Về truyện ngắn Những ngôi sao xa xôi , phần Ghi nhớ sách giáo khoa Ngữ văn 9 tập 2, NXB Giáo dục- 2010, trang 122 viết: Truyện “Những ngôi sao xa xôi” của Lê Minh Khuê đã làm nổi bật[r]
Trang 1PHÒNG GD&ĐT
VĨNH TƯỜNG ĐỀ KSCL HỌC SINH LỚP 9 (LẦN 3) NĂM HỌC 2016 - 2017
MÔN: NGỮ VĂN
Thời gian 120 phút (không kể thời gian giao đề)
Câu 1
Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:
Nắng bây giờ bắt đầu len tới, đốt cháy rừng cây Những cây thông chỉ cao quá đầu, rung tít trong nắng những ngón tay bằng bạc dưới cái nhìn bao che của những cây tử kinh thỉnh thoảng nhô cái đầu màu hoa cà lên trên màu xanh của rừng Mây bị nắng xua, cuộn tròn lại từng cục, lăn trên các vòm lá ướt sương, rơi xuống đường cái, luồn cả vào gầm xe
(Ngữ văn 9 tập 1- NXB Giáo dục - 2010, Trang 181)
a) Đoạn văn trên được trích từ tác phẩm nào? Của ai?
b) Phương thức biểu đạt của đoạn văn là gì?
c) Chỉ ra biện pháp tu từ chính và hiệu quả nghệ thuật của chúng trong đoạn văn?
Câu 2.
Viết bài văn ngắn khoảng 300 từ nêu suy nghĩ của em về hiện tượng nói tục trong học sinh hiện nay.
Câu 3.
Về truyện ngắn Những ngôi sao xa xôi, phần Ghi nhớ sách giáo khoa Ngữ văn 9 tập
2, NXB Giáo dục - 2010, trang 122 viết: Truyện “Những ngôi sao xa xôi” của Lê Minh
Khuê đã làm nổi bật tâm hồn trong sáng, mơ mộng, tinh thần dũng cảm, cuộc sống đầy gian khổ, hi sinh nhưng rất hồn nhiên, lạc quan của những cô gái thanh niên xung phong trên tuyến đường Trường Sơn.
Bằng việc phân tích nhân vật Phương Định, hãy làm sáng tỏ ý kiến trên.
Thí sinh không được sử dụng tài liệu.
Cán bộ coi khảo sát không giải thích gì thêm
Trang 2PHÒNG GD&ĐT
NĂM HỌC 2016-2017 Môn: Ngữ Văn 9
I Hướng dẫn chung
- Giám khảo cần nắm vững yêu cầu của Hướng dẫn chấm để đánh giá tổng quát bài làm của thí sinh, tránh cách chấm đếm ý cho điểm
- Do đặc trưng của bộ môn Ngữ văn nên giám khảo cần chủ động, linh hoạt trong việc vận dụng đáp
án và thang điểm; khuyến khích những bài viết có tư duy khoa học, lập luận sắc sảo, có khả năng cảm thụ văn học và tính sáng tạo cao
- Sau khi chấm xong, điểm toàn bài làm tròn đến 0,25 điểm
II Đáp án và thang điểm
1
Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:
Nắng bây giờ … luồn cả vào gầm xe.(Ngữ văn 9 tập 1- NXB Giáo dục – 2010,
Trang 181)
a) Đoạn văn trên được trích từ tác phẩm nào? Của ai?
b) Phương thức biểu đạt của đoạn văn là gì?
c) Chỉ ra biện pháp tu từ chính và hiệu quả nghệ thuật của chúng trong đoạn văn?
2,0
a Đoạn văn trên được trích từ tác phẩm nào? Của ai?
- Đoạn văn trên được trích từ tác phẩm Lặng lẽ Sa Pa của Nguyễn Thành Long. 0,5
b Phương thức biểu đạt của đoạn văn
c Biện pháp tu từ chính và hiệu quả nghệ thuật
- Biện pháp tu từ chính: Nhân hóa (Nắng len tới; đốt cháy rừng cây; những ngón
tay bằng bạc; nhô cái đầu bằng hoa cà; xua; cuộn; lăn…)
- Hiệu quả nghệ thuật: Làm cho hình ảnh sinh động, có hồn, thiên nhiên trở nên đẹp
một cách kì lạ
0,5
0,5
2 Yêu cầu chung: Học sinh viết thành bài văn ngắn có bố cục 3 phần nghị luận về một hiện tượng trong đời sống
Yêu cầu cụ thể:
3,0
a Mở bài:
- Giới thiệu vấn đề cần nghị luận
0,25
b Thân bài (2,5đ)
- Biều hiện của vấn đề (0,5đ)
+ Nói tục là dùng những lời nói thô tục, thiếu văn hóa
+ Những lời lẽ ấy được dùng trong mọi nơi, mọi lúc với mọi đối tượng
- Nguyên nhân của vấn đề (0,5đ)
+ Do thiếu ý thức, thiếu văn hóa giao tiếp + Một số đua đòi bắt chước để ra vẻ, ra oai
+ Một số ảnh hưởng từ gia đình ( người lớn nói tục ) và những người xung
Trang 3- Hậu quả (0,5đ)
+ Người nói tục tự biến mình thành người thô tục
+ Vi phạm nội quy nhà trường, ảnh hưởng xếp loại hạnh kiểm
+ Để lại ấn tượng xấu với thầy cô ,bạn bè và những người xung quanh
+ Bị mọi người xa lánh ngại tiếp xúc
+ Làm xấu , làm mất đi vẻ đẹp trong sáng vốn có của tiếng Việt
- Biện pháp khắc phục (1,0đ)
+ Mỗi học sinh tự nâng cao ý thức , rèn luyện đạo đức trong đó có lời ăn tiếng nói
+ Thầy cô , bạn bè và những người xung quanh cần thường xuyên nhắc nhở
+ Kỉ luật nghiêm với những bạn đã được nhắc nhở mà không tiến bộ
c Kết bài
Suy nghĩ bản thân
0,25
3.
Về truyện ngắn Những ngôi sao xa xôi, phần Ghi nhớ sách giáo khoa Ngữ văn 9 tập 2, NXB Giáo dục- 2010, trang 122 viết: Truyện “Những ngôi sao xa xôi” của Lê Minh Khuê đã làm nổi bật tâm hồn trong sáng, mơ mộng, tinh thần
dũng cảm, cuộc sống đầy gian khổ, hi sinh nhưng rất hồn nhiên, lạc quan của những cô gái thanh niên xung phong trên tuyến đường Trường Sơn.
Bằng việc phân tích nhân vật Phương Định, hãy làm sáng tỏ ý kiến trên.
5,0
1 Mở bài: Vài nét về tác giả, tác phẩm (025 điểm)
- Lê Minh Khuê là nữ nhà văn đã từng có tháng năm tuổi trẻ gắn bó với những con đường Trường Sơn mưa bom, bão đạn, từng chứng kiến, trải qua và chia sẻ những
gian khổ, hi sinh của người lính giữa chiến trường - Những ngôi sao xa xôi là truyện
ngắn để lại trong lòng người đọc ấn tượng sâu sắc về thế hệ nữ thanh niên xung phong trong sáng, mộng mơ dũng cảm, yêu đời
0,25
2 Thân bài (4.5đ)
a Giải thích ý kiến (0,5 điểm)
- Tâm hồn trong sáng: Giữ được bản sắc tốt đẹp, không vẩn đục; mơ mộng: Giàu
tưởng tượng
- Tinh thần dũng cảm: Anh dũng, can đảm, dám đương đầu với khó khăn nguy
hiểm
- Hồn nhiên, lạc quan: Chân thật, ngây thơ, có niềm tin vào tương lai.
- Cuộc sống đầy gian khổ, hi sinh: Cuộc sống gian nan, vất vả, khổ cực, đối mặt với
hiểm nguy, cái chết
=>Ý kiến là sự đánh giá, nhìn nhận tổng hợp về nội dung tư tưởng truyện ngắn
Những ngôi sao xa xôi Theo ý kiến, truyện đã khắc họa thành công hình ảnh những
cô gái thanh niên xung phong trên tuyến đường Trường Sơn những năm chống Mỹ Hoàn cảnh sống, chiến đấu đầy gian khổ, hi sinh nhưng không làm mất đi ở các cô
vẻ đẹp quý giá của tâm hồn
0,5
b Phân tích nhân vật Phương Định(4,0 điểm)
* Hoàn cảnh sống, chiến đấu gian khổ, hi sinh(1,0 điểm)
- Sống trên cao điểm giữa mênh mông khói bụi Trường Sơn và bom đạn huỷ diệt của kẻ thù
- Công việc gian khổ, đối mặt với sự hiểm nguy, cái chết : Đo khối lượng đất lấp
0,5
Trang 4vào hố bom, đếm bom chưa nổ và nếu cần thì phá bom để bảo vệ con đường cho
những đoàn xe băng về phía trước
0,5
* Vẻ đẹp tâm hồn(2.5 điểm)
* Trong sáng, mơ mộng(0,75 điểm)
- Phương Định là con gái Hà Nội vào chiến trường, vừa qua tuổi học sinh vô tư
- Giữa bom đạn chết chóc vẫn nhớ lại những kỉ niệm êm đềm bên mẹ trong căn gác
nhỏ, nhớ về thành phố tuổi thơ, nằm dài trên nền ẩm, lười biếng nheo mắt nghe ca
nhạc từ cái đài bán dẫn nhỏ, nghĩ ngợi lung tung…
- Hay hát, hay cười, hay ngắm mình trong gương…
=> Phương Định có cái điệu đà của 1 cô gái Hà Nội nhưng là cái điệu thật đáng yêu
vì nó hồn nhiên và vô cùng chân thực
0,25
0,25
0,25
* Tinh thần dũng cảm(1,0 điểm)
- Chạy trên cao điểm bị bom cày nát, còn ẩn giấu những quả bom chưa nổ nhưng
chị vẫn bình thản, thậm chí còn thấy thú vị dù trên mình vết thương chưa lành
miệng
- Tư thế đàng hoàng, thái độ bình tĩnh, thao tác thành thạo khi phá bom
- Có những lúc nghĩ đến cái chết nhưng chỉ mờ nhạt còn ý nghĩ cháy bỏng là liệu
mìn có nổ bom có nổ không? Không thì làm thế nào để phá mìn lần thư hai?
- Mục đích hoàn thành nhiệm vụ luôn được Phương Định đặt lên trên hết
0,25
0,25 0,25
0,25
*Hồn nhiên, lạc quan(0,75điểm)
- Công việc phá bom đầy nguy hiểm được chị kể với giọng điệu bình thản, pha sự
hóm hỉnh
- Hi sinh mất mát của bản thân cũng được Phương Định coi hết sức nhẹ nhàng
- Đằng sau tiếng hát là một niềm tin tưởng tuyệt đối vào ngày mai tươi sáng của dân
tộc
0,25 0,25
0,25
c Đánh giá (0,5 điểm)
- Phương thức trần thuật hợp lí, đặt điểm nhìn vào nhân vật để nhân vật tự kể chuyện
- Nghệ thuật miêu tả tâm lí tinh tế.Ngôn ngữ linh hoạt, trẻ trung, gần với lời ăn tiếng
nói hàng ngày
- Phương Định là nhân vật tiêu biểu cho thế hệ thanh niên Việt Nam trong những năm kháng chiến chống Mỹ
- Ý kiến thể hiện cái nhìn toàn diện về hình tượng nhân vật, từ đó giúp người đọc hiểu sâu sắc và thấu đáo hơn vẻ đẹp tâm hồn những cô gái thanh niên xung phong trên tuyến Đường Trường Sơn
3 Kết bài(0,25 điểm)
- Suy nghĩ bản thân