Microsoft Word - Nguyen Truc Van.docx

Microsoft Word Nguyen Truc Van docx 1 KHẢ NĂNG CẠNH TRANH CỦA RAU AN TOÀN ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG TRÊN ĐỊA BÀN TPHCM Người thực hiện ThS Nguyễn Trúc Vân I Tổng quan về vùng Đồng bằng sông Cửu Long và[.]

1

KHẢ NĂNG CẠNH TRANH CỦA RAU AN TOÀN ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU

LONG TRÊN ĐỊA BÀN TPHCM

Người thực hiện: ThS Nguyễn Trúc Vân

I Tổng quan về vùng Đồng bằng sông Cửu Long và tình hình sản xuất, tiêu thụ rau an toàn:

1 Tổng quan về vùng Đồng bằng sông Cửu Long:

Ðồng bằng sông Cửu Long có diện tích gần 4 triệu ha, chiếm khoảng 12% diện tích cả nước, trong đó loại đất tốt nhất là đất phù sa chỉ chiếm gần 30% Khí hậu ổn định, nhiệt độ trung bình 28oC Nguồn nước được lấy từ nguồn chính là từ sông Mê Kông và nước mưa Sông Mê Kông chạy qua vùng ÐBSCL hàng nam dem lại lựong nước bình quân khoảng 460 tỷ m3 và vận chuyển khoảng 150-200 triệu tấn phù sa ÐBSCL có bờ biển dài trên 700km, phía Ðông giáp biển Ðông, phía Nam giáp Thái Bình Duong và phía Tây - Nam giáp vịnh Thái Lan

Diện tích đất sản xuất nông nghiệp của vùng khoảng 2,63 triệu ha, bằng 27,4% so với

cả nước, bao gồm 1,9 triệu ha đất trồng lúa, chiếm khoảng 46,6% tổng diện tích đất lúa của cả nước, 575,8 ngàn ha đất trồng cây ăn trái và cây lâu năm, chiếm 17,4%; có khoảng 746,4 ngàn ha mặt nước nuôi trồng thủy sản, chiếm trên 71% của cả nước Hàng năm, vào mùa lũ, ĐBSCL đón trên 500 tỷ m3 nước, cung cấp lượng phù sa màu mỡ; đồng thời giúp tháo chua, rửa phèn, làm vệ sinh đồng ruộng Đây là nguồn tài nguyên nước rất thuận lợi cho sản xuất và sinh sống của toàn vùng Vùng có hệ sinh thái đa dạng: ngọt, lợ, mặn đan xen Tuy là vùng đồng bằng, nhưng lại có rừng ngập mặn ven biển, rừng nguyên sinh ở Phú Quốc, rừng tràm Uminh - Cà Mau và Đồng Tháp Mười - Đồng Tháp

Dân số các tỉnh, thành vùng Đồng bằng sông Cửu Long đến 2010 khoảng 17,27 triệu người, chiếm 19,86% tổng dân số cả nước, trong đó 10,13 triệu người (chiếm 58,65%) trong độ tuổi lao động và gần 50% số đó đang làm việc trong lĩnh vực nông, lâm, thủy sản, chiếm 28,2% lực lượng lao động trong lĩnh vực này của cả nước Công tác đào tạo nghề, nâng cao trình độ cho lao động đang được tích cực triển khai, với chủ trương đặc

2

biệt là tập trung cho đào tạo lao động nông thôn, dần đáp ứng nhu cầu lao động có kỹ năng và trình độ cho chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cơ cấu lao động trong vùng

Nhờ ưu thế về địa hình bằng phẳng, vị trí địa lý thuận lợi, khí hậu ôn hòa, tài nguyên thiên nhiên và hệ sinh thái rất đa dạng, cùng với nguồn lao động dồi dào, Đồng bằng sông Cửu Long là một trong số ít vùng trên thế giới có lợi thế so sánh đặc biệt về sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thuỷ hải sản

2 Tình hình sản xuất và tiêu thụ rau Đồng bằng sông cửu long:

Trong những năm gần đây, đồng bằng sông Cửu Long có diện tích trồng rau tăng trưởng nhanh chóng Hiện nay, vùng đồng bằng sông Cửu Long có diện tích trồng rau chiếm khoàng 20% diện tích trồng rau của cả nước Các tỉnh có diện tích trồng rau lớn như Tiền Giang, An Giang,Trà Vinh, Sóc Trăng, Vĩnh Long Việc sản xuất rau thường tập trung ở 2 khu vực:

- Vùng rau chuyên canh: tập trung ở thành phố và khu công nghiệp, sản phẩm chủ yếu cung cấp cho dân phi nông nghiệp, vì vậy đòi hỏi phong phú chủng loại

và mức độ an toàn sản phẩm cao Hệ số sử dụng đất cao (4-8 vụ/năm), trình độ thâm canh của nông dân khá cao, nhưng vẫn còn sử dụng quá nhiều thuốc bảo vệ thực vật và phân bón hoá học

- Vùng rau luân canh: đây là vùng có diện tích và sản lượng lớn, cây rau được trồng luân canh với cây lúa, phát triển tốt trên nhóm đất khá phèn có khuynh hướng ổn định Hệ số sử dụng đất thấp (2-4 vụ/năm) Chính vì thế ĐBSCL dễ dàng thực hiện qui hoạch chuyển đổi trồng rau màu trên đất lúa, có tiềm năng lớn trong việc mở rộng diện tích rau thành vùng nguyên liệu phục vụ chế biến và xuất khẩu

Sản xuất rau theo hướng nông nghiệp công nghệ cao như sản xuất trong nhà lưới chống côn trùng, mái lưới che không cố định để hạn chế tác hại của các yếu tố thời tiết bất lợi, trồng rau không cần đất (kỹ thuật thuỷ canh)… cũng được áp dụng

II Phân tích SWOT rau an toàn đồng bằng sông Cửu Long:

1 Điểm mạnh:

3

- Đồng bằng sông Cửu Long có rất nhiều chủng loại giống thích nghi được với đất đai, thời tiết của từng vùng

- Khí hậu đồng bằng sông Cửu Long tương đối ổn định, nóng ấm là điều kiện phù hợp phát triển rau nhiệt đới

- Các chính sách quy hoạch trồng trọt rau của đồng bằng sông Cửu Long đã tạo điều kiện cho việc phát triển rau trên địa bàn

- Một số loại rau chất lượng cao có thể trồng được trong điều kiện canh tác tự nhiên ngoài đồng

- Các siêu thị thu mua rau quả an toàn với giá tương đối cao

- Sản phẩm rau của đồng bằng sông Cửu Long dễ dàng vận chuyển đến TPHCM

2 Điểm yếu:

- Một số người nông dân vẫn còn mua giống không có nguồn gốc, sử dụng nhiều thuốc bảo vệ thực vật không xuất xứ do đó gây ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm

- Sản xuất rau vẫn còn mang tính nhỏ lẻ nên chưa đảm bảo về chất lượng cũng như sản lượng

- Hiện nay, rau an toàn đồng bằng sông Cửu Long chưa có thương hiệu, gây khó khăn cho việc tiếp cận sản phẩm tại các siêu thị

- Hoạt động quảng bá sản phẩm, xây dựng thương hiệu chưa được chú trọng

- Công nghệ sơ chế, đóng gói, bảo quản sản phẩm vẫn còn thấp

3 Cơ hội:

- Nhu cầu tiêu thụ rau an toàn ngày càng cao ở thành thị, đặc biệt tại TPHCM

- Nhu cầu về chất lượng sản phẩm cao đi đôi với giá cao hơn được ngày càng nhiều người tiêu dùng chấp nhận, do đó cơ hội tăng lợi nhuận cho nông dân nếu đảm bảo chất lượng sản phẩm

- Nhu cầu về nguồn nguyên liệu chế biến đúng yêu cầu xuất khẩu cũng tăng cao (các công ty chế biến)

4 Thách thức:

- Quỹ đất dành cho nông nghiệp ngày càng thu hẹp do tốc độ đô thị hóa

- Yêu cầu về chất lượng rau an toàn ngày càng cao

4

- Một số sản phẩm rau của đồng bằng sông Cửu Long bị cạnh tranh với rau Đà Lạt

- Giá xăng dầu tăng cao làm cho giá thành một số mặt hàng rau không cạnh tranh

III Một số giải pháp nâng cao khả năng cạnh tranh của rau an toàn Đồng bằng sông Cửu Long:

- Hỗ trợ người nông dân kĩ thuật trồng và chăm sóc, chọn giống chống sâu bệnh

- Hỗ trợ người nông dân để được tham gia lớp tập huấn: tiếp cận với kỹ thuật hiện đại thay thế các phương thức thủ công, biết phân loại và sử dụng thuốc hiệu quả

- Cập nhật, phổ biến kiến thức về thị trường thông qua nhiều hình thức khác nhau

để người nông dân nắm bắt thông tin kịp thời, tìm đầu ra cho sản phẩm của họ

và giúp đỡ nông dân đa dạng hóa sản phẩm hơn nữa để đáp ứng nhu cầu thị trường

- Mở các lớp tập huấn để giới thiệu và phổ biến những mô hình, phương pháp quản lí chất lượng rau an toàn

- Mở các lớp đào tạo ngắn và dài hạn tại địa phương về các kỹ thuật bảo quản, chế biến, đóng gói…

- Hỗ trợ đầu tư công nghệ hiện đại thay thế cho trang thiết bị lạc hậu để có năng suất cao, chi phí thấp

- Quảng bá trên thông tin đại chúng về rau an toàn và khuyến khích sử dụng rau

an toàn có nhãn mác, xuất xứ

- Cần phải quảng bá rộng rãi về rau an toàn và lợi ích của rau an toàn cho người tiêu dùng trên các phương tiện thông tin đại chúng

- Cần có các biện pháp kiểm soát và phạt đối với các điểm bán giả mạo rau an toàn, các quy định về trách nhiệm của người bán đối với chất lượng sản phẩm bán ra

- Thiết lập hệ thống phân phối rau an toàn rộng rãi hơn với chế độ giá hợp lý

- Giúp đỡ nông dân, hợp tác xã, người kinh doanh trong việc áp dụng hệ thống thông tin thị trường, nối mạng internet v.v