của biện pháp
+ Giúp người dạy có thể triển khai hướng dạy chủ động, sáng tạo vào việc tạo hứng thú và nâng cao chất lượng dạy học văn ở nhà trường
+ Giúp học sinh tiếp cận được những phương pháp học mới để có thể tự tìm hiểu, khám phá nhiều tri thức ở trong và ngoài chương trình
Trang 6Biện pháp 1: Tạo tính chủ động, sáng tạo bằng cách tóm tắt văn bản, nội dung văn bản bằng thơ,
tranh ảnh
Năng lực sáng tạo của học sinh là vô cùng lớn, để khuyến khích năng lực chủ động, sáng tạo của HS khi tiếp cận văn bản, GV có thể yêu cầu HS tóm tắt lại văn bản hoặc nội dung văn bản bằng thơ hoặc hình ảnh Như vậy vừa khuyến khích được các năng lực trên cho HS, vừa giúp cho giờ học thêm hứng thú, sinh động.
Phần II Nội dung
Trang 7Ví dụ: Dạy văn bản “Tức nước vỡ bờ”, “Lão Hạc”
Trang 8Biện pháp 2: Tiếp cận văn bản bằng cách khai
thác kiến thức từ thực tế cuộc sống
Bước 1: GV
hướng dẫn HS
xác định vấn
đề trong văn
bản, gợi ý một
số khía cạnh
khai thác vấn
đề đó
Phần II Nội dung
Bước 2: HS chủ động, sáng tạo tìm cách khai thác các vấn đề trong văn bản (quay video thực tế, đi phỏng vấn các nhân vật
có liên quan đến vấn đề )
Bước 3: HS trình bày trước lớp, các bạn khác nhận xét
GV nhận xét
Trang 9Ví dụ: Khi dạy chủ đề về văn bản nhật dụng
Trang 10Biện pháp 3: “Em tập làm giáo viên”
Để khuyến khích hơn nữa năng lực chủ động, sáng tạo của học sinh thì GV có thể cho các em tiếp cận kiến thức trong văn bản bằng cách giao nhiệm vụ cho các em tìm hiểu một phần trong văn bản (tác giả, tác phẩm) và sẽ đóng vai làm giáo viên để thực hiện khai thác phần kiến thức ấy trong tiết học trên lớp
Phần II Nội dung
Trang 11Các bước tiến hành:
- Bước 1: GV chia lớp thành các nhóm, giao nhiệm vụ cho HS về tìm hiểu và thiết kế bài giảng tìm hiểu về một mục trong văn bản (tác giả, tác phẩm)
- Bước 2: HS thiết kế bài giảng, cử đại diện thực hiện giảng dạy trên lớp
- Bước 3: HS khác và GV nhận xét
Trang 12Khi dạy văn bản “Chiếu dời đô”
Trang 13Kết quả khi đã tiến hành áp dụng thực hiện biện pháp
Lớp Sĩ số Chưa chủ động, sáng tạo Chủ động, sáng tạo
Lớp Sĩ số
Chưa chủ động, sáng tạo Chủ động, sáng tạo
Kết quả khi chưa tiến hành thực hiện biện pháp
Phần III: HIỆU QUẢ CỦA BIỆN PHÁP
Trang 14Kết quả áp dụng biện pháp cho thấy:
- Học sinh đã chủ động, tích cực, sáng tạo trong các tiết học và đặc biệt là hứng thú hơn trong việc thực hiện các nhiệm vụ học tập
- Khả năng vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn được nâng cao
Trang 15Phần IV: KẾT LUẬN, ĐỀ XUẤT, KIẾN NGHỊ
1 Kết luận
Việc đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực, chủ động, sáng tạo là cần thiết, nhằm hướng tới việc học tập chủ động, chống lại thói quen học thụ động của học sinh
Muốn tạo được tính chủ động, sáng tạo của học sinh thì mỗi giáo viên cần chủ động trong việc thực hiện đổi mới các phương pháp, hình thức tổ chức dạy học
Trang 16Cần áp dụng từng biện pháp với từng kiểu văn bản
phù hợp.
Khuyến khích hơn nữa sự chủ động, sáng tạo của học sinh trong các tiết học.
Đánh giá, rút kinh nghiệm, điều chỉnh kịp thời các biện pháp qua các tiết học.
2 BÀI HỌC KINH NGHIỆM
Giáo viên có
kiến thức,
nhiệt huyết,
say mê nghề.
Trang 173 Kiến nghị, đề xuất
* Đối với nhà trường:
Cần hỗ trợ tích cực cho giáo viên trong việc áp dụng các phương pháp dạy học mới
Tăng cường bổ sung các phương tiện, thiết bị nhằm phục vụ tốt hơn cho việc dạy học.
* Đối với phòng GD&ĐT:
Tiếp tục tổ chức các buổi tập huấn về đổi mới phương pháp dạy học để giáo viên luôn được cập nhật, vận dụng những phương pháp dạy học hay và hiệu quả.
Trang 18XÁC NHẬN Người viết
CỦA NHÀ TRƯỜNG
Hà Thị Phương Ngọc