© 2012 Nguyễn Tiến Dũng Chương 5: Phân khúc, Lựa chọn thị trường mục tiêu và Định vị 45.1.1 Tính cần thiết của việc phân khúc thị trường ■ Khách hàng rất đa dạng về nhu cầu cụ thể và khả
Trang 1CHƯƠNG 5 PHÂN KHÚC, LỰA CHỌN THỊ TRƯỜNG MỤC TIÊU VÀ ĐỊNH VỊ
Nguyễn Tiến DũngViện Kinh tế và Quản lý, Trường ĐH Bách khoa Hà Nội
Website: dungnt.tk (sites.google.com/site/nguyentiendungbkhn)
Email: dungnt-fem@mail.hut.edu.vn
Trang 2© 2012 Nguyễn Tiến Dũng Chương 5: Phân khúc, Lựa chọn thị trường mục tiêu và Định vị 2
Các nội dung chính
5.1 Phân khúc thị trường
5.2 Lựa chọn thị trường mục tiêu
5.3 Định vị
Trang 3© 2012 Nguyễn Tiến Dũng Chương 5: Phân khúc, Lựa chọn thị trường mục tiêu và Định vị 3
5.1 Phân khúc thị trường
5.1.1 Tính cần thiết của việc phân khúc thị trường
5.1.2 Phân khúc thị trường người tiêu dùng
5.1.3 Phân khúc thị trường công nghiệp
Trang 4© 2012 Nguyễn Tiến Dũng Chương 5: Phân khúc, Lựa chọn thị trường mục tiêu và Định vị 4
5.1.1 Tính cần thiết của việc phân khúc thị trường
■ Khách hàng rất đa dạng về nhu cầu cụ thể và khả năng thanh toán
■ Số lượng đối thủ cạnh tranh ngày càng nhiều
■ Nguồn lực của doanh nghiệp là có hạn
Trang 5© 2012 Nguyễn Tiến Dũng Chương 5: Phân khúc, Lựa chọn thị trường mục tiêu và Định vị 5
5.1.2 Các tiêu thức phân khúc thị trường người tiêu dùng cá nhân
Trang 6a Phân khúc theo tiêu thức địa lý
Tiêu thức con Thí dụ
Lục địa Châu Phi, Châu Á, Châu Âu, Bắc Mỹ, Nam Mỹ
Khu vực trên thế giới Đông Nam Á, Địa Trung Hải, Vùng Caribê
Các Quốc gia Trung quốc, Canada, Pháp, Mỹ, Brazil
Dân số Dưới 5,000 dân; từ 5,000 -19,999 dân, từ 20,000 - 49,999
dân, từ 50,000 -99,999 dân; từ 100,000 - 249,999 dân; từu 250,000 - 499,999 dân; từ 500,000 - 999,999 dân ; hoặc trên một triệu dân
Mật độ dân số Nội thành, ngoại thành, nông thôn
Khí hậu Nhiệt đới, ôn đới, hàn đới
© 2012 Nguyễn Tiến Dũng Chương 5: Phân khúc, Lựa chọn thị trường mục tiêu và Định vị 6
Trang 7b Phân khúc theo tiêu thức nhân khẩu
Tiêu thức con Thí dụ
Tuổi tác dưới 6 tuổi, 6-12, 13-19, 20-29, 30-39, 40-49, 50-59, 60+
Giới tính nam, nữ
Quy mô gia đình 1-2 người, 3-4 người, hơn 4 người
Vòng đời gia đình độc thân, vợ chồng son, vợ chồng và có con cái, già và sống
độc thânThu nhập Dưới $10,000 / năm, $10,000 - $19,999 / năm, $20,000 -
$29,999 / năm, $30,000 - 39,999 / năm, $40,000 - 49,999 / năm, $50,000 - 59,999 / năm, $60,000 - 69,999 / năm, trên
$70,000 / nămHọc vấn Tiểu học, Trung học, Tốt nghiệp trung học, Cao đẳng, Tốt
nghiệp đại học, cao học, tốt nghiệp cao họcTrạng thái hôn
nhân
Độc thân, có gia đình, đã ly dị, goá bụa
Tôn giáo không, Thiên Chúa, Phật giáo, Hồi giáo
© 2012 Nguyễn Tiến Dũng Chương 5: Phân khúc, Lựa chọn thị trường mục tiêu và Định vị 7
Trang 8c Phân khúc theo tiêu thức tâm lý
Phong cách sống Hiện đại / bảo thủ, hướng nội / hướng ngoại …
© 2012 Nguyễn Tiến Dũng Chương 5: Phân khúc, Lựa chọn thị trường mục tiêu và Định vị 8
Trang 9d Phân khúc theo tiêu thức hành vi mua
Tạp chí Thể thao, Tạp chí Đời sống, Tạp chí Cosmopolitan
Phương thức thanh toán Tiền mặt, Thẻ tín dụng Visa, MasterCard, American Express, séc Tình trạng trung thành với
Trang 10© 2012 Nguyễn Tiến Dũng Chương 5: Phân khúc, Lựa chọn thị trường mục tiêu và Định vị 10
5.1.3 Các tiêu thức phân khúc thị trường người
mua công nghiệp
Đặc điểm
nhân khẩu
Đặc điểm sản xuất
Đặc điểm về cách tiếp cận mua sắm
Hoàn cảnh mua
Đặc điểm cá nhân
Trạng thái sử dụng
Năng lực kỹ thuật
Mức độ phân quyền cho bộ phận mua sắm
Cơ cấu quyền lực trong tổ chức
Tiêu chí quan tâm khi muaMua từng phần/Mua trọn gói
Mua lần đầu / Mua lặp lạiMua khẩn cấp / Mua bình thườngQuy mô đặt hàng lớn/nhỏ
Quan hệ người mua – người bán
Tính chịu mạo hiểm
Mức độ trung thành
Trang 11© 2012 Nguyễn Tiến Dũng Chương 5: Phân khúc, Lựa chọn thị trường mục tiêu và Định vị 11
Các yêu cầu đối với việc phân khúc
được chia ra phải có đáp ứng khác nhau đối với
cùng một chương trình marketing
Trang 12© 2012 Nguyễn Tiến Dũng Chương 5: Phân khúc, Lựa chọn thị trường mục tiêu và Định vị 12
5.2 Lựa chọn thị trường mục tiêu
■ 5.2.1 Đánh giá các khúc thị trường
■ 5.2.2 Lựa chọn chiến lược chiếm lĩnh thị trường
mục tiêu
Trang 135.2.1 Đánh giá các khúc thị trường
Quy mô và sự tăng
© 2012 Nguyễn Tiến Dũng Chương 5: Phân khúc, Lựa chọn thị trường mục tiêu và Định vị 13
Quy mô và sự tăng trưởng của các khúc thị trường
Mức độ hấp dẫn về mặt cơ cấu thị trường (cạnh tranh) của các khúc
Sự phù hợp của các khúc thị trường với mục tiêu và nguồn lực của doanh nghiệp
Trang 14Quy mô và sự tăng trưởng của các khúc
Quy mô hiện tại
theo số lượng = Số người mua hiện tại x
Lượng mua bình quân
© 2012 Nguyễn Tiến Dũng Chương 5: Phân khúc, Lựa chọn thị trường mục tiêu và Định vị 14
Quy mô tương lai
theo số lượng =
Quy mô hiện tại theo
số lượng x
(1 + Tốc độ tăng trưởng dự báo)
Quy mô tương lai
theo giá trị =
Quy mô tương lai theo
số lượng x Giá bán dự báo
Trang 15Mức độ hấp dẫn về mặt cơ cấu thị trường: Mô hình Năm tác lực cạnh tranh của Porter
Mức độ hấp dẫn về mặt cơ cấu
TT của khúc TT
Mức độ cạnh
tranh hiện tại
Đe doạ nhập ngành của các đối thủ tiềm năng
Tính hấp dẫn của các sản phẩm thay
thương lượng của khách hàng
Sức mạnh thương lượng của nhà cung cấp
© 2012 Nguyễn Tiến Dũng Chương 5: Phân khúc, Lựa chọn thị trường mục tiêu và Định vị 15
Trang 165.2.2 Lựa chọn chiến lược chiếm lĩnh thị
trường mục tiêu
Trong một chủng loại sản phẩm (ngành hàng),
doanh nghiệp có thể lựa chọn một trong ba chiến lược:
Chiến lược marketing không phân biệt: phục vụ tất cả
các KTT theo với cùng một marketing-mix
Chiến lược marketing tập trung: phục vụ một hoặc một
Trang 17Chiến lược marketing không phân biệt
Coi các khách hàng là giống nhau
Trang 18Chiến lược marketing tập trung
Coi các khách hàng là khác nhau về sở thích và khả năng thanh toán
Tập trung vào một hoặc một số ít KTT
Đối với mỗi KTT, thiết kế một loại SP và một chương trình marketing riêng cho khúc đó
© 2012 Nguyễn Tiến Dũng Chương 5: Phân khúc, Lựa chọn thị trường mục tiêu và Định vị 18
Khúc thị trường 1
Khúc thị trường 2
Khúc thị trường 3
Marketing-mix
Trang 19© 2012 Nguyễn Tiến Dũng Chương 5: Phân khúc, Lựa chọn thị trường mục tiêu và Định vị 19
Thị trường ngách (a niche market)
Trang 20Chiến lược marketing phân biệt
Coi các khách hàng là khác nhau về sở thích và khả năng thanh toán
Lựa chọn nhiều hoặc tất cả các KTT để phục vụ
Đối với mỗi KTT, thiết kế một loại SP và một chương trình marketing riêng cho khúc đó
© 2012 Nguyễn Tiến Dũng Chương 5: Phân khúc, Lựa chọn thị trường mục tiêu và Định vị 20
Khúc thị trường 1 Khúc thị trường 2 Khúc thị trường 3
Marketing-mix 1
Marketing-mix 2
Marketing-mix 3
Trang 21© 2012 Nguyễn Tiến Dũng Chương 5: Phân khúc, Lựa chọn thị trường mục tiêu và Định vị 21
So sánh ba chiến lược chiếm lĩnh thị trường mục tiêu
CL MKT không phân biệt
CL MKT phân biệt CL MKT tập trung vào
1 khúc thị trường
Đặc điểm 1 SP cho tất cả Nhiều loại SP, mỗi SP được
thiết kế riêng cho một KTT
1 loại SP, được thiết kế riêng cho 1 KTT
Mức độ thoả
mãn của KH
mục tiêu
Khả năng công nghệ cao Hiểu biết sâu và rộng về các KTT
Khả năng tài chính tốt
Khả năng công nghệ cao
Hiểu biết chuyên sâu về TTMT
Trang 22© 2012 Nguyễn Tiến Dũng Chương 5: Phân khúc, Lựa chọn thị trường mục tiêu và Định vị 22
Chiến lược chiếm lĩnh thị trường đối với doanh nghiệp kinh doanh đa chủng loại sản phẩm
Trang 23© 2012 Nguyễn Tiến Dũng Chương 5: Phân khúc, Lựa chọn thị trường mục tiêu và Định vị 23
5.3 Tạo sự khác biệt và Định vị
5.3.1 Tạo sự khác biệt
5.3.2 Định vị
Trang 24© 2012 Nguyễn Tiến Dũng Chương 5: Phân khúc, Lựa chọn thị trường mục tiêu và Định vị 24
Chiến lược dẫn đầu về chi phí thấp nhiều rủi ro hơn
Tạo sự khác biệt giúp
Giảm được sự cạnh tranh bằng giá
Giữ khách hàng ở lại lâu hơn
Tạo lợi nhuận lớn hơn và lâu bền hơn
Trang 25© 2012 Nguyễn Tiến Dũng Chương 5: Phân khúc, Lựa chọn thị trường mục tiêu và Định vị 25
Các công cụ tạo sự khác biệt
Giao hàngLắp đặtĐào tạo khách hàng
Tư vấn khách hàng
Bảo hànhBảo trì và sửa chữa
Dịch vụ khác
Số lượng điểm bán
Địa điểm cửa hàng
Thiết kế của điểm bánKiến thức và
kỹ năng chuyên môn tại điểm bán
Dịch vụ tại điểm bánBầu không khí tại điểm bán
Kiến thức chuyên mônKhả năng giao tiếp
Tính thanh lịchKhả năng đáp ứng nhanh các yêu cầu
Độ tín nhiệm
Độ tin cậy
Biểu tượng và khẩu hiệu
Tổ chức và tham gia các
sự kiệnPhương tiện truyền thông
Trang 26© 2012 Nguyễn Tiến Dũng Chương 5: Phân khúc, Lựa chọn thị trường mục tiêu và Định vị 26
Nguồn lực của doanh nghiệp hạn chế
Tạo sự nhất quán cho các chiến lược và chương trình marketing-mix sau này
Trang 27Quá trình xây dựng chiến lược định vị
1 Lựa chọn thị trường mục tiêu và xây dựng bản đồ nhận thức (bản đồ định vị - perceptual map)
2 Lựa chọn chiến lược định vị
Chiến lược về vị trí tương đối
Chiến lược về số điểm khác biệt
Chiến lược về phong cách định vị
3 Phát triển sản phẩm hữu hình và dịch vụ theo chiến lược
Trang 28© 2012 Nguyễn Tiến Dũng Chương 5: Phân khúc, Lựa chọn thị trường mục tiêu và Định vị 28
Chiến lược về phong cách định vị trong truyền thông marketing
Định vị theo đối tượng sử dụng
Định vị theo đối thủ: quảng cáo so sánh
Định vị theo chất lượng – giá
Định vị theo hình ảnh