Bài thu hoạch lý luận dân tộc và quan hệ dân tộc quan hệ dân tộc và tôn giáo ở việt nam hiện nay

Trên thực tế hiện nay, ở những quốc gia đa dân tộc tộc người luôn có sự phát triển không đồng đều, chênh lệch về kinh tế, văn hóa, xã hội giữa các tộc người.. Tình hình dân tộc tại Việt

MỞ ĐẦU

Vấn đề dân tộc là những nội dung quan trọng, có ý nghĩa chiến lược đối với các quốc gia trên thế giới và Việt Nam Giải quyết những vấn đề có liên quan đến dân tộc ảnh hưởng trực tiếp đến tình hình ổn định chính trị, trật tự

an toàn xã hội của đất nước và uy tín, vị thế quốc gia trên trường quốc tế Việc nhận thức đúng đắn, linh hoạt vấn đề dân tộc cũng như thực hiện đúng chính sách dân tộc là một trong những nhiệm vụ rất quan trọng của Đảng và Nhà nước ta Điều này chẳng những góp phần xây dựng, củng cố khối đại đoàn kết các dân tộc vững mạnh mà còn nâng cao sức mạnh quốc phòng, an ninh của đất nước

Tổng kết thực tiễn 30 năm đổi mới, Đại hội lần thứ XII của Đảng cộng

sản Việt Nam đã khẳng định: “Đoàn kết các dân tộc có vị trí chiến lược lâu dài trong sự nghiệp cách mạng nước ta” Các dân tộc trong đại gia đình Việt Nam

bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng, giúp đỡ nhau cùng tiến bộ; cùng nhau thực hiện thắng lợi sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, xây dựng, bảo vệ

tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa

Trên cơ sở kiến thức được trang bị của môn học Lý luận dân tộc và quan hệ dân tộc ở Việt Nam trong chương trình hoàn thiện kiến thức để cấp bằng Cao cấp lý luận chính trị, em xin được thực hiện bài thu hoạch với nội dung

“Quan hệ dân tộc và tôn giáo ở việt nam hiện nay” Đây là một chủ đề lớn,

đòi hỏi phải có thời gian nghiên cứu, nên trong phạm vi bài thu hoạch của mình, em chỉ xin được khái quát, tổng hợp nhằm củng cố kiến thức, nâng cao trình độ lý luận chính trị về vấn đề dân tộc, quan điểm, chính sách dân tộc của Đảng và Nhà nước Việt Nam hiện nay

NỘI DUNG

I ĐẶC ĐIỂM CƠ BẢN, TÌNH HÌNH DÂN TỘC TẠI VIỆT NAM

1 Đặc điểm cơ bản

Về khái niệm “dân tộc” đến nay vẫn còn tồn tại những ý kiến khác nhau.

Theo nghĩa rộng, dân tộc là quốc gia - dân tộc, chỉ một cộng đồng người ổn định làm thành dân một nước, có lãnh thổ quốc gia, quốc ngữ chung và nền kinh tế, văn hóa thống nhất gắn bó với nhau bởi các lợi ích chính trị, kinh tế, văn hóa Theo nghĩa hẹp, dân tộc là tộc người, chỉ một cộng đồng người có mối liên hệ chặt chẽ, bền vững, phương thức sinh hoạt kinh tế chung, văn hóa

và ngôn ngữ riêng, xuất hiện sau bộ tộc Với nghĩa hẹp, dân tộc - tộc người sẽ

là một bộ phận của dân tộc - quốc gia

Nghiên cứu vấn đề dân tộc, thực chất là nghiên cứu và giải quyết mối quan hệ giữa các dân tộc (quốc gia) với nhau, các dân tộc (tộc người) với nhau

và mối quan hệ giữa dân tộc - quốc gia và tộc người Bài viết này đề cập đến quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam (Đại hội Đảng lần thứ XII) về vấn đề dân tộc (tộc người) trong giai đoạn cách mạng hiện nay Trên thực tế hiện nay,

ở những quốc gia đa dân tộc (tộc người) luôn có sự phát triển không đồng đều, chênh lệch về kinh tế, văn hóa, xã hội giữa các tộc người Do đó, muốn phát triển ổn định và bền vững, các quốc gia đa dân tộc phải quan tâm đến chính sách dân tộc

2 Tình hình dân tộc tại Việt Nam

Việt Nam là quốc gia thống nhất gồm 54 dân tộc (trong đó 53 dân tộc thiểu số chiếm khoảng 14% dân số cả nước, cư trú chủ yếu ở miền núi, vùng sâu vùng xa, vùng biên giới) cùng cư trú, tồn tại và phát triển trên lãnh thổ Việt Nam, đã sớm hình thành các đặc điểm cơ bản như sau:

1- Cộng đồng các dân tộc Việt Nam chung sống đoàn kết, hoà hợp Ngay từ thuở khai sinh, các dân tộc phải cố kết, chung sức, chung lòng chống chọi với thiên nhiên, bão lũ; tinh thần đoàn kết càng được phát huy hơn trong lịch sử đấu tranh chống giặc ngoại xâm, giải phóng dân tộc Trong sự nghiệp

cách mạng, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, truyền thống đoàn kết, thống nhất dân tộc không ngừng được củng cố và phát triển, tạo nên sức mạnh vĩ đại để chiến thắng thiên tai, chiến thắng thù trong, giặc ngoài đem lại thắng lợi của cách mạng Việt Nam

2- Các dân tộc cư trú xen kẽ nhau, có trình độ phát triển kinh tế - xã hội không đồng đều, nhưng không có sự phân chia lãnh thổ và chế độ xã hội riêng Hình thái cư trú xen kẽ nhiều dân tộc anh em, phản ánh mối quan hệ đoàn kết, thống nhất của cộng đồng dân tộc Việt Nam trong một quốc gia Những năm gần đây, gắn liền với sự phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội, tính chất đan xen đó càng tăng lên Hiện nay, ở miền núi hầu như không có tỉnh, huyện nào chỉ có một cồng đồng hai dân tộc sinh sống, như: Lai Châu, Lào Cai, Yên Bái, Hà Giang, Kon Tum, Gia Lai, Đăk Lăk, Đăk Nông, Lâm Đồng… Do địa bàn cư trú, phong tục tập quán và tâm lý, lối sống của các dân tộc, nên trình độ phát triển kinh tế - xã hội của vùng, miền dân tộc không đồng đều Một số dân tộc có dân số ít, ở vùng sâu, vùng xa, điều kiện kinh tế

-xã hội còn gặp khó khăn, như: Si La, Pu Péo, Rơ Măm, Brâu, Ơ Đu…

3- Mỗi dân tộc có bản sắc văn hóa riêng, tạo nên nền văn hóa Việt Nam

đa dạng, phong phú, thống nhất Mỗi dân tộc đều có phong tục, tập quán, tâm

lý, lối sống, tín ngưỡng tôn giáo mang tính đặc thù, tạo nên những sắc thái văn hóa riêng của từng dân tộc, tồn tại và phát triển trong tính đa dạng và thống nhất của nền văn hóa các dân tộc Việt Nam

4- Địa bàn cư trú của các dân tộc thiểu số có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng về chính trị, kinh tế, văn hóa, an ninh, quốc phòng, đối ngoại và bảo vệ bền vững môi trường sinh thái Đồng bào cư trú suốt dọc tuyến biên giới phía Bắc, Tây và Tây Nam, có nhiều cửa ngõ thông thương giữa nước ta với các nước trong khu vực và trên thế giới Đây là địa bàn có nguồn tài nguyên phong phú, đa dạng, có hệ thống rừng phòng hộ, rừng đặc dụng phục vụ cho sự nghiệp phát triển của đất nước và bảo vệ bền vững môi trường sinh thái

Trong tình hình hiện nay, miền núi là địa bàn tiềm năng, mang tính chiến lược,

cơ bản cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

5- Kinh tế ở miền núi, các dân tộc thiểu số còn chậm phát triển, tình trạng du canh, du cư, di dân tự do vẫn còn diễn biến phức tạp Kết cấu hạ tầng (điện, đường, trường, trạm, dịch vụ) ở vùng sâu, vùng xa, vùng căn cứ cách mạng vẫn còn khó khăn, nhiều nơi môi trường sinh thái tiếp tục bị suy thoái

6- Tỉ lệ hộ đói nghèo ở vùng dân tộc thiểu số và miền núi cao hơn so với bình quân chung cả nước, khoảng cách chênh lệch về mức sống, về trình độ phát triển kinh tế - xã hội giữa các dân tộc, giữa các vùng ngày càng gia tăng; chất lượng, hiệu quả về giáo dục đào tạo còn thấp, công tác chăm sóc sức khỏe cho đồng bào dân tộc thiểu số gặp nhiều khó khăn, một số bản sắc tốt đẹp trong văn hóa của các dân tộc thiểu số đang bị mai một, một số tập quán lạc hậu, mê tín dị đoan có xu hướng phát triển

7- Hệ thống chính trị cơ sở ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi còn yếu, tỉ lệ cán bộ có trình độ cao đẳng, đại học thấp Năng lực, trình độ cán

bộ xã, phường còn hạn chế, số lượng đảng viên là người dân tộc thiểu số thấp, vẫn còn thôn bản chưa có đảng viên Hoạt động của cấp ủy, chính quyền, mặt trận và đoàn thể ở nhiều nơi chưa sát dân, chưa tập hợp được đồng bào

8- Các thế lực thù địch luôn tìm cách lợi dụng những khó khăn về đời sống, trình độ dân trí thấp của đồng bào và những sai sót của các cấp, các ngành trong thực hiện chính sách dân tộc của Đảng và Nhà nước ta để kích động tư tưởng ly khai, tự trị, phá hoại truyền thống đoàn kết và thống nhất của cộng đồng các dân tộc Việt Nam, gây mất ổn định chính trị, nhất là trên các địa bàn chiến lược, trọng điểm

II VẤN ĐỀ DÂN TỘC QUA CÁC VĂN KIỆN ĐẠI HỘI ĐẢNG LẦN THỨ XII

Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ XII (tháng 01/2016), trên cơ

sở tổng kết thực tiễn 30 năm đổi mới, Đại hội XII khẳng định: “Đoàn kết các dân tộc có vị trí chiến lược lâu dài trong sự nghiệp cách mạng nước ta” Các

dân tộc trong đại gia đình Việt Nam bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng, giúp đỡ nhau cùng tiến bộ; cùng nhau thực hiện thắng lợi sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, xây dựng, bảo vệ tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa

1 Đoàn kết các dân tộc luôn là một bộ phận quan trọng trong đại đoàn kết toàn dân tộc.

Về mặt khái niệm, đại đoàn kết toàn dân tộc được hiểu là đoàn kết mọi tầng lớp nhân dân, giai cấp, dân tộc, tôn giáo…, bao gồm cả bộ phận định cư

ở nước ngoài Đoàn kết các dân tộc là đoàn kết các thành phần dân tộc trong

quốc gia đa dân tộc Việt Nam Mục tiêu của đoàn kết các dân tộc trong giai đoạn mới là nhằm phát huy sức mạnh tổng hợp của các dân tộc, thực hiện thắng lợi sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, xây dựng và bảo

vệ vững chắc tổ quốc xã hội chủ nghĩa, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh

Đại hội XII khẳng định: “Đại đoàn kết toàn dân tộc là đường lối chiến lược của cách mạng Việt Nam, là động lực, nguồn lực to lớn trong xây dựng và bảo vệ tổ quốc”

Đại hội XII cũng khẳng định, muốn xây dựng được khối đại đoàn kết toàn dân tộc, phải: “Phát huy mạnh mẽ mọi nguồn lực, mọi tiềm năng sáng tạo của nhân dân để xây dựng và bảo vệ tổ quốc; lấy mục tiêu xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, độc lập, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ, dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh làm điểm tương đồng; tôn trọng những điểm khác biệt không trái với lợi ích của quốc gia - dân tộc; đề cao tinh thần dân tộc, truyền thống yêu nước, nhân nghĩa, khoan dung để tập hợp, đoàn kết mọi người Việt Nam ở trong và ngoài nước, tăng cường quan hệ mật thiết giữa nhân dân với Đảng, Nhà nước, tạo sinh lực mới của khối đại đoàn kết dân tộc”

Đại hội XII nêu yêu cầu: “Tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách, đảm bảo các dân tộc bình đẳng, tôn trọng, đoàn kết, giải quyết hài hòa quan hệ giữa các dân tộc giúp cùng nhau phát triển, tạo chuyển biến rõ rệt trong phát

triển kinh tế, văn hóa, xã hội vùng có đồng bào dân tộc thiểu số, nhất là các vùng Tây Bắc, Tây Nguyên, Tây Nam Bộ, Tây duyên hải miền Trung”

So với Đại hội XI, điểm mới của Đại hội XII là: “phát huy mạnh mẽ mọi nguồn lực, mọi tiềm năng sáng tạo của nhân dân”; “tôn trọng những điểm khác biệt không trái với lợi ích chung của quốc gia - dân tộc”.

Để thực hiện được phương châm trên, Văn kiện Đại hội XII đã kế thừa những nhiệm vụ, giải pháp của Đại hội XI, có bổ sung một số nhiệm vụ, giải pháp mới Tiếp tục thể chế hóa, cụ thể hóa các quan điểm, đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng về đại đoàn kết toàn dân tộc Hoàn thiện và thực hiện có hiệu quả các cơ chế, chính sách phát huy vai trò của nhân dân trong việc quyết định những vấn đề lớn của đất nước Khắc phục những hạn chế, bảo đảm tác dụng, hiệu quả thực chất hoạt động giám sát, phản biện xã hội của Mặt trận tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội Đại đoàn kết toàn dân tộc phải dựa trên cơ sở giải quyết hài hòa quan hệ lợi ích giữa các thành viên trong xã hội; bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân; không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, bảo đảm mỗi người dân đều được thụ hưởng những thành quả của công cuộc đổi mới Đoàn kết trong Đảng là hạt nhân, là cơ sở vững chắc để xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc Các cấp uỷ đảng và chính quyền phải thường xuyên đối thoại, lắng nghe, học hỏi, tiếp thu ý kiến, giải quyết các khó khăn, vướng mắc

và yêu cầu chính đáng của nhân dân; tin dân, tôn trọng, lắng nghe những ý kiến khác; có hình thức, cơ chế, biện pháp cụ thể, thích hợp để nhân dân bày

tỏ chính kiến, nguyện vọng và thực hiện quyền làm chủ của mình thông qua Mặt trận tổ quốc và các đoàn thể nhân dân; trân trọng, tôn vinh những đóng góp, cống hiến của nhân dân

2 Giải quyết vấn đề dân tộc về thực chất là giải quyết các mối quan

hệ dân tộc, suy cho đến cùng là quan hệ lợi ích giữa các dân tộc.

Các dân tộc tại Việt Nam cùng chung sống đan xen trên một lãnh thổ quốc gia thống nhất Tính chất cư trú đó đã tạo điều kiện thuận lợi để các dân

tộc tăng cường hiểu biết, đoàn kết, tương trợ, giúp đỡ lẫn nhau cùng phát triển Dưới sự lãnh đạo của Đảng, truyền thống đoàn kết các dân tộc ngày càng được củng cố và phát triển, trở thành nhân tố quyết định mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam

Về văn hóa, mỗi một dân tộc có một bản sắc riêng (ngôn ngữ, phong tục, tập quán, trang phục…), góp phần làm phong phú, đa dạng nền văn hóa Việt Nam thống nhất Bản sắc văn hóa của các dân tộc đều được chú trọng bảo tồn và phát triển trong quá trình giao lưu, hội nhập chung của cả nước Về lãnh thổ cư trú, đa số các dân tộc thiểu số ở nước ta sống chủ yếu ở miền núi, vùng sâu, vùng xa và có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng về chính trị, kinh

tế, quốc phòng Do đó, họ cũng tích cực tham gia vào việc bảo vệ lợi ích kinh

tế và chủ quyền an ninh biên giới quốc gia

Về kinh tế - xã hội, các dân tộc có trình độ phát triển không đồng đều Một số dân tộc ở đồng bằng có trình độ phát triển kinh tế - xã hội tương đối cao, nhưng còn nhiều dân tộc ở khu vực vùng sâu và núi cao vẫn còn trong tình trạng lạc hậu, chậm phát triển, mức sống thấp, tỷ lệ đói nghèo cao, chậm phát triển hơn so với dân tộc đa số Một số dân tộc vẫn còn sống tự cung tự cấp, du canh du cư Có rất nhiều nguyên nhân khác nhau dẫn đến tình trạng không đồng đều về kinh tế - xã hội, chủ yếu là điều kiện địa lý, tự nhiên khắc nghiệt ở địa bàn cư trú của đồng bào dân tộc và do lịch sử để lại Những chênh lệch đó đã gây ra rất nhiều khó khăn cho việc thực hiện chính sách đoàn kết giữa các dân tộc

Trong suốt quá trình cách mạng Việt Nam, Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm đến việc giải quyết hài hòa các quan hệ dân tộc, xây dựng các nguyên tắc cơ bản của chính sách dân tộc Trong các văn kiện Đại hội Đảng

từ lần thứ II đến lần thứ V đều nhấn mạnh: đoàn kết, bình đẳng giữa các dân tộc Từ Đại hội VI trở đi, các nguyên tắc này đã được xác định là đoàn kết, bình đẳng, giúp đỡ lẫn nhau Và đến Đại hội XI là: “Các dân tộc trong đại gia đình Việt Nam bình đẳng, đoàn kết, thương yêu, tôn trọng và giúp nhau cùng

tiến bộ, thực hiện thắng lợi sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng và bảo vệ tổ quốc vì dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng và văn minh” Đại hội XII tiếp tục khẳng định: “Tiếp tục hoàn thiện các cơ chế, chính sách, bảo đảm các dân tộc bình đẳng, tôn trọng, đoàn kết, giải quyết quan hệ hài hòa giữa các dân tộc, giúp nhau cùng phát triển ” Việc thực hiện nguyên tắc cơ bản của các dân tộc, chính là giải quyết đúng đắn mối quan hệ giữa các dân tộc

3 Bình đẳng giữa các dân tộc là nguyên tắc cơ bản của chính sách dân tộc.

Các dân tộc không phân biệt đa số hay thiểu số, trình độ phát triển cao hay thấp đều ngang nhau về quyền lợi và nghĩa vụ trong mọi lĩnh vực hoạt động của đời sống xã hội Quyền bình đẳng giữa các dân tộc được bảo đảm bằng pháp luật Quyền bình đẳng giữa các dân tộc, trước hết là về chính trị, chống mọi biểu hiện chia rẽ kỳ thị dân tộc, dân tộc hẹp hòi, dân tộc cực đoan,

tự ti dân tộc… Quyền bình đẳng về kinh tế đảm bảo sự bình đẳng trong quan

hệ lợi ích giữa các dân tộc Nhà nước có trách nhiệm giúp các dân tộc có kinh

tế chậm phát triển để cùng đạt trình độ phát triển chung với các dân tộc khác Bình đẳng về văn hóa, xã hội đảm bảo cho việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa của các dân tộc, làm phong phú, đa dạng nền văn hóa Việt Nam Do phần lớn các dân tộc thiểu số ở nước ta hiện nay có trình độ phát triển thấp, nên bên cạnh việc bảo đảm quyền bình đẳng toàn diện về chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, cần tạo điều kiện thuận lợi để cho họ có cơ hội phát triển bình đẳng với các dân tộc khác

Đại hội XII khẳng định: “Trong xây dựng và thực hiện các chính sách phát triển kinh tế - xã hội, quan tâm thích đáng đến các tầng lớp, bộ phận yếu thế trong xã hội, đồng bào các dân tộc thiểu số ở vùng cao, vùng sâu, vùng xa, khắc phục xu hướng gia tăng phân hóa giàu nghèo, bảo đảm sự ổn định và phát triển bền vững” Như vậy, để thực hiện bình đẳng dân tộc thì phải tiến tới từng bước xóa bỏ khoảng cách giữa các dân tộc, mang lại ấm no hạnh phúc

cho nhân dân Đẩy mạnh công tác xóa đói, giảm nghèo, nâng cao mức sống của đồng bào dân tộc thiểu số, trọng tâm là đồng bào ở vùng cao, vùng sâu, vùng xa Giải quyết ngay những vấn đề bức xúc như: tình trạng thiếu lương thực, thiếu nước sinh hoạt, nhà ở tạm bợ, không đủ tư liệu sản xuất, dụng cụ sinh hoạt tối thiểu

4 Nguyên tắc đoàn kết các dân tộc.

Đây là nguyên tắc cơ bản trong chính sách dân tộc của Đảng và Nhà nước ta Nguyên tắc này xuất phát từ truyền thống lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ nước của các dân tộc Việt Nam Truyền thống đoàn kết được gìn giữ và phát triển trong suốt tiến trình hàng ngàn năm lịch sử, gắn kết các dân tộc chung sức xây dựng tổ quốc Việt Nam thống nhất Mẫu số chung để quy

tụ mọi người vào khối đại đoàn kết dân tộc chính là nền độc lập, thống nhất của tổ quốc, hạnh phúc, tự do của nhân dân cần phải được xây dựng Đại hội XII xác định về chính trị: “Lấy mục tiêu xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, độc lập, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ, dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh làm điểm tương đồng” để gắn bó đồng bào các dân tộc, các tôn giáo, các tầng lớp nhân dân ở trong nước và người Việt Nam định cư

ở nước ngoài Về kinh tế, là sự phát triển hài hòa các lợi ích (cá nhân, tập thể, cộng đồng, xã hội ) vì sự phát triển chung của đất nước Về tư tưởng, là chủ nghĩa yêu nước chân chính của mọi tầng lớp nhân dân Về văn hóa, tín ngưỡng tâm linh là sự hướng thiện, tôn trọng những giá trị văn hóa đạo đức, giữ gìn, phát huy truyền thống thờ cúng tổ tiên, tôn vinh, nhớ ơn đối với những người có công với tổ quốc, dân tộc, cộng đồng, tôn trọng tự do tín ngưỡng và không tín ngưỡng Đoàn kết dân tộc được quán triệt xuyên suốt trong các giai đoạn cách mạng Việt Nam Ngày nay, dưới sự lãnh đạo của Đảng, các dân tộc đang phát huy truyền thống đoàn kết tốt đẹp, cùng nhau xây dựng đất nước với mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh và tiến bộ

5 Nguyên tắc tương trợ giúp đỡ nhau cùng phát triển.

Do lịch sử để lại, hiện nay giữa các dân tộc ở nước ta vẫn còn tình trạng phát triển không đều Tương trợ giúp đỡ lẫn nhau cùng phát triển là tất yếu khách quan trong một quốc gia đa dân tộc Đảng và Nhà nước ta đã coi đây là nguyên tắc cơ bản trong chính sách dân tộc thời kỳ xây dựng chủ nghĩa xã hội Các dân tộc có trình độ phát triển kinh tế - xã hội cao hơn có trách nhiệm giúp đỡ các dân tộc khó khăn hơn Tương trợ giúp đỡ lẫn nhau không phải chỉ giúp đỡ một chiều, mà ngược lại, chính sự phát triển của dân tộc này là điều kiện để cho dân tộc khác càng phát triển Tương trợ giúp đỡ lẫn nhau cùng phát triển thể hiện trên tất cả các lĩnh vực: chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội Tương trợ giúp đỡ lẫn nhau để không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của đồng bào các dân tộc, nhằm thực hiện đầy đủ quyền bình đẳng

và củng cố khối đoàn kết dân tộc