bai 5 Pháp luật đại cương

QUY PHẠM PHÁP LUẬT NỘI DUNG I KHÁI NIỆM QUY PHẠM PHÁP LUẬT II KẾT CẤU CỦA QUY PHẠM PHÁP LUẬT III NHỮNG CÁCH THỂ HIỆN QUY PHẠM PHÁP LUẬT IV PHÂN LOẠI QUY PHẠM PHÁP LUẬT I Khái n. cách phân loại, xác định quan hệ pháp luật

QUY PHẠM PHÁP LUẬT

NỘI DUNG

I- KHÁI NIỆM QUY PHẠM PHÁP LUẬT

II- KẾT CẤU CỦA QUY PHẠM PHÁP LUẬT III- NHỮNG CÁCH THỂ HIỆN QUY PHẠM PHÁP LUẬT

IV- PHÂN LOẠI QUY PHẠM PHÁP LUẬT

I- Khái niệm quy phạm pháp luật

1- Các khái niệm liên quan

2- Khái niệm quy phạm pháp luật

3- Đặc điểm quy phạm pháp luật

1- Các khái niệm liên quan Quy phạm :

Quy tắc

xử sự

Thể hiện ý chí

của con người

Thể hiện trật tự hợp lý của hoạt động

trong một điều kiện nhất định

Mang tính khuơn mẫu

Các loại quy phạm xã hội

QUY PHẠM XÃ HỘI

QUY PHẠM ĐẠO ĐỨC

QUY PHẠM

TẬP QUÁN

QUY PHẠM TÔN GIÁO

QUY PHẠM PHÁP LUẬT

QUY PHẠM CỦA TỔ CHỨC

CT-XH

2- : Người Thái vùng Yên Châu- Sơn La, khi

con gái lấy chồng phải có lễ Tằng cẩu (búi tóc lên đỉnh đầu) Tằng cẩu là hình thức bắt buộc đối với các cô gái đã có chồng

1- “Bắt buộc đội mũ bảo

hiểm đối với người

ngồi trên xe mô tô, xe

gắn máy (kể cả trẻ em

và người tàn tật) khi đi

trên hệ thống đường bộ

Việt Nam thuộc các

đoạn tuyến, tuyến

đường bộ có biển báo

"Đường bắt buộc đội

mũ bảo hiểm đối với

người ngồi trên xe mô

tô, xe gắn máy”

2- Khái niệm quy phạm pháp luật

Quy phạm pháp luật là quy tắc xử sự mang tính bắt buộc chung do Nhà nước đặt ra hoặc thừa nhận, bảo đảm thực hiện để điều chỉnh quan hệ xã hội theo những định hướng và nhằm đạt được những mục đích nhất định.

3- Đặc điểm quy phạm pháp luật

Đặc điểm

Thể hiện dưới

hình thức xác

định

Là quy tắc,

hành vi có tính

bắt buộc chung

Được đảm bảo bằng cưỡng chế

của NN

Do CQNN ban hành hoặc thừa

nhận

II- Kết cấu của QPPL

Kết cấu

thơng

thường

của một

QPPL

Giả định

Quy định

Chế tài

1- Giả định

Khái niệm: Là bộ phận của QPPL, trong đĩ nêu lên chủ thể, hồn cảnh, điều kiện, địa điểm, thời gian xảy ra hành vi trong cuộc sống mà con người gặp phải và QPPL sẽ tác động đối với những chủ thể nhất định

Cách xác định: Trả lời câu hỏi tổ chức, cá nhân nào?

Trong điều kiện, hoàn cảnh nào?

Phân loại:

+ giả định đơn giản: chỉ nêu lên một hồn cảnh, điều kiện; + giả định phức tạp: nêu lên nhiều hồn cảnh, điều kiện và giữa chúng cĩ mối liên hệ với nhau

Điều 12 (BLHS 2015)

1 Người từ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình

sự đối với mọi tội phạm

Điều 132 Tội không cứu giúp người đang ở trong tình trạng nguy hiểm đến tính mạng (BLHS 2015)

1 Người nào thấy người khác đang ở trong tình trạng nguy hiểm đến tính mạng, tuy có điều kiện mà không cứu giúp dẫn đến hậu quả người đó chết, thì bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ

03 tháng đến 02 năm

2- Quy định

lên những cách xử sự mà các chủ thể có thể hoặc buộc phải thực hiện trong những tình huống đã nêu ở phần giả định của QPPL

được làm gì ? Phải làm gì ? Làm như thế nào ?

lên các quan hệ xã hội: Cấm và bắt buộc; Tuỳ nghi; Giao quyền

Điều 46 Luật SHTT

Hợp đồng chuyển nhượng quyền tác giả, quyền liên quan

phải được lập thành văn bản gồm những nội dung chủ yếu sau đây

Điều 50

Tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả, chủ sở hữu quyền liên quan có thể trực tiếp hoặc ủy quyền cho tổ chức, cá nhân khác nộp đơn đăng ký quyền tác giả, quyền liên quan

3- Chế tài

Khái niệm: Là bộ phận của QPPL, trong đó nêu lên các biện pháp mang tính chất trừng phạt

mà các chủ thể có thẩm quyền áp dung có thể áp dung đối với các chủ thể không thực hiện đúng những mệnh lệnh đã được nêu lên

Cách xác định: Trả lời câu hỏi: Bị xử lý như thế nào khi

ở vào hoàn cảnh giả định mà không thực hiện quy định của QPPL?

Phân loại: có 4 loại chế tài: hình sự, dân sự, hành chính, kỷ luật

Xác định các bộ phận của QPPL sau đây

1 Người nào chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua

bán trái phép hoặc chiếm đoạt vũ khí quân dụng, phương tiện kỹ thuật quân sự, thì bị phạt tù từ một năm đến bảy năm (Khoản 1 Điều 230 Bộ luật hình sự 2015)

2 Vợ, chồng hoặc cả hai người có quyền yêu cầu Tòa án

giải quyết ly hôn (Điều 51 Luật HN&GĐ 2014)

3 Lao động nữ mang thai nếu có xác nhận của cơ sở khám

bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền chứng nhận tiếp tục làm việc sẽ ảnh hưởng xấu tới thai nhi có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động hoặc tạm hoãn thực hiện hợp đồng lao động ”.( Bộ luật Lao động 2012)

4 Người dưới 18 tuổi phạm tội bị phạt cải tạo không giam

giữ hoặc phạt tù, nếu có tiến bộ và đã chấp hành được một phần tư thời hạn, thì được Tòa án xét giảm; riêng đối với

hình phạt tù, mỗi lần có thể giảm đến 04 năm nhưng phải bảo đảm đã chấp hành ít nhất là một phần hai mức hình

phạt đã tuyên” (Bộ luật hình sự 2017)

Điều 8 (Nghị định 100/2019/NĐ-CP)

1 Phạt tiền từ 80.000 đồng đến 100.000 đồng đối với người điều khiển xe thực hiện một trong các hành vi vi phạm sau đây:

a) Không đi bên phải theo chiều đi của mình, đi không đúng phần đường quy định;

b) Dừng xe đột ngột; chuyển hướng không báo hiệu trước; c) Không chấp hành hiệu lệnh hoặc chỉ dẫn của biển báo hiệu, vạch kẻ đường, trừ các hành vi vi phạm quy định tại điểm đ khoản 2, điểm c khoản 3 Điều này;

d) Vượt bên phải trong các trường hợp không được phép;

III- Cách thức thể hiện cấu

trúc của một QPPL trong một điều luật

- Một QPPL trình bày trong một điều luật;

- Nhiều quy phạm pháp luật trình bày trong cùng một điều luật;

- Trật tự trình bày các bộ phận của QPPL trong điều luật

cĩ thể thay đổi chứ khơng nhất thiết theo thứ tự giả định, quy định, chế tài;

- Một QPPL cĩ thể cĩ đầy đủ 3 bộ phận cấu thành hoặc một số bộ phận bị ẩn; được viện dẫn tới điều khoản khác

IV- Phân loại quy phạm pháp

luật

- Căn cứ vào đối tượng điều chỉnh và phương pháp điều chỉnh phân chia QPPL thành các nhĩm lớn: QPPL hình sự; QPPL dân sự; QPPL hành chính

- Căn cứ vào nội dung của QPPL phân chia thành QPPL điều chỉnh; QPPL bảo vệ

- Căn cứ vào cách thức thể hiện bộ phận quy định của QPPL QPPL bắt buộc; QPPL cấm đốn; QPPL cho phép

- Căn cứ vào nội dung, tác dụng của QPPL quy phạm nội dung; quy phạm hình thức

Những khẳng định sau đây đúng hay sai? Tại sao?

1 Pháp luật là hệ thống các quy tắc xử sự mang tính bắt buộc

chung và được cưỡng chế thực hiện bằng sức mạnh xã hội

2 Mọi quy phạm pháp luật đều phải có phần chế tài.

3 Chế tài là biện pháp tác động của Nhà nước trong quy

phạm pháp luật

4 Quy phạm pháp luật cần đầy đủ ba bộ phận: giả định, quy

định và các biện pháp tác động của nhà nước

5 Quan hệ xã hội là quan hệ pháp luật.