Bài tập lớn Kinh tế Chính trị Mác Lênin

QUY LUẬT GIÁ TRỊ YÊU CẦU VÀ TÁC ĐỘNG CỦA QUY LUẬT GIÁ TRỊ HÃY THỬ ĐẶT MÌNH Ở VỊ TRÍ NHÀ SẢN XUẤT, CHỈ RA NHỮNG CÔNG VIỆC CHỦ DOANH NGHIỆP CẦN PHẢI LÀM ĐỂ DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT VÀ KINH DOANH CÓ LÃI TRONG ĐIỀU KIỆN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

-*** -BÀI TẬP LỚN MÔN: KINH TẾ CHÍNH TRỊ

MÁC – LÊNIN

ĐỀ TÀI: QUY LUẬT GIÁ TRỊ: YÊU CẦU VÀ TÁC ĐỘNG CỦA QUY

LUẬT GIÁ TRỊ HÃY THỬ ĐẶT MÌNH Ở VỊ TRÍ NHÀ SẢN XUẤT, CHỈ

RA NHỮNG CÔNG VIỆC CHỦ DOANH NGHIỆP CẦN PHẢI LÀM ĐỂ

DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT VÀ KINH DOANH CÓ LÃI TRONG ĐIỀU

KIỆN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG

Họ và tên sinh viên: Lê Thị Hồng Nhung Khóa/lớp: 63/LLNL1106(122)_13

Mã sinh viên: 11216459

HÀ NỘI, NĂM 2022

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1 NỘI DUNG 2

1.YÊU CẦU CỦA QUY LUẬT GIÁ TRỊ 2 2.TÁC ĐỘNG CỦA QUY LUẬT GIÁ TRỊ 2 PHẦN 2/ THỰC TRẠNG VẬN DỤNG QUY LUẬT GIÁ TRỊ VÀO NỀN KINH TẾ THỊ

PHẦN 3/ LIÊN HỆ THỰC TIỄN: CHỈ RA NHƯNG CÔNG VIỆC CHỦ DOANH NGHIỆP CẦN PHẢI LÀM ĐỂ DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT VÀ KINH DOANH CÓ LÃI TRONG ĐIỀU

KẾT LUẬN 7 TÀI LIỆU THAM KHẢO 8

1

MỞ ĐẦU

Ngày nay, trong xã hội hiện đại, nền kinh tế thị trường là xu hướng tất yếu của các quốc gia,

dù quốc gia đó theo định hướng tư bản chủ nghĩa hay xã hội chủ nghĩa Đây là nền kinh tế được vận hành theo cơ chế thị trường, trong đó mọi quan hệ sản xuất và trao đổi hàng hoá đều được thông qua thị trường, cũng như chịu sự điều tiết và tác động từ thị trường Có thể nói, trải qua rất nhiều quá trình phát triển thì nền kinh tế thị trường chính là sản phẩm của nền văn minh nhân loại

Ở mô hình kinh tế này, có rất nhiều những đặc trưng chung mà các chủ thể kinh tế, chủ yếu là các doanh nghiệp, có thể tận dụng đặc trưng ấy và biến nó thành ưu thế cho mình Một vài đặc trưng

có thể đề cập đến như là sự đòi hỏi đa dạng của các chủ thể kinh tế, hay là việc thị trường có vai trò then chốt trong việc phân bổ các nguồn lực…

Trong nền kinh tế thị trường, có rất nhiều quy luật điều tiến quá trình sản xuất, mua bán và trao đổi hàng hoá, và một quy luật điển hình nhất chính là quy luật giá trị Đây là quy luật kinh tế

cơ bản của sản xuất hàng hoá, bởi lẽ ở đâu có sản xuất và trao đổi, buôn bán hàng hoá thì ở đó có xuất hiện và hoạt động của quy luật giá trị

Như vậy, để có thể tồn tại, đứng vững trên thị trường, hướng đến mục tiêu cao cả hơn là đánh bại các đối thủ cạnh tranh và chiếm lĩnh thị trường, giúp cho hoạt động kinh doanh không chỉ tạo ra lợi nhuận mà còn có cơ hội phát triển thành doanh nghiệp lớn, ngoài việc nhà sản xuất phải nắm rất kĩ ưu và nhược điểm của nền kinh tế thị trường, nghiên cứu các yếu tố có liên quan thì doanh nghiệp phải vô cùng chú trọng vào việc nghiên cứu quy luật giá trị, vì nó ảnh hưởng trực tiếp, tác động đến hàng hoá, dịch vụ mà doanh nghiệp đó đang kinh doanh, nó quyết định hàng hoá mà họ đang bán sẽ có khả năng sinh lời hay sẽ chịu thua lỗ Đây cũng chính là tầm quan trọng, tính cấp thiết của đề tài được nghiên cứu trong bài luận

NỘI DUNG PHẦN 1/ QUY LUẬT GIÁ TRỊ: YÊU CẦU VÀ TÁC ĐỘNG CỦA QUY LUẬT GIÁ TRỊ

1 YÊU CẦU CỦA QUY LUẬT GIÁ TRỊ

Trước hết, về nội dung, quy luật giá trị yêu cầu việc sản xuất và trao đổi hàng hoá phải được tiến hành trên cơ sở của hao phí lao động xã hội cần thiết Theo yêu cầu của quy luật giá trị, ngườ sản xuất muốn bán được hàng hoá trên thị trường, muốn được xã hội thừa nhận sản phẩm thì lượng giá trị của một hàng hoá cá biệt phải phù hợp với thời gian lao động xã hội cần thiết Vì vậy họ phải luôn tìm cách hạ thấp hao phí lao động cá biệt xuống nhỏ hơn hoặc bằng hao phí lao động xã hội cần thiết trong lĩnh vực trao đổi, phải tiến hành theo nguyên tắc ngang giá, lấy giá trị xã hội làm cơ sở, không dựa trên giá trị cá biệt

Quy luật giá trị hoạt động và phát huy tác dụng thông qua sự vận động của giá cả xung quanh giá trị dưới tác động của quan hệ cung – cầu Giá cả thị trường lên xuống xoay quanh giá trị hàng hoá trở thành cơ chế tác động của quy luật giá trị Thông qua sự vận động của giá cả thị trường sẽ thấy được sự hoạt động của quy luật giá trị

2 TÁC ĐỘNG CỦA QUY LUẬT GIÁ TRỊ

2.1 Điều tiết sản xuất và lưu thông hàng hóa

Thực chất điều tiết sản xuất cuả quy luật giá trị là điều chỉnh tự phát các yếu tố sản xuất như: tư liệu sản xuất ,sức lao động và tiền vốn từ ngành này sang ngành khác,từ nơi này sang nơi khác.Nó làm cho sản xuất hàng hoá của ngành này ,nơi này được phát triển mở rộng ,ngành khác nơi khác bị thu hẹp,thông qua sự biến động giá cả thị trường.Từ đó tạo ra những tỷ lệ cân đối tạm thời giữa các ngành ,các vùngcủa một nền kinh tế hàng hoá nhất định

Trong sản xuất, thông qua sự biến đổi của giá cả, người sản xuất sẽ biết được tình hình cung – cầu về hàng hoá đó và quyết định phương án sản xuất Nếu giá cả hàng hoá bằng giá trị thì việc sản xuất phù hợp với nhu cầu xã hội; hàng hoá này nên được tiếp tục sản xuất Nếu giá

cả hàng hoá cao hơn giá trị, sản xuất cần mở rộng để cung ứng hàng hoá đó nhiều hơn vì nó đang khan hiếm trên thị trường; tư liệu sản xuất và sức lao động sẽ được tự phát chuyển vào ngành này nhiều hơn các ngành khác Nếu giá cả hàng hoá thấp hơn giá trị, cung về hàng hoá này đang thừa so với nhu cầu xã hội; cần phải thu hẹp sản xuất ngành này để chuyển sang mặt hàng khác

Trong lưu thông, quy luật giá trị điều tiết hàng hoá từ nơi có giá cả thấp đến nơi có giá cả cao, từ nơi cung lớn hơn cầu đến nơi cung nhỏ hơn cầu Thông qua mệnh lệnh của giá cả thị trường, hàng hoá ở nơi có giá cả thấp được thu hút, chảy đến nơi có giá cả cao hơn, góp phần

3

làm cho cung – cầu hàng hoá giữa các vùng được cân bằng, phân phối lại thu nhập giữa các vùng miền, điều chỉnh sức mua của thị trường (nếu giá cao thì mua ít, giá thấp thì mua nhiều)…

2.2 Kích thích cải tiến kĩ thuật, hợp lí hóa sản xuất, tăng năng suất lao động

Trên thị trường, hàng hoá được trao đổi theo giá trị xã hội Người sản xuất có giá trị cá biệt nhỏ hơn giá trị xã hội, khi bán theo giá trị xã hội sẽ thu được lợi nhuận lớn hơn Ngược lại, người sản xuất có giá trị cá biệt lớn hơn giá trị xã hội sẽ gặp bất lợi hoặc thua lỗ Để đứng vững trong cạnh tranh và tránh không bị phá sản, người sản xuất phải luôn tìm cách làm cho giá trị các biệt của hàng hoá nhỏ hơn hoặc bằng giá trị xã hội Muốn vậy phải cải tiến kĩ thuật, áp dụng công nghệ mới, đổi mới phương pháp quản trị… Kết quả lực lượng sản xuất ngày càng phát triển, năng suất lao động tăng lên, chi phí sản xuất hàng hoá giảm xuống Trong lưu thông, để bán được nhiều hàng hoá, người sản xuất phải không ngừng tăng chất lượng phục vụ, quảng cáo,

tổ chức tốt khâu xúc tiến bán,…

2.3 Phân hóa những người sản xuất thành người giàu, người nghèo

Trong nền sản xuất hàng hoá, sự tác động cuả các quy luật kinh tế, nhất là quy luật giá trị tất yếu dẫn đến kết quả: những người có điều kiện sản xuất thuận lợi, nhiều vốn, có kiến thức và trình độ kinh doanh cao, trang bị kĩ thuật tốt sẽ phát tài, làm giàu Ngược lại, không có các điều kiện trên, hoặc gặp rủi ro sẽ mất vốn phá sản Quy luật giá trị đã bình tuyển, đánh giá những người sản xuất kinh doanh Sự bình tuyển tự nhiên ấy đã phân hoá những người sản xuất kinh doanh ra thành người giàu người nghèo Người giàu trở thành ông chủ người nghèo dần trở thành người làm thuê Lịch sử phát triển của sản xuất hàng hoá đã chỉ ra là quá trình phân hoá này đã làm cho sản xuất hàng hoá giản đơn trong xã hội phong kiến dần dần nảy sinh quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa

“ …Mỗi người đều sản xuất riêng biệt, cho lợi ích riêng của mình, không phụ thuộc vào nhà sản xuất khác Họ sản xuất cho thị trường ,nhưng dĩ nhiên không một người nào trong số họ biết được dung lượng của thị trường Mối quan hệ như vậy giữa nhưng người sản xuất riêng rẽ ,sản xuất cho một thị trường chung, thì gọi là cạnh tranh, dĩ nhiên trong nhữnh điều kiện ấy, sự thăng bằng giữa sản xuất và tiêu dùng chỉ có thể có được sau nhiều lần biến động Những người khéo léo hơn, tháo vát hơn và có sức lực hơn sẽ ngày càng lớn mạnh nhờ những sư biến động ấy; còn những người yếu ớt, vụng về thì sẽ bị sự biến động đó đè bẹp Một vài người trở nên giàu có, còn quần chúng trở nên nghèo đói, đó là kết quả không tránh khỏi của quy luật cạnh tranh Kết cục là những người sản xuất bị phá sản mất hết tính chất độc lập về kinh tế của họvà trở thành công nhân làm thuê trong công xưởng đã mở rộng của đối thủ tốt số của họ”

Tóm lại, quy luật giá trị vừa có tác dụng đào thải cái lạc hậu, lỗi thời, kích thích sự tiến

bộ, làm cho lực lượng sản xuất phát triển mạnh mẽ; vừa có tác dụng lựa chọn, đánh giá người sản xuất, đảm bảo sự bình đẳng đối với người sản xuất Các tác động đó diễn ra một cách khách quan trên thị trường

PHẦN 2/ THỰC TRẠNG VẬN DỤNG QUY LUẬT GIÁ TRỊ VÀO NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG CỦA NƯỚC TA HIỆN NAY

Nền kinh tế nước ta dang từ sản xuất nhỏ đi lên sản xuất lớn xã hội chủ nghĩa, từ sản xuất

tự cung tự cấp lên sản xuất hàng hoá xã hội chủ nghĩa Quy luật giá trị gắn liền nền sản xuất hàng hoá đó còn hoạt động trên một phạm vi khá rộng và trong một thời gian dài Vai trò và phạm vi hoạt động của nó biển đổi từng thời kì cùng với sự chuyển biến của quan hệ sản xuất, của lực lượng sản xuất với sự phát triển của phân công lao động xã hội Vì vậy trong khi xác nhận vai trò chủ đạo quy luật kinh tế xã hội chủ nghĩa, chúng ta cần nhận thức đúng quy luật giá trị, tự giác vận dụng quy luật giá trị và những phạm trù kinh tế gắn liền với qui luật đó như tiền

tệ, giá cả, tín dụng, tài chính để kích thích sản xuất và lưu thông hàng hoá phát triển ,thúc đẩy nền kinh tế nước ta tiến nhanh trên con đường đi lên chủ nghĩa xã hội

Các quy luật kinh tế được phép phát huy tác dụng của nó trong đó quy luật giá trị đóng vai trò là quy luật kinh tế căn bản chi phối toàn bộ sự phát triển của nền kinh tế Quy luật giá trị có vai trò lớn trong nền sản xuất hàng hóa, do vậy chúng ta đã vận dụng quy luật giá trị vào trong lĩnh vực sản xuất để nâng cao tính cạnh tranh của nền kinh tế, tạo nên sự năng động của nền kinh

tế thị trường Việt Nam và thúc đẩy quá trình hội nhập quốc tế; trong lĩnh vực lưu thông được thể

hiện ở việc hình thành giá cả và nguồn hàng lưu thông

PHẦN 3/ LIÊN HỆ THỰC TIỄN: CHỈ RA NHƯNG CÔNG VIỆC CHỦ DOANH

NGHIỆP CẦN PHẢI LÀM ĐỂ DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT VÀ KINH DOANH CÓ LÃI TRONG ĐIỀU KIỆN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG

Trước khi nghĩ tới việc ăn nên làm ra, tạo ra khoản lợi nhuận lớn thì doanh nghiệp hay cơ

sở sản xuất phải nghĩ tới việc làm thế nào để có thể tồn tại, đứng vững được cũng như không để

bị thua lỗ trên thị trường đang cạnh tranh vô cùng khốc liệt Để có được điều này, đầu tiên nhà sản xuất phải biết được tình hình cung – cầu về hàng hoá mà họ đang sản xuất Một điều hiển nhiên là nếu như có những dấu hiệu về việc hàng hoá đó có thể đang hoặc sẽ dư cung so với nhu cầu xã hội, tức là giá cả hàng hoá thấp hơn giá trị, thì lựa chọn tiếp tục sản xuất hàng hoá đó là một sai lầm ảnh hưởng trực tiếp đến sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp Muốn hàng hoá,

5

dịch vụ của mình sinh lãi, thì nhà sản xuất phải đảm bảo rằng giá cả của nó phải cao hơn giá trị, hay ít nhất phải bằng với giá trị Như thế thì doanh nghiệp mới có đủ khả năng để bù lỗ, hoà vốn hay thuận lợi hơn là có thể mở rộng sản xuất để cung ứng thêm hàng hoá ra thị trường nếu hàng

đó đang khan hiếm Đây là cách để nhà sản xuất điều tiết quá trình sản xuất của mình

Thứ hai, doanh nghiệp phải nhìn ra được dòng chảy của hàng hoá Quy luật giá trị đã phát biểu rằng hàng hoá được điều tiết từ nơi có giá cả thấp đến nơi có giá cả cao và từ nơi cung lớn hơn cầu đến nơi cung nhỏ hơn cầu Nhà sản xuất cần nắm được lưu thông hàng hoá, hiểu được hàng hoá, dịch vụ mà mình đang cung cấp đang khan hiếm ở nơi nào, dư thừa ở nơi nào, rồi điều chỉnh nguồn cung của mình cho phù hợp với từng thị trường cụ thể, hoặc có thể xem xét sản xuất mặt hàng nào đang khan hiếm và ngừng sản xuất hàng hoá đang có hiện tượng dư thừa Hơn nữa, nếu thành công trong việc điều tiết sản xuất và cung cấp hàng hoá, nhà sản xuất sẽ nằm

ở thế chủ động vì họ có thể cân bằng cung cầu hàng hoá, phân phối lại thu nhập giữa các thị trường, thậm chí điều chỉnh sức mua của thị trường Đây sẽ là cơ hội thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển lớn mạnh hơn và chiếm lĩnh thị trường mà mình đang hướng đến Có thể thấy, quan hệ giữa điều tiết sản xuất và lưu thông hàng hoá là vô cùng mật thiết, 2 yếu tố này góp phần không nhỏ quyết định trực tiếp đến tương lai, số phận của hàng hoá, dịch vụ và cả nhà sản xuất

Trong nền kinh tế thị trường, con người luôn có thể tìm thấy cơ hội để thoả mãn mong muốn và nhu cầu của mình Nền kinh tế này tạo ra sự phù hợp giữa cơ cấu sản xuất với khối lượng, cơ cấu nhu cầu tiêu dùng của xã hội Các nhà quản trị doanh nghiệp có thể tận dụng đặc điểm này trong điều kiện kinh tế thị trường để cung cấp, đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng

Tiếp theo, muốn hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp có lãi thì nhà quản trị của nó phải thúc đẩy cải tiến kĩ thuật, hợp lí hoá sản xuất và tăng năng suất lao động Nếu hàng hoá, dịch vụ được sản xuất qua nhiều quá trình rườm rà, phức tạp quá mức cần thiết, cộng thêm công nghệ sản xuất yếu kém, lạc hậu thì năng suất sẽ rất thấp, và chi phí bỏ ra để sản xuất cũng sẽ bị nâng lên rất cao Kế đó, giá cả của hàng hoá cũng phải được nâng lên cao để có thể bù lại chi phí sản xuất Kết quả là doanh nghiệp sẽ gặp bất lợi, thậm chí thua lỗ, vì giá cả hàng hoá quá cao thì

sẽ rất khó cạnh tranh với các đối thủ khác cũng như thu hút người tiêu dùng Vốn dĩ, để bán được hàng hoá và dịch vụ đã khó, nay với giá cả cao “ngất ngưởng” thì thất bại trên thị trường, hay phải phá sản gần như là chắc chắn Vì vậy, để thu được lợi nhuận, nhà sản xuất phải tìm mọi cách để cải thiện khâu sản xuất của mình, làm sao cho giá trị cá biệt hàng hoá luôn nhỏ hơn hoặc bằng giá trị xã hội Giải pháp cho vấn đề này có thể là việc đầu tư nâng cấp dây chuyền sản xuất,

áp dụng những công nghệ mới hơn, tiên tiến hơn, đổi mới phương pháp quản trị vận hành…

Thêm vào đó, để hàng hoá dịch vụ được biết đến rộng rãi và tiêu thụ mạnh mẽ, doanh nghiệp nên tăng chất lượng phục vụ, đẩy mạnh quảng cáo và xúc tiến bán…

Chung quy lại, nhà sản xuất đang đầu tư cho chính mình, cải thiện, làm mới mình nhằm nâng cao tối đa năng suất lao động và phát triển lực lượng sản xuất Mà nền kinh tế thị trường – một điều kiện kinh tế mở, thị trường trong nước gắn liền với thị trường thế giới, sở hữu một ưu thế rất lớn đó là luôn tạo ra nguồn động lực dồi dào cho sự hình thành ý tưởng, đổi mới sáng tạo của các chủ thể kinh tế, thì mọi ý tưởng mới trong việc sản xuất kinh doanh và quản lý đều được hoan nghênh Qua đó trở thành phương thức kích thích hữu hiệu giúp tăng năng suất lao động, hiệu quả sản xuất, làm cho mô hình sản xuất phát triển lớn mạnh hơn trước Ngoài ra, trong nền kinh tế thị trường, mọi tiềm năng, lợi thế của doanh nghiệp đều có thể được phát huy, nếu như

họ biết cách để không ngừng nâng cấp và hoàn thiện Tiềm lực và khả năng cốt lõi của doanh nghiệp sẽ trở nên to lớn, tạo thành một nền móng vững chắc để họ có thể đứng vững trong cạnh tranh, không chỉ tránh khỏi phá sản mà còn tạo bước đà phát triển vượt bậc

Cuối cùng, để có thể vận hành được bộ máy sản xuất hoạt động trơn tru, có thể đưa ra những chiến lược đúng đắn nhằm thúc đẩy doanh nghiệp phát triển, có những nghiên cứu thị trường toàn diện và sâu xát thì doanh nghiệp cần đội ngũ nhân lực có trình độ, tư duy sáng tạo, giàu kinh nghiệm, tâm huyết và cống hiến hết mình Đây phải là những con người có năng lực giỏi, luôn nhạy bén với sự thay đổi, biến động của thị trường, từ đó điều chỉnh mô hình, chiến lược và phương thức kinh doanh sao cho hợp lý, vừa nâng cao hiệu quả kinh doanh vừa giảm thiểu tối đa chi phí và hạn chế những rủi ro không đáng có Các nhà quản trị phải luôn quan niệm cho bản thân và cho đội ngũ nhân viên loại bỏ cái lạc hậu, lỗi thời, hướng đến sự tiến bộ, khác biệt, tạo nên dấu ấn riêng của mình trên thương trường Vì đóng vai trò quyết định trong mọi hoạt động vận hành, nên đây phải là yếu tố được quan tâm và đầu tư đúng mức cả về chất và

về lượng

7

KẾT LUẬN

Quy luật giá trị là quy luật kinh tế quan trọng bậc nhất của sản xuất và lưu thông hàng hoá

Do đó, khi đề cập những nhân tố chi phối hoạt động của sản xuất, lưu thông hàng hoá , quy luật

giá trị là điều buộc phải được nhắc đến Đây là một quy luật bao quát chung được cả bản chất,

các nhân tố cấu thành và cơ chế tác động của nó trong điều kiện kinh tế thị trường Quy luật giá

trị vừa có tác dụng đào thải cái lạc hậu, lỗi thời, kích thích sự tiến bộ, làm cho lực lượng sản xuất

phát triển mạnh mẽ; vừa có tác dụng lựa chọn, đánh giá người sản xuất, bảo đảm sự bình đẳng

đối với người sản xuất Cụ thể hơn, đối với doanh nghiệp sản xuất và cung cấp hàng hoá, dịch

vụ, quy luật giá trị lại càng phát huy vài trò thiết yếu trong công tác quản trị, hoạch định chiến

lược, nghiên cứu thị trường, quản lý nguồn lực và dây chuyền sản xuất, cung cấp hàng hoá

Trong điều kiện kinh tế thị trường, doanh nghiệp nên tận dụng những lợi thế mà điều kiện kinh

tế mang lại và khắc phục những hạn chế để có thể kinh doanh có lãi phát triển

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Giáo trình Kinh tế chính trị Mác-Lênin, Hà Nội, 2019

2 V.Lenin:Lenin toàn tập, cuốn Bàn về cái gọi là vấn đề thị trường / NXB Sự

thật,1961