giáo trình kinh tế vĩ mô - chương 8

Đặc điểm TT độc quyền hoàn toàn• Chỉ có duy nhất một người bán và có rất nhiều người mua • Sản phẩm riêng biệt, không có sản phẩm thay thế • Có rào cản trong việc gia nhập ngành như: –

Nội dung chính

1 Đặc điểm thị trường độc quyền hoàn toàn

2 Đặc điểm doanh nghiệp độc quyền

3 Xác định giá và sản lượng trong thị trường

độc quyền hoàn toàn

4 Phân biệt giá

5 Tổn thất vô ích do độc quyền

6 Sự can thiệp của chính phủ

2

Đặc điểm TT độc quyền hoàn toàn

• Chỉ có duy nhất một người bán và có rất

nhiều người mua

• Sản phẩm riêng biệt, không có sản phẩm

thay thế

• Có rào cản trong việc gia nhập ngành như:

– Sở hữu nguồn tài nguyên

– Chính phủ qui định

– Luật bản quyền (công nghệ mới)

– Độc quyền tự nhiên do hi ệu quả kinh tế theo qui mô

Đặc điểm DN độc quyền

• Vì chỉ có 1 doanh nghiệp

nên doanh nghiệp độc

quyền là Người quyết

định giá

• Đường cầu đối với

doanh nghiệp độc quyền

→ Đường AR cũng chính là đường cầu

• Doanh thu biên

• Đường MR có cùng tung độ góc và có độ dốc gấp đôi đường cầu (nằm dưới đường cầu)

Q P

TR  

P Q

Q

P Q

TR

AR    

b aQ

Mối quan hệ giữa MR, P và ED

Xác định mức sản lượng để doanh nghiệp

độc quyền tối đa hóa lợi nhuận

Ví dụ:

Một doanh nghiệp độc quyền có đường cầu

về sản phẩm là MR = 108 – Q và hàm tổng chi phí là TC= Q2 + 18Q + 580

Yêu cầu:

1 Tính giá và sản lượng để tối đa hóa lợi

nhuận Tính lợi nhuận tối đa

2 Xác định P,Q để doanh nghiệp độc quyền tối đa hóa doanh thu

2 Xác định mức giá và sản lượng để doanh

nghiệp đạt lợi nhuận tối đa? Tính Lợi nhuận

của doanh nghiệp

10

Trường hợp doanh nghiệp độc quyền lỗ

Chỉ số Lerner đo sức mạnh độc quyền

• Trong thị trường CTHH : MC = P → L = 0 → doanh nghiệp trong thị trường CTHH không có sức mạnh thị trường

• Trong thị trường độc quyền: MC < P → L > 0 nếu L càng tiến về gần

1 thì thể hiện sức mạnh độc quyền càng cao.

(0 ≤ L < 1)

P

L  P - MC

Quy tắc về dấu hiệu

định giá

P

MC -

P E

1

E 1

1

MC E

1 1

MR P

D

D D

và lợi nhuận của doanh nghiệp độc quyền cũng giảm

D

E 1

ở QM và Bán với giá PM

TR Max

DN độc quyền sản xuất ở mức sản lượng Q 1 thỏa

MR = MC tại đó ấn định giá bán P 1 và thiết lập quy mô sản xuất tối ưu SAC1 có SAC1 = LAC và SMC1 = LMC

Trong dài hạn

DN độc quyền

có π > 0

Doanh nghiệp độc quyền có nhiều cơ sở

sản xuất

 Do có nhiều nhà máy nên chi phí sản xuất có thể khác nhau

 Chọn tổng sản lượng và sản lượng ở mỗi nhà

máy theo nguyên tắc

• Chi phí biên ở các nhà máy phải bằng nhau và

bằng doanh thu biên

• MC1 = MC2 = …= MCn = MC = MR

• Q1 + Q2 + … + Qn = QE

16

MC2 MC

1

MCtP

Doanh nghiệp độc quyền bán hàng trên

 Điều kiện để phân biệt giá:

• Mức độ độc quyền phải rất cao trên thị trường

• Độ co giãn của cấu theo giá trên các thị trường phải khác nhau

Phân biệt giá cấp một

ở sản lượng Q* và định gía bán là P*

- Khi áp dụng phân biệt gía cấp 1 thì mỗi KH phải trả gía bằng gía sẵn lòng chi trả  đường

MR trùng với đường cầu

 DN độc quyền sẽ SX

ở sản lượng Q3

-Sản lượng Q 2  định gía P 2

-Sản lượng Q 3  định gía P 3

Phân biệt giá cấp ba

QC

DN độc quyền thường

SX ở mức sản lượng nhỏ hơn và bán ở giá cao hơn so với DN cạnh tranh hoàn toàn

Sự can thiệp của chính phủ

 Định gía bán tối đa (khống chế giá)

 Đánh thuế: có 2 cách

- Đánh thuế không theo sản lượng (thuế khóan)

- Đánh thuế theo sản lượng

Định gía bán tối đa (khống chế giá)

• Gía bán tối đa Pmax nằm trong khỏang:

• AC<Pmax<P0 (gía độc quyền)

• Pmax thường là bằng với chi phí biên: Pmax = MC

• Như vậy Pmax làm cho:

• Người tiêu dùng được lợi hơn so với trước: mua giá thấp hơn và mua được nhiều sản phẩm hơn

• Lợi nhuận của DN độc quyền ít hơn trước

Định gía bán tối đa (khống chế giá)

Đánh thuế không theo sản lượng

26

AC

P0P

- Khi CP đánh thuế khóan (không theo sản

lượng) thì đây là 1 lọai CP cố định  MC

không đổi nhưng AC tăng lên, nghĩa là AC

dịch chuyển lên phía trên thành AC1

- NTD không bị ảnh hưởng vì gía và sản

lượng không đổi.

- Lợi nhuận của DN độc quyền bị giảm xuống đúng bằng khỏan thuế

Đánh thuế không theo sản lượng

Đánh thuế theo sản lượng

Thuế theo sản lượng

bán là P0

Để lợi nhuận tối đa: MC1 = MR → DN SX ở Q1 và định giá P1

- Người tiêu dùng bị thiệt: phải mua với giá cao hơn và mua lượng ít hơn

- Lợi nhuận của DN độc quyền bị giảm