giáo trình kinh tế vĩ mô - chương 3

Sự can thiệp của chính phủ vào thị trường - Giá trần - Giá sàn - Thuế - Trợ cấp... SỰ CAN THIỆP CỦA CHÍNH PHỦ VÀO THỊ TRƯỜNG Chính phủ có thể can thiệp vào thị trường bằng các biện pháp

Chương 4 Cung, cầu và chính sách của

chính phủ

Giảng viên: Ths Đoàn Thị Thủy

ĐT: 098 558 0168

Email: bh.everlasting@yahoo.com.vn

Nội dung chính

1 Thặng dư tiêu dùng và thặng dư sản xuất

2 Sự can thiệp của chính phủ vào thị trường

- Giá trần

- Giá sàn

- Thuế

- Trợ cấp

Thặng dư tiêu dùng

P

Q1

S

3 4 5

3 2

D

TDTD của NTD A

TDTD của NTD B

Thặng dư tiêu dùng

P

Q50

2

S

3 4 5

90 70

1

D

Thặng dư tiêu dùng

Q2

S

3 4 5

Sự thay đổi thặng dư tiêu dùng

Q

S

3 4

90 70

đi cho NTD không mua được hàng

Sự thay đổi thặng dư tiêu dùng

Thặng dư sản xuất

P

Q1

2

S

3 4 5

3 2

1

D

TDSX của NSX B

TDSX của NSX A

Thặng dư sản xuất

P

Q50

2

S

3 4 5

90 70

1

D

Thặng dư sản xuất

Q50

2

S

3 4 5

90 70

Thặng dư sản xuất thay đổi

SỰ CAN THIỆP CỦA CHÍNH PHỦ VÀO THỊ

TRƯỜNG

Chính phủ có thể can thiệp vào thị trường

bằng các biện pháp sau:

• Giá trần (giá tối đa)

• Giá sàn (giá tối thiểu)

• Đánh thuế

• Trợ cấp

mua được áp dụng khi

cầu lớn hơn cung.

Hệ quả của giá trần

 QD > QS  thiếu hụt HH hoặc DV trên thị trường

 Gía không đóng vai trò để phân phối hàng hóa 

xuất hiện hình thức phân phối phi giá

 Một số người mua không mua được HH hoặc DV ở

mức gía trần  xuất hiện thị trường chợ đen

 Ở mức gía trần một số người bán sẽ giảm sản

lượng  nguồn lực bị lãng phí

 Người bán không có động cơ cải thiện chất lượng

HH hoặc DV  HH hoặc DV có chất lượng thấp

 Giá trần gây tổn thất cho xã hội

B A

Đánh giá tổn thất xã hội do giá trần

Q Q

Hệ quả của giá sàn

 QD < QS  dư thừa HH trên thị trường

 Một số người bán không bán được HH ở mức giá

sàn  Chính phủ phải mua hết lượng hàng hóa thừa nếu muốn Pmin có hiệu lực

 Trường hợp chính phủ không mua hết lượng

hàng hóa thừa thì Pmin không có hiệu lực

 Ở mức gía sàn, một số người mua không mua

hàng  HH không được tiêu thụ hết  nguồn lực

bị lãng phí

 Giá sàn gây tổn thất cho xã hội

Đánh thuế

 Trong thực tế chính phủ đánh thuế để:

• Phân phối lại thu nhập

• Hạn chế việc SX và tiêu dùng một lọai HH hoặc DV

nào đó.

 Xem xét thuế gián thu tính bằng một số tiền trên

mỗi đơn vị sản phẩm

đường cung lên trên một đoạn đúng bằng khoảng thuế

Tuy nhiên, ai chịu thuế nhiều hơn?

D

S thuế

1 Khi cung co giãn hơn cầu …

Giá không

có thuế

3… người sản xuất sẽ chịu phần thuế ít hơn.

GÁNH NẶNG THUẾ DO AI CHỊU

D

S thuế

1 Khi cầu co giãn hơn cung…

Giá không

có thuế

2… người sản xuất sẽ chịu phần thuế nhiều

GÁNH NẶNG THUẾ DO AI CHỊU

Cầu hoàn toàn không co giãn

Cầu co giãn hoàn toàn

F

B D

C E

định P, Q tại điểm cân bằng mới?

3 Cho biết ai chịu thuế nhiều hơn? Xác định số tiền thuế chính phủ thu được

4 Tính tổn thất của thị trường do chính phủ đánh thuế?

TRỢ CẤP

•Trợ cấp giống như một khoản thuế âm.

•Chính phủ trợ cấp để hỗ trợ cho sản xuất hoặc tiêu dùng một lọai HH hoặc DV nào đó

•Lợi ích của trợ cấp được chia cho cả người mua và người bán tùy thuộc vào độ co giãn của cung và cầu.

Giá người mua trả giảm

Số lượng mua bán tăng

Trợ cấp ảnh hưởng đến phúc lợi như thế