16 TỈNH ỦY ĐẮK LẮK TRƯỜNG CHÍNH TRỊ BÀI THU HOẠCH NGHIÊN CỨU THỰC TẾ TRUNG CẤP LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ HÀNH CHÍNH CHỦ ĐỀ QUẢN LÝ CÔNG TÁC XÂY DỰNG VĂN HÓA NHÀ TRƯỜNG Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CHUYÊN NG.
Trang 11- LÍ DO CHỌN CHỦ ĐỀ TIỂU LUẬN.
*
BÀI THU HOẠCH NGHIÊN CỨU THỰC TẾ TRUNG CẤP LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ - HÀNH CHÍNH
CHỦ ĐỀ:
QUẢN LÝ CÔNG TÁC XÂY DỰNG VĂN HÓA NHÀ TRƯỜNG
Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CHUYÊN NGUYỄN DU
TỈNH ĐẮK LẮK
Họ tên học viên: Nguyễn Thái Hoàng
Lớp Trung cấp LLCT-HC: ngành Giáo dục, khóa học 2020 – 2021
Đắk Lắk, tháng 10 năm 2021
Trang 2I PHẦN MỞ ĐẦU
1 Sự cần thiết của vấn đề nghiên cứu:
Từ khi Đảng cộng sản Việt Nam ra đời, vấn đề văn hóa và con người luôn được Đảng ta hết sức coi trọng Trước hết, thể hiện trong Đề cương văn hóa Việt Nam năm 1943 với chủ trương xây dựng nền văn hóa mới; Đến năm 1998, Đảng ta
ra Nghị quyết Trung ương 5 khoá VIII về xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, Nghị quyết có ý nghĩa như một cương lĩnh văn hóa trong thời kỳ đổi mới, tạo tiền đề cho Đảng từng bước thực hiện mục tiêu xây dựng phát triển văn hóa, con người trong các thời kỳ tiếp theo Đại hội XII của Đảng tiếp tục nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng, phát triển văn hóa,
con người Việt Nam, đồng thời đề ra nhiệm vụ tổng quát: “Xây dựng nền văn hoá
Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, con người Việt Nam phát triển toàn diện đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước và bảo vệ vững chắc Tổ quốc
xã hội chủ nghĩa”. Kế tiếp, một trong những điểm nhấn rất quan trọng của Đại hội XIII của Đảng là yêu cầu nghiên cứu, xác định và triển khai xây dựng hệ giá trị
quốc gia, hệ giá trị văn hóa và chuẩn mực con người Việt Nam gắn với giữ gìn, phát triển hệ giá trị gia đình Việt Nam trong thời kỳ mới
Để có một con người Việt Nam có văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc
đạt được hệ giá trị văn hóa và chuẩn mực con người Việt Nam gắn với giữ gìn, phát triển hệ giá trị gia đình Việt Nam thì ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà
trường, người ấy phải được thừa hưởng vốn di sản văn hóa, không ngừng học tập, rèn luyện để có cách sống và ứng xử văn hóa
Hiện nay, một ngôi trường hiện đại thường hướng đến ba yếu tố cơ bản: xây dựng cảnh quan sư phạm; xây dựng môi trường sư phạm; xây dựng văn hóa giao tiếp sư phạm, trong khi những yếu tố tiêu cực từ môi trường văn hóa nhà trường tự phát đang hàng ngày, hàng giờ tác động sâu sắc đến quá trình giáo dục và đào tạo, nhất là đối với đối tượng học sinh trung học phổ thông Vậy các nhà quản lý giáo
dục cần phải làm gì để “Xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, tạo điều kiện để
xây dựng con người Việt Nam đẹp về nhân cách, đạo đức, tâm hồn; cao về trí tuệ, năng lực, kỹ năng sáng tạo; khoẻ về thể chất; nâng cao trách nhiệm xã hội, nghĩa
vụ công dân, ý thức tôn trọng, tuân thủ pháp luật”?
Nhiều năm qua Trường Trung học phổ thông chuyên Nguyễn Du, tỉnh Đắk Lắk luôn ý thức và phấn đấu không ngừng cho mục tiêu đào tạo thế hệ học trò “
Trang 3Vừa hồng, vừa chuyên” Để làm được điều đó, một trong những nhiệm vụ hàng đầu của nhà trường là xây dựng một môi trường xã hội lành mạnh, gắn văn hóa nhà trường với giáo dục và đào tạo, góp phần tạo nên thương hiệu cho nhà trường trong quá trình xây dựng và phát triển
Nghiên cứu về văn hóa nhà trường cũng chính là nghiên cứu một hệ thống giá trị chuẩn mực mang tính đặc thù, giúp con người biết tích lũy vốn văn hóa
trong quá trình hoạt động giáo dục và khoa học Vì vậy nghiên cứu “Quản lý công tác xây dựng văn hóa nhà trường ở Trường Trung học phổ thông chuyên Nguyễn
Du, tỉnh Đắk Lắk” là vấn đề rất cần thiết và quan trọng trong việc rèn luyện khả
năng vận dụng lý luận vào thực tiễn để đánh giá, phân tích một vấn đề cụ thể, góp phần thực hiện nguyên lý ‘học đi đôi với hành”
2 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu thực tế:
- Đối tượng nghiên cứu thực tế: Quản lý công tác xây dựng văn hóa nhà trường ở Trường Trung học phổ thông chuyên Nguyễn Du, tỉnh Đắk Lắk
- Phạm vi nghiên cứu thực tế: Đề tài chỉ tập trung nghiên cứu văn hóa nhà trường của viên chức quản lý, giáo viên và học sinh ở Trường Trung học phổ thông chuyên Nguyễn Du, tỉnh Đắk Lắk
3 Thời gian nghiên cứu thực tế: Từ ngày 18 tháng 10 năm 2021 đến ngày
22 tháng 10 năm 2021
4 Địa điểm chọn nghiên cứu:
Trường Trung học phổ thông chuyên Nguyễn Du, đường Trương Quang Giao, Khối 06, phường Tân An, thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk
Trang 4II PHẦN NỘI DUNG
1 KHẢO SÁT TÌNH HÌNH ĐƠN VỊ ĐẾN NGHIÊN CỨU THỰC TẾ
Trường Trung học phổ thông chuyên Nguyễn Du được thành lập theo Quyết định số 435/QĐ–UB, ngày 23/06/1994 của Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk Thời gian xây dựng cơ sở vật chất từ năm1994 đến năm 1996 Trường chính thức đi vào hoạt động từ năm học 1996 – 1997 Lễ Khai giảng năm học đầu tiên được tổ chức vào ngày 06/09/1996, hiện nay trường đóng chân tại đường Trương Quang Giao, Khối 06, phường Tân An, thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk
Nhà trường có các đặc điểm chung như sau :
- Về đội ngũ viên chức và người lao động: tổng số viên chức và người lao động hiện nay là 95 người trong đó: có 81 biên chế, 14 hợp đồng có thời hạn; Hiệu trưởng, 02 nữ Phó hiệu trưởng, 77 giáo viên (biên chế giáo viên là 71 người, 52 nữ), viên chức làm công tác văn phòng 07 người (06 nữ); người lao động hợp đồng
có thời hạn 08 người (02 nữ nhân viên, 06 nam nhân viên); giáo viên người dân tộc thiểu số 01 người (nữ); Toàn trường có 08 tổ chuyên môn và 01 tổ Văn phòng
- Trình độ chuyên môn: có 56 viên chức giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý và giáo viên có trình độ thạc sĩ đạt tỉ lệ 69% so với biên chế toàn trường
- Trình độ lý luận chính trị: Hiệu trưởng và một Phó Hiệu trưởng có trình độ cao cấp lý luận chính trị; 01 Phó Hiệu trưởng và 03 giáo viên có trình độ trung cấp
lý luận chính trị
- Về học sinh: hàng năm toàn trường có 31 lớp (25 lớp chuyên gồm 10 bộ môn chuyên và 06 lớp không chuyên) với tổng số trung bình mỗi năm 1030 học
sinh, trong đó học sinh nữ chiếm tỉ lệ khoảng 57%; học sinh dân tộc ít người trung bình có 20 em
- Về cơ sở vật chất: cơ sở vật chất nhà trường được đầu tư tương đối đầy đủ, đồng bộ đảm bảo nhu cầu dạy và học
- Chức năng nhiệm vụ: tuyển chọn học sinh trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk, giáo dục
và đào tạo học sinh giỏi, phát triển năng khiếu bộ môn văn hoá cho các em, tạo nguồn đào tạo đại học chất lượng cao
- Về tổ chức Đảng: Đảng bộ nhà trường mà tiền thân là Chi bộ Trường Trung học phổ thông chuyên Nguyễn Du, trực thuộc Đảng bộ khối các cơ quan và
Trang 5doanh nghiệp tỉnh Đắk Lắk, chi bộ được thành lập năm 1996 gồm 7 đảng viên Tháng 01 năm 2015, Chi bộ nhà trường được nâng cấp thành Đảng bộ Trường Trung học phổ thông chuyên Nguyễn Du Hiện nay Đảng bộ nhà trường có 04 chi bộ trực thuộc với tổng số 59 đảng viên, chiếm tỉ lệ 72% trong tổng số viên chức trong biên chế, trong đó có 40 đảng viên nữ, 01 nữ đảng viên người dân tộc thiểu
số Ban Chấp hành Đảng bộ có 07 đồng chí, trong đó có 02 nữ Đảng viên có trình độ thạc sĩ có 44 người 100% đảng viên có trình độ sơ cấp lý luận chính trị trở lên, trong đó trình độ cao cấp lý luận chính trị có 02 đảng viên; trình độ trung cấp lý luận chính trị có 04 đảng viên Tất cả các chi bộ đều có cấp ủy (01 Bí thư, 01 Phó
Bí thư và 01 Chi ủy viên) Từ khi thành lập đến nay, Đảng bộ nhà trường nhiều năm liền đạt danh hiệu “Trong sạch, vững mạnh”
- Về tổ chức Đoàn thể: Công đoàn trường có 09 tổ công đoàn với tổng số 96
đoàn viên Tổ chức Đoàn Thanh niên nhà trường hàng năm trung bình có 950 đoàn viên, gồm 31 chi đoàn học sinh và 01 chi đoàn giáo viên
- Kết quả các mặt giáo dục:
+ Học lực: xếp loại học lực Giỏi và Khá hàng năm đạt tỉ lệ 100%, trong đó tỉ lệ học lực Giỏi đạt trên 50%;
+ Hạnh kiểm: xếp loại hạnh kiểm Tốt và Khá đạt 100%, trong đó hạnh kiểm
Tốt đạt tỉ lệ bình quân 99,25%
+ Kết quả thi học sinh giỏi các cấp: 3 năm học gần đây, nhà trường luôn là đơn vị dẫn đầu khu vực Duyên hải Nam trung bộ và Tây nguyên về số lượng và chất lượng giải thi học sinh giỏi Quốc gia, hàng năm có từ 02 đến 03 học sinh được triệu tập dự thi chọn đội tuyển Olympic Quốc tế; luôn là đơn vị dẫn đầu các trường trung học phổ thông trong tỉnh về kết quả thi học sinh giỏi tỉnh với bình quân các năm trên 150 giải, trong đó giải nhất chiếm tỉ lệ trên 25% tổng số giải nhất của toàn tỉnh; Thi Olympic 30/4, nhà trường đạt vị thứ cao các trường trung học phổ thông chuyên khu vực các tỉnh phía Nam; thi Hóa học Hoàng gia Australia: hàng năm đạt bình quân
38 giải, trong đó giải Xuất sắc và giải Nhất chiếm tỉ lệ trên 50% tổng số giải; Hội khỏe Phù Đổng tỉnh hàng năm thường được xếp trong 10 vị trí cao nhất các trường trung học phổ thông toàn tỉnh; có 03 học sinh xuất sắc mang điểm cầu truyền hình chung kết
“Đường lên đỉnh Olympia” về tỉnh nhà: học sinh Phan Tiến Tùng đạt giải Ba năm 2016 ; học sinh Đoàn Nam Thắng đạt giải Ba năm 2019; học sinh Vũ Quốc Anh, đạt giải Nhì năm 2020
Trang 6Ngôi trường trung học phổ thông đẹp nhất, khang trang nhất trên Cao Nguyên Đắk Lắk ra đời là cố gắng lớn của ngành Giáo dục, thể hiện sự quan tâm của các cấp Lãnh đạo tỉnh đối với sự nghiệp giáo dục và đào tạo Đắk Lắk Tập thể nhà trường luôn đi đầu trong thực hiện nhiệm vụ chính trị; nhất trí một lòng tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, vào sự nghiệp đổi mới đất nước do Đảng khởi xướng và lãnh đạo Nhà trường có truyền thống dạy tốt và học tốt; là lá cờ tiên phong trong quá trình thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông mới (2018); tập thể sư phạm nhà trường đoàn kết, có tinh thần trách nhiệm, có trình độ chuyên môn vững vàng, có lòng nhiệt huyết với sự nghiệp giáo dục và đào tạo Học sinh đa số chăm, ngoan, học
giỏi, có ý thức phấn đấu trong học tập và rèn luyện đạo đức; Văn hóa nhà trường
từng bước được thực thi trong các hoạt động dạy và học
2 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ĐẠT ĐƯỢC
2.1 Những kết quả đạt được và tồn tại, hạn chế
- Những kết quả đạt được
Trường Trung học phổ thông chuyên Nguyễn Du, tỉnh Đắk Lắk có lịch sử phát triển và truyền thống dạy tốt và học tốt quý báu, điển hình của tỉnh; hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ chính trị trong quá trình giáo dục và đào tạo; cảnh quan sư phạm, cơ sở vật chất khang trang, hiện đại; được tỉnh nhà tạo cơ chế chính sách khen thưởng, tuyên dương phù hợp đối với tập thể giáo viên và học sinh đạt thành tích xuất sắc trong các phong trào thi đua dạy học, kỳ thi học sinh giỏi các cấp; Các nghi thức, đồng phục, biểu tượng, niềm tin rất chuẩn mực, phù hợp với môi trường trung học phổ thông chuyên hiện nay; triển khai thực hiện tốt mục tiêu của giáo dục là giúp học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm
mỹ và các kỹ năng cơ bản, phát triển năng lực cá nhân, tính năng động và sáng tạo,
hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa, xây dựng tư cách và
trách nhiệm công dân; chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động, tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Lãnh đạo nhà trường rất ý thức trong việc xây dựng một môi trường văn hóa, đề ra nhiều biện pháp chỉ đạo, quản lí phù hợp, kịp thời, xây dựng tốt quy chế thi đua khen thưởng, tạo động lực xây dựng văn hóa nhà trường
Có sự quan tâm sâu sát của chính quyền địa phương, Lãnh đạo Sở Giáo dục
và Đào tạo Đắk Lắk và sự hỗ trợ đắc lực của Hội Cha mẹ học sinh nhà trường
Trang 7Hàng tháng nhà trường tổ chức họp hội đồng xây dựng các kế hoạch hành động, góp phần củng cố, phát triển văn hóa nhà trường
Để có thêm cơ sở phân tích, đánh giá môi trường văn hóa nhà trường, bằng hình thức tạo phiếu khảo sát trực tuyến trên Google Drive, tôi đã tiến hành khảo sát
50 em học sinh về các biểu hiện hành vi và mức độ nhận thức của các em về văn hóa nhà trường (Bảng 1); đặt câu hỏi cho 35 giáo viên : “Xin đồng chí hãy đánh giá mức độ mối quan hệ giữa các thành viên trong nhà trường” (Bảng 2); đặt câu hỏi cho Hiệu trưởng, 02 Phó Hiệu trưởng và 35 giáo viên : “Xin đồng chí hãy cho biết hoạt động của Hiệu trưởng trong việc xây dựng văn hóa nhà trường” (Bảng
3), tại tháng 10 năm 2021 Kết quả thu được cụ thể như sau :
Bảng 1 Kết quả tự đánh giá của người học về mức độ biểu hiện của vi phạm chuẩn mực và nội quy nhà trường.
Mức độ Thường
05 Nói tục, thiếu lễ độ với giáo viên 0 0 0 0 50 100
Trang 8Bảng 2 Kết quả đánh giá mức độ mối quan hệ giữa các thành viên trong nhà trường của giáo viên.
Mức độ
thường Chưa tốt
01
Về bầu không khí tâm lý,
đạo đức trong tập thể sư phạm nhà trường
02 Về quan hệ giữa giáo viên
03 Về quan hệ giữa giáo viên
04 Về quan hệ giữa học sinh
Bảng 3 Kết quả hoạt động của Hiệu trưởng trong việc xây dựng văn hóa nhà trường.
T
Kết quả Cán bộ quản
01 Đánh giá các giá trị cá nhân, các giá trị
văn hóa hiện đại trong nhà trường 3 100 27 77,14
02 Đánh giá các giá trị văn hóa tích cực, tiêu
cực của giáo viên, nhân viên, học sinh 3 100 35 100
03 Sự thay đổi của tổ chức, cơ cấu quản lý,
quá trình giao tiếp và ra quyết định 3 100 35 100
04 Ảnh hưởng của bầu không khí nhà trường 3 100 32 91,42
Trang 9Như vậy công tác xây dựng văn hóa nhà trường ở Trường Trung học phổ thông chuyên Nguyễn Du đã được các cấp lãnh đạo, quản lý, giáo viên, học sinh hết sức chú trọng Đa số lãnh đạo, quản lý, giáo viên, học sinh nhà trường đều nhận thức được một cách đúng đắn tầm quan trọng trong công tác xây dựng văn hóa nhà trường, thấy được sự cần thiết phải xây dựng văn hóa nhà trường Lãnh đạo nhà trường rất chú trọng quản lý công tác xây dựng văn hóa nhà trường, xem đây là một nhiệm vụ, một nội dung quan trọng trong kế hoạch quản lý công tác giáo dục của nhà trường
- Tồn tại, hạn chế
Các thành viên trong nhà trường là những người từ mọi miền đất nước về công tác giảng dạy và học tập Những khác biệt về phong tục tập quán sinh hoạt, nhiều nét văn hóa riêng biệt mang tính vùng miền, khó tìm được sự tương đồng; vẫn còn có giáo viên chưa tích cực trong quá trình xây dựng văn hóa nhà trường
Hầu hết học sinh đều rất lễ phép, tích cực học tập, nhưng đâu đó trong các khối lớp vẫn còn một vài học sinh quay cóp tài liệu, đi học muộn, vi phạm đồng phục, dép lê, truy cập trang Wed đen
Đa số học sinh từ các huyện trên địa bàn tỉnh tham gia học tập ở nhà trường nên điều kiện ăn ở, đi lại phục vụ các hoạt động rèn luyện các kỹ năng, tham gia các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao còn còn gặp nhiều khó khăn, trở ngại
2.2 Nhận xét
Việt Nam vốn là đất nước có truyền thống văn hiến lâu đời Từ thế kỉ XV, Nguyễn Trãi khi viết Bình Ngô đại cáo đã rất tự hào về truyền thống văn hóa đó:
“Như nước Đại Việt ta từ trước Vốn xưng nền văn hiến đã lâu Núi sông bờ cỗi đã chia Phong tục Bắc Nam cũng khác
Từ Triệu, Đinh, Lý, Trần bao đời xây nền độc lập Cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên mỗi bên hùng cứ một phương
Tuy mạnh yếu có lúc khác nhau
Trang 10Song hào kiệt thời nào cũng có”
Phát huy truyền thống văn hóa dân tộc, sau khi Cách mạng tháng Tám năm
1945 thành công và nước Việt Nam dân chủ cộng hòa ra đời, dưới sự lãnh đạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đảng và Nhà nước ta đã bắt đầu xây dựng một nền văn hóa mới Kế thừa chính sách văn hóa thể hiện trong các hiến pháp trước đây, Hiến
pháp năm 2013 xác định: “Nhà nước, xã hội chăm lo xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại” (khoản 1 Điều 60); “Nhà nước, xã hội phát triển văn học, nghệ thuật nhằm đáp ứng nhu cầu tinh thần đa dạng và lành mạnh của Nhân dân; phát triến các phương tiện thông tin đại chúng nhằm đáp ứng nhu cầu thông tin của Nhân dân, phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tố quốc” (khoản 2 Điều 60 ).“Nhà nước, xã hội tạo môi trường xây dựng gia đình Việt Nam ấm no, tiến bộ, hạnh phúc; xây dựng con người Việt Nam có sức khỏe, văn hóa, giàu lòng yêu nước, có tinh thần đoàn kết, ý thức làm chủ, trách nhiệm công dân” (khoản 3 Điều 60).
Tính nhất quán giữa chính sách của Nhà nước và quan điểm của Đảng từ trước tới nay thể hiện ở mục tiêu chiến lược của Đảng và Nhà nước ta về văn hóa là: Xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân Tính nhất quán ấy còn thể hiện ở đường lối của Đảng, chính sách của Nhà nước về văn hóa đều nhằm thực hiện nhiệm vụ quan trọng của sự nghiệp phát triển văn hóa dân tộc Phát triển văn hóa vì sự hoàn thiện nhân cách con người và xây dựng con người để phát triển văn hóa Do đó, Đại hội XIII của Đảng xác định, phát triển nhanh và bền vững đất nước chủ yếu dựa vào việc phát huy tối đa nhân tố con người; lấy con người là
trung tâm, mục tiêu và động lực phát triển quan trọng nhất của đất nước; “Xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện, gắn kết chặt chẽ, hài hòa giữa giá trị truyền thống và giá trị hiện đại” là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu.
Văn hóa nhà trường thường được xem xét ở hai cấp độ: vô hình và hữu hình Các thành tố chủ yếu thường ở dạng tiềm ẩn trong nhận thức và tình cảm con người (thầy, trò, phụ huynh, Nhân dân, ), chúng hình thành nên cấp độ vô hình của văn hóa nhà trường, khó nhận ra ngay Các hành động chủ yếu của thầy và trò trong hoạt động thực tiễn dạy và học đã biến thành các thành tố vô hình nói trên thành các biểu tượng và tạo nên cấp độ hữu hình của văn hóa nhà trường Nhìn từ phía khách quan, người ta dễ nhận ra cấp độ hữu hình của văn hóa nhà trường,