Bài tập ôn cuối năm A Phần đại số Bài 1 trang 131 SGK Toán lớp 9 tập 2 Xét các mệnh đề sau I ( 4) ( 25) 4 25 ; II ( 4) ( 25) 100 ; III 100 10 IV 100 10 Những mệnh đề nào là sai? Hãy[.]
Trang 1Bài tập ôn cuối năm
Mệnh đề I sai vì không có căn bậc hai của số âm
Mệnh đề IV sai vì 100 10 (căn bậc hai số học)
Trang 4Bài 4 trang 132 SGK Toán lớp 9 tập 2: Nếu 2 x 3 thì x bằng:
Bài 5 trang 132 SGK Toán lớp 9 tập 2: Chứng minh rằng giá trị của biểu thức
sau không phụ thuộc vào biến: 2 x x 2 x x x x 1
Trang 5Bài 6 trang 132 SGK Toán lớp 9 tập 2: Cho hàm số y = ax + b Tìm a và b, biết
rằng đồ thị của hàm số đã cho thỏa mãn một trong các điều kiện sau:
a) Đi qua hai điểm A(1; 3) và B(– 1; –1)
b) Song song với đường thẳng y = x + 5 và đi qua điểm C(1; 2)
Trang 7c)
Để d song song 1 d thì: 2
m + 1 = 2 m = 2 – 1 = 1
n 5
Bài 8 trang 132 SGK Toán lớp 9 tập 2: Chứng minh rằng khi k thay đổi, các
đường thẳng (k + 1)x – 2y = 1 luôn đi qua một điểm cố định Tìm điểm cố định đó
Trang 8Ta có:
2x 3 y 13 2x 3y 13
3x y 33x y 3
Trang 1099
Trang 11Bài 11 trang 133 SGK Toán lớp 9 tập 2: Hai giá sách có 450 cuốn Nếu chuyển
50 cuốn từ giá thứ nhất sang giá thứ hai thì số sách ở giá thứ hai sẽ bằng 4
5 số sách
ở giá thứ nhất Tính số sách lúc đầu trong mỗi giá
Lời giải:
Gọi số sách ở giá thứ nhất là x ( cuốn)
Số sách ở giá thứ hai là y (cuốn), (x, y *
; x > 50, x < 450, y < 450) Hai giá sách có tất cả 450 cuốn nên ta có: x+ y = 450 (1)
Khi chuyển 50 cuốn từ giá thứ nhất sang giá thứ hai thì số sách ở giá thứ nhất khi
Trang 12Vậy số sách ở giá thứ nhất là 300 quyển, giá thứ hai là 150 quyển
Bài 12 trang 133 SGK Toán lớp 9 tập 2: Quãng đường AB gồm một đoạn lên
dốc dài 4km và một đoạn xuống dốc dài 5km Một người đi xe đạp từ A đến B hết
40 phút và đi từ B về A hết 41 phút (vận tốc lên dốc, xuống dốc lúc đi và về như
nhau) Tính vận tốc lúc lên dốc và lúc xuống dốc
Lời giải:
Gọi vận tốc lúc lên dốc và lúc xuống dốc theo thứ tự là x, y (km/h) (x, y > 0) Lúc đi từ A đến B: Đoạn lên dốc dài 4km và đoạn xuống dốc dài 5km
Lúc đi từ B đến A: Đoạn lên dốc dài 5 km và đoạn xuống dốc dài 4 km
Thời gian đi lên dốc là 4
x ( h) , thời gian xuống dốc là:
Lúc đi từ B đến A qua C: Đoạn lên dốc dài 5 km và đoạn xuống dốc dài 4 km
Thời gian đi lên dốc là 5
x (h), thời gian xuống dốc là
4
y (h)
Theo đầu bài thời gian đi A đến B là 41 phút = 41h
60 nên ta có:
Trang 13Vậy vậy tốc độ lúc lên dốc là 12km/h, vận tốc lúc xuống dốc là 15km/h
Bài 13 trang 133 SGK Toán lớp 9 tập 2: Xác định hệ số a của hàm yax2, biết rằng đồ thị của nó đi qua điểm A(–2; 1).Vẽ đồ thị của hàm số đó
Trang 15Bài 15 trang 133 SGK Toán lớp 9 tập 2: Hai phương trình x2 ax 1 0 và
Trang 16Phương trình này vô nghiệm nên ta loại a = –1
Thay x = –1 vào phương trình x2 x a 0 ta có: ( 1) 2 ( 1) a 0 a 2Vậy với a = 2 thì phương trình có nghiệm chung là x = – 1
Trang 18Vậy phường trình x(x 1)(x 4)(x 5) 12 có tập nghiệm là:
Bài 17 trang 133 SGK Toán lớp 9 tập 2: Một lớp học có 40 học sinh được xếp
ngồi đều nhau trên các ghế băng Nếu ta bớt đi 2 ghế băng thì mỗi ghế còn lại phải xếp thêm 1 học sinh Tính số ghế băng lúc đầu
Lời giải:
Gọi số ghế băng lúc đầu là x ( ghế băng), ( x *, x > 2)
Số học sinh ngồi trên mỗi ghế là 40
x (học sinh)
Khi bớt đi 2 ghế băng thì còn lại x – 2 ( ghế băng ) và khi đó, mỗi ghế có 40
x2học sinh ngồi
Theo giả thiết, nếu ta bớt đi 2 ghế băng thì mỗi ghế còn lại phải xếp thêm 1 học sinh nên ta có phương trình:
Trang 19Vậy lúc đầu có 10 ghế băng
Bài 18 trang 133 SGK Toán lớp 9 tập 2: Cạnh huyền của một tam giác vuông
bằng 10cm Hai cạnh góc vuông có độ dài hơn kém nhau 2cm Tính độ dài các cạnh góc vuông của tam giác vuông đó
Trang 20Vậy độ dài các cạnh góc vuông của tam giác vuông là 6cm và 8cm
Trang 21B Phần Hình học
Bài 1 trang 134 SGK Toán lớp 9 tập 2: Chu vi hình chữ nhật ABCD là 20cm
Hãy tìm giá trị nhỏ nhất của độ dài đường chéo AC
Lời giải:
Gọi độ dài một cạnh của hình chữ nhật là x (x > 0, cm)
Nửa chu vi hình chữ nhật là: 20 : 2 = 10 (cm)
Độ dài cạnh còn lại của hình chữ nhật là : 10 – x (cm)
Xét tam giác ABC vuông tại B (do ABCD là hình chữ nhật)
Trang 22Dấu “=” xảy ra khi 2
x5 0 x 5
Vậy đường chéo AC nhỏ nhất là 5 2cm khi ABCD là hình vuông cạnh bằng 5cm
Bài 2 trang 134 SGK Toán lớp 9 tập 2: Tam giác ABC có B45o, góc C30o Nếu AC = 8 thì AB bằng:
Kẻ AH vuông góc với BC tại H
M là trung điểm của AC
Xét tam giác AHC vuông tại H (do AH vuông góc với BC tại H)
HM là đường trung tuyến ứng với cạnh huyền
Trang 23Do đó, tam giác AHM cân tại M
Bài 3 trang 134 SGK Toán lớp 9 tập 2: Cho tam giác ABC vuông ở C có đường
trung tuyến BN vuông góc với đường trung tuyến CM, cạnh BC = a Tính độ dài đường trung tuyến BN
Lời giải:
Trang 24Gọi G là trọng tâm tam giác ABC
Trang 25Xét tam giác ABC vuông tại C
Bài 5 trang 134 SGK Toán lớp 9 tập 2: Tam giác ABC vuông tại C có AC =
15cm Đường cao CH chia AB thành hai đoạn AH và HB Biết HB = 16cm Tính diện tích tam giác ABC
Lời giải:
Trang 26Đặt AH = x (x > 0)
Xét tam giác ABC vuông tại C có đường cao CH
Áp dụng hệ thức lượng trong tam giác vuông ta có:
Bài 6 trang 134 SGK Toán lớp 9 tập 2: Một hình chữ nhật cắt đường tròn như
hình 121 biết AB = 4, BC = 5, DE = 3 (với cùng đơn vị đo) Độ dài EF bằng:
Trang 28Bài 7 trang 134 SGK Toán lớp 9 tập 2: Cho tam giác đều ABC, O là trung điểm
của BC Trên các cạnh AB, AC lần lượt lấy các điểm di động D và E sao cho
o
DOE60
a) Chứng minh tích BD.CE không đổi
b) Chứng minh BOD ∽ OED Từ đó suy ra tia DO là tia phân giác của BDE c) Vẽ đường tròn tâm O tiếp xúc với AB Chứng minh rằng đường tròn này luôn tiếp xúc với DE
Lời giải:
Trang 29Từ (1) và (2) ta suy ra: D1 EOC
Xét tam giác BOD và tam giác CEO có:
o
B C 60
1
D EOC (cmt)
Trang 30Do đó, tam giác BOD đồng dạng với tam giác CEO (góc – góc)
Gọi đường tròn tâm O tiếp xúc với AB có bán kính R
Gọi H, K là chân đường vuông góc hạ từ O đến DE và AB
Trang 31Do đó, DE tiếp xúc với (O; R) (đcpcm)
Bài 8 trang 134 SGK Toán lớp 9 tập 2: Cho hai đường tròn (O; R) và (O'; r) tiếp
xúc ngoài (R > r) Hai tiếp tuyến chung AB và A'B' của hai đường tròn (O), (O') cắt nhau tại P (A và A' thuộc đường tròn (O'), B và B' thuộc đường tròn (O)) Biết
Trang 32Bài 9 trang 135 SGK Toán lớp 9 tập 2: Cho tam giác ABC nội tiếp đường tròn
(O') và ngoại tiếp đường tròn (O) Tia AO cắt đường tròn (O') tại D Ta có: (A) CD = BD = O'D;
AB, AC tiếp xúc với đường tròn (O), AD đi qua O nên ta có:
CADBAD (tính chất giao nhau của hai tiếp tuyến)
AC, BC tiếp xúc với đường tròn (O) nên ta có:
Trang 33ACOBCO (tính chất giao nhau của hai tiếp tuyến)
Xét đường tròn (O’)
Góc BAD là góc nội tiếp chắn cung nhỏ BD
Góc CAD là góc nội tiếp chắn cung nhỏ CD
Bài 10 trang 135 SGK Toán lớp 9 tập 2: Cho tam giác nhọn ABC nội tiếp đường
tròn(O) Các cung nhỏ AB, BC, CA có số đo lần lượt là x75 , 2xo 35 , 3xo 22o Một góc của tam giác ABC có số đo là:
(A) 57 5'o ;
(B) 59o;
Trang 35Bài 11 trang 135 SGK Toán lớp 9 tập 2: Từ một điểm P ở ngoài đường tròn (O),
kẻ cát tuyến PAB và PCD tới đường tròn Gọi Q là một điểm nằm trên cung nhỏ
BD (không chứa A và C) sao cho: sđBQ42o và sđQD38o Tính tổng
Trang 36Bài 12 trang 135 SGK Toán lớp 9 tập 2: Một hình vuông và một hình tròn có
chu vi bằng nhau Hỏi hình nào có diện tích lớn hơn ?
Vậy hình tròn có diện tích lớn hơn hình vuông có cùng chu vi
Bài 13 trang 135 SGK Toán lớp 9 tập 2: Cho đường tròn (O), cung BC có số đo
bằng 120o, điểm A di chuyển trên cung lớn BC Trên tia đối tia AB lấy điểm D sao cho AD = AC Hỏi điểm D di chuyển trên đường nào?
Ta có: Góc BAC là góc nội tiếp chắn cung BC
Trang 37Mà DACBAC 180 o (hai góc kề bù)
Vậy khi A di chuyển trên cung lớn BC thì D di chuyển trên cung CE thuộc cung chứa góc 30o dựng trên BC
Bài 14 trang 135 SGK Toán lớp 9 tập 2: Dựng tam giác ABC, biết BC = 4cm,
Trang 38+ Dựng đường tròn tâm O, bán kính 1cm
+ Kẻ tiếp tuyến từ B và C đến (O; 1cm)
Hai tiếp tuyến cắt nhau tại A Có ΔABC là tam giác cần dựng
Vì d cắt m tại hai điểm nên bài toán có hai nghiệm hình tam giác ABC và tam giác A’BC như hình vẽ
A là giao của hai tiếp tuyến
Do đó, (O; 1cm) tiếp xúc với AB và AC
Mà khoảng cách từ O đến BC = 1cm
Do đó, (O; 1cm) cũng tiếp xúc với BC
Do đó, (O; 1cm) là đường tròn nội tiếp tam giác ABC
Đường tròn nội tiếp có bán kính 1cm thỏa mãn yêu cầu
Bài 15 trang 135 SGK Toán lớp 9 tập 2: Tam giác ABC cân tại A có cạnh đáy
nhỏ hơn cạnh bên, nội tiếp đường tròn (O) Tiếp tuyến tại B và C của đường tròn lần lượt cắt tia AC và tia AB ở D và E Chứng minh:
a) BD2 AD.CD;
b) Tứ giác BCDE là tứ giác nội tiếp;
Trang 39c) BC song song với DE
Lời giải:
a)
Góc BAC là góc nội tiếp chắn cung BC
Góc CBD là góc tạo bởi tia tiếp tuyến BD và dây cung BC
1BAC CBD sdBC
Trang 40Mà góc BED và góc ABC là hai góc đồng vị, do đó, BC // DE
Bài 16 trang 135 SGK Toán lớp 9 tập 2: Một mặt phẳng chứa trụ OO' của một
hình trụ; phần mặt phẳng nằm trong hình trụ là một hình chữ nhật có chiều dài
3cm, chiều rộng 2cm.Tính diện tích xung quanh và thể tích hình trụ đó
Lời giải:
Trang 41V R h .1 3 3 cmTH2: Đường cao hình trụ là h = 2cm, đường kính đáy trụ bằng 3cm
Bán kính đáy của hình trụ là: R = 3 : 2 = 1,5 (cm)
Diện tích xung quanh hình trụ là: 2
xq
S 2 Rh 2 1,5.2 6 cmThể tích hình trụ là: 2 2 3
V R h .1,5 24,5 cm
Bài 17 trang 135 SGK Toán lớp 9 tập 2: Khi quay tam giác ABC vuông ở A một
vòng quanh cạnh góc vuông AC cố định, ta được một hình nón Biết rằng BC = 4dm, ACB30o Tính diện tích xung quanh và thể tích hình nón
Lời giải:
Trang 42Xét tam giác ABC vuông tại A có: