Bài giảng ngữ văn lớp 11 Tư tình

Kính chào quý thầy cô và các em học sinh! Chúc bạn may mắn lần sau! Câu 1 Kể tên các nữ thi sĩ của nền văn học Trung đại mà em biết? Bà huyện Thanh Quan, Hồ Xuân Hương, Con nhận được 1 điểm tốt! Câu 2[.]

Trang 1

Kính chào quý thầy cô

và các em học sinh!

Trang 3

Chúc bạn may mắn lần sau!

Câu 1: Kể tên các nữ thi sĩ của nền văn học

Trung đại mà em biết?

Bà huyện Thanh Quan, Hồ Xuân Hương,…

Trang 4

Con nhận được 1 điểm tốt!

sĩ nào?

Hồ Xuân Hương

Trang 5

Con nhận được 1 lời khen!

Câu 3: Nữ sĩ Hồ Xuân Hương được Xuân Diệu

tôn vinh là?

Bà chúa thơ Nôm

Trang 6

Con nhận được 1 lời khen!

Câu 4: Thể thơ của bài “Bánh trôi nước”?

Thất ngôn tứ tuyệt

Trang 10

I Tìm hiểu chung

1 Tác giả

* Cuộc đời:

- Quê quán: Nghệ An.

- Gia đình: là con của người vợ lẽ của cụ Hồ

Phi Diễn

- Sống chủ yếu ở Thăng Long

- Hồ xuân Hương (? - ?) sống ở cuối TK XVIII đầu

TK XIX (xã hội phong kiến khủng hoảng trầmtrọng

Trang 11

1 Tác giả

- Bà đi nhiều nơi và thân thiết với nhiều danh

sĩ, có người nổi tiếng như Nguyễn Du

- Là người có tài, có bản lĩnh nhưng cuộc đời lại

gặp nhiều bất hạnh, ngang trái

* Cuộc đời:

Trang 13

* Sự nghiệp sáng tác:

- Nội dung thơ:

+ Tiếng nói cảm thông cho số phận ngườiphụ nữ

+ Ca ngợi vẻ đẹp nhiều mặt và lên tiếngđòi quyền sống, quyền hạnh phúc cho họ

1 Tác giả

Trang 15

“Đêm khuya văng vẳng trống canh dồn,

Trơ cái hồng nhan với nước non.

Chén rượu hương đưa say lại tỉnh,

Vầng trăng bóng xế khuyết chưa tròn.

Xiên ngang mặt đất rêu từng đám,

Đâm toạc chân mây đá mấy hòn.

Ngán nỗi xuân đi xuân lại lại,

Mảnh tình san sẻ tí con con.”

2 Tác phẩm

Trang 16

+ Hai câu đề: diễn tả nỗi buồn, nỗi cô đơn

của thi sĩ

+ Hai câu thực: tâm sự, số phận của tác giả

+ Hai câu luận: sức phản kháng quyết liệt

Trang 17

Màu sắc, âm thanh, hình ảnh?

Cảm xúc của nhân vật trữ

tình?

THẢO LUẬN NHÓM

Tổ 1: Hai câu đề Tổ 2: Hai câu thực Tổ 3: Hai câu luận Tổ 4: Hai câu thực

Các tổ trả lời 3 câu hỏi sau vào phiếu học tập:

II Đọc – hiểu văn bản

Trang 18

1 Hai câu đề “Đêm khuya văng vẳng trống canh dồn

Trơ cái hồng nhan với nuớc non ”.

- Thời gian: “đêm khuya”

- Từ láy văng vẳng - âm thanh từ xa vọng

lại → "lấy động tả tĩnh": không gian tĩnh

lặng, thanh vắng

Trang 19

Trang 20

cái hồng nhan

má hồng, chỉ người phụ nữ đẹpthân phận bị rẻ rúng, coi thườngđảo ngữ, có tác dụng nhấn mạnh

sự trơ trọi, cô đơn, chai lì…)

- Không gian: Rộng lớn, không gian nước non.

Trang 21

- Hồ Xuân Hương thường đặt con người trong thế đối sánh với

non nước:

▪ Bảy nổi ba chìm với nước non (Bánh trôi nước)

▪ Hay có tình riêng với nước non (Hỏi trăng)

➢ Nhịp ngắt đặc biệt 1/3/3 càng cho thấy thế đứng đầy ngang

tàng, thách thức của con người trước tạo vật.

Trang 22

2 Hai câu thực

 Mượn rượu giải sầu nhưng sầu vẫn

không vơi được vì “say lại tỉnh”, càng tỉnh

lại càng buồn, càng chua xót cho thực tại

Trang 23

2 Hai câu thực

➢ Hình ảnh ẩn dụ về cuộc đời nữ thi

sĩ: dở dang, muộn màng, không

Trang 24

“ Xiên ngang mặt đất, rêu từng đám, Đâm toạc chân mây, đá mấy hòn ”.

Sự khác biệt hoàn toàn so với 4 câu đầu:

để thoát khỏi hiện tại.

3 Hai câu luận

Trang 25

- Động từ mạnh + cách đảo ngữ

Đâm toạc chân mây

rêu từng đám

đá mấy hòn Xiên ngang mặt đất

- Đảo ngữ

- Cảnh vật sôi sục, chứa đựng trong mình một sự sống phi thường.

➢ Tâm trạng bực dọc, phẫn uất, không cam chịu của con người.

Trang 26

➢ Hai câu thơ đã thể hiện

được tính cách mạnh mẽ,

sự phản kháng táo bạo

của Hồ Xuân Hương.

Trang 27

4 Hai câu kết “ Ngán nỗi xuân đi xuân lại lại,

Mảnh tình san sẻ tí con con! ”

* Nữ thi sĩ trở về với thực tại nghiệt ngã và mang theo tiếng thở dài não nề:

- Ngán

Trang 28

- Ngán ngẩm, chán chường khi mùa

xuân về mang theo tuổi xuân ra đi.

➢ Sự hữu hạn, nhỏ bé của kiếp người.

Trang 29

- Nhịp lẻ và bị cắt nhỏ đến mức vụn nát

2/2/1/2

➢Câu thơ như thể đay đi đay lại nỗi

lòng đau đớn của tác giả.

- Mỗi từ ngữ đều gợi lên ý niệm của sự

bẽ bàng, chua xót

Trang 30

III Tổng kết

1 Nội dung:

- Nói lên bi kịch, khát vọng của tác giả.

- Hoàn cảnh chung: trong buồn tủi người phụ nữ

cố gắng vươn lên nhưng cuối cùng vẫn phải chịu

bi kịch.

- Lên tiếng cho hạnh phúc của người phụ nữ.

Trang 31

2 Nghệ thuật:

- Tài năng độc đáo của "Bà chúa thơ Nôm" trong nghệ thuật sử dụng từ ngữ và xây dựng hình tượng.

III Tổng kết

Trang 33

IV Luyện tập

Câu 1: Nối tên các bài thơ sau với tên tác giả:

- Độc Tiểu Thanh kí – Nguyễn Du ( SGK Ngữ văn 10, tập 1)

- Qua đèo ngang – Bà Huyện Thanh Quan (SGK Ngữ văn 7, tập 1)

- Khuê oán - Vương Xương Linh ( SGK Ngữ văn 7, tập 1)

- Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ - Đặng Trần Côn (SGK Ngữ văn 10, tập 2)

- Tự tình – Hồ Xuân Hương (SGK Ngữ văn 11, tập 1)

Trang 34

• Sưu tầm những bài thơ (văn học trung đại) viết về đề tài người phụ nữ?

• Sưu tầm thơ Hồ Xuân Hương?

V Vận dụng

Tiêu đề	Bài giảng ngữ văn lớp 11 tư tình
Chuyên ngành	Ngữ văn
Thể loại	Bài giảng

Định dạng
Số trang	35
Dung lượng	1,78 MB