Thứ nhất, hành vi của X cấu hành tội cướp tài sản được quy định tại Điều 168 BLHS 2015 với tình tiết tăng nặng và thuộc trường hợp phạm tội hoàn thành.. trường hợp người phạm tội hành hu
Trang 1CÂU I: X là người nghiện ma túy, vừa chấp hành xong hình phạt 3 năm tù về
tội mua bán trái phép chất ma túy (khoản 1 Điều 251 BLHS) được 03 tháng Một đêm thấy nhà đối diện quên đóng cửa ban công X liền trèo sang và vào nhà lấy chiếc ba lô (bên trong có 01 laptop trị giá 15 triệu đồng) Trong lúc
di chuyển, X gây ra tiếng động và bị anh P (chủ nhà) phát hiện P giữ lại chiếc ba lô, thì bị X dùng chân đạp liên tục vào người và mặt làm P ngã gục xuống sàn nhà X sau đó tẩu thoát cùng chiếc ba lô (bên trong có 01 laptop trị giá 15 triệu đồng) P được người nhà phát hiện đưa đi cấp cứu và bị tổn hại sức khỏe với tỉ lệ tổn thương cơ thể là 25%
Câu hỏi:
1 Xác định tội danh và khung hình phạt cho hành vi phạm tội của X? (2 điểm)
2 Trường hợp phạm tội của X là tái phạm hay tái phạm nguy hiểm? (1,5 điểm)
3 Giả sử, P do bị ngã đập đầu xuống sàn nhà và tử vong thì tội danh và khung hình phạt đối với hành vi của X có thay đổi không? Tại sao? (1,5 điểm)
4 Giả sử sau khi lấy được tài sản, X mang bán chiếc laptop cho M thì M có phạm tội không? nếu có thì là tội gì? Tại sao? (2 điểm)
Trang 2A LỜI MỞ ĐẦU
Đất nước ta đang tiến nhanh trên con đường công nghiệp hóa – hiện đại hóa nhằm xây dựng chế độ xã hội mới Trong bối cảnh đó cùng với sự phát triển của nền kinh tế thì các vấn đề xã hội cũng nổi lên mạnh mẽ Đặc biệt là các loại
tệ nạn xã hội và tội phạm Là một quốc gia đang phát triển, tình hình tội phạm ở Việt Nam không cao như một số nước ở trong khu vực và trên thế giới nhưng tính chất phức tạp của tội phạm ở Việt Nam lại khá cao Tội phạm ngày một gia tăng, tính chất mức độ hành vi phạm tội ngày càng tinh vi, nhiều thủ đoạn Trong đó loại tội xâm phạm sở hữu chiếm tỷ lệ tương đối Đặc biệt tội phạm liên quan đến trộm cắp tài sản là vấn đề luôn được Nhà nước và xã hội quan tâm, tìm cách ngăn chặn Nhận thấy vai trò và tầm quan trọng của đề tài trong thực tiễn với những kiến thức đã tích lũy được, em sẽ làm rõ về vấn đề này qua
đề bài số 01
B NỘI DUNG
Vận dụng những kiến thức đã được học và từ thực tiễn, em xin trả lời các câu hỏi đề bài ra như sau:
Câu 1:Xác định tội danh và khung hình phạt cho hành vi phạm tội của X?
Thứ nhất, hành vi của X cấu hành tội cướp tài sản được quy định tại Điều
168 BLHS 2015 với tình tiết tăng nặng và thuộc trường hợp phạm tội hoàn thành
Trong tình huống đề bài cho, vì thấy nhà đối diện quên đóng cửa ban công X liền trèo sang và vào nhà lấy một chiếc ba lô (bên trong có chiếc laptop trị giá 15 triệu đồng), khi bị anh P ( chủ nhà) phát hiện và P giữ lại chiếc ba lô, thì bị X dùng chân đạp liên tục vào người và mặt làm P ngã gục xuống sàn nhà
X sau đó tẩu thoát cùng chiếc ba lô Xét thấy X có hành vi vũ lực dùng chân đạp liên tục vào người và mặt anh P để cố giữ lấy chiếc ba lô và tẩu thoát Đây là
Trang 3trường hợp người phạm tội hành hung nhưng không nhằm mục đích tẩu thoát mà nhằm giữ bằng được tài sản ( vì khi bị anh P phát hiện và đuổi bắt thì
X vẫn cố giữ lấy chiếc ba lô).Nếu người phạm tội sau khi đã trộm được tài sản,
bị đuổi bắt hoặc đã bị bắt nhưng cố tình giữ tài sản bằng cách hành hung người khác thì người phạm tội bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội cướp tài sản Trường hợp này, khoa học luật hình sự gọi là chuyển hoá từ tội trộm cắp tài sản sang tội cướp tài sản (đầu trộm đuôi cướp) Như vậy, trường hợp trên của X sẽ
bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội “Cướp tài sản” theo Điều 168 BLHS
2015 (vì X đã có hành vi dùng vũ lực nhằm giữ bằng được chiếc ba lô đã trộm được) chứ không phải là tội “Trộm cắp tài sản” theo Điều 173 BLHS 2015 Ngoài ra, hành vi dùng vũ lực của X đã gây tổn hại sức khoẻ cho anh P với tỷ lệ thương tích là 25% Do đó, hành vi phạm tội của X thuộc tình tiết tăng nặng,
được quy định tại điểm c, khoản 2, Điều 168 BLHS 2015: “2 Phạm tội một
trong các trường hợp sau đây thì bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm:
c) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác mà tỷ
lệ tổn thương cơ thể từ 11% đến 30%”
Xét tình huống đề bài, các hành vi của A đã thoã mãn những dấu hiệu cấu thành tội trộm cắp tài sản chuyển hoá thành tội cướp tài sản được quy định tại khoản
2, Điều 168 BLHS 2015 Cụ thể:
-Chủ thể: anh X- người có năng lực trách nhiệm hình sự.
-Mặt khách quan: X đã có hành vi dùng vũ lực- đạp chân vào mặt và
người anh P
- Mặt chủ quan: + Lỗi của X là lỗi cố ý, người phạm tội biết mình có
hành vi dùng vũ lực làm cho anh P lâm vào tình trạng không thể chống cự được
+ Mục đích: X nhằm giữ tài sản vừa chiếm đoạt được (chiếc ba lô có laptop trị giá 15 triệu đồng)- đây được coi là dạng đặc biệt của mục đích chiếm đoạt tài sản
Trang 4- Đối tượng của tội phạm: là tài sản (chiếc ba lô có laptop trị giá 15 triệu
đồng)
- Khách thể: tội phạm này xâm phạm đồng thời quan hệ nhân thân và
quan hệ sở hữu tài sản
Thứ hai, khung hình phạt đối với hành vi phạm tội của A thấp nhất là 07 năm tù và khung hình phạt cao nhất mà A phải chịu là 15 năm tù
Câu 2:Trường hợp phạm tội của X là tái phạm hay tái phạm nguy hiểm?
Xét tình huống thấy X vừa chấp hành xong hình phạt 03 năm tù về tội mua bán trái phép chất ma túy (khoản 1 Điều 251 BLHS) được 03 tháng và X chưa được xoá án tích Do đó trường hợp phạm tội của X là tái phạm
Giải thích:
Căn cứ điểm c, khoản 2, Điều 70 BLHS 2015 quy định về “đương nhiên
được xoá án tích”: “2 Người bị kết án đương nhiên được xoá án tích, nếu từ khi chấp hành xong hình phạt chính hoặc hết thời gian thử thách án treo, người
đó đã chấp hành xong hình phạt bổ sung, các quyết định khác của bản án và không thực hiện hành vi phạm tội mới trong thời hạn sau đây:
c) 03 năm trong trường hợp bị phạt tù từ trên 05 năm đến 15 năm;”
Mà X lại vừa chấp hành xong hình phạt tù với khung hình phạt cao nhất
là 07 năm ( khoản 1 Điều 251 BLHS 2015), theo quy định của pháp luật thì X phải không phạm tội mới trong 03 năm, nhưng mới chấp hành xong hình phạt được 03 tháng thì X lại phạm tội mới.Do đó trường hợp của X là chưa được xoá
án tích
Áp dụng điều 53 BLHS 2015 quy định:
Điều 53 Tái phạm, tái phạm nguy hiểm
Trang 5“1 Tái phạm là trường hợp đã bị kết án, chưa được xóa án tích mà lại thực hiện hành vi phạm tội do cố ý hoặc thực hiện hành vi phạm tội về tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng do vô ý.
2 Những trường hợp sau đây được coi là tái phạm nguy hiểm:
a) Đã bị kết án về tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng
do cố ý, chưa được xóa án tích mà lại thực hiện hành vi phạm tội về tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng do cố ý;
b) Đã tái phạm, chưa được xóa án tích mà lại thực hiện hành vi phạm tội do cố ý.”
X đã bị kết án về tội mua bán trái phép chất ma tuý ( khoản 1, Điều 251
BLHS 2015): “1 Người nào mua bán trái phép chất ma tuý, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm” Tức là X đã bị kết án về tội nghiêm trọng ( căn cứ điểm b,
khoản 1, Điều 9 BLHS 2015) và X chưa được xoá án tích Áp dụng điểm c, khoản 1, Điều 9 BLHS thì tội cướp tài sản mà X phạm tội là tội rất nghiêm trọng
Từ tất cả những căn cứ trên, tội của A đã phạm trước đó- tội mua bán trái phép chất ma tuý (khoản 1, Điều 251) tuy là tội nghiêm trọng nhưng trong thời gian chưa được xoá án tích, X lại thực hiện hành vi phạm tội do cố ý nên trường hợp của X là tái phạm
Câu 3:Giả sử, P do bị ngã đập đầu xuống sàn nhà và tử vong thì tội danh và
khung hình phạt đối với hành vi của X có thay đổi không? Tại sao?
Giả định, P do bị đập đầu xuống sàn nhà và tử vong thì tội danh của X không thay đổi nhưng khung hình phạt mà X phải chịu là có thay đổi
Giải thích:
Từ những căn cứ của câu 1, X có hành vi dùng vũ lực đạp chân vào mặt
và người anh P nhằm mục đích là để giữ lấy tài sản ( chiếc ba lô có laptop trị giá
Trang 615 triệu đồng) và tẩu thoát chứ X không nhằm mục đích giết chết anh P Do đó, việc anh P ngã xuống sàn nhà và chết là hoàn toàn nằm ngoài ý chí của X, X chỉ biết mình dùng vũ lực để tẩu thoát cùng với tài sản vừa chiếm đoạt được chứ không nghĩ hành vi của mình lại gây ra hậu quả chết người Trong trường hợp này, X phạm tội cố ý với tội cướp tài sản nhưng lại vô ý làm chết người Vì vậy, khung hình phạt mà X phải chịu không giống với câu 1 mà X phải chịu khung
hình hạt tăng nặng với tội cướp tài sản được quy định tại điểm c, khoản 4, Điều
168 BLHS 2015:
“4 Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 18 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân:
c) Làm chết người:”
Do đó, khung hình phạt mà X phải chịu trong trường hợp này là có thay đổi Cụ thể: khung hình phạt thấp nhất mà X phải chịu là 18 năm tù và khung hình phạt cao nhất mà X phải chịu là tù chung thân
Câu 4: Giả sử sau khi lấy được tài sản, X mang bán chiếc laptop cho M thì M
có phạm tội không? Nếu có thì là tội gì? Tại sao?
Trường hợp 1: Nếu X mang bán chiếc laptop cho M mà M không hề biết chiếc laptop đó là X cướp được từ anh P
M là người thứ 3 trong trường hợp này, M hoàn toàn không biết việc mình mua lại chiếc laptop từ X là phạm tội chứa chấp, tiêu thụ tài sản trái pháp luật
Do đó, đối với trường hợp này M không phạm tội gì
Trường hợp 2: Nếu X mang bán chiếc laptop cho M mà M biết đó là tài sản
X cướp được từ nhà anh P nhưng M vẫn mua thì M là người thứ 3 chiếm hữu không ngay tình Điều 181 bộ luật dân sự quy định:
Điều 181 Chiếm hữu không ngay tình
“Chiếm hữu không ngay tình là việc chiếm hữu mà người chiếm hữu biết hoặc phải biết rằng mình không có quyền đối với tài sản đang chiếm hữu.”