NHỮNG THUẬN LỢI VÀ KHÓ KHĂN TRONG VIỆC THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH TÔN GIÁO Ở VIỆT NAM HIỆN NAY 2.1 Đặc điểm tôn giáo ở Việt Nam .... 2.3 Tìm hiểu những thuận lợi và khó khăn trong việc thực hi
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP HỒ CHÍ MINH TRƯỜNG ĐẠI HỌC
BÁCH KHOA
BÀI TẬP LỚN MÔN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC
ĐỀ TÀI:
Vấn đề tôn giáo trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội Tìm hiểu những thuận lợi và khó khăn trong việc thực hiện chính
sách tôn giáo ở Việt Nam hiện nay
LỚP L03 - NHÓM 09 - HK 221
Giảng viên hướng dẫn: An Thị Ngọc Trinh
Sinh viên thực hiện Mã số sinh viên Điểm số
Đinh Thị Kiêm Huyền 2013343
Thành phó Hồ Chí Minh - 2022
Trang 3MỤC LỤC
Trang
1 PHẦN MỞ ĐẦU
2 PHẦN NỘI DUNG Chương 1 VẤN ĐỀ TÔN GIÁO TRONG THỜI KÌ QUÁ ĐỘ LÊN CNXH 1.1 Chủ nghĩa Mác – Lenin về tôn giáo
1.1.1 Bản chất của tôn giáo
1.1.2 Nguồn gốc tôn giáo
1.1.3 Tính chất lịch sử của tôn giáo
1.2 Nguyên tắc giải quyết vấn đề tôn giáo trong thời kỳ quá độ lên CNXH
Chương 2 NHỮNG THUẬN LỢI VÀ KHÓ KHĂN TRONG VIỆC THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH TÔN GIÁO Ở VIỆT NAM HIỆN NAY 2.1 Đặc điểm tôn giáo ở Việt Nam
2.2 Khái quát về chính sách tôn giáo của Đảng và Nhà nước
2.3 Tìm hiểu những thuận lợi và khó khăn trong việc thực hiện chính sách tôn giáo ở Việt Nam Hiện nay
2.3.1 Những thuận lợi trong việc thực hiện chính sách tôn giáo ở Việt Nam hiện nay
2.3.2 Những khó khăn nhất định trong việc thực hiện chính sách tôn giáo ở Việt Nam hiện nay
2.4 Những giải pháp khắc phục hạn chế trong việc thực hiện chính sách tôn giáo ở Việt Nam hiện nay
3 KẾT LUẬN
4 TÀI LIỆU THAM KHẢO
Trang 4BẢNG KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT CNXH: Chủ nghĩa xã hội
Trang 51 MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Trong đời sống tinh thần của con người tôn giáo luôn đóng một vai trò quan trọng nhất định Cùng với sự phát triển của loài người, tôn giáo ra đời và trở thành một hiện tượng xã hội Có nhiều tôn giáo khác nhau trên thế giới nhưng nhìn chung mọi tôn giáo đều hướng con người đến cái chân - thiện - mỹ với những giá trị tốt đẹp Ở Việt Nam, tôn giáo cũng đóng một vai trò nhất định trong đời sống tinh thần Nhìn chung mọi đạo lý của tôn giáo đều chứa đựng tính nhân văn sâu sắc Những chiết lý ấy giúp cho con người sống với nhau gần giũ hơn, có trách nhiệm hơn với bản thân, cộng đồng,với sự phát triển chung của toàn xã hội Đó cũng là lý do em quyết định chọn đề
tài “ Vấn đề tôn giáo trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội Tìm hiểu những thuận lợi và khó khăn trong việc thực hiện chính sách tôn giáo ở Việt Nam hiện nay ” để
nghiên cứu và làm rõ vai trò của tôn giáo với sự phát triển chung của xã hội
2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
- Mục đích: dựa trên cở sở lý luận về tôn giáo của chủ nghĩa Mác-Lenin và những chính sách về tôn giáo của Việt Nam trong thời kì quá độ lên CNXH, tiểu luận tìm hiểu
và làm rõ những thuận lợi và khó khăn trong việc thực hiện chính tôn giáo ở Việt Nam hiện nay
- Nhiệm vụ:
Khái quát những quan điểm của chủ nghĩa Mac-Lenin về tôn giáo, cơ sở lý luận để xây dựng chính sách tông giáo của Đảng và Nhà nước ta
Nêu ra những khó khăn và thuận lợi của chính sách tôn giáo ở Viêt Nam
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: Chính sách của Đảng và nước về vấn đề tôn giáo Những thuận lợi và khó khăn của tôn giáo
- Phạm vi nghiên cứu:
Không gian: trong đất nước Việt Nam
Thời gian: thời kì quá độ lên CNXH tại Việt Nam
4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
- Cơ sở lý luận: Tiểu luận được thể hiện dựa trên quan điểm của chủ nghĩa Mac – Lenin, quan điểm của Đảng và Nhà nước ta về tôn giáo nói chung và chính sách tôn giáo nói riêng
- Phương pháp nghiên cứu: Để thực hiện tiểu luận này, em sử dụng mối quan hệ biện chứng giữa khách quan - chủ quan, giữa cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng, giữa
lý luận và thực tiễn Đồng thời sử dụng tổng hợp các phương pháp logic- lịch sử, phân tích - tổng hợp, điều tra xã hội học nhằm mục đích và hoàn thành nhiệm vụ mà đề tài đặt ra
Trang 65 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài
- Ý nghĩa lý luận: làm sâu sắc hơn về những vấn đề tôn giáo và tín ngưỡng trong những chính sách của Đảng và Nhà nước về vấn đề này Từ đó có những nhìn nhận đúng đắn về vấn đề tôn giáo và tín ngưỡng
- Ý nghĩa thực tiễn: Hiểu được bản chất, nguồn gốc và các vấn đề của tôn giáo Biết được nguyên nhân tồn tại và nguyên tắc giải quyết vấn đề tôn giao trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội Nắm vững và biết vận dụng nhiều quan điểm, chính sách tôn giáo của Đảng và nhà nước ta trong qua trình học tập và công tác
Trang 72 NỘI DUNG Chương 1 VẤN ĐỀ TÔN GIÁO TRONG THỜI KÌ QUÁ ĐỘ LÊN
CNXH 1.1 Chủ nghĩa Mac-Lenin về tôn giáo
1.1.1 Bản chất cúa tôn giáo
Chủ nghĩa Mác – Lênin cho rằng tôn giáo là một hình thái ý thức xã hội phản ánh hư ảo hiện thực khách quan Chủ nghĩa Mác- Lênin khẳng đình rằng: “Tôn giáo là một hiện tượng xã hội – văn hóa do con người sáng tạo ra.”
Tôn giáo là một thực thể xã hội, với các tiêu chí cơ bản, phù hợp với thế giới quan của con người Ví dụ như Công giáo, Tin lành, Phật giáo…
Tín ngưỡng là hệ thống niềm tin, sự ngưỡng mô, cũng như cách thể hiện niềm tin của con người trước các sự vật, hiện tượng, lực lượng có tính thần thánh, linh thiêng để cầu mong sự che chở, giúp đỡ
Tôn giáo và tín ngưỡng không đồng nhất, nhưng có sự giao thoa nhất định
1.1.2 Nguồn gốc của tôn giáo
Nguồn gốc tự nhiên, kinh tế - xã hội: do lịch sử loài người hình thành nên
Nguồn gốc nhận thức: do nhận thức của con người về tự nhiên, xã hội và chính bản thân mình là có giới hạn Khi mà khoảng cách giữa biết và chưa biết vẫn tồn tại, khi những điều mà khoa học chưa giải thích được, thì điều đó thường được giải thích thông qua lăng kính các tôn giáo
Nguồn gốc tâm lý: do sự sợ hãi trước những hiện tượng tự nhiên, xã hội hay trong những lúc ốm đau, bệnh tật; ngay cả những may rủi bất ngờ xảy ra, hoặc tâm lý muốn được bình yên khi làm một việc lớn, con người cũng dễ tìm đến tôn giáo
1.1.3 Tính chất của tôn giáo
Tính lịch sử của tôn giáo: tôn giáo là một hiện tượng xã hội có tính lịch sử, nghĩa là nó có sự hình thành, tồn tại và phát triển và có khả năng biến đổi trong những giai đoạn lịch sử nhất định để thích nghi với nhiều chế độ chính trị - xã hội Khi các điều kiện kinh tế - xã hội, lịch sử thay đổi, tôn giáo cũng có sự thay đổi theo
Tính quần chúng của tôn giáo: tôn giáo là hiện tưỡng xã hội phổ biến ở tất cả các dân tộc, quốc gia, châu lục Tính quần chúng của tôn giáo không chỉ biểu hiện ở số lượng tín đồ rất đông đảo (gồm ¾ dân số thế giới); mà còn thể hiện ở chỗ, các tôn giáo
là nơi sinh hoạt văn hóa, tinh thần của một bộ phận quần chúng nhân dân
Tính chính trị của tôn giáo: chỉ xuất hiện khi xã hội đã phân chia giai cấp, có sự khác biệt, sự đối kháng về lợi ích giai cấp Trước hết, do tôn giáo là sản phẩm của những điều kiện kinh tế - xã hội, phản ánh lợi ích, nguyện vọng của các giai cấp khác nhau trong cuộc đấu tranh giai cấp, đấu tranh dân tộc, nên tôn giáo mang tính chính trị
Trang 81.2 Nguyên tắc giải quyết vấn đề tôn giáo trong thời kỳ quá độ lên CNXH
Tôn trọng, đảm bảo quyên tự do tín ngưỡng của nhân dân
Khắc phục các ảnh hưởng tiêu cực của tôn giáo phải gắn liền với quá trình cải tạo
xã hội cũ, xây dựng xã hội mới
Phân biệt hai mặt chính trị và tư tưởng của tôn giáo trong quá trình giải quyết các vấn đề tôn giáo
Quan điểm lịch sử cụ thể trong giải quyết vấn đề tín ngưỡng tôn giáo
Chương 2 NHỮNG THUẬN LỢI VÀ KHÓ KHĂN TRONG VIỆC THỰC HIỆN
CHÍNH SÁCH TÔN GIÁO Ở VIỆT NAM HIỆN NAY 2.1 Đặc điểm tổn giáo ở Việt Nam
Việt Nam là một quốc gia có nhiều tôn giáo
Tôn giáo ở Việt Nam đa dạng, đan xen, chung sống hòa bình và không có xung đột, chiến tranh tôn giáo
Tín đồ các tôn giáo Việt Nam phần lớn là nhân dân lao động, có lòng yêu nước, tinh thần dân tộc
Hàng ngũ chức sắc các tôn giáo có vai trò, vị trí quan trọng trong giáo hội, có uy tín, ảnh hưởng đến các tín đồ
Các tôn giáo ở Việt Nam đều có quan hệ với các tổ chức, cá nhân tôn giáo ở nước ngoài
2.2 Khái quát về chính sách tôn giáo của Đảng và Nhà nước
Tín ngưỡng, tôn giáo là nhu cầu tinh thần của một bộ phận nhân dân, đang và sẽ tồn tại cùng dân tộc trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta
Tôn trọng và đảm bảo quyền tự do tín ngưỡng, theo hoặc không theo tín ngưỡng, tôn giáo nào, quyền sinh hoạt tín ngưỡng tôn giáo theo đúng pháp luật
Đảng, Nhà nước thực hiện nhất quán chính sách đại đoàn kết dân tộc
Nội dung cốt lõi của công tác tôn giáo là vận động quần chúng
Công tác tôn giáo là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị
Vấn đề theo đạo và truyền đạo
Trang 92.3 Tìm hiểu những thuận lợi và khó khăn trong việc thực hiện chính sách tôn giáo ở Việt Nam hiện nay
2.3.1 Những thuận lợi trong việc thực hiện chính sách tôn giáo ở Việt Nam hiện nay
Được Đảng và nhà nước đảm bảo sự tồn tại lâu dài trong quá trình xây dựng CNXH
Được đảm bảo quyền tự do tín ngưỡng và bình đẳng trước pháp luật
Nghiêm cấm mọi hành vi chi rẽ, phân biệt đối xử với công dân vì lý do tín ngưỡng, tôn giáo
Giữ gìn và phát triển những giá trị tích cực cua truyền thống thờ cúng tổ tiên
Đẩy mạnh phát triển kinh tế, xã hội, văn hóa vùng đồng bào theo tôn giáo
2.3.2 Những khó khăn nhất định trong việc thực hiện chính sách tôn giáo ở Việt Nam hiện nay
Hệ thống chính sách, pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo trong thời gian qua đã được xây dựng và ban hành nhưng còn thiếu tính hệ thống
Cho đến nay, hệ thống các quy định chính sách, pháp luật cũng chưa phân định
cụ thể cho cơ quan nào quản lý các cơ sở tín ngưỡng, tôn giáo là danh lam thắng cảnh được các cơ quan chức năng xếp hạng
Cùng với đó, một số cá nhân lợi dụng hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo để hành nghề mê tín dị đoan, trục lợi cá nhân làm ảnh hưởng không nhỏ đến cộng đồng và an ninh trật tự xã hội
2 4 Những giải pháp khắc phục hạn chế trong việc thực hiện chính sách tôn giáo
ở Việt Nam hiện nay
Chăm lo nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào các dân tộc, tôn giáo Đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục, vận động Nhân dân hiểu rõ và nắm vững đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước ta về dân tộc, tôn giáo
Củng cố và xây dựng hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh
Trang 103 KẾT LUẬN