Slide bài giảng môn Kinh tế Chính trị Mác Lênin

Slide 1 Giảng viên Th S Hồ Thị Quỳnh Anh Email ho anhdaihoclongan edu vn MÔN HỌC KINH TẾ CHÍNH TRỊ MÁC LÊNIN Chương 1 Đối tượng, phương pháp nghiên cứu. Slide bài giảng môn Kinh tế Chính trị Mác Lênin

Giảng viên: Th.S Hồ Thị Quỳnh Anh

Email : ho.anh@daihoclongan.edu.vn

Đơn vị: Phòng Sau đại học và Liên kết đào tạo

MÔN HỌC KINH TẾ CHÍNH TRỊ MÁC-LÊNIN

Chương 4 Tích lũy và tái sản xuất trong nền kinh tế thị trường

Chương 5 Cạnh tranh, độc quyền và vai trò nhà nước trong nền kinh tế thị trường

Chương 6 Lý luận về kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam

1 Sách, giáo trình chính:

Giáo trình Kinh tế chính trị Mác – Lênin (giáo trình dành cho bậc đại

học không chuyên kinh tế chính trị)

2 Tài liệu tham khảo:

•[1] Bộ Giáo dục và Đào tạo, Giáo trình Những Nguyên lý cơ bản của

Chủ nghĩa Mác-Lênin, Nxb.Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2014.

•[2] Hội đồng Trung ương chỉ đạo biên soạn giáo trình quốc gia các bộ

môn khoa học Mác – Lênin, Giáo trình Kinh tế chính trị Mác-Lênin,

Nxb.Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2010

- Điểm học phần được tính bằng thang điểm 10, sau đó được quy đổi thành thang điểm 4 theo quy định đào tạo tín chỉ của Trường.

- Điểm thứ 1: 10%

+ Đánh giá mức độ chuyên cần (rubric 1).

- Điểm thứ 2: 30%

* Đánh giá trên lớp: (50%)

+ Hình thức đánh giá: trắc nghiệm, bài tập, thảo luận nhóm.

* Đánh giá trên Elearning: (50%)

+ Hình thức đánh giá: trắc nghiệm, tiểu luận.

- Điểm thứ 3: 60%

+ Đánh giá kết thúc học phần: Thi kết thúc học phần(60 phút, rubric 3) + Hình thức thi: Trắc nghiệm (thi trên hệ thống khảo thí của DLA)

CHƯƠNG 3

NỘI DUNG BÀI GIẢNG

♥ Công thức chung của tư bản

Tiền trong nền sản xuất hàng hóa giản đơn

Tiền trong nền sản xuất tư bản chủ nghĩa

T H T’

Công thức chung của tư bản

Trong đó T’= T+ ∆t (t>0).

Số tiền trội ra lớn hơn gọi là giá trị thặng dư;

số tiền ứng ra ban đầu với mục đích thu được giá trị thặng dư trở thành tư bản Tiền biến thành tư bản

khi được dung để mang lại giá trị thặng dư.

Mác gọi là giá trị

thặng dư

So sánh Lưu thông hàng hóa H-T-H’

giản đơn

T-H-T’

Lưu thông hàng hóa tư bản

Giống nhau Hình thức bên ngoài

Đều được cấu thành bởi các yếu tố H và T

Đều bao gồm các giai đoạn bán và mua hợp

thành

Đều biểu hiện mối quan hệ giữa những

người sản xuất hàng hóa

Mục đích người

sản xuất Giá trị sử dụng của hàng hóa Giá trị hoặc GTTD của hàng hóa Giới hạn T Có giới hạn Không giới hạn

Mâu thuẫn của công thức chung

C.Mác cho rằng ∆t phải là một số dương, vì như thế lưu thông

T – H - T’ mới có ý nghĩa Nếu gọi ∆t là giá trị thặng dư thì

nguồn gốc của nó từ đâu mà có?

Mâu thuẫn của công thức chung

Đây chính là mâu thuẫn trong công thức chung của Tư

bản.

♥ Hàng hoá sức lao động

C.Mác viết: “Sức lao động hay năng lực lao động

là toàn bộ những năng lực thể chất và tinh thần tồn tại trong cơ thể, trong một con người đang sống, và được người đó đem ra vận dụng mỗi khi sản xuất ra một giá trị sử dụng nào đó”

Hai thuộc tính của hàng hoá sức lao động

Giá trị của hàng hóa sức lao động

Sức lao động bị hao

phí khi sản xuất

Giá trị tư liệu sinh hoạt và tư liệu tiêu dùng để tái sản xuất sức lao động

Điều kiện để sức lao động trở thành hàng hoá

Cấu thành giá trị của hàng hóa sức lao động

Giá trị sử dụng của hàng hóa sức lao động cũng là để thỏa mãn nhu cầu của người mua.

Khác với nhu cầu thông thường, khi sử dụng hàng hóa sức lao động, người mua

hàng hóa sức lao động mong muốn thỏa

mãn nhu cầu có được giá trị lớn hơn, giá trị tăng thêm

♥ Sự sản xuất giá trị thặng dư

Quá trình sản xuất giá trị thặng dư

♥ Sự sản xuất giá trị thặng dư

♥ Tư bản bất biến và tư bản khả biến

Tư bản bất biến

Bộ phận tư bản (số tiền) tồn tại dưới hình thái tư liệu sản xuất mà giá trị của nó được bảo tồn, di chuyển nguyên vẹn vào sản phẩm mới tức là không có sự thay đổi về lượng gọi là tư bản bất biến

Ký hiệu: c

Tư bản khả biến

♥ Tư bản bất biến và tư bản khả biến

Tư bản khả biến

♥ Tiền công trong chủ nghĩa tư bản

Tiền công là biểu hiện bằng tiền

của giá trị hàng hoá sức lao động,

hay còn gọi là giá cả của hàng

hoá sức lao động, nhưng lại biểu

hiện ra bề ngoài thành giá cả của

lao động.

♥ Tuần hoàn và chu chuyển tư bản

Tuần hoàn của tư bản:

Giai đoạn 1 Giai đoạn 2 Giai đoạn 3

TB hàng hóa

Giai đoạn 1

Kết quả của quá trình sản xuất là H’ trong giá trị của H’ có bao hàm giá trị thặng dư Khi bán được H’ người ta thu được T’ Trong T’ có giá trị thặng dư dưới hình thái tiền.

Chu chuyển của tư bản

Thời gian chu chuyển của tư bản

Thời gian chu chuyển của tư bản: Là khoảng thời gian kể từ khi người ta ứng ra tư bản dưới một hình thái nào đó đến khi nó quay về cũng dưới hình thái đó

Tốc độ chu chuyển của tư bản

Tốc độ chu chuyển: là đại lượng dùng để chỉ sự vận động nhanh hay chậm của tư bản Nó được tính bằng công thức:

Tư bản cố định:

Bộ phận tư bản (số tiền) biểu hiện dưới hình thái máy móc thiết bị, nhà xưởng, đất đai Nó được

sử dụng toàn bộ trong quá trình sản xuất nhưng

về mặt giá trị thì chuyển dần từng phần vào sản phẩm trong nhiều chu kỳ sản xuất dưới hình

thức khấu hao.

Tư bản lưu động:

Bộ phận tư bản tồn tại dưới hình thái nguyên liệu, nhiên liệu, vật liệu phụ, tiền lương Nó được sử dụng trong sản xuất và chuyển giá trị nhanh vào sản phẩm sau khi bán hàng hoá thu tiền về

3.1.2 Bản chất của giá trị thặng dư

Nếu giả định xã hội chỉ có hai giai cấp, là giai cấp tư sản và giai cấp công nhân, thì giá trị thặng dư trong nền kinh tế thị

trường tư bản chủ nghĩa mang

bản chất kinh tế - xã hội là quan hệ giai cấp, trong đó giai cấp các nhà tư bản làm giàu dựa trên cơ sở thuê mướn lao động.

Tỷ suất và khối lượng giá trị thặng dư

Tỷ suất giá trị thặng dư: là tỷ số tính theo % giữa giá trị thặng dư (m) và tư bản khả biến (v) Ký hiệu: m’

Ý nghĩa

• V: Tổng tư bản khả biến (tổng số công nhân)

• m’ là tỷ lệ phân chia ngày lao động thành hai phần: phần của chủ và phần của thợ.

• M nói lên quy mô sản xuất của doanh nghiệp, phản ánh số lượng giá trị thặng dư người chủ thu được.

M = m’.V

Sản xuất giá trị thặng dư tuyệt đối:

8h4h

2h 0

4h (m)

m’ = 300%

2h (m)

8h 4h

2h (v)

Sản xuất giá trị thặng dư tương đối

GTTD thu được bằng cách giảm bớt thời gian lao động cần thiết dành cho người thợ nhờ đó kéo dài một cách tương ứng thời gian lao động thặng dư dành

cho người chủ gọi là GTTD tương đối.

Giá trị thặng dư siêu ngạch

Giá trị thặng dư siêu ngạch là phần giá trị thặng dư thu được

do áp dụng công nghệ mới

làm cho giá trị cá biệt của hàng hoá thấp hơn giá trị thị trường của nó.

Giá trị thặng dư siêu ngạch

♥ Lợi nhuận

Chi phí sản xuất TBCN

Lợi nhuận và tỷ xuất lợi nhuận

Tỷ suất lợi nhuận là tỷ số tính theo % giữa GTTD (m) và toàn bộ tư bản ứng trước (c + v) hoặc tỷ số giữa

P và k

Ký hiệu: p’

% 100

v c

m p

+

=

% 100

♥ Lợi nhuận bình quân

♥ Lợi nhuận thương nghiệp