Bài thu hoạch thực tế nhóm IIVăn minh Ả Rập - Islam giáo và thánh đường ở Việt Nam

Ả Rập và một trong những pháo đài còn đến ngày nay Đến đầu thế kỉ VII, cư dân các thành phố này vẫn đang sống thành từng thành thị, bộ lạc, không thống nhất về chính trị.. Năm 632, Môha

Bài thu hoạch thực tế nhóm II

Văn minh Ả Rập - Islam giáo và thánh đường ở Việt Nam

(thánh đường Musjid Jasmia Al Musulman, 66 Đông Du, Quận 1)

Danh sách thành viên MSSV Mức độ đóng góp

Võ Sĩ Minh Kỳ (Nhóm trưởng)

Nguyễn Thị Hiếu

Nguyễn Thị Ngọc Tiền

Lê Thuý Vi

Nguyễn Tấn Hùng Em

Thái Thị Thanh Trang

Nguyễn Thị Trúc Hân

Nguyễn Thị Khánh An

Nguyễn Thị Vân Anh

Nguyễn Hùng Cường

31303 31303 31303 31303615 31303 31303 31303 31303 31303 31303

100%

100%

100%

100%

100%

100%

100%

100%

100%

100%

Sơ lược về nền văn minh Ả Rập

Ả Rập là bán đảo lớn nhất thế giới ở Tây Á, diện tích lớn hơn ¼ Châu Âu Tuy vậy, trên

cả bán đảo chỉ có vùng Yemen ở phía Tây Nam có nguồn nước phong phú, đất đai có thể trồng trọt được Hơn nữa, nhờ nằm trên con đường buôn bán giữa Tây Á và Bắc Phi, nên Yemen có điều kiện phát triển về thương nghiệp Vì vậy, từ thế kỉ VI TCN, ở đây đã thành lập được nhiều nhà nước cổ đại Tương truyền vào khoảng 2743 năm TCN, Ả Rập

đã buôn bán thông thương với Ai Cập và Ấn Độ Theo Will Durant, “Bán đảo Ả

Rập[…]chiều dài nhất được 2200 cây số[…]chỗ rộng nhất được 2000 cây số”, “Về địa chất, bán đảo[…] nối tiếp sa mạc Sahara, là một phần cái đai cát đi ngang qua Ba Tư tới tận sa mạc Gobi” Có lẽ vì thế mà nó mang tên “Ả Rập” Vì từ “Arabe” trong ngôn

ngữ của họ nghĩa là “khô khan” “Về địa lý, nó là một cao nguyên mênh mông thình lình

dựng đứng lên tới 3000 thước ở cách Hồng Hải năm chục cây số[…]hạ thấp về phía Đông[…]bốn phía là cát trải ta khắp mấy trăm cây số[…] Bốn mươi năm tuyết đổ một lần[…] Ban đêm có thể lạnh tới 0◦C[ ] Ban ngày nắng cháy da ”

Ngoài Yemen, vùng Hejaz nằm dọc bờ biển đỏ, phía Tây bán đảo cuãng tương đối phát triển Vùng này từ xưa là cây cầu nối liền việc buôn bán giữa Địa Trung Hải với phương Đông Vì thế, ở đây từ sớm đã xuất hiện một số thành phố, trong đó quan trọng nhất là Mecca và Yathrip

Thánh địa Mecca

Ả

Rập và một trong những pháo đài còn đến ngày nay

Đến đầu thế kỉ VII, cư dân các thành phố này vẫn đang sống thành từng thành thị, bộ lạc, không thống nhất về chính trị Mỗi bộ lạc lại thờ và mang tên một ông tổ riêng mà họ coi mình là hậu duệ của ông tổ đó Chẳng hạn, tộc Banu – Ghassan cho rằng họ là hậu duệ của Ghassan Tuy nhiên, trong các bộ lạc đó, sự phân hoá giai cấp đã hết sức rõ rệt Tầng lớp quý tộc đã trở thành những kẻ có nhiều đặc quyền và của cải

Trung tâm Mecca có đền Kaaba nghĩa là kiến trúc vuông, có lẽ bắt nguồn từ từ “Cube” – “

Khối lập phương” thờ rất nhiều những ngẫu tượng thần linh của các bộ tộcvào thời tiền hồi

giáo Khi Hồi giáo lên ngôi thì nơi này trở thành một thánh địa nổi tiếng và chỉ còn tôn thờ Ala mà thôi Theo Hồi giáo chính thống thì điện được xây dựng lại khoảng 10 lần và đền Kaaba hiện tại là được xây ở lần thứ 10 do các thủ lĩnh hồi giáo (sau Môhamet ) xây dựng giữa những năm 681 đến 696 Điện dựng ở gần trung tâm một khu có tường và trụ quan (portique) bao quanh, khu đó gọi là Masjid Al - Haram Trong đền có 1 phiến đá đen linh thiêng khoảng 20cm được thờ cúng, được coi là biểu tượng thờ cúng chung của các bộ lạc Hằng năm có hàng ngàn tín đồ hồi giáo trở về hành hương nơi vùng đất linh thiêng này

Dân cư Ả Rập vốn gốc Semites, hậu duệ của họ đến khoảng thế kỉ thứ VII gọi là người Bedouins 5/6 dân cư của Ả Rập bấy giờ là người Bedouins và đa số họ là dân du mục Will

Durant từng viết: “Người Bedouins cho rằng sa mạc là của họ, nếu đi qua đi qua đó mà

không nộp tiền mãi lộ thì là kẻ ngoại nhân xâm nhập, như thế họ có ăn cắp của những người

đó thì chỉ là một cách thu thuế lương thiện mà thôi Họ khinh bỉ thị trấn vì ở đó phải tuân theo luật lệ, phải buôn bán, chứ không thể ăn cướp được; sa mạc tuy tàn nhẫn mà họ lại yêu

vì họ được tự do Khả ái mà lại khát khao, rộng rãi mà lại hà tiện, bất lương mà lại trung tín, người Bedouins dù nghèo đói tới đâu cũng vậy, hiên ngang nhìn đời, tự hào về dòng máu không pha của mình, vui vẻ mang dòng họ của mình.” Người Hi Lạp lại gọi tất cả dân chúng

trên bán đảo là “Sarakenoi” (Sarassin) có lẽ bắt nguồn từ một từ trong ngôn ngữ Ả Rập là

“Sharkiyum” (Phương Đông).

Nhà nước Ả Rập mãi đến thế kỉ VII mới được thành lập Qúa trình thành lập gắn liền với đạo Hồi (Islam hay Ixlam giáo) do Môhamet (còn đọc là Muhamat) truyền bá Theo ghi chép để

lại của cháu trai Môhamet thì ông có vẻ ngoài “trung bình, không cao, không thấp Nước da

trắng hồng hồng, mái tóc đẹp, dầy và láng, rũ xuống hai vai Râu rậm dài tới ngực… Nét mặt thật hiền từ, tới nỗi ai đã thấy một lần rồi thì không thể rời được nữa…Trước mặt Người, mọi người đều quên hết những nỗi đau khổ, rầu rĩ của mình”

Môhamet xuất thân từ một bộ lạc có thế lực ở Mecca nhưng sinh ra trong cảnh khốn cùng Năm 610, ông bắt đầu truyền bá đạo Hồi Năm 222, bị tầng lớp quý tộc Mecca hãm hại, ông cùng tín đồ chạy sang Yathrip Năm này, năm diễn ra sự kiện tháo chạy (Hitjira) được coi là

năm đầu tiên của kỉ nguyên Hồi giáo Yathrip sau cũng được đổi tên thành Medina (thành

phố của nhà tiên tri) Năm 630, Môhamet chiếm lại Mecca, từ đó thành này trở thánh thánh

địa của Hồi giáo Năm 632, Môhamet mất, từ đó thì các người kế thừa được gọi là “Calife” -

người kế thừa của nhà tiên tri, thay mặt thiên sứ - tức vừa là vua, vừa là giáo chủ Hồi giáo Các đời Calife đều thực thi chính sách xâm lược để truyền bá Hồi giáo ra bên ngoài

Đến thế kỉ X, đế quốc Ả Rập không duy trì được sự thống nhất nữa, thế lực ngày càng suy yếu Năm 1258, Bagda bị Mông Cổ chiếm, đế quốc Ả Rập rơi vào diệt vong

Tương truyền, chính Môhamet là người đã khuyến khích phát triển giáo dục, học thuật, tri

thức Ông nói: “Kẻ nào từ biệt gia đình để đi tìm hiểu thêm, mở mang tri thức, là kẻ đó đang

đi trên con đường của Thượng đế…và mực của nhà bác học còn linh thiêng hơn cả máu của người tử vì đạo.” Đó là một trong những nguyên nhân cho sự phát triển rực rỡ của nền văn

minh Ả Rập Là một trong những nền văn minh lớn của thế giới, tuy bị diệt vong nhưng đế quốc Ả Rập vẫn để lại những dấu ấn đậm nét của nó trong văn hoá thế giới như những mốc son của một thời hoàng kim chói lọi Điển hình như: văn học, chữ viết, nghệ thuật, toán học, thiên văn… nhưng dấu ấn lớn nhất của Ả Rập về văn hoá với thế giới còn trường tồn với thời gian vẫn là Hồi Giáo (Islam)

ĐẠO HỒI (ISLAM GIÁO)

Đạo Hồi theo tiếng Ảrập là Islam nghĩa là "phục tùng", về sau dân tộc Hồi ở Trung Quốc theo tôn giáo này nên ta quen gọi là Đạo Hồi

Đạo Hồi là một tôn giáo nhất thần tuyệt đối Đạo Hồi tôn thờ duy nhất Ala Tín đồ Hồi giáo tin rằng ngoài Ala không có vị thượng đế nào khác Tất cả những gì trên trời, dưới đất đều thuộc về Ala Ala đã dựng nên vòm trời mà không dùng cột, chế ngự được mặt trời, mặt trăng, tạo ra mặt đất rồi đặt trên đó đây là núi, kia là sông Ala cũng sinh ra loài người và biết linh hồn mỗi người ra sao Ala có một số thiên thần giúp việc, ghi chép những hành vi thiện

ác của mỗi người và làm sứ giả Ala tồn tại ở mọi nơi, là tất cả cái vô hình cũng là tất cả những cái hữu hình Ala không sinh nên không diệt, là điều duy nhất vĩnh hằng và tuyệt đối Còn Môhamet là người được Ala giao cho sứ mệnh truyền bá tôn giáo nên chỉ là sứ giả của Ala và là tiên tri của tín đồ Muhamat cũng công nhận rằng trước ông có nhiều vị tiên tri như Ađam, Nô-ê, Moise, Kitô nhưng ông là vị tiên tri cuối cùng và vĩ đại nhất

Đạo Hồi cũng tiếp thu nhiều quan niệm của các tôn giáo khác, nhất là của Đạo Do Thái như truyền thuyết về sáng tạo thế giới, thiên đường, địa ngục, cuộc phán xét cuối cùng thiên thần, quỷ Sa tăng Đạo Hồi còn bắt chước một số nghi thức và tục lệ của Đạo Do Thái như: trước khi cầu nguyện phải rửa mặt và tay chân, khi cầu nguyện phải hướng về thánh địa Mecca và phải phủ phục trán chạm đất; cấm ăn thịt heo, thịt chó, thịt các con vật chết vì bệnh, thịt đã cúng thần và cấm uống rượu

Đạo Hồi chỉ có một điều quan trọng không giống các tôn giáo khác là tuyệt đối không thờ ảnh tượng vì họ quan niệm rằng Ala tỏa khắp mọi nơi, không có một hình tượng nào có thể thể hiện được Ala Bởi vậy trong thành thất Hồi giáo chỉ trang trí bằng chữ Ả Rập chứ không

có tượng và tranh ảnh Chỉ riêng trong đền Kaaba ở Mecca có thờ một phiến đá đen từ xưa

để lại mà thôi

Về quan hệ gia đình, Đạo Hồi thừa nhận chế độ đa thê nhưng chỉ cho lấy nhiều nhất là 4 vợ Đàn ông Hồi giáo có thể lấy người theo Đạo Do Thái hoặc Đạo Kitô làm vợ nhưng không được cưới người theo đa thần giáo Tuy cho lấy nhiều vợ nhưng Đạo Hồi lại cấm việc lấy nàng hầu Riêng Môhamet thì ngoại lệ: ông có 10 vợ và 2 nàng hầu

Về nghĩa vụ của tín đồ, Đạo Hồi quy định:

1 Thừa nhận chỉ có Ala, không có vị thần nào khác, còn Muhamat là sứ giả của Ala và là vị tiên tri cuối cùng

2 Hàng ngày phải cầu nguyện 5 lần vào sáng, trưa, chiều, tối và đêm Thứ sáu hàng tuần thì phải đến thánh thất làm lễ 1 lần.

3 Mỗi năm đến tháng, Ramađan phải trai giới 1 tháng, tháng Ra ma đan là tháng 9 lịch Hồi, nhưng vì Môhamet thay đổi âm lịch cũ, bỏ tháng nhuận nên tháng Ra ma đan cứ lùi dần, không tương ứng với một thời gian cố định nào của dương lịch.

4 Phải nộp thuế cho Đạo Số thuế ấy dùng để xây cất thánh thất, bù đắp các khoản chi tiêu của chính quyền và bố thí cho người nghèo.

5 Trong suốt đời người, nếu có khả năng thì phải đi hành hương đến Kaaba, Mecca một lần

Kinh thánh của Đạo Hồi là kinh Koran, tiếng Ảrập viết là "Kuran", nghĩa là "bài đọc", "bài giảng", trong đó ghi lại những lời nói của Muhamat, nhưng theo tín đồ Hồi giáo, đó là những lời phán bảo của thánh Ala

Kinh Koran đề cập đến nhiều vấn đề thuộc nhiều lĩnh vực, do đó, đối với người Ả Rập, kinh Koran ngoài những nguyên tắc tôn giáo còn là một bản tổng hợp mọi tri thức khoa học, mọi nguyên tắc pháp luật và đạo đức Lúc đầu, ở Ả Rập chưa có pháp luật nào khác ngoài kinh Koran, về sau tuy đã đặt ra pháp luật nhưng vẫn lấy giáo lí của kinh Koan làm nguyên tắc

Tóm lại, "Hồi giáo là gì? ".Theo truyền thuyết, thiên thần, Gabrien đã hỏi Môhamet như

vậy Môhamet đáp:

Hồi giáo là tin vào Ala và vị tiên tri của ngài, đọc những kinh cầu nguyện đã chỉ định,

bố thí cho người nghèo, nhịn ăn vào tháng Ramađan và hành hương ở thánh địa

Cầu nguyện, bố thí, nhịn ăn và hành hương là 4 bổn phận của Hồi giáo Thêm lòng tin vào Ala và vị tiên tri nữa là thành năm cái trụ cột của Hồi giáo

Thời Môhamet, đạo Hồi chỉ mới truyền bá ở bán đảo Ả Rập Sau đó cùng với quá trình chinh phục của Ả Rập, đạo Hồi đã truyền bá khắp Tây Á, Trung Á, Bắc Phi và Tây Ban Nha Trong quá trình ấy, Đạo Hồi đã chia làm hai giáo phái chính là: phái Xumu và phái Shiite Ngày nay, đạo Hồi được truyền bá rộng rãi trên thế giới, đã thành quốc giáo của 24 nước như: Indonesia, Malaysia, Afganistan, Banglades, Pakixtan, Iran, Irac, các nước Ả Rập Thổ Nhĩ Kì, Xiri, Ai Cập, Libi, Angiêri, Marốc Là một trong ba tôn giáo lớn nhất thế giới

Ở Việt Nam, đạo Hồi cũng chiếm một phần không nhỏ trong đời sống tin thần của người Việt Hiện nay, ở Thành phố Hồ Chí Minh có rất nhiều thánh đường Islam Trong số đó, thánh đường lớn nhất là Masjid Jamia Al Musulman toạ lạc tại số 66, Đông Du, Quận 1 Đây

là một địa danh nổi tiếng không chi với tín đồ trong đạo mà còn với du khách trong và ngoài nước

Thánh đường Masjid Jamia Al Musulman

Thánh đường là một trong những công trình kiến trúc lịch sử lâu đời so với những thánh đường hiện có tại Việt Nam Nó không có vẻ tráng lệ, xa hoa của những thánh đường Islam khác ở Ả Rập nhưng nó là một trong những thánh đường có tính lịch sử mang đậm dấu ấn của bậc ông cha Muslim Ấn kiều xây dựng Thánh đường được xây vào năm 1935, từ ngay những ngày rối ren nhất của đất nước

Sultan Quaboos Grand nhà thờ hồi giáo chính của Oman - một trong các vương quốc thuộc tiểu A Rập thống nhất

thánh đường Masjid Jasmia Al Musulman

Phong cách kiến trúc này rất tinh xảo, tỉ mỉ trong từng hoạ tiết trang hoàng dù không cầu kỳ hoa mĩ như các thánh đường vùng Trung Cận Đông nhưng nó mang âm sắc riêng của kiến trúc dân tộc… Khoàng sân trước thánh đường là một điểm nhấn đặc biệt sáng sủa với những chậu cây cảnh, nhìn qua phía tay phải là hồ nước dành cho các tín đồ nam lấy nước tẩy rửa (Wudu)

Khu vực lấy nước dành cho nam tín đồ.

Nhìn vào bên trong ta có thể thấy nét kiến trúc nổi bật của các thánh đường hồi giáo Nét kiến trúc - lập phương, vuông và rộng rãi Nơi cầu nguyện chia ra hai khu vực chính cho nam tín đồ và nữ tín đồ tường được viền gạch men màu trắng dù không trang trí cầu kì lộng lẫy nhưng nó là một không gian tràn ngập sự linh thiêng dành cho các tín đồ gửi lòng mình về với đấng Ala tối cao

Một nét đặc sắc nữa của kiến trúc thánh đường này là biểu tượng hình một ngôi sao nằm trên mặt trăng khuyết Ngay từ khi bước vào, biểu tượng này đập thẳng vào mắt người

nhìn Theo truyền thuyết của Islam giáo: để tìm ra chân lý Môhamet đã một mình vào hang

sâu nhịn ăn trong 30 ngày để tập trung suy ngẫm Vào một đêm nọ, khi ông đang nằm như thế thì thấy thiên thần Gabrien đến đưa 5 lời khải thị của Ala Đấy là đêm 21 hồi lịch, trên miệng hang nơi Môhamet nằm có một ngôi sao nằm trên vành trăng khuyết Do đó, để tưởng

nhớ ngày khải thị đầu tiên tất cả các kiến trúc Islam đều có biểu tượng này Đây chỉ là một biểu tượng chứ không phải là vật thờ vì Islam giáo chỉ tôn thờ duy nhất mỗi Ala Ở thánh đường Masjid Jasmia Al Musulman, biểu tượng này có ở khắp nơi từ hàng rào, trên cổng, trên các hoạ tiết lớn nhỏ…

Do là thánh đường được người Ấn theo đạo Hồi thiết kế và một kỹ sư người Pháp xây dựng nên kiến trúc thánh đường là một sự pha trộn thú vị của văn hoá Đông Tây, vừa có nét

Ả Rập lại phảng phất nét kiến trúc Ấn Độ, lối xây dựng lại mang chút phong cách Châu Âu

và toàn cảnh lại hài hoà Kiến trúc vừa thanh nhã ở màu sắc, dáng điệu của những cột tháp cao lại vừa có nét hoa lệ sắc sảo của những đường viền phong cách Ấn trên các vòm mái Những khung cửa pha trộn giữa kiểu cửa truyền thống Ả Rập vừa có chút phong cách Pháp

Bốn cột trụ cao mang ý nghĩa lớn đại diện cho con số tuyệt vời của người Ả Rập, đồng thời cũng là Bốn phương của thánh đường Theo lời thầy quản lý ở thánh đường thì các thánh đường đều có bốn cột trụ cao ở bốn phía là bởi ngày xưa có tục lệ, khi đến giờ lễ thánh thì sẽ có người trèo lên những cột trụ cao này, bắc loa thông báo cho chúng giáo dân toàn vùng nghe mà đến hành lễ Ngày nay, tuy không còn phải sử dụng phương pháp này nữa nhưng lối kiến trúc này vẫn được giữ nguyên nhằm thể hiện sự tôn trọng những tập tục cổ xưa và sự sùng bái của giáo dân dành cho Ala tối cao

Cột trụ như thế này có ở 4 phía ở thánh đường, mang dáng dấp tao nhã yêu kiều, đặc trưng của xứ sở

“Ngàn lẻ một đêm”.

Bốn cột trụ còn thể hiện 4 trụ lớn trong Islam, 4 nguyên tắc chính, cầu nguyện, nhịn ăn, bố thí và hành hương

Đây là phòng nguyện dành cho nam ở thánh đường Cánh cửa giả chính giữa không phải

là vật thờ gì cả Nó đại diện cho con đường hướng tới quê hương hồi giáo – thánh địa Mecca Theo truyền thống thì khi cầu nguyện, người ta phải hướng tất cả về Ala, quay đầu về Mecca Và ở Việt Nam thì Mecca nằm phía Tây nên phải có cổng quay

về hướng Tây Ở hai bên cổng giả có 2 biểu tượng - chữ Ả Rập, cái bên phải là Ala, bên trái là Môhamet tất cả thánh đường hồi giáo chính thống đều tuân theo quy tắc này, không sai lệch

Thánh đường còn có tên khác là Masjid Catinat Điểm khác biệt so với các thánh đường khác cũng không chỉ về nguồn gốc, kiến trúc mà còn cả về thành phần giáo dân Do là một thánh đường Islam quốc tế nên giáo dân bao gồm nhiều thành phần: người Chăm, người

Mã Lai, người Mỹ, người Ấn, người Việt, người Ả Rập, người Úc…

Tuy là một thánh đường lâu đời, hơn 83 năm nhưng nó vẫn giữ cho mình một nét hoa

lệ nhưng dơn giản nhẹ nhàng không lẫn vào đâu được Tại đây diễn ra những buổi Solah