BÀI THU HOẠCH THỰC tế NGOÀI TRƯỜNG DU LỊCH 2 cần THƠ – côn đảo – tân lộc

Ở phía bên trên có 1 hàng rào kẽm rai, vào thời thực dân Pháp thì hàng rào này không có, nhưng đến thời Mỹ ngụy tại phòng giam số 3 đã xảy ra một cuộc vượt ngục, và sau cuộc vượt ngục ch

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ

KHOA KHOA HỌC VÀ XÃ HỘI NHÂN VĂN

BỘ MÔN LỊCH SỬ - ĐỊA LÍ - DU LỊCH



BÀI THU HOẠCH THỰC TẾ NGOÀI TRƯỜNG DU LỊCH 2

CẦN THƠ – CÔN ĐẢO – TÂN LỘC

Tên học phần: Thực tế ngoài trường - Du lịch 2

Mã học phần: XN 309

Cố vấn thực tế: Giảng viên Lý Mỷ Tiên,

Sinh viên thực hiện: Nguyễn Thị Thùy Dương

Mã số sinh viên: B1811106

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ

KHOA KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

BỘ MÔN LỊCH SỬ - ĐỊA LÍ - DU LỊCH

BÀI THU HOẠCH THỰC TẾ NGOÀI TRƯỜNG DU LỊCH 2

CẦN THƠ – CÔN ĐẢO – TÂN LỘC

Tên học phần: Thực tế ngoài trường - Du lịch 2

Mã học phần: XN309

Cố vấn thực tế: Giảng viên Lý Mỷ Tiên

Sinh viên thực hiện: Nguyễn Thị Thùy Dương

Mã số sinh viên: B1811106

LỜI MỞ ĐẦU

Vừa qua chúng em đã tham gia Chuyến thực tế ngoài trường du lịch 2 do Bộ môn Lịch

Sử - Địa Lí – Du Lịch tổ chức, đây là một chuyến đi vô cùng có ích cho sinh viên chúng

em Cảm ơn nhà trường và thầy cô bộ môn đã tạo điều kiện cho chúng em có cơ hội học tập, trãi nghiệm thực tế Chuyến đi đã giúp sinh viên có cái nhìn chính xác hơn về ngành nghề của mình, học hỏi được nhiều điều hay, biết thêm nhiều đều mới mẻ có ích cho công việc sau này Cảm ơn lãnh đạo trường đại học Cần Thơ đã tạo điều kiện, cảm ơn Giảng viên Lê Thị Mỹ Tiên ( trưởng đoàn) cùng các thầy cô Khoa Khoa Học Xã Hội và Nhân Van đã luôn đi theo dẫn dắt chúng em trong suốt qua trình đi thực tế, tiếp theo nhiều kiến thức cho chúng em Cảm ơn công ty TOURIFI đã tổ chức tour du lịch này, cảm ơn sự chu đáo của các anh Hướng dẫn viên, bác tài xế Chân thành cảm ơn đoàn !

MỤC LỤC Trang

Lời nói đầu 3

1 Lịch trình chuyến thực tế ngoài trường 5

2 Sơ đồ tuyến điểm du lịch trong chuyến thực tế ngoài trường 8

3 Các điểm du lịch thực tế ngoài trường 10

3.1 Chùa Núi Một 10

3.2 Miếu bà Phi Yến 10

3.3 Cụm Di tích nhà tù Côn Đảo 11

3.4 Bảo tàng Côn Đảo 19

3.5 Nghĩa trang Hàng Dương 20

3.6 Nữ Anh hùng Võ Thị Sáu, cuộc đời và sự nghiệp CM của chị 22

3.7 Vườn Quốc Gia Côn Đảo 23

3.8 Miếu Cậu 24

3.9 Bãi Đầm Trầu 26

3.10 Cơ sở Ngọc Trai 26

3.11 Vườn mận Mười Hai 27

3.12 Nhà cổ họ Trần 28

3.13 Vườn nho thân gỗ thầy Thống 29

3.14 Đình Thần Tân Lộc 30

3.15 Rượu mận Sáu Tia 31

3.16 Vườn dừa Tân Lộc 33

3.17 Cơ sở làm Mắm Út Anh 33

4 Ưu Khuyết Điểm Chuyến Thực Tế 2 Khóa 44 35

1 LỊCH TRÌNH CHUYẾN THỰC TẾ NGOÀI TRƯỜNG

Ngày 1

1h45 Xe xuất phát tại hội trường rùa Đi đường Nam Sông Hậu đến cảng Trần

Đề tại tỉnh Sóc Trăng

4h đoàn khai báo y tế, làm thủ tục lên tàu

5h tàu Superdong khởi hành đi Côn Đảo

7h15 tàu cập bến tại cảng tàu Côn Đảo

8h10 lên xe đến khách sạn, trên đường đi nghe thuyết minh bãi Nhát, đảo cát, cây bàng, đỉnh tình yêu,…

8h đến khách sạn Côn Sơn Blue Sea, làm thủ tục nhận phòng, để đồ tại khách sạn sau đó ăn sáng tại nhà hàng Vị Biển

9h20 khởi hành tham quan Chùa núi Một hay còn gọi là Vân Sơn Tự, đây là ngôi chùa được xây dựng vào thời Mỹ ngụy bởi những người chiến sĩ bị giam giữ tại Côn Đảo Để lên đến được chùa quý khách sẽ vượt qua 200 bậc thang đá

10h20 tham quan miếu bà Phi Yến còn gọi là An Sơn Miếu (cách chùa Núi Một 600k), nơi đây thờ bà Phi Yến – thứ phi của vua Gia Long, một người phụ nữ tài sắc vẹn toàn và giàu lòng yêu nước nhưng số phận hẩm hiu

11h20 Đoàn ăn trưa tại nhà hàng HQ Restaurant

13h Trở về khách sạn nghỉ ngơi

14h khởi hành tham quan nhà Chúa Đảo, trại giam Phú Hải, Hầm xây lúa, Chuồng cọp kiểu Pháp, nhà giam tắm nắng, chuồng cọp kiểu Mỹ, Trại giam Phú Bình, nhà bảo tàng Côn Đảo,….nghe HDV tại điểm thuyết minh về những cực hình mà ông cha ta đã chịu dưới tay bọn Mỹ ngụy

17h30 Đoàn đến tham quan nghĩa trang Hàng Dương, dâng hương các anh hùng liệt sĩ, tham quan và dâng hương mộ của Nữ Anh hùng liệt sĩ Võ Thị Sáu, nghe HDV tại điểm thuyết mình về nghĩa trang Hàng Dương, cuộc đời và sự nghiệp đấu tranh cách mạng của chị Võ Thị Sáu

18h30 ăn tối sau đó về khách sạn nghĩ ngơ, tự dọ tham quan Côn Đảo về đêm Ngày 2:

6h ăn sáng buffet tại khách sạn

7h chơi teambuilding tại bãi biển

9htắm biển tự do

12h Đoàn ăn trưa tại nhà hàng HQ, sau đó khởi hành đi tham quan

13h đến tham quan vườn QG Côn Đảo

16h về phòng nghỉ ngơi, chuẩn bị tham gia chương trình Gala diner

18h Đoàn ăn tối tại nhà hàng và tham gia Gala diner “ TOGETHER WE CAN” Cùng xem lại chuyến hành trình, những khoảnh khắc mà cả đoàn trãi qua cùng nhau, tham gia các Game show vô cùng hấp dẫn, thi tài năng, thi Hướng dẫn viên giỏi, đốt nến tri ân và cảm ơn các thầy cô Kết thúc Gala đoàn trở về khách sạn nghĩ ngơi

Ngày 3:

6h ăn sáng buffet tại khách sạn

8h Làm thủ tục trả phòng khách sạn, tiếp tục chương trình tham quan, ghé điểm chụp hình lưu niệm

9h Tham quan miếu Cậu, hoàng tử Hội An hay còn gọi là Hoàng tử Cải – con trai của bà Phi Yến và vua Gia Long.Tham quan bãi bãi Đầm Trầu, một bãi biển độc nhất tại Côn Đảo khi nó tọa lạc gần một sân bay, đoàn có thể vừa ngấm biển vừa check in bắt trọn những khoảnh khắc khi máy bay chuẩn bị hạ cánh

11h30 ăn cơm trưa tại nhà hàng Du Thuyền Côn Đảo

12h ra bến tàu làm thủ tục lên tàu trở về Sóc Trăng

13h tàu khởi hành từ Côn Đảo về Trần Đề

14h30 đến cảng Trần Đề sau đó lên xe khởi hành tham quan chùa Dơi, nghe thuyết minh về chùa Dơi cũng như văn hóa của người dân giản dị nơi đây

18h ghé nhà hàng chùa Dơi ăn chiều sau đó khởi hành về Cần Thơ

Ngày 4:

6h sáng tập trung tại trường đi Cù lao Tân Lộc

9h đến vườn dừa Tân Lộc, thưởng thức nước dừa thỏa thích Tham quan đình Thần Tân Lộc, rượu 6 Tia, vườn ổi cô Điệp

11h30 đoàn ăn trưa tại vườn ổi cô Điệp, thưởng thức đặc sản gỏi ổi cùng nhiều món ngon khác Đoàn nghỉ ngơi tại chổ

13h đoàn tham quan tại vườn nho Thầy Thống, cùng chiêm ngưỡng cây sầu riêng

cổ thụ Tham quan vườn mận Mười Hai, nhà cổ họ Trần

16h Đoàn đến tham quan và thưởng thức đặc sản được làm từ cá Tra, đặc sản thương hiệu của Cù Lao Cá Đoàn ăn bữa chiều và thưởng thức đờn ca tài tử

17h30 Đoàn chở về Cần Thơ và kết thúc chuyến hành trình thực tế

2 SƠ ĐỒ TUYẾN ĐIỂM THỰC TẾ 2 KHÓA 44.

Cơ sở làm

mắm Út Anh

Vườn nho thầy Thống

Rượu mận Sáu Tia

Vườn ổi cô Điệp

Vườn Dừa Tân Lộc

Nhà cổ họ Trần

Đình Thần Tân Lộc

Vườn mận Mười Hai

CẢNG TRẦN ĐỀ

CÙ LAO TÂN LỘC

SÓC TRĂNG

CẦN THƠ

Bãi Đầm Trầu

Miếu Hoàng

Tử Cải

An Sơn Miếu

Chùa Núi Một

VQG Côn Đảo

QL

91C

QL 91C

QL 91C

CHÚ THÍCH :

Điểm tham quan

Thành phố, tỉnh, địa danh Côn Đảo

Tuyến đường

bộ chính Tuyến đường biển chính Tuyến đường sông

Tuyến đường bộ các điểm tham quan

3.CÁC ĐIỂM ĐẾN DU LỊCH TRONG CHUYẾN THỰC TẾ NGOÀI TRƯỜNG

3.1 Chùa Núi Một

Côn Đảo là một điểm đến nổi tiếng với các điểm du lịch tâm linh và đầu tiên phải

kể đến đó chính là Chùa Núi Một Được mệnh danh là ngôi chùa duy nhất tại Côn Đảo,

du khách đên chùa Núi Một không chỉ để cầu bình an, sức khỏe,… mà còn được ngắm nhìn toàn cảnh Côn Đảo từ trên núi cao Chùa Núi Một hay còn gọi là An Sơn Tự tọa lạc trên núi Một, huyện Côn Đảo với tổng diện tích là 19.434 m2 Được xây dựng vào năm 1964 với mục đích phục vụ cho các tay sai, binh lính là người Vệt làm việc trên đảo Ngoài ra còn để mị dân, trá hình che mắt dự luận về tội ác của chế độ Mỹ ngụy và bọn tay sai của chúng

Được công nhận là di tích lịch sử văn hóa và danh thắng cấp tỉnh, Chùa còn được xem là một thắng cảnh tuyệt đẹp của Côn Đảo Chùa chủ yếu là thờ Phật và Bồ Tát, tứ hướng là phong cảnh hữu tình Hướng Đông là vịnh Côn Sơn với một màu nước biển xanh ngất, nơi đây ta có thể ngắm nhìn những hòn nhỏ lân cận từ xa, hướng Bắc là cánh đồng Sen của hồ nước ngọt An Hải và sau lưng chùa là những ngọn núi xanh trãi dài sừng sửng

Để lên đến được chùa, khách du lịch sẽ leo lên vượt qua 200 bậc thang đá, vẽ tĩnh lặng và kiến trúc của ngôi chùa sẽ làm ta cảm giác thanh tịnh và nhẹ nhàng Nơi đây có tượng Quang Âm cao 2m đứng trên tòa sen được trạm trổ từ những cây gỗ lớn, ngoài ra còn có các tượng phật, Gác chuông, miếu Địa Tạng, Miếu Sơn Thần, Nhà Tổ,…Nơi đây còn là nơi cư ngụ của những chú khỉ thông minh nghịch ngượm

Du khách đến viếng chùa ngoài đốt nhang khấn nguyện cầu phước thì cũng đừng

bỏ lở những khoảnh khắc lưu lại nhưng kỉ niệm nơi đây, sẽ tuyệt với cho một bức ảnh cùng người thân và gia đình trước phong cảnh tuyệt thế này Sau gian chính là gian nhà nghỉ trưa cho khách, mọi người có thể đến đây ngồi nghỉ ngơi, thưởng thức chè và nước giải khác miễn phí Ngoài ra khách du lịch thành tâm có thể xin lộc bình an mang về

3.2 Miếu bà Phi Yến

Miếu bà Phi Yến hay còn gọi là An Sơn miếu, nằm cách chùa Núi Một 600km Đây là một ngôi miếu linh thiêng, thờ bà Phi Yến – thứ Phi của vua Gia Long, tên tục

của bà Lê Thị Răm Đến đây khách du lịch sẽ được nghe kể về cuộc đời bi thương của

bà, một người con gái tài sắc vẹn toàn

Về sự tích và cuộc đời của bà Phi Yến thì khi vua Gia Long trốn chạy quân Tây Sơn, ông đã ở tại Côn Đảo Với tình hình chiến sự thất bại liên tục, ông có ý định đưa Hoàng Tử Hội An cùng Bá Đa Lộc sang Pháp làm con tin với mong muốn xin viện binh

để đánh đuổi quân Tây Sơn Bà Phi Yến ngỏ lời khuyê Nguyễn Ánh: “Việc đánh nhau với quân Tây Sơn là chuyện trong nhà, thiếp nghĩ chúa công không nên nhờ vả ngoại bang, nếu thắng được quân Tây Sơn thì chẳng vẻ vang gì mà e còn lắm điều rối rắm về sau…” Vì lời khuyên ấy Nguyễn Ánh nổi giận cho rằng bà có ẩn ý thông đồng với quân Tây Sơn ra lệnh giam bà tại một hang đá trên hòn đảo hoang vắng (hòn Bà ngày nay) Sau đó được tin quân Tây Sơn đã đuổi đến, ông cùng đoàn tùy tùng xuống thuyền bỏ chạy, khi đó Hoàng Tử Cải còn nhỏ khóc đòi mẹ không chịu theo, trong lúc tức giận Nguyễn Ánh đã ném con xuống biển, xác trôi tấp vào làng Cỏ Ống – nơi đặt miếu thờ cậu ngày nay

Sau khi bà được người dân nơi đây giải thoát, hai con vật là Vượn Bạch và Hắc

Hổ đưa đến làng Cỏ Óng, nơi có mộ con trai bà Đến ngày hội chay tế lễ tại làng An Hải tháng 10 năm 1785, người dân đến rước bà tham dự Đêm đó có một tên đồ tể tên là Biện Thi trong thấy nhan sắc của bà thì giở trò sàm sỡ, cũng trong đêm đó bà treo cổ tự

tử để được vẹn toàn danh tiết

Sau khi bà mất thì người dân nơi đây đã lập miếu thờ được gọi là miếu Bà Phi Yến, đến năm 1981 ngôi miếu được người dân trên đảo trùng tu lại và thờ cúng đến ngày hôm nay Đối với người dân trên đảo đây là một ngôi miếu linh thiêng, phù hộ và bảo

hộ cho bà con trên đảo

3.3 Cụm di tích nhà tù Côn Đảo:

3.3.1 Nhà Chúa Đảo

Hay còn được gọi là Dinh ông lớn, Dinh tỉnh trưởng, được hình thành khoảng thời gian 1862 – 1876, là nơi ngự trị của 53 đời chúa đảo gồm 39 chúa đảo thời thực dân Pháp và 14 chúa đảo thời đế quốc Mỹ qua 113 năm Đây là cơ quan đầu não của hệ thống nhà tù, tất cả điều dưới quyền điều khiển của chúa đảo Nhà chú đảo là nơi xuất phát những mệnh lệnh, những thủ đoạn nhằm tra tấn đày ải các chiến sĩ chính trị - được

mệnh danh là “Địa ngục trần gian” điển hình cho sự tàn bạo nơi đây là Chúa Đảo Nguyễn Văn Vệ ( Chúa Đảo thời Mỹ - ngụy) với sự kiện chùa Cọp làm chấn động cả thế giới Nhà Chúa Đảo còn là nơi thể hiện sự đối lập của cuộc sống xa hoa của chúa đảo và sự cực khổ của những người tù, hàng chục người tù phải lao động khổ sai và phục dịch tất

cả những sinh hoạt của Chúa đảo Đây còn là nơi đầu tiên được thành lập chính quyền cách mạng ở Côn Đảo năm 1945

Sau khi Côn Đảo được giải phóng, nhà Chúa đảo được sử dụng làm phòng chứng bày Khu di tích Côn Đảo Phòng chưng bày với nhiều hiện vật và hình ảnh có giá trị, là bằng chứng cho những tội ác của bọn thực dân và đế quốc Ngày 10/5/2012 Thủ Tướng chính phủ ra quyết định công nhận nhà Chúa Đảo là Di tích Đặc biệt Quốc gia

3.3.2 Trại giam Phú Hải

Trại giam Phú Hải là một trong những hệ thống biệt giam do Thực dân Pháp lập nên, nơi đây đã giam cầm rất nhiều cán bộ cách mạng của Việt Nam ta Nằm ở trung tâm thị trấn Côn Đảo, trại giam Phú Hải được xem là trại giam cổ nhất được Pháp xây đầu tiên tại Côn Đảo vào năm 1862 Vào thời thực dân Pháp, lúc đầu trại Phú Hải có tên

là “banh mồ”, theo tiếng Pháp “ banh” có nghĩa là trại giam và có 1 nghĩa bóng ở đây là địa ngục trần gian, nhưng đến thời Mỹ ngụy với âm mưu là xáo trộn liên lạc của những người tù thì chúng đã cho đổi rất nhiều tên gọi và tên gọi cuối cùng là trại Phú Hải

Gồm 10 phòng giam tập thể nằm đối diện nhau (mỗi bên là 5 phòng và cấu trúc

là tương tự, trong đó có 1 phòng tử hình), 20 hầm đá biệt giam, 2 hầm xay lúa và 1 khu đập đá Trong khuôn viên trại có đầy đủ các công trình phục vụ đời sống tinh thần cho

tù nhân như: câu lạc bộ, nhà bếp, nhà ăn, nhà hớt tóc, giếng nước, nhà kho, văn phòng, giảng đường, bệnh xá, nhà thờ Tuy nhiên, tất cả đều được dựng lên để đối phó với các đoàn giám sát về nhân quyền của quốc tế và đánh lừa dư luận

Nơi đây chủ yếu giam giữ tù chính trị, thời kháng chiến chống Pháp, dãy khám trên trái ( 6 7 8 9 10) được sử dụng làm khu biệt lập để giam giữ các phần tử được cho

là nguy hiểm Hiện nay phòng số 6 được chọn là nơi tham quan điển hình tại trại Phú Hải, nơi đây được mệnh danh là “ phòng chết điển hình của trại giam” do nơi đây số lượng tù nhân hy sinh tại phòng giam rất là nhiều Phòng giam chứa được khoảng từ 80 đến 100 tù nhân nhưng đến thời Mỹ ngụy thì lúc cao điểm nhất có thể giam đến 200

người tù, các tù nhân phải năm bệch dưới nền si măng Bình thường các tù nhân có thể

tự do đi lại và đi tiểu tiện vào bức tường bên trong, nhưng khi trong đất liền có biến động hay có bất kì một cuộc vượt ngục nào thì tù nhân sẽ bị cồng xiềng lại và phải đi vệ sinh tại chổ vào một cái thùng gỗ Những người tù muốn đi vệ sinh phải nhờ các bạn tù chuyền cái thùng gỗ, và khi thùng gỗ đã đầy thì chuyền như thế phân và nước tiểu sẽ đổ lên người lên mình các tù nhân Tại nhà tù Côn Đảo lúc bấy giờ có hai căn bệnh tàn lan

mà không có thuốc điều trị, thứ nhất là bệnh sốt rét và thứ hai là bệnh kiết lị do tình trạng vệ sinh tồi tệ Ở phía bên trên có 1 hàng rào kẽm rai, vào thời thực dân Pháp thì hàng rào này không có, nhưng đến thời Mỹ ngụy tại phòng giam số 3 đã xảy ra một cuộc vượt ngục, và sau cuộc vượt ngục chúng đã cho dăng kiểm rai tại tất cả các phòng giam

Trong hệ thống phòng giam thì phòng giam số 3 được xem là phòng giam của các tử tù và tại đây đã xảy ra một cuộc vượt ngục làm chấn động hệ thống nhà tù của địch Vào đêm 12/10/1966 có 3 tử tù đó là chiến sỉ biệt động Lê Văn Việt, chiến sỉ đặc công Lê Văn Dẫu, sinh viên yêu nước Lê Hồng Tư, 3 tử tù đã dũng cảm công kênh nhau chổ mấy ngói kháng tử tù vượt ra bên ngoài Nhưng rất tiếc khi 3 tử tù đã vượt ra bên ngoài do trên đảo không có dân thường sinh sống nên không có được sự che chở cũng như giúp đở của những người dân, diện tích trên đảo rất nhỏ nên chỉ 10 ngày sau đó 3

tử tù đã lần lượt bị bắt lại Sau khi bị bắt lại thì vào thời điểm đó bác Lê Văn Việt còn một vết thương cũ ở bụng và dưới những đòn tra tấn dã man của địch bác đã hy sinh tại nhà tù Côn Đảo, còn 2 tử tù còn lại bị đưa về khu Xà lim giam cầm vô thời hạn đến ngày Côn Đảo hoàn toàn giải phóng

3.3.3 Hầm xay lúa

Hầm xay lúa tại trại giam Phú Hải được xem là “ nhà tù trong nhà tù, địa ngục trong địa ngục”, bởi vì trong Hầm xay lúa ngoài việc phải lao động khổ sai, các tù nhân còn phải hứng chịu những đòn tra tấn dã mang Sở dĩ thực dân Pháp gọi một căn phòng trên mặt đất là hầm vì căn phòng này sẽ bịt kính, không có cánh cửa thông gió như hiện nay, bên trên còn giăng một lớp trần bằng vải đen mục đích là ngăn ánh sáng vào bên trong và bụi thóc bay ra ngoài, do đó tù nhân lao động khổ sai ở đây sẽ mắc hai căn bệnh

là lao phổi và mờ mắt

Ở bên trong hầm thực dân cho bố trí 5 cối xây lúa được làm bằng vỏ thùng rượu vang, sau đó cưa đôi ra lèn đất sét vào bên trong nên rất là nặng và trung bình là bốn

đến sau người mới kéo nổi, ngoài ra dưới chân người tù còn phải kéo lê một quả tạ nặng

từ 3 – 7 kg Điều khiển trong hầm xay lúa chúng gọi là “ cặp rằng”, thủ đoạn của địch

là “ dùng tù trị tù”, các tù nhân ở Hầm xay lúa còn phải chịu cảnh áp bức của những “ cặp rằng” đây là những tay lưa manh loại anh chị được cai ngục chỉ định, những tên này sẽ không phải làm việc do đó sẽ dồn tất cả những công việc cho những người tù khác, do vậy các tù nhân ở hầm xây lúa vô cùng hung bạo và thỉnh thoảng họ sẽ nổi dậy đập chết tên “cặp rằng”

Sau khi bác Tôn bị đưa vào Hầm xay lúa, địch chỉ định bác là “ cặp rằng” chính với ý đồ của chúng là mượn tay các tên tù thượng phạm giết bác, và sau khi bác làm “ cặp rằng” chính thì bác đã cải tạo được chế độ tại hầm xay lúa Bác đã phân công công việc nơi đây thành một chế độ phồ hợp, tất cả mọi người đều làm việc kể cả bác, bác còn tổ chức nhiều lớp học văn hóa vào buổi tối để giáo dục và cảm hóa những người tù thượng phạm Từ đó những người tù bớt hung hãng hơn, biết đọc biết viết, biết gữi thư cho người thân ở đất liền, sau ngày một số người sau khi ra tù đã giác ngộ và tham gia vào cách mạng

Đến thời Mỹ ngụy chúng cho mở những cánh cửa thông gió và đổi thành bệnh

xá, nhưng thật chất cũng chỉ là mị dân trá hình Mục đích của chúng là muốn mua chuộc

dụ dỗ người tù tố cộng ly khai đảng trước khi chết, ở đây như một nhà xác người tù chỉ nằm chờ chết chứ không phải trị bệnh

3.3.4 Khu Xà Lim và khu đập đá khổ sai

Khu Xà Lim: gồm 20 khu hầm đá Cai ngục sử dụng những xà lim này để giam biệt lập những người tù bị ghép vào thành phần nguy hiểm, chống đối hay những người vượt ngục bị bắt lại Những tù nhân này bị cùm chân 24/24 Trong 10 ngày đầu bị phạt

ở xà lim người tù phải ăn cơm nhạt, uống nước lã (mặc dù thức ăn ở nhà tù Côn Đảo chỉ

là khô, tương, mắm để lâu ngày bị mục đắng, ôi chua ) Hầm cao 2m được xây bằng

đã có hình vòm, mùa đông hơi đá toả ra lạnh thấu xương, mùa hè nắng nóng ngột ngạt Cửa xà lim bằng sắt dày, lúc đóng cửa tiếng “rầm” to như tra tấn, chỉ được hé vội một chút khi cai ngục mang cơm đến, hay dội cho một thùng nước vào buổi sáng cuối tuần (gọi là được tắm) Người tù tại đây nếu ra khỏi khu này cũng thân tàn ma dại

Khu đập đá: Những người tù nào nguy hiểm có thành tích từ trong đất liền đưa

ra, địch sợ là nếu để họ lao động khổ sai cùng các tù nhân khác ở bên ngoài thì họ sẽ vượt ngục nên mới đưa họ đến khu đập đá làm khổ sai Đá được khai thác từ núi Chúa đưa về đây, những tảng đá to chúng bắt tù nhân đập nhỏ dùng để xây dựng các công trình trên đảo Đây không phải là công việc nặng nhọc nhất tại nhà tù Côn Đảo nhưng những người làm khổ sai ở đây là những sỉ phu yêu nước nên đối với họ khổ sai đập đá

đã một công việc nặng nhọc Ông Phan Chu Trinh khi đập đá khổ sai ở đây đã sáng tác bài thơ đập đá Côn Lôn để thể hiện tinh thần lạc quan của người chiến sĩ

Ở đây địch sẽ tra tấn người dân theo mùa, mùa nắng nóng địch sẽ bỏ trống 1 số phòng sau đó dồn tù nhân lại, bình thường một phòng chỉ giam từ 5 - 6 người nhưng vào mùa nắng nóng địch sẽ giam từ 8 – 10 người Ở phía bên trên sẽ bố trí vôi và nước sẵn, khi trời nắng nóng địch dội vôi bột rồi dội nước xuống, khi vôi gập nước sôi lên làm cho

da thịt người tù bị lở loét và bỏng rộp Mùa mưa cũng một phòng giam thế này nhưng địch sẽ tách người tù ra, mỗi phòng chỉ còn giam 1 đến 2 người tù, cộng với không khí lạnh bên trên, địch cho dội nước liên tục làm cho căn phòng lúc nào cũng ẩm ướt, không lúc nào được khô ráo, và sáng ra khi cai ngục mở cửa đã thấy người tù chết cóng từ lúc nào Điều khủng khiếp nhất là khi người tù bị giam ở đây không có phút giây nào tự do, khi người tù muốn đi vệ sinh phải xin phép cái ngục đang đi phía trên, hay chỉ cần một tiếng thở dài hay 1 cử động bất thường khi địch đi phía bên trên thấy lập tức lấy xào ngọn bịt đầu chọc xuống người tù, những cây xào nhọn như thế đã làm cho người tù toét

đầu rách lưng Tù nhân bị giam giữ ở đây lúc nào cũng có thể bị đánh, tối uống rượu say địch lôi tù ra đánh để giải sầu, khi cấp trên khen thưởng lôi tù ra đánh để khao nhau, khi cấp trên quở trách với tâm trạng bực dộc cũng sẽ lôi tù ra đánh để mà trả thù

Chuồng Cọp kiểu Pháp không chỉ giam giữ nam tù mà còn giam giữ nữ tù, nữ tù cũng phải chịu những đòn tra tấn như nam tù, nhưng ngoài ra địch còn dựa vào đặc điểm sinh lý của phụ nữ nên địch không cho các chị tắm giặc, không cho đổ thùng vệ sinh và không cho ăn rau trong nhiều tháng Khi các chị bị chuyển từ đất liền ra có mang theo

đồ dùng để phục vụ cho nhu cầu sinh hoạt của mình nhưng ra đến Côn Đảo tất cả đồ dụng của các chị đều bị tịch thu hết và chỉ có một bộ quần áo Khi đến ngày đến tháng của phụ nữ các chị phải xé các quần áo của mình ra để sữ dụng và lấy nước tiểu để giặc phơi khô để còn sữ dụng những lần tiếp theo Chính tình trạng vệ sinh tồi tệ và sự tra tấn tàn bạo của địch nên khi trở về đất liền, trở về cuộc sống đời thường các cô các chị

đã mất thiêng chức làm mẹ Thức ăn của các chị thì địch cố tình để cát trấu lẫn vào gạo

ăn không được, các chị đã đổ nước vào cho cát lấn xuống, trấu nổi lên để các chị lấy cơm mà ăn Khi địch biết điều này địch đã đưa cơm vào trước và khi nào ăn xong địch mới đưa nước vào sau Và bất chấp chế độ tàn độc của nhà tù Côn Đảo các chị đã liên kết đấu tranh, đấu tranh từ thấp đến cao, từ đòi trả đồ dùng, đòi được tắm giặc, đòi đổ thùng vệ sinh, cao hơn là tuyệt thực và đỉnh điểm lúc bấy giờ là mổ bụng Nhiều tù nhân

đã hy sinh với hình thức đấu tranh mổ bụng này và họ chấp nhận hy sinh để những người bạn tù còn lại có cơ hội sống sót và tiếp tục đấu tranh

3.3.7 Trại Giam Phú Bình và Chuồng Cọp kiểu Mỹ

Trại giam Phú Bình được xây dựng vào năm 1971 đến năm 1973 thường được gọi là Trại 7, tổng diện tích là 25.788 m2 được xây dựng hoàn toàn bằng xi măng gồm

384 phòng giam, chia thành 4 khu lớn: AB, CD, EF, GH Trong mỗi khu lớn được chia thành 2 khu nhỏ có 48 phòng chia thành 2 dãy Trại Phú Bình do Mỹ ngụy xây dựng và khá là sơ sài, nơi đây còn được mệnh danh là Chuồng Cọp kiểu Mỹ.Ở phía bên ngoài chỉ có một hàng rào kẽm rai đơn giản và cho xây những công trình mị dân trá hình đặt phía trước trại, có kho lương thực thực phẩm, có nhà bếp và trạm xá còn trại giam ẩn sâu bên trong

Sở dĩ gọi là Chuồng Cọp kiểu Mỹ vì phía bên trên vẫn có kẽm rai nhưng không

có lối đi ở bênh trên mà thay vào đó là mái tôn si măng rất là thấp để vào mùa nắng nóng nắng sẽ hắc xuống và dội vào người tù Do không có bệ xi măng cho người tù nằm nên

tù nhân nằm trực tiếp xuống nền nhà, không khí ẩm ướt và khí đất xông lên khi trời về khuya, Mỹ ngụy đã lợi dụng yếu tố thời tiết để đàn áp con người Ở đây ngươi tù cũng

đi vệ sinh vào thùng gỗ và địt không cho đổ thùng vệ sinh, lúc cao điểm nhất có thể lên đến 53 ngày người tù không được đổ thùng vệ sinh đó Lâu ngày phân và nước tiểu sẽ tràn ra phía bên ngoài và sẽ bê bếch lên người của những tù nhân trong một căn phòng chưa đầy 5 m2, tình trạng vệ sinh rất tồi tệ, những lúc như vậy các bác mới cởi áo ra đẩy bớt phân ra ngoài để có chổ nằm Lợi dụng lúc giữ trưa nắng nóng, mùi ô uế xông lên địch còn áp dụng một hình thức tra tấn nữa đó là tra tấn bằng âm thanh bằng cách dập cửa lại, khi các âm thanh này dội vào đầu vào ngực người tù thì có một số người tù không chịu đựng nổi thậm chí là phát điên lên Phía bên trong cũng không có ổ khóa cồng để cồng chân tù nhân lại để tù nhân ở bên trong có cảm thấy oi bức, chật hẹp và ngột ngạt lúc đó họ sẽ công kênh nhau nhìn ra khoảng đất trống ở phía trước rất rộng rãi

và thoáng mát, họ sẽ khao khát sự tự do và địch lợi dụng điều này để làm nhục ý chí của người tù

Lúc bấy giờ ở nhà tù có một căn bệnh rất là nổi tiếng đó là bệnh đen chân, bệnh này là do thiếu chất đạm và chất rau xanh, nếu căn bệnh này lên quá đầu gối thì người

tù sẽ chết Chính vì thế khi người tù vô tình bắt được một con vật nào, một con chuột non, một con cào cào, châu chấu thì họ sẽ bắt ăn sống, có thức ăn này vết đen chân sẽ đẩy xuống rất là nhanh Hoặc khi người tù ra bên ngoài lao động khổ sai hoặc ra bên ngoài tắm thì họ tranh thủ bức những cọng cỏ, nếu địch nhìn thấy sẽ đạp người tù xuống

và nói rằng “ đây là cỏ quốc gia, không chào cờ quốc gia thì không được ăn cỏ” Ở trước

mỗi khu đều có một giếng nước cho tù nhân tắm, nhưng mỗi lần tù nhân tắm phải chịu cảnh vừa tắm nước vừa tắm roi

Trại Phú Bình cũng là nơi nổi dậy dành lấy chính quyền đầu tiên vào khoảng 1h sáng ngày 1/5/1975 Chiều ngày 29/4 khi nghe tin này thì cố vấn Mỹ cùng Chúa Đảo bỏ chạy và khi Sài Gòn giải phóng ngày 30/4/1975 thì cai ngục trật từ cùng tay chân của

Mỹ đã bỏ chạy theo Lúc này trên đảo có một linh mục tên là Phạm Gia Thụy ông đã vận động các giáo dân ở đảo lại để bàn cách giải phóng lực lượng tù chính trị và ông đã vận động được Đại úy Kiều Văn Dậu cùng với 49 binh sỉ bảo an Để chứng thực thông tin này các người tù chính trị đã mượn một chiếc radio cũng như cho người ra bên ngoài

để nắm tình hình Các đồng chí đã hồi hộp lắng nghe bản tin cuối ngày của Đài tiếng nói Việt Nam phát tin là Dương Văn Minh đã đầu hàng, Sài Gòn đã hoàn toàn được giải phóng Chớp lấy thời cơ, các chiến sĩ đã thu chùm chìa khóa tại khu H và quyết định là nổi dậy dành lấy chính quyền vào khoảng 1h sáng ngày 1/5 Đến khoảng 3h sáng thì 4 khu của trại Phú Bình đã lần lượt được giải phóng, sau đó lực lượng tù chính trị chia ra thành nhiều nhóm nhỏ tiến về thị trấn giải phóng cho tất cả các trại giam còn lại, nơi cuối cùng được giải phóng trên Côn Đảo là di tích biệt lập Chuồng Bò vào khoảng 8h sáng ngày 1/5/1975

Sau khi địch rút bỏ chạy đã phá bỏ hết các đường dây liên lạc đến đất liền, với sự

nổ lực của những người tù chính trị thì vào chiều ngày 2/5 đài vô tuyến điện đã hoạt động trở lại Khi đó đồng chí Trần Trọng Tân tên trong tù là Phan Huy Vân, đồng chí được nối máy nói chuyện trực tiếp với đất liền và lúc đó đất liền mới hỏi là Côn Đảo cần gì để đất liền chi viện ra ngay thì đồng chí Trần Trọng Tân đã thay mặt những người

tù Côn Đảo trả lời rằng chúng tôi cần ảnh bác Hồ, đó là niềm ao ước bấy lâu nay của họ Chính vì thế chyến tàu ngày 4/5 đã cập cảng cùng với bộ đội và 500 di ảnh bác Hồ, lực lượng tù chính trị đã đón 500 di ảnh bác Hồ về tất cả các trại giam và làm lễ truy điệu

Và chuyến tàu đầu tiên ngày 5/5 đã chở 500 tù chính trị trong đó có những người tử tù,

nữ tù và những người ốm yếu nhất trở về đất liền và sau này tiếp tục có những chuyến tàu khác trở những người con trở về đoàn tụ với gia đình với quê hương

3.4 Bảo tàng Côn Đảo

Bảo tàng Côn Đảo được khởi công xây dựng vào 12/2009 Với tinh thần “Côn Đảo với cả nước – cả nước vì Côn Đảo“ Công trình có tổng mức đầu tư hơn 65,8 tỷ đồng, trong đó chi phí xây lắp là 36,4 tỷ đồng và chi phí để trưng bày 18 tỷ đồng

Bảo tàng gồm nhà chính cao hai tầng, diện tích xây dựng hơn 3.500m2, diện tích sàn hơn 2.700m2 Tại đây, đang lưu giữ, trưng bày hơn 1.000 tài liệu, hiện vật quý giá, được sắp xếp trưng bày, với các chủ đề:

Thiên Nhiên – Con Người & Đia Ngục Trần Gian

Gian Khánh Tiết & Trận Tuyến – Trường Học

Không Gian Võ Thị Sáu & Côn Đảo Ngày Nay

Mục đích hướng tới:

Bảo tàng Côn Đảo được khánh thành và đưa vào hoạt động là sự mong đợi của nhân dân cả nước và huyện Côn Đảo, đồng thời đáp ứng tâm tư nguyện vọng của các cựu tù chính trị Côn Đảo trong việc gìn giữ những kỷ vật đã gắn bó suốt giai đoạn kháng chiến chống thực dân, đế quốc ở chốn “địa ngục trần gian” này

Ghi dấu truyền thống đấu tranh cách mạng của Đảng và nhân dân ta, nêu cao những tấm gương bất khuất của các chiến sĩ cách mạng đã hy sinh cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng Tổ quốc

Bảo tàng Côn Đảo đã phối hợp với Bảo tàng tỉnh Khánh Hòa trưng bày các thư tịch, ghi chép cổ minh chứng để khẳng định chủ quyền của Việt Nam qua các thời kỳ lịch sử đối với Hoàng Sa và Trường Sa

Nhiều cựu tù và khách tham quan đã bày tỏ sự khâm phục, xúc động khi nhìn lại những hình ảnh và tư liệu tại Bảo tàng Côn Đảo

Năm 1862, thực dân Pháp đã biến Côn Đảo thành nhà tù lớn nhất Đông Dương Hàng vạn người yêu nước Việt Nam đấu tranh vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước đã bị bắt và lưu đày, tra tấn dã man tại đây

Trong suốt 113 năm tồn tại (1862-1975), được ví như chốn “địa ngục trần gian”, nhà tù Côn Đảo là nơi giam giữ, đầy đọa hàng chục vạn chiến sĩ cách mạng, nhà yêu nước của dân tộc trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân, đế quốc