- Nội dung chính của tác phẩm nói về tình cha con sâu nặng và cao đẹp. Tình cảm cha con được thể hiện trong hoàn cảnh éo le của cuộc chiến tranh. Người cha đã dành cho con những tình c[r]
Trang 1PHÒNG GD&ĐT
VĨNH TƯỜNG ĐỀ KSCL HỌC SINH LỚP 9 (LẦN 2) NĂM HỌC 2016 - 2017
MÔN: NGỮ VĂN
Thời gian 120 phút (không kể thời gian giao đề)
PHẦN I: TRẮC NGHIỆM: Viết phương án đúng ( A, B, C hoặc D ) vào bài thi.
Câu 1: Câu thơ nào dưới đây có trong bài thơ “Đồng chí”?
A Nhìn nhau mặt lấm cười ha ha C Hun hút cồn mây súng ngửi trời
B Lướt giữa mây cao với biển bằng D Thương nhau tay nắm lấy bàn tay
Câu 2: Thành phần biệt lập là gì?
A Thành phần đứng đầu câu
B Thành phần tách rời, biệt lập ra
C Là bộ phận không tham gia vào việc diễn đạt nghĩa sự việc của câu
D Thành phần đứng cuối câu
Câu 3: Câu “ Học vấn không chỉ là chuyện đọc sách, nhưng đọc sách vẫn là một con đường quan
trọng của học vấn” thuộc kiểu câu gì xét về mặt cấu tạo?
Câu 4: Trong câu văn Họa sĩ nghĩ thầm: “Khách tới bất ngờ, chắc cu cậu chưa kịp quét tước dọn dẹp, chưa kịp gấp chăn chẳng hạn.” phần in đậm là gì?
A Ý dẫn trực tiếp B Lời dẫn gián tiếp C Lời dẫn trực tiếp D Ý dẫn gián tiếp
PHẦN II: TỰ LUẬN.
Câu 5: Đọc đoạn văn sau: “Đến lúc chia tay, mang ba lô lên vai, sau khi bắt tay hết mọi người,
anh Sáu mới đưa mắt nhìn con, thấy nó đứng trong góc nhà Chắc anh cũng muốn ôm con, hôn con, nhưng hình như cũng lại sợ nó giẫy lên lại bỏ chạy, nên anh chỉ đứng nhìn nó Anh nhìn nó với đôi mắt trìu mến lẫn buồn rầu Tôi thấy đôi mắt của con bé bỗng xôn xao”.
a) Đoạn trích trên được trích trong tác phẩm nào? Nêu tên tác giả?
b) Nhân vật “ tôi” được nhắc đến trong đoạn trích là ai? Nêu tên, tác dụng của ngôi kể trong đoạn văn? c) Từ đoạn trích và bằng những hiểu biết trong tác phẩm em hãy viết một đoạn văn (khoảng 15 dòng) trình bày suy nghĩ của em về tình phụ tử
Câu 6: Cảm nhận của em về đoạn thơ sau: “Thuyền ta lái gió với buồm trăng
Lướt giữa mây cao với biển bằng,
Ra đậu dặm xa dò bụng biển, Dàn đan thế trận lưới vây giăng.
Cá nhụ cá chim cùng cá đé,
Cá song lấp lánh đuốc đen hồng, Cái đuôi em quẫy trăng vàng chóe.
Đêm thở: sao lùa nước Hạ Long.
Ta hát bài ca gọi cá vào,
Gõ thuyền đã có nhịp trăng cao.
Biển cho ta cá như lòng mẹ Nuôi lớn đời ta tự buổi nào.
Sao mờ, kéo lưới kịp trời sáng,
Ta kéo xoăn tay chùm cá nặng.
Vẩy bạc đuôi vàng lóe rạng đông, Lưới xếp buồm lên đón nắng hồng.”
(Trích “ Đoàn thuyền đánh cá”- Huy Cận, SGK Ngữ văn 9, tập 1)
Cán bộ coi khảo sát không giải thích gì thêm
Trang 2PHÒNG GD&ĐT
NĂM HỌC 2016-2017 Môn: Ngữ Văn 9
PHẦN I: PHẦN TRẮC NGHIỆM (2.0 điểm).
Mỗi câu trả lời đúng được 0,5 điểm Cụ thể như sau:
PHẦN II: TỰ LUẬN.(8.0 điểm)
Câu 5
(3 đ)
a) – Đoạn trích trong tác phẩm “ Chiếc lược ngà”
- Tác giả: Nguyễn Quang Sáng
0,5
b) – Nhân vật “ tôi” được nhắc đến trong tác phẩm là bác Ba- người bạn thân của anh
Sáu va cũng là người kể chuyện trong tác phẩm
- Tác dụng của ngôi kể:
+ Câu chuyện khách quan hơn
+ Người kể chủ động nhịp kể theo mạch cảm xúc của nhân vật dẫn dắt sự tiếp nhận của
người đọc
+ Những cảm xúc suy nghĩ của bác Ba giúp người đọc hiểu nhân vật và ý nghĩa tư
tưởng của tác phẩm được bộc lộ rõ
0,25 0,75
c)
* Yêu cầu về kĩ năng:
- Học sinh viết đúng hình thức của một đoạn văn nghị luận xã hội
- Diễn đạt trôi chảy, hành văn lưu loát
* Về kiến thức học sinh cần đảm bảo được các ý sau:
- Nội dung chính của tác phẩm nói về tình cha con sâu nặng và cao đẹp Tình cảm cha
con được thể hiện trong hoàn cảnh éo le của cuộc chiến tranh Người cha đã dành cho
con những tình cảm đẹp đẽ nhất đó là sự ân cần chăm sóc, là sự day dứt hối hận vì đã
đánh con, là ước mơ làm cây lược và mang về cho con như đã hứa Tình cha đã giúp
cho người con khôn lớn và trưởng thành
- Suy nghĩ về tình cha:
+ Khái niệm: Là tình cảm cha con ( phụ: cha; tử: con.)
+ Biểu hiện: Yêu thương, chăm sóc, dạy dỗ, bảo ban, che chở…Dẫn chứng
+ Phê phán những hành vi bạc đãi ông bà, cha mẹ (chứng minh) – Khẳng định tình phụ
tử là thứ tình cảm quan trọng, cần thiết không kém tình mẫu tử trong cuộc đời và quá
trình hình thành nhân cách của mỗi con người, là tình cảm truyền thống tốt đẹp bao đời
nay của đân tộc ta
+ Rút ra bài học cho bản thân: Yêu thương, kính trọng cha mẹ, làm tròn chữ hiếu
0,5
1,0
* Yêu cầu về kĩ năng:
- Học sinh viết đúng hình thức của một bài nghị luận có bố cục ba phần
- Diễn đạt trôi chảy, hành văn lưu loát, lập luận rõ ràng
* Về kiến thức học sinh có thể trình bày theo những cách khác nhau song cần đảm bảo
được các ý sau đây:
a) Mở bài:
- Giới thiệu tác giả, tác phẩm
- Giới thiệu nội dung khái quát của đoạn thơ: Đoạn thơ là cảnh đánh cá trên biển đêm 0,5
Trang 3Câu 6
(5 đ)
- Trích dẫn đoạn thơ
b) Thân bài:
* Khái quát chung:
- Bài thơ gồm 7 khổ được chia làm ba cảnh theo mạch thời gian và theo hoạt động của
con người trong chuyến ra khơi
- Vị trí của đoạn trích: Nằm ở phần thứ hai của tác phẩm, tái hiện cảnh đoàn thuyền
đánh cá trong khung cảnh biển trời ban đêm
* Cảm nhận:
- Khổ 1: Hình ảnh đoàn thuyền đánh cá giữa biển trời đêm
+ Đoàn thuyền: lái gió, buồm trăng, lướt giữa mây cao, ra đậu dặm xa, dò bụng biển,
dàn đan thế trận, vây giăng… Một loạt những động từ miêu tả hoạt động cực kì nhanh
chóng, tích cực khẩn trương của những con thuyền, kết hợp với bút pháp lãng mạn,
phóng đại -> Tạo nên hình ảnh vừa khỏe khoắn vừa nên thơ của những con thuyền ra
khơi đánh cá đêm
+ Khung cảnh đánh bắt cá: có gió, trăng, biển rộng mênh mông Đoàn thuyền đi trên
mặt biển như đang lướt giữa trời mây-> con thuyền nhỏ bé trở nên kì vĩ, khổng lồ
ngang tầm vũ trụ Từ đó làm nổi bật tư thế và sức mạnh của con người trước thiên
nhiên, vũ trụ
- Khổ 2: sự giàu đẹp của biển đêm
+ Sự giàu có của biển: sự phong phú của các loại cá Trí tưởng tượng bay bổng tác giả
đã vẽ nên bức tranh thiên nhiên biển đêm hiện lên rực rỡ như bức tranh sơn mài với các
tính từ chỉ màu sắc: lấp lánh, đen hồng, vàng chóe, vẩy bạc, đuôi vàng Biện pháp nhân hóa ẩn dụ ( gọi cá là “em”, “đêm thở”, “sao lùa”.)
- Khổ thơ thứ 3: Hoạt động đánh cá đêm trên biển:
+ Công việc đánh bắt cá vốn nặng nhọc đã được nhà thơ tái hiện thật nhẹ nhàng, thật
lãng mạn nên thơ, khỏe khoắn từ “hát” gợi niềm vui phơi phới, say sưa, đầy hứng khởi
của người lao động trong công cuộc chinh phục thiên nhiên Hình ảnh so sánh “ biển
như lòng mẹ” thể hiện lòng biết ơn vô hạn của người dân chài với biển cả quê hương
- Khổ 4: Thành quả của công việc đánh cá đêm
+ Thời gian: sao mờ- ánh sao trở nên mờ nhạt trước cảnh bình minh đang lên, một đêm
lao động sắp kết thúc
+ Khí thế lao động càng tích cực khẩn trương: “kéo lưới kịp”, “ kéo xoăn tay”
+ Hình ảnh: vẩy bạc, đuôi vàng, lóe là những hình ảnh đẹp, vừa hiện thực vừa lãng
mạn, nó làm cho bức tranh thiên nhiên trở nên đẹp lộng lẫy, gợi sự giàu có của thiên
nhiên, sự tươi đẹp của cuộc sống mới
* Đánh giá:
- Về nghệ thuật: thể thơ 7 chữ, cách gieo vần linh hoạt, ngôn ngữ thơ giàu hình ảnh, từ
ngữ sáng tạo, nghệ thuật ẩn dụ, nhân hóa tạo âm hưởng khỏe khoắn sôi nổi
- Về nội dung: đoạn thơ là khúc tráng ca, ngợi ca lao động tập thể và người lao động
trong khung cảnh bát ngát cuả thiên nhiên, vũ trụ Con người hòa nhập với thiên nhiên, làm chủ thiên nhiên, chinh phục thiên nhiên
0,25
1,0
0,75
0,75
1,0
0,25
c) Kết luận: Khẳng định giá trị của bài thơ, đoạn thơ.
Liên hệ: giúp cho người đọc có cái nhìn tin yêu về cuộc sống, khơi gợi tình yêu quê
hương, đất nước
0,5
Lưu ý: Trên đây chỉ là những gợi ý, giám khảo cần linh động đáp án khi chấm.