Định nghĩa: Đường thẳng được gọi là đường tiệm cận đứng của đồ thị hàm số nếu ít nhất một trong các điều kiện sau được thỏa mãn: Đồ thị hàm số f chỉ có thể có tiệm cận ngang khi tập xác
Trang 1Định nghĩa: Đường thẳng được gọi là đường tiệm cận đứng của đồ thị hàm số
nếu ít nhất một trong các điều kiện sau được thỏa mãn:
Đồ thị hàm số f chỉ có thể có tiệm cận ngang khi tập xác định của nó là một
khoảng vô hạn hay một nửa khoảng vô hạn (nghĩa là biến x có thể tiến đến hoặc
Đồ thị hàm số f chỉ có thể có tiệm cận đứng khi tập xác định của nó có một trong các dạng sau: (a;b) ,[a;b) , (a;b], (a ; ) ; ( a) hoặc là hợp của các tập hợp này và tập xác định không có một trong các dạng sau: R , [c; ), (c], [c;d]
Tiệm cận ngang đối với hàm phân thức:
Nếu bậc của P(x) bé hơn bậc của Q(x) thì đồ thị của hàm số có tiệm cận ngang là trục hoành độ
Nếu bậc của P(x) bằng bậc của Q(x) thì đồ thị hàm có tiệm cận ngang là đường thẳng : trong đó A, B lần lượt là hệ số của số hạng có số mũ lớn nhất của P(x)
Trang 2FB: Duong Hung
_Bài tập minh họa:
Câu 1: Cho hàm số y f x có lim 0
Ⓒ Đồ thị hàm số có một tiệm cận ngang là trục hoành.
Ⓓ Đồ thị hàm số không có tiệm cận ngang
Lời giải Chọn C
Câu 2: Cho hàm số y f x xác định trên ¡ \ 1 , liên tục trên mỗi khoảng xác định
và có bảng biến thiên như hình vẽ
Hàm sốthỏa mãn 1 trong các ĐK: được gọi là TCN.
Hàm sốthỏa mãn 1 trong các ĐK: được gọi là TCĐ.
_ Dựa vào bảng biến thiên hay đồ thị suy ra tiệm cận:
Trang 3Khẳng định nào dưới đây đúng?
Ⓐ Đồ thị hàm số đã cho có hai tiệm cận ngang.
Câu 4: Cho hàm số y f x có bảng biến thiên như hình vẽ dưới đây Hỏi đồ thị của
hàm số đã cho có bao nhiêu đường tiệm cận?
Trang 4 _Bài tập rèn luyện:
Câu 1:Cho hàm số y f x có bảng biến thiên
Số đường tiệm cận đứng và ngang của đồ thị hàm số đã cho là
Khẳng định nào sau đây là đúng?
Trang 5Câu 3:Cho hàm số y f x xác định trên R\ 1 , liên tục trên
mỗi khoảng xác định và có bảng biến thiên như hình bên dưới
Hỏi đồ thị hàm số đã cho có tất cả bao nhiêu đường tiệm cận?
Câu 5:Cho hàm số y f x có bảng biến thiên như hình bên
Số đường tiệm cận ngang của đồ thị hàm số y f x là
.
Lời giải
Trang 6thiên như hình vẽ Tổng số đường tiệm cận đứng và tiệm cận
ngang của đồ thị hàm số y f x( )
.
Ⓐ 1 Ⓑ . 4 Ⓒ . 2 Ⓓ. 3
Câu 7:Cho hàm số y f x có bảng biến thiên như hình vẽ
Hỏi đồ thị của hàm số đã cho có bao nhiêu đường tiệm cận?
.
Ⓐ 1 Ⓑ. 3 Ⓒ. 2 Ⓓ. 4
Lời giải
Câu 8:Cho hàm số y f x có bảng biến thiên như sau:
Số đường tiệm cận của đồ thị hàm số đã cho là
.
Ⓐ 3 Ⓑ. 1 Ⓒ. 4 Ⓓ. 2
Lời giải
Câu 9:Cho hàm số y f x có bảng biến thiên như sau:
Tổng số đường tiệm cận ngang và tiệm cận đứng của đồ thị
hàm số đã cho bằng:
.
Lời giải
Trang 7Câu 10:Cho hàm số y f x xác định và có đạo hàm trên
\ 1
hàm số y f x có bao nhiêu tiệm cận?
.
Lời giải
Câu 11:Cho hàm sốy f x( )có bảng biến thiên như hình vẽ
Tổng số tiệm cận ngang và tiệm cận đứng của đồ thị hàm số
Câu 13:Cho hàm số y f x có bảng biến thiên như sau:
Tổng số đường tiệm cận ngang và tiệm cận đứng của đồ thị
hàm số đã cho bằng
.
Lời giải
Trang 8Câu 14:Cho hàm số y f x( ) có bảng biến thiên như sau
Tổng số tiệm cận ngang và tiệm cận đứng của đồ thị hàm số
Câu 16:Cho hàm số y f x( ) có bảng biến thiên như sau
Tổng số tiệm cận ngang và tiệm cận đứng của đồ thị hàm số
đã cho là
.
Lời giải
Câu 17:Cho hàm số y f x có bảng biến thiên như hình vẽ
bên Khẳng định nào sau đây đúng?
Trang 9Câu 18:Cho hàm số y f x có bảng biến thiên như hình
Câu 20:Cho hàm số y f x có bảng biến thiên như sau
Tổng số tiệm cận ngang và tiệm cận đứng của đồ thị hàm số
đã cho là
.
Lời giải
Trang 11◈-Phương pháp: Sử dụng định nghĩa.
Đồ thị hàm đa thức khơng cĩ tiệm cận.
Hàm phân thức dạng
Đồ thị hàm số luơn cĩ 1 TCN là và 1 TCĐ
Tìm tiệm cận ngang của hàm phân thức
Nếu bậc tử bé hơn bậc mẫu cĩ TCN là
Nếu bậc của tử bậc của mẫu thì đồ thị cĩ TCN
Nếu bậc của tử bậc của mẫu hoặc cĩ tập xác định là 1 khoảng hữu hạn hoặc thì khơng cĩ TCN
_Tìm tiệm cận đứng của hàm phân thức
Hàm phân thức mà mẫu cĩ nghiệm nhưng khơng là nghiệm của tử thì đồ thị cĩ
tiệm cận đứng ( với đk hàm số xác định trên khoảng )
Tìm nghiệm mẫu
Mẫu vơ nghiệm đồ thị hàm số khơng cĩ TCĐ.
Mẫu cĩ nghiệm
Thay vào tử, nếu thì ta kết luận là TCĐ.
Thay vào tử, nếu (tức là là nghiệm của cả tử và mẫu thì ta tính (dùng máy
tính Casio để tính giới hạn)
Nếu thì ta kết luận là TCĐ.
Nếu thì ta kết luận khơng là TCĐ
Tìm số tiệm cận của những hàm số tường minh thường gặp
Tìm số tiệm cận của những hàm số tường minh thường gặp
▣
Dạng ②
Trang 12 _Bài tập minh họa:
Câu 1: Đồ thị hàm số
2
x y x
TCĐ
221
; TCN
331
TCN: Hệ số trước x chia nhau
Câu 2: Số đường tiệm cận đứng và ngang của đồ thị hàm số 2
1
x y
1 0
x x
x x
x x
x y x
Lời giải Chọn C
Mẫu có nghiệm x 2 nhưng nó không phải giá trị
xác định của hàm số nên đồ thị hàm số không có
Có thể dùng Casio kiển tra.
Câu 4: Số tiệm cận đứng của đồ thị hàm số 2
Trang 13Lời giải Chọn C
Vậy đồ thị hàm số đã cho có duy nhất một tiệm cận đứng là1
x y
x
-=+ là
.
Ⓐ x= 2 Ⓑ. x=- 3 Ⓒ. y=- 1 Ⓓ. y=- 3
Lời giải
Câu 2:Đường thẳng x , 3 y2 lần lượt là tiệm cận đứng và
tiệm cận ngang của đồ thị hàm số
x y x
x y x
x y
Trang 14Câu 4:Đường tiệm cận ngang của đồ thị hàm số
23
y x
có phương trình là
x y x
-=+
y x
43
x y
x y
4
x y
Trang 15Câu 13:Cho hàm số 2 2
x y x
có đồ thị là đường cong ( )C Khẳng định nào sau đây đúng?
x y x
Trang 16Câu 21:Đồ thị hàm số 2
7
3 4
x y
4
x y
y x
=
- .Ⓒ.
11
x y x
Dựa vào định nghĩa đường tiệm cận, các tính chất về tiệm cận của hàm số thường gặp
và các kiến thức liên quan để giải quyết bài tốn.
Đồ thị hàm số cĩ tâm đối xứng là giao điểm của 2 tiệm cận.
Tìm giá trị của tham số để đồ thị cĩ số tiệm cận thỏa điều kiện
Tìm giá trị của tham số để đồ thị cĩ số tiệm cận thỏa điều kiện.
▣
Dạng ③
Trang 17x y
x x m
có tiệm cận ngang mà không có tiệm cận đứng.
x y mx
Xét các trường hơp sau:
Với m0: hàm số trở thành y x 1 nên không có tiệm
Trang 1811
mx x
cóđúng bốn đường tiệm cận?
Nhận thấy đồ thị hàm số đã cho có đúng bốn đường
tiệm cận khi đồ thị có đúng hai đường tiệm cận ngang và
hai đường tiệm cận đứng.
Đồ thị hàm số có đúng hai đường tiệm cận đứng khi
Vậy đồ thị hàm số đã cho có đúng bốn đường tiệm cận
khi đồ thị có đúng hai đường tiệm cận
ngang và hai đường tiệm cận đứng
6
m m
Trang 19mx y
ax y bx
mx y x
a x y bx
mx y
của hai đường tiệm cận của đồ thị hàm số thuộc đường
thẳng có phương trình nào dưới đây?
Trang 20m m
m m
mx x
trị m để đồ thị hàm số có đúng hai đường tiệm cận?
Trang 21Câu 15:Cho hàm số 2
36
x y
1 4
2 3
x y
Câu 17:Biết rằng đồ thị của hàm số y2x ax2bx 4 có
một đường tiệm cận ngang là y 1 Tính 2a b 3.
Khẳng định nào sau đây là sai?
Câu 2: Đường thẳng y2 là tiệm cận ngang của đồ thị hàm số nào
trong các hàm số sau đây?
x y x
Trang 22hàm số
1 4
2 1
x y
Câu 4 : Đường thẳng y2 là tiệm cận ngang của đồ thị hàm
số nào trong các hàm số sau đây?
.
Ⓐ
2 1
.1
x y x
2 1
x y x
x y x
x y
Ⓑ Đồ thị hàm số có hai đường tiệm cận đứng x1;x 3
và không có tiệm cận ngang
x
. Ⓒ
32
y. Ⓓ
32
x.
Lời giải
Câu 9: Cho hàm số
2 31
x y x
Trang 23Ⓐ m2 Ⓑ.
252
m m
m m m
m m
Câu 12: Cho hàm số y= f x( ) có bảng biên thiên như sau:
Kết luận nào sau đây là đúng?
Trang 24Tổng số đường tiệm cận đứng và tiệm cận ngang của đồ thị hàm số
đã cho là
.
Ⓐ 1. Ⓑ 3. Ⓒ 4. Ⓓ 2.
Câu 14: Cho hàm số y f x có bảng biến thiên như sau.
Tổng số tiệm cận ngang và tiệm cận đứng của đổ thị hàm số đã cho
là
.
Ⓐ 4. Ⓑ 3 Ⓒ 1. Ⓓ 2.
Lời giải
Câu 15: Cho hàm số y f x liên tục trên ¡ \ 1 và có bảng
biến thiên như sau:
x y x
x y x
Trang 25Câu 18: Số đường tiệm cận đứng và tiệm cận ngang của đồ thị
m m
.
Ⓐ 3 Ⓑ 2. Ⓒ 4. Ⓓ 5.
Lời giải
Trang 26Câu 24: Cho hàm số
2 2