Theo em, hoàn cảnh ra đời ấy có tác dụng như thế nào trong việc bộc lộ chủ đề tác phẩm?. Đoạn văn trên giúp em cảm nhận được gì về hoàn cảnh sống và chiến đấu của "ba cô gái"?. Viết một
Trang 1Trường THCS
-ĐỀ KIỂM TRA KIẾN THỨC LỚP 9 – LẦN 2
Năm học: 2019 - 2020 Môn: Ngữ văn
Thời gian làm bài: 120 phút (Không kể thời gian giao đề)
Ngày tháng 7 năm 2020
PHẦN I (6,5 điểm)
Mở đầu tác phẩm "Những ngôi sao xa xôi", tác giả Lê Minh Khuê có viết:
" Chúng tôi có ba người Ba cô gái Chúng tôi ở trong một cái hang dưới chân cao điểm Con đường qua trước hang, kéo lên đồi, đi đến đâu đó, xa! Đường bị đánh lở loét, màu đất đỏ, trắng lẫn lộn Hai bên đường không có lá xanh Chỉ có những thân cây bị tước khô cháy Những cây nhiều rễ nằm lăn lóc Những tảng đá to Một vài thùng xăng hoặc thành ô tô méo mó, han gỉ nằm trong đất."
1 Trình bày hoàn cảnh ra đời của tác phẩm? Theo em, hoàn cảnh ra đời ấy có tác dụng như thế nào trong việc bộc lộ chủ đề tác phẩm?
2 "Ba cô gái" ở đây là những ai? Trong câu chuyện, họ còn có tên gọi khác là "Tổ trinh sát mặt đường" Tên gọi ấy gợi lên điều gì?
3 Đoạn văn trên giúp em cảm nhận được gì về hoàn cảnh sống và chiến đấu của
"ba cô gái"?
4 Viết một đoạn văn (khoảng 12 câu) theo cách diễn dịch trình bày cảm nhận về vẻ đẹp tâm hồn của nhân vật Phương Định trong tác phẩm Trong đoạn văn có sử dụng phép nối để liên kết câu và câu phủ định (Gạch chân phép nối và câu phủ định)
PHẦN II: (3,5 điểm)
Cho đoạn thơ sau:
"Một mùa xuân nho nhỏ
Lặng lẽ dâng cho đời
Dù là tuổi hai mươi
Dù là khi tóc bạc"
(Mùa xuân nho nhỏ - Thanh Hải)
1 Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp hoán dụ được sử dụng trong đoạn thơ?
2 Ý nghĩa cao đẹp mà nhà thơ gửi gắm qua đoạn thơ trên là gì?
3 Từ y nghĩa của đoạn thơ và hiểu biết về xã hội, em hãy viết một đoạn văn (khoảng 1 trang giấy thi) trình bày suy nghĩ về sự cống hiến thầm lặng của những người con Việt Nam trong phong trào phòng chống đại dịch Covid – 19 vừa qua
Hết
Trang 2HƯỚNG DẪN CHẤM NGỮ VĂN 9
I
(6,5điểm)
1 - Hoàn cảnh: Viết năm 1971, khi cuộc kháng chiến chống
Mĩ đang diễn ra gay go ác liệt trên tuyến đường Trường Sơn
- Tác dụng:
+ Giúp người đọc hình dung rõ hơn về cuộc sống chiến đấu gian khổ trong kháng chiến chống Mĩ
+ Làm nổi bật: Vẻ đẹp tâm hồn, phẩm chất của ba cô gái TNXP – Đó cũng là vẻ đẹp tuổi trẻ Việt Nam thời chống Mĩ
(Mỗi y: 0,5đ)
0,5
1.0
2 - Ba cô gái: Chị Thao, Phương Định, Nho
(Thiếu 1 nhân vật trừ 0,25đ, thiếu 2 nhân vật không cho điểm)
- Tổ trinh sát mặt đường: Cái tên gợi ra công việc, nhiệm
vụ của ba cô gái TNXP
0,5
0,5
3 - Hoàn cảnh sống, chiến đấu:
+ Bom đạn tàn phá, sự sống dường như bị hủy diệt + Cuộc sống, chiến đấu vô cùng khó khăn, khắc nghiệt, nguy hiểm
(Mỗi y: 0,25đ)
0,5
4 Về hình thức: (1.5 điểm)
- Đoạn văn trình bày theo cách Diễn dịch, đảm bảo dung lượng, diễn đạt mạch lạc, không sai chính tả
- Sử dụng và xác định rõ phép nối và câu phủ định
Về nội dung: (2.0 điểm)
- Các câu trong đoạn phải hướng vào làm rõ nội dung chủ
đề: Vẻ đẹp tâm hồn của Phương Định: nhạy cảm, hồn nhiên, trong sáng, lạc quan
* Học sinh lựa chọn nhiều hướng khai thác làm rõ nội dung chính xong cần đảm bảo các ý:
- Vẻ đẹp nữ tính: nhạy cảm, hồn nhiên, trong sáng, mộng mơ:
+ Là cô gái Hà Nội vào chiến trường mang theo những kỉ niệm hồn nhiên vô tư, trong sáng về những ngày tháng yên
bình 0,25đ
+ Tự đánh giá mình là người có ngoại hình khá; đôi mắt
nhìn xa xăm, có chiều sâu 0,25đ
+ Giữa bom đạn chiến trường nhưng không làm cô mất đi
vẻ hồn nhiên, trong sáng: thích hát, thích ngồi bó gối
0,5 1.0
1,5
Trang 3mộng mơ 0,25đ
+ Thích làm đẹp cho cuộc sống: quan tâm đến hình thức, thích ngắm mình trong gương, tự hào khi có nhiều người
để y , luôn tỏ ra kín đáo trước đám đông 0,25 + Thích thú, cuống cuồng khi một cơn mưa đá chợt đến
trên cao điểm 0,25đ
+ Tìm thấy sự thú vị ngay trong cuộc sống và công việc
đầy nguy hiểm 0,25đ
- Luôn lạc quan yêu đời:
+ Sau những giây phút căng thẳng trên cao điểm, trở về hang đá cô thường hát, tiếng hát át tiếng bom
0,5
II
(3,5điểm)
1 - Hoán dụ: Tuổi hai mươi, tóc bạc
- Tác dụng: + Gợi quãng đời con người khi trẻ đến lúc
về già + Khát vọng cống hiến suốt cuộc đời từ trẻ đến già bền bỉ, bất chấp thời gian, tuổi tác
Mỗi y: 0,25đ
0,5 0,5
2 - Y nghĩa cao đẹp mà nhà thơ muốn gửi gắm qua đoạn thơ:
+ Ước nguyện muốn dâng hiến cho đời những gì giản dị
mà đẹp đẽ nhất một cách khiêm nhường, tha thiết + Khát vọng cống hiến chân thành, bền bỉ suốt cuộc đời
Mỗi y: 0,25đ
0,5
3 + Hình thức (0,5 đ):
- Đoạn văn hoàn chỉnh Không mắc lỗi chính tả, lỗi diễn đạt, có sự liên kết chặt chẽ giữa nội dung và hình thức
- Độ dài đoạn văn khoảng 1 trang + Nội dung (1.5đ): Trình bày suy nghĩ về sự cống hiến thầm lặng của những người con Việt Nam trong phong trào phòng chống đại dịch Covid - 19 vừa qua
- Dẫn dắt, nêu vấn đề: Sự cống hiến thầm lặng 0,25đ
- Giải thích: cống hiến thầm lặng là những đóng góp có
y nghĩa nhưng âm thầm lặng lẽ không ồn ào, phô trương cho cuộc sống: đóng góp thời gian, công sức,
tiền của 0,25đ
- Y nghĩa:
+ Tạo nên sức mạnh đẩy lùi dịch bệnh + Đem lại niềm vui, hạnh phúc cho bản thân, cộng đồng
(Dẫn chứng minh họa)
0,5đ
- Phê phán: Những kẻ thờ ơ, vô trách nhiệm 0,25đ
- Liên hệ rút ra bài học bản thân 0,25đ
0,5
1.5
Trang 4(Đây là đề mở nên HS có thể chọn nhiều cách viết khác nhau nhưng phải đảm bảo các yêu cầu chính như trên)