Thu hoạch tôn giáo tín ngưỡng, vấn đề tôn giáo ở việt nam hiện nay

MỞ ĐẦU Thực tế trong quá trình xây dựng và bảo vệ đất nước, Đảng và nhà nước luôn lấy tinh thần tự do tôn giáo làm kim chỉ nam để đưa ra các chính sách tôn giáo phù hợp, không những thế các tôn giáo ở[.]

MỞ ĐẦU

Thực tế trong quá trình xây dựng và bảo vệ đất nước, Đảng và nhà nước luôn lấy tinh thần tự do tôn giáo làm kim chỉ nam để đưa ra các chính sách tôn giáo phù hợp, không những thế các tôn giáo ở Việt Nam còn được Nhà nước khuyến khích tham gia các hoạt động giáo dục, từ thiện, nhân đạo theo sự hướng dẫn của các cơ quan chuyên môn Các tổ chức, cá nhân tôn giáo cũng được tạo điều kện thuận lợi để giao lưu quốc tế, được đi đào tạo ở nước ngoài Đã có nhiều tổ chức tôn giáo vào Việt Nam giao lưu với các tổ chức tôn giáo Việt Nam

mà không bị cản trở

Lợi dụng chính sách tôn giáo của Nhà nước ta, nhiều tổ chức phản động núp dưới vỏ bọc là các tổ chức tôn giáo xuyên tạc các chủ trương, chính sách của Đảng, nhà nước, kích động nhân dân tổ chức nhiều cuộc biểu tình và

có nhiều hành động chống phá nhà nước Việt Nam

Từ thực tiễn đó, chúng ta cần nhận thức rõ về vấn đề tôn giáo để thấy được tinh thần nhân văn trong các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về tôn giáo Qua đó có những hành động thiết thực vào công tác bảo vệ đường lối, chính sách của Đảng, vào sự nghiệp đổi mới đất nước hiện nay

NỘI DUNG

1 VẤN ĐỀ TÔN GIÁO Ở VIỆT NAM

1.1 Đặc điểm Tôn giáo ở Việt Nam

Những đặc điểm về vị trí địa lý, tự nhiên khí hậu, văn hoá, lịch sử có liên quan, ảnh hưởng trực tiếp đến đặc điểm của đời sống tín ngưỡng, tôn giáo của dân tộc Việt Nam, nền văn hoá Việt Nam Đời sống tín ngưỡng, tôn giáo Việt Nam có những đặc điểm cơ bản như:

a Việt Nam là một quốc gia đa đân tộc, có nhiều tín ngưỡng, tôn giáo cùng tồn tại và phát triển

Nhiều nhà nghiên cứu tôn giáo thế giới ví văn hoá Việt Nam như là một viện bảo tàng về tín ngưỡng, tôn giáo Hệ thống tín ngưỡng, tôn giáo của người Việt Nam được tạo nên bởi các luồng tín ngưỡng, tôn giáo khác nhau Đó là: tín ngưỡng bản địa nhất là tục thờ đa thần; tôn giáo nội sinh; tôn giáo ngoại nhập và các hiện tượng tôn giáo mới Trong quá trình tồn tại

và phát triển ở Việt Nam, các tôn giáo ngoại nhập phải luôn thích ứng với tín ngưỡng, tôn giáo, văn hóa của người Việt Nam, bị văn hóa Việt Nam tiếp nhận và biến đổi cho phù hợp với điều kiện sống của người Việt Nam Hầu hết các tín ngưỡng, tôn giáo ngoại nhập đều không còn nguyên trạng như trước

Theo con số thống kê gần đây, nước ta có khoảng 15 tôn giáo với 41 tổ chức, pháp môn tu hành đã được Nhà nước công nhận với tư cách pháp nhân, với khoảng 55 ngàn chức sắc tôn giáo và nhà tu hành; 133,7 ngàn Chức việc ; 27,9 ngàn cơ sở thờ tự và khoảng 24,3 triệu tín đồ.1

b Các tôn giáo ở Việt Nam có truyền thống gắn bó với nền văn hoá dân tộc, hoà hợp với nhau, đan xen, hoà đồng cùng tồn tại và phát triển

1 Nguồn: Ban Tôn giáo Chính phủ Báo cáo tóm tắt Tổng kết 10 năm thực hiện Nghị quyết 25/NQ-TW của

Đây là một đặc điểm mang sắc thái riêng trong đời sống tín ngưỡng, tôn giáo của văn hoá Việt Nam Đặc điểm này hình thành trên cơ sở văn hoá của dân tộc Việt Nam là hiếu hoà hơn là hiếu chiến, sẵn sàng dung nạp tín ngưỡng, tôn giáo thuộc các nền văn hoá khác nếu những tín ngưỡng, tôn giáo đó chấp nhận sự tiếp biến văn hoá bản địa trở thành bộ phận của văn hoá Việt Nam và không có những hoạt động phương hại đến lợi ích quốc gia dân tộc Mặt khác, đây cũng là quy luật của quá trình hình thành và phát triển của tín ngưỡng, tôn giáo Sự ra đời của các tín ngưỡng, tôn giáo luôn

có sự kế thừa lẫn nhau, ảnh hưởng tác động lẫn nhau để tự làm phong phú thêm Đặc điểm này còn là sản phẩm lịch sử liên quan tới chính sách đối xử bình đẳng, không thiên vị đối với tín ngưỡng, tôn giáo của các Nhà nước Việt Nam trong lịch sử và hiện tại

Tính đan xen, hoà đồng của tín ngưỡng, tôn giáo ở Việt Nam được thể hiện ở những điểm sau: hiện tượng thờ đa thần trong các tín ngưỡng, tôn giáo khiến người Việt Nam thường không hoàn toàn tin theo một tín ngưỡng, tôn giáo mà thường tin theo nhiều tín ngưỡng, tôn giáo; giáo sỹ của các tôn giáo không bài xích lẫn nhau, không chỉ thông tuệ kinh điển, giáo lý của tôn giáo mà họ trực tiếp phụng sự mà còn thông tuệ kinh điển của các tôn giáo khác và am tường triết thuyết Khổng Mạnh; các thầy Pháp của Đạo giáo cũng không hề bài bác Phật giáo, Công giáo, Nho giáo mà còn khai thác những điểm tương đồng của các tôn giáo này để hành nghề hoặc làm mục vụ; giáo lý của các tôn giáo ít nhiều có những điều dị biệt nhưng không vì thế mà giáo hội các tôn giáo xung đột, đối đầu với nhau Vì thế mà ở Việt Nam chưa hề có chiến tranh tôn giáo

Dù là tín ngưỡng, tôn giáo nội sinh hay ngoại nhập thì tín đồ của các tôn giáo vẫn bị chi phối bởi hệ thức đa thần giáo Yêu nước là một truyền thống quý báu của các tín đồ và đại đa số chức sắc, nhà tu hành của các tôn

giáo ở Việt Nam Hơn ai hết, đồng bào các tôn giáo đều hiểu rất rõ đất nước

có độc lập thì tín ngưỡng, tôn giáo mới tự do Các tôn giáo đều gắn bó với dân tộc, đồng thời là một nhân tố xã hội và văn hóa tích cực làm phong phú,

đa dạng và đặc sắc thêm nền văn hóa Việt Nam Tín ngưỡng, tôn giáo ở Việt Nam - thuần túy nhưng phong phú, đan xen, hòa đồng, không mâu thuẫn, không xung đột tôn giáo

Đây là đặc điểm cần đặc biệt chú ý khai thác trong chính sách đối với tôn giáo để làm tăng thêm chất kết dính trong quan hệ đoàn kết dân tộc từ lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo Đại đoàn kết toàn dân tộc trong đó có đoàn kết tôn giáo là nguồn sức mạnh, là động lực quan trọng có ý nghĩa quyết định thắng lợi của sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa

c Tín đồ các tôn giáo ở Việt Nam hầu hết là nông dân có tinh thần yêu nước, có nhu cầu tín ngưỡng cao nhưng hiểu biết về tín ngưỡng, tôn giáo còn chưa sâu sắc

Các tôn giáo nội sinh hay ngoại nhập đều có ảnh hưởng sâu đậm trong những người lao động Việt Nam mà chủ yếu là người nông dân Họ có lòng yêu nước nồng nàn, luôn gắn bó với dân tộc Do có đức tin mạnh nhưng ít hiểu biết về tôn giáo, tín ngưỡng nên trong sinh hoạt tôn giáo, tín ngưỡng quần chúng tín đồ thường hay bị ảnh hưởng bởi các hiện tượng mê tín, dị đoan; hay bị các thế lực xấu lợi dụng vào các mục đích ngoài tôn giáo, gây ảnh hưởng xấu tới nền văn hoá lành mạnh của dân tộc và các hoạt động chính trị gây mất an ninh trật tự Song thực tiễn lịch sử dân tộc cho thấy, nhìn chung trong mọi hoàn cảnh (ngay cả khi bị các thế lực chính trị phản động lợi dụng, cưỡng bức tham gia vào các hoạt động gây mất an ninh chính trị) quần chúng tín đồ các tôn giáo vẫn hướng về dân tộc, có nguyện vọng

tha thiết là “sống tốt đời đẹp đạo” Vì vậy cần tạo mọi điều kiện thuận lợi để

quần chúng tín đồ các tôn giáo nói chung, tín đồ là nông dân nói riêng được hoạt động tôn giáo dễ dàng; giúp họ có được kiến thức phổ thông về tôn giáo, tín ngưỡng Gắn việc thực hiện chính sách tôn giáo với chính sách đối với nông dân, nông thôn, nông nghiệp

d Các tôn giáo ở Việt Nam, đặc biệt là tôn giáo ngoại nhập luôn đồng hành cùng dân tộc nhưng ít nhiều có liên quan tới những vấn đề chính trị của đất nước

Đặc điểm này được quy định bởi chính mối quan hệ giữa tôn giáo với chính trị, bởi yếu tố địa lí kinh tế và địa lí chính trị của đất nước ta và bởi chính lịch sử của dân tộc ta Các thế lực phản động luôn sử dụng tôn giáo như một phương tiện để bóc lột, đô hộ dân chúng và xâm lược nước ta

e Nội bộ các tôn giáo ở Việt Nam cũng có sự mâu thuẫn, phân hoá nhất định nhưng giữa các tôn giáo cơ bản không có xung đột và không có chiến tranh tôn giáo

Cụ thể như trong Công giáo là sự mâu thuẫn trong việc xác định đường

hướng hoạt động, hành đạo giữa các giáo tỉnh, giáo phận, nhất là giữa các giáo phận thuộc “Đàng trong” và “Đàng ngoài” (cũ) do những điều kiện lịch

sử tác động khác nhau; giữa các tổng giám mục trong việc tranh chức hồng y; sự phân bổ chủ trì các giáo phận giữa các giám mục và trong từng giáo xứ giữa các linh mục, Đặc biệt là mâu thuẫn, phân hoá giữa các chức sắc trong việc thực hiện phương châm hành đạo theo “Thư chung năm 1980” Trong Phật giáo là mâu thuẫn giữa dòng “Bắc tông” và dòng “Nam tông”; và giữa các hệ phái trong tổ chức giáo hội Phật giáo Việt Nam Ngay trong

“Giáo hội Phật giáo Việt Nam thống nhất” ở miền Nam (cũ), từ mâu thuẫn nội bộ đã chia thành hai hệ phái là “Việt Nam Quốc tự” và “Phật giáo Ấn Quang Trong Hồi giáo là sự mâu thuẫn, phân tách giữa dòng Hồi giáo Islam với dòng Hồi giáo Bà ni Đối với hai tôn giáo nội sinh, từ mâu thuẫn trong

nội bộ tôn giáo và tranh giành ảnh hưởng giữa các chức sắc đã dẫn Cao Đài, Hoà Hảo chia thành nhiều hệ phái khác nhau Hiện nay là mâu thuẫn giữa các hệ phái và chức sắc chủ trì các hệ phái được thừa nhận tư cách pháp nhân với các hệ phái chưa được thừa nhận tư cách pháp nhân

Trong lịch sử và ngay cả thời điểm hiện nay, tuy chưa xuất hiện những mâu thuẫn và xung đột lớn giữa các tôn giáo ở Việt Nam, nhưng những mâu thuẫn, phân hoá giữa các hệ phái và giữa các chức sắc trong từng tôn giáo đang là một thực tế có tác động lớn đến tình hình tôn giáo Nghiên cứu đặc điểm này càng thấy rõ tính đúng đắn trong chính sách đoàn kết, bình đẳng giữa các tôn giáo đã được Đảng, Nhà nước ta xác định

g Các tôn giáo ở Việt Nam có quan hệ về nhiều mặt với các tổ chức tôn giáo thế giới và với các tổ chức tôn giáo của người Việt Nam ở nước ngoài

Các mối quan hệ đó có thể do hệ thống tổ chức của từng tôn giáo quy định, như Công giáo quan hệ và phụ thuộc vào Nhà nước tôn giáo Vaticăng; Phật giáo quan hệ với tổ chức Phật giáo quốc tế và tổ chức Phật giáo Châu Á

vì hoà bình hoặc do quan hệ lịch sử truyền giáo vào Việt nam như Công giáo Việt Nam với Công giáo ở Pháp; các hệ phái Tin lành với các tổ chức Tin lành ở Mỹ, Hàn Quốc; Hồi giáo với các tổ chức Hồi giáo quốc tế Ngoài ra,

do hoàn cảnh lịch sử để lại, nên hầu hết các tôn giáo ở Việt Nam đều có chức sắc và tín đồ ở nước ngoài, nhất là hiện nay, trong âm mưu lợi dụng tôn giáo chống Việt Nam, được sự hỗ trợ của các thế lực thù địch, nhiều tổ chức tôn giáo của người Việt ở nước ngoài đã được lập ra để từ đó móc nối, quan hệ với các tôn giáo trong nước

1.2 Những hoạt động chống phá chế độ xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam bằng chiêu bài Tôn giáo của các thế lực thù địch

Những thành tựu về kinh tế-xã hội và nền chính trị ổn định của Việt Nam đang là yếu tố thu hút các nhà đầu tư nước ngoài Và một thế hệ người Việt năng động biết làm giàu cho bản thân và xã hội đang là động lực cho sự phát triển đi lên của cả đất nước Tuy nhiên, có một nhóm thiểu số những kẻ cực đoan đang cấu kết với các tổ chức phản động nước ngoài, trong đó có cả những nhóm khủng bố, chỉ với một mục tiêu duy nhất là lật đổ chế độ xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam để gây rối loạn xã hội hòng phá hủy toàn bộ thành quả của hơn 30 đổi mới

Bước đi của họ từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp, nhưng khi cần cũng hành động rất trắng trợn công khai Trước hết, họ tìm cách thoát khỏi sự quản lý của pháp luật hiện hành, của Nhà nước như không xin phép hoạt động, hoặc xin ít làm nhiều trên các lĩnh vực: xây dựng cơ sở, tổ chức lễ hội, tuyên truyền xuất bản, đào tạo huấn luyện, quan hệ với nước ngoài… Trong đó, lợi dụng vấn đề “tôn giáo” được chúng sử dụng như một vũ khí đặc biệt quan trọng để xuyên tạc, vu khống, kích động, phá hoại, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc, làm mất ổn định chính trị-xã hội, tiến tới chuyển hóa chế độ xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam Phương thức hoạt động chủ yếu của các thế lực thù địch, cơ hội chính trị là kích động tâm lý mặc cảm, tư tưởng chống đối, hậu thuẫn về vật chất, tinh thần đối với những phần tử bất mãn, cực đoan, quá khích trong các tôn giáo; thúc đẩy thành lập các hội đoàn trái pháp luật trong xứ đạo để thách thức, chống phá chính quyền

Đáng chú ý, thời gian qua, lợi dụng những hạn chế, yếu kém trong quản

lý, điều hành xã hội của chính quyền các cấp về vấn đề đầu tư, ô nhiễm môi trường, giải phóng mặt bằng, đền bù giải tỏa,…các phần tử cực đoan trong tôn giáo nói chung, công giáo nói riêng, ra sức “bới lông, tìm vết”, tổ chức các hoạt động vi phạm pháp luật Nhà nước, trái với giáo lý tôn giáo Lợi dụng chính sách tự do tín ngưỡng, tự do tôn giáo của Đảng, Nhà nước ta và được sự

tiếp tay của các thế lực phản động bên ngoài, những kẻ cực đoan đội lốt tôn giáo kêu gọi, kích động giáo dân tụ tập, biểu tình, tuần hành, gây rối, tấn công người thi hành công vụ, đập phá phương tiện, cản trở hoạt động giao thông, gây mất ổn định an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội Khi chính quyền thực thi chức trách theo quyền hạn thì chúng vu cáo cơ quan chức năng “đàn

áp, bắt giữ và đánh đập” người tham gia biểu tình; tán phát trên mạng xã hội

“Thư ngỏ”, “Bản lên tiếng”, “Kháng thư”,…Với mưu đồ chống phá đến cùng, những kẻ cực đoan đội lốt tôn giáo đẩy mạnh tuyên truyền, kích động “con chiên ngoan đạo” rằng: “Không ngừng duy trì nhiệt huyết và tính liên tục của các cuộc tuần hành, tụ tập đông người phản đối chính quyền"

Tiếp tay cho hành động đó, các chính khách cực đoan trong quốc hội một số nước, như: Mỹ, Anh, Đức, Ca-na-đa,… và các tổ chức quốc tế, như: Human Right Watch (HRW), Ủy ban Tự do tôn giáo quốc tế Mỹ (USCIRF)

đã thông qua các báo cáo, nghị quyết, thông cáo, phúc trình có nội dung xuyên tạc, làm cho cộng đồng quốc tế hiểu sai về tình hình tôn giáo ở Việt Nam Điển hình như: Báo cáo Tự do tôn giáo quốc tế hằng năm của Bộ Ngoại giao Mỹ; Báo cáo tình hình nhân quyền thế giới hằng năm của Anh, Úc; nghị quyết của nghị viện châu Âu, v.v Hạ viện Mỹ hằng năm thông qua nhiều dự luật, nghị quyết về tình hình nhân quyền tại Việt Nam; trong đó, có vấn đề tôn giáo, như: Dự luật HR 1587 (năm 2004), HR 3096 (năm 2007), HR 1410 (năm 2012), HR 1897 (năm 2013), Nghị quyết H.Res.484, v.v Đặc biệt, chúng tìm cách thông qua các chính khách cực đoan (L.SanChez, Z.Lofgren, C.Smith,…) để đề nghị Quốc hội Mỹ đưa Việt Nam trở lại danh sách “các nước cần quan tâm đặc biệt về tôn giáo” (CPC), bất chấp việc thực tế tình hình tôn giáo ở Việt Nam không phải vậy

Cuối cùng, chúng ta cần lưu ý đến vai trò và sự liên kết của các lực lượng phản động quốc tế dùng chiêu bài “tự do tôn giáo” để chống phá chủ

nghĩa xã hội, chống phá Nhà nước ta Khi vào Việt Nam, họ phát tán tài liệu

và truyền đạo trái phép, kể cả dùng biện pháp mua chuộc bằng vật chất, họ kích động chia rẽ các tôn giáo, móc nối với các phần tử đội lốt tôn giáo đã có nhiều hành vi trái pháp luật Khi ở nước ngoài, họ liên kết để tuyên truyền xuyên tạc về tình hình tôn giáo ở Việt Nam, hỗ trợ cho các hoạt động chống phá khối đại đoàn kết dân tộc của chúng ta Xuất phát từ bản chất văn hóa của dân tộc, từ chính sách đại đoàn kết toàn dân, chúng ta đã có những chính sách đúng đắn về tự do tín ngưỡng, tôn giáo

2 CHÍNH SÁCH, PHÁP LUẬT VỀ TÍN NGƯỠNG, TÔN GIÁO CỦA ĐẢNG, NHÀ NƯỚC VIỆT NAM HIỆN NAY

Đảng, Nhà nước ta luôn quan tâm đến tôn giáo và có chính sách tín ngưỡng, tôn giáo đúng đắn phù hợp với từng giai đoạn lịch sử của cách mạng Việt Nam Những quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về tín ngưỡng, tôn giáo qua các thời kỳ, nhất là Nghị quyết Hội nghị Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ VII - khoá IX, đã được Nhà nước cụ thể hóa trong trong Hiến pháp và pháp luật Việt Nam Điều này được thể hiện

tập trung trong Pháp lệnh tín ngưỡng, tôn giáo được Ủy ban Thường vụ Quốc

hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XI thông qua ngày

18/6/2004 và được Chủ tịch nước ký Lệnh công bố Pháp lệnh tín ngưỡng, tôn giáo có hiệu lực thi hành từ ngày 15/11/2004 Đây là văn bản quy phạm pháp

luật điểu chỉnh trực tiếp hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo ở Việt Nam hiện nay

2.1 Những quan điểm cơ bản của Đảng Cộng sản Việt Nam về tín ngưỡng, tôn giáo

a Tín ngưỡng, tôn giáo là nhu cầu tinh thần của một bộ phận nhân dân, tồn tại lâu dài trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội Đảng, Nhà nước Việt Nam thực hiện nhất quán chính sách tôn trọng và bảo đảm các quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của nhân dân

Tín ngưỡng, tôn giáo là nhu cầu tinh thần của một bộ phận nhân dân, đang và sẽ tồn tại cùng dân tộc trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta Đồng bào các tôn giáo là bộ phận của khối đại đoàn kết toàn dân tộc Thực hiện nhất quán chính sách tôn trọng và bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng của nhân dân, quyền sinh hoạt tôn giáo và hoạt động tôn giáo trong khuôn khổ pháp luật Các tôn giáo hoạt động trong khuôn khổ pháp luật, bình đẳng trước pháp luật

b Thực hiện nhất quán chính sách đại đoàn kết dân tộc trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo

Đảng và Nhà nước Việt Nam thực hiện nhất quán chính sách đại đoàn kết dân tộc, không phân biệt đối xử vì lý do tín ngưỡng, tôn giáo Đoàn kết đồng bào theo các tôn giáo khác nhau; đồng bào theo tôn giáo và không theo tôn giáo Đại đoàn kết toàn dân tộc với mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh là điểm tương đồng để gắn bó đồng bào theo tôn giáo với sự nghiệp chung Mọi công dân có tín ngưỡng tôn giáo hay không có tín ngưỡng tôn giáo đều có quyền và nghĩa vụ xây dựng và bảo vệ

tổ quốc

c Nội dung cốt lõi của công tác tôn giáo là công tác vận động quần chúng

Để vận động quần chúng tôn giáo cần thực hiện tốt chính sách tự do tín ngưỡng, tôn giáo của Đảng, Nhà nước, cần thực hiện tốt các chính sách kinh

tế - xã hội, an ninh quốc phòng trong các địa bàn tôn giáo; nâng cao đời sống, đảm bảo quyền lợi xã hội cho đồng bào tôn giáo Dựa vào giáo hội các tôn giáo, các tổ chức đoàn thể quần chúng để vận động quần chúng tôn giáo thực hiện phương châm “tốt đời đẹp đạo”

d Công tác tôn giáo là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị