Kính chào quý thầy cô và các em học sinh! Tôn sư trọng đạo Những hình ảnh sau đây gợi cho các em nghĩ đến tư tưởng, đạo lí nào? Ăn quả nhớ kẻ trồng cây Những hình ảnh sau đây gợi cho các em nghĩ đến t[.]
Trang 1Kính chào quý thầy cô
và các em học sinh!
Trang 3Tôn sư trọng đạo
Những hình ảnh sau đây gợi cho các em nghĩ đến
tư tưởng, đạo lí nào?
Trang 4Ăn quả nhớ kẻ trồng cây
Những hình ảnh sau đây gợi cho các em nghĩ đến
tư tưởng, đạo lí nào?
Trang 5Uống nước nhớ nguồn
Những hình ảnh sau đây gợi cho các em nghĩ đến
tư tưởng, đạo lí nào?
Trang 6Học đi đôi với hành
Những hình ảnh sau đây gợi cho các em nghĩ đến
tư tưởng, đạo lí nào?
Trang 7NGHỊ LUẬN VỀ MỘT TƯ TƯỞNG,
ĐẠO LÍ
Trang 8CẤU TRÚC BÀI HỌC
Trang 9I Tìm hiểu đề và lập dàn ý
Đề bài: “Ôi sống đẹp là gì hỡi bạn?” (Tố Hữu) – Thảo luận nhóm 5p
Vấn đề cần bàn luận ở đây là gì?
Để làm rõ vấn đề đó, anh (chị) dự định sẽ
triển khai những nội dung nào?
Cần vận dụng những thao tác lập luận nào để
Trang 10“Ôi sống đẹp là gì hỡi bạn?” (Tố Hữu)
những nguồn nào và phải đảm
bao yêu cầu gì?
- Phê phán lối sống tiêu cực
- Kết hợp các thao tác: giải thích, phân tích,
chứng minh, bình luận
- Thực tế cuộc sống, sách vở
→ Đa dạng, phong phú nhưng phải có tínhthuyết phục
Trang 11I Tìm hiểu đề và lập dàn ý
2 Lập dàn ý
Mở bài Thân bài Kết bài
Trang 12Mở bài - Nêu vấn đề nghị luận
- Trích dẫn câu thơ của Tố Hữu
- Nêu quan điểm của bản thân
➢ Có thể giới thiệu vấn đề theo nhiều cách: quy nạp, diễn dịch, phản đề…
Thân bài
- Giải thích thế nào là “sống đẹp”?
- Phân tích những khía cạnh biểu hiện lối sống và giới thiệu một tấm
gương sống đẹp trong đời sống.
- Dẫn chứng: Từ ấy (Tố Hữu), Mùa xuân nho nhỏ (Thanh Hải)…
- Phê phán những quan niệm và lối sống không đẹp: sống ích kỉ, buông
thả…
- Xác định phương hướng và biện pháp phấn đấu để có thể sống đẹp:
thường xuyên tu dưỡng đạo đức…
Kết bài - Khẳng định ý nghĩa của sống đẹp
- Liên hệ và rút ra bài học cho bản thân
Trang 13I Tìm hiểu đề và lập dàn ý
3 Kết luận
❖ Bố cục bài văn nghị luận về một tư tưởng đạo lí thường có 3 phần.
- Mở bài: Nêu vấn đề nghị luận
- Thân bài:
+ Giải thích tư tưởng, đạo lí
+ Phân tích điểm đúng, bác bỏ mặt sai lệch của vấn đề nghị luận
+ Nêu ý nghĩa, rút ra bài học nhận thức và hành động cho bản thân.
- Kết bài: Khái quát lại vấn đề nghị luận
Trang 144
Trang 15Yêu cầu Nội dung
Trang 16Yêu cầu Nội dung
a Vấn đề nghị luận?
- Đặt tên?
- Vấn đề mà tổng thống Ấn Độ Nê-ru nêu ra là văn hóa và
những biểu hiện ở con người
- Có thể đặt tên: Con người văn hóa.
b Các thao tác nghị
luận
+ Giải thích + chứng minh+ Phân tích + bình luận+ Cách diễn đạt rõ ràng, giàu hình tượng
c Cách diễn đạt - Cách diễn đạt của văn bản rất sinh động, luôi cuốn: hàng loạt
câu hỏi tu từ, kết thúc văn bản, trích dẫn thơ Hi Lạp để tóm lượccác luận điểm, vừa tạo ấn tượng với người đọc
Bài 1:
Trang 17II Luyện tập
Bài 2:
Nhà văn Nga L Tôn-xtôi nói: “Lí tưởng là ngọn đèn chỉ đường.
Không có lí tưởng thì không có phương hướng kiên định, mà không có phương hướng thì không có cuộc sống” Anh (chị) hãy nêu suy nghĩ về
vai trò của lí tưởng trong cuộc sống con người.
Trang 18Bài 2: 1 Mở bài: dẫn dắt, nêu vấn đề cần nghị luận.
2 Thân bài
- Giải thích lí tưởng là gì?
- Phân tích vai trò, giá trị của lí tưởng: ngọn đèn chỉ dẫn lối sống cho con
người (Lấy dẫn chứng)
- Bình luận: Vì sao sống cần có lí tưởng?
- Suy nghĩ của bản thân đối với ý kiến của nhà văn Từ đó liên hệ với bản
thân (lựa chọn và phấn đấu cho lí tưởng)
3 Kết bài
- Khẳng định vai trò của lí tưởng trong cuộc sống con người
Trang 191 Đối với các đề nghị luận về một tư tưởng, đạo lí, để bài văn có sức thuyết phục ngoài nội dung lí lẽ, người viết cần phải triển khai những nội dung nào?
A Chứng minh tư tưởng, đạo lí đó là đúng.
B Liên hê thực tế đời sống hoặc bản thân.
C Xem xét vấn đề cần bàn luận từ nhiều góc độ tích cực.
D Tất cả các nội dung trên.
III Vận dụng
D
Trang 20III Vận dụng
2 Dòng nào nêu không đúng đặc điểm của đề văn nghị luận về một tư tưởng, đạo lí?
A Nội dung bàn về một tư tưởng, quan điểm về cuộc sống, cách sống,
B Thường xuất phát từ một danh ngôn, một câu tục ngữ, ca dao
C Câu lệnh của đề thường yêu cầu thao tác giải thích
D Phạm vi dẫn chứng chủ yếu lấy từ hiện thực đời sống.
C
Trang 21III Vận dụng
3 Sau đây là các bước tiến hành nghị luận về một tư tưởng, đạo lí:
a Nêu các luận cứ và phân tích các luận cứ để khẳng định nhận định, đánh giá của mình.
b Phát biểu nhận định, đánh giá của mình về tư tưởng và đạo lí đó.
c Tìm hiểu sâu về tư tưởng, đạo lí được đem ra bàn bạc.
d Phân tích, giải thích theo từng ý, từng vế của vấn đề được nêu.
Dòng nào sắp xếp đúng thứ tự các bước tiến hành bài nghị luận về một tư tưởng, đạo lí?
C c – d – b – a DD c – d – a – b
Trang 22III Vận dụng
4 Cho đề văn sau: “Có ba điều trong đời không được đánh mất: sự
thanh thản, niềm hi vọng và lòng trung thực” Anh/ chị suy nghĩ như thế nào về những điều đó?. Vấn đề trọng tâm cần làm sáng tỏ ở đây là gì?
A.Ý nghĩa và tầm quan trọng của sự thanh thản.
B.Ý nghĩa và tầm quan trọng của niềm hi vọng.
C.Ý nghĩa và tầm quan trọng của đời sống tinh thần.
D.Ý nghĩa và tầm quan trọng của lòng trung thực.
C