b Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức P.. Biết rằng ban đầu tất cả các ô đều được tô màu xanh.. Cho phéo mỗi lần ta chọn một hang hoặc một cột và thay đổi màu của tất cả các ô thuộc hàng
Trang 1ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI LỚP 9 QUẬN CẦU GIẤY NĂM 2019 - 2020
Câu 1: (5 điểm)
1 Cho biểu thức P
2
1 1
x
x x
1
x
x x
a) Tìm điều kiện của x để biểu thức P có nghĩa và rút gọn P.
b) Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức P.
2 Cho 3 số dương , ,x y z thỏa mãn: x3y3z3 (x y)2 (y z)2 (z x)2.
a) Tính x y z biết xy yz zx 9.
b) Chứng minh rằng nếu z x z y; thì z x y.
Câu 2: (5 điểm)
1 Giải phương trình: 9x233x28 5 4x3 5 3x4 12x219x21
2 Tìm các số nguyên ( ; )x y với x0; y0 thỏa mãn:
3 3 2 4 4 10 12 0
x y xy x y
Câu 3: (3 điểm)
1 Cho 3 số thực không âm a b c, , thỏa mãn: a2 b2 c2 1 Tìm giá trị lớn nhất của
biểu thức
2011 1954
T a b c ab bc ac
2 Tìm số nguyên dương x để 4x314x29x6 là số chính phương.
Câu 4: (6 điểm)
Cho tam giác đều ABC cạnh a , hai điểm M N, lần lượt di động trên hai đoạn AB AC,
MB NC
Đặt AM x; AN y
a Biết
1 5
AM
AB
, tính diện tích tam giác AMN theo a
b Chứng minh rằng MN a x y.
c Gọi D là trọng tâm tam giác ABC, K là trung điểm AB. Vẽ DI MN, chứng
minh rằng: DI DK.
Câu 5: (1 điểm)
Cho một bảng ô vuông 2019 2020, mỗi ô vuông con có thể tô một trong hai màu xanh
hoặc đỏ Biết rằng ban đầu tất cả các ô đều được tô màu xanh Cho phéo mỗi lần ta chọn một hang hoặc một cột và thay đổi màu của tất cả các ô thuộc hàng hoặc cột đó Hỏi sau một số hữu hạn lần đổi màu ta có thể thu được một bảng gồm đúng 2000 ô vuông màu đỏ hay không?
Trang 2LỜI GIẢI ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI LỚP 9 QUẬN CẦU GIẤY NĂM 2019 – 2020 Câu 1: (5 điểm)
1 Cho biểu thức P
2
1 1
x
x x
1
x
x x
a) Tìm điều kiện của x để biểu thức P có nghĩa và rút gọn P.
b) Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức P.
2 Cho 3 số dương , ,x y z thỏa mãn: x3y3z3 (x y)2 (y z)2 (z x)2.
a) Tính x y z biết xy yz zx 9.
b) Chứng minh rằng nếu z x z y; thì z x y
Lời giải:
1
a) Để P có nghĩa thì:
0
1 0
1 0
x
x x
x
x
0 1 1 1 2( )( 1) 0
2 1 2
x
x x x
x
3
0 1 1 1 4
x x x x
0 1 1 4
x x x
Vậy với x0; x1;
1 4
x thì P có nghĩa
Ta có: P
2
1 1
x
x x
1
x
x x
với
1 0; 1;
4
x x x
P
1
2
2 x x1 2
1
x x
x x
1
x x
x x
Trang 31
x x
x x
2
1
x x
x x
2
x x
2
1
Vậy với
1 0; 1;
4
x x x
P
P
1 1 1
1 1
1
Để P đạt giá trị nhỏ nhất thì
1 1
x x đạt giá trị lớn nhất
x x phải đạt giá trị nhỏ nhất.1
Lại có
1 0; 1;
4
x x x
nên x x 1 1
Giá trị nhỏ nhất của x x1 khi và chỉ khi 1 x0
Giá trị nhỏ nhất của P0 khi và chỉ khi x0
Vậy với x0 thì P có giá trị nhỏ nhất bằng 0.
2 Với x0,y0,z0
a) Xét VT x3 y3 z3
(x y z)
(x2 y2 z2 xy yz xz )
VP x y y z z x
2x 2y 2z 2xy 2yz 2zx
2 2 2
2(x y z xy yz zx)
Do VT VP nên suy ra x y z 2.
Vậy x y z 2.
b) Ta có: x2 y2 z2 2(xy yz zx ) 0
Trang 42 2 2 2 2 2 0
2 ( )2 2 2 2 2 2 2 0
2 ( )2 2 (z y) 2 (z )
Do x, y, z 0 và zy; z nên 2 (z y) 2 (z ) 0x y x x
2 ( )2 0
(z x y z x y)( ) 0
mà x, y, z 0 nên z x y 0
(đpcm)
Câu 2: (5 điểm)
1 Giải phương trình: 9x233x28 5 4x3 5 3x4 12x219x21
2 Tìm các số nguyên ( ; )x y với x0; y0 thỏa mãn:
3 3 2 4 4 10 12 0
x y xy x y
Lời giải:
1 ĐKXĐ:
3 4
x
(3x 4)(3x 7)
5 4x3 5 3x4 (4x3)(3x7)
(3x 4)(3x 7) (4x 3)(3x 7)
5( 3x 4 4x3)
3x 7.( 3x 4 4x 3)
5( 3x 4 4x3)
3x 7 5
6
x
(tm).
Vậy x6 là nghiệm của phương trình.
2 Với x0; y0 ta có:
3 3 2 4 4 10 12 0
x y xy x y
(x 4xy 4y 4 4x 8 )y
(y2 2y 1) 170
2 (x 2 )y 2.(x 2 ).2 2y
(y 1)2 17
2
(x 2y 2)
(y 1)2 17
(x 2y 2 y 1).(x 2 y 2 y 1) 17
(x y 3).(x 3 y 1) 17
Do 17 là số nguyên tố mà x0; y0 suy ra x y 3 0 và x3y 1 0 nên ta có:
TH1:
3 1
3 1 17
x y
2
3 16
x y
11 9
x y
loại do x0.
TH2:
3 17
x y
14
x y
21 7
x y
loại do y0.
Vậy không có giá trị nào của ( ; )x y thỏa mãn yêu cầu
Câu 3: (3 điểm)
1 Cho 3 số thực không âm a b c, , thỏa mãn: a2 b2 c2 1 Tìm giá trị lớn nhất của
biểu thức
Trang 52011 1954
T a b c ab bc ac
2 Tìm số nguyên dương x để 4x314x29x6 là số chính phương.
Lời giải:
1 Ta có:
2 2 2 1 , , 0
a b c
, ,
a b c
[0;1]
(a 1)(b 1)(c 1) 0
1 0
abc ab bc ca a b c
1
a ab bc ca abc b c
2011 1954
1
1 b b.( 2010 1) c c.( 1953 1) abc1
GTLN của T bằng 1 khi và chỉ khi a1;b c 0.
2 Đặt A4x3 14x2 9x6 ta được:
A x x x x x
2
4 (x x 2)
6 (x x2) 3(x2)
2
(x 2).(4x 6x 3)
Lại có x2,4x2 6x3 là 2 số nguyên tố cùng nhau.
Thật vậy, giả sử UCLN (x2, 4x2 6x3) d (dN*) ta có:
2
x chia hết cho d suy ra 4 (x x2)=4x2 8x chia hết cho d
2
4x 6x3 chia hết cho d
Suy ra 4x2 8x4x2 6x3 chia hết cho d
2x 3
chia hết cho d
2(x 2) 2x 3
chia hết cho d 1 dM
Mà dN* nên d 1 Từ đó suy ra UCLN (x2, 4x2 6x3) hay 1 x2, 2
4x 6x3 là 2 số nguyên tố cùng nhau.
Để A là số chính phương thì x2 và 4x2 6x3đều là số chính phương.
Đặt x 2 a2, 4x2 6x 3 b2. Thay xa2 2 vào 4x2 6x 3 b2 ta được:
4.(a 2) 6.(a 2) 3 b
4a 16a 16 6a 12 3 b
4a 10a 1 b
16a 40a 4 4b
(4a 2b 5)(4a 2b 5) 21
Vì 4a2 2b 5 4a2 2b5 ta có bảng sau:
2
2
Suy ra
2
2
Trang 6Lại có: 4a2 2b4a22b8a2 hay:
2
2
Ta được a2 4 b2 25 Trả lại ẩn:
2
2
4 25
a
b
2 4
x
Vậy với x = 2 thì 4x314x29x6 là số chính phương.
Câu 4: (6 điểm)
Cho tam giác đều ABC cạnh a , hai điểm M N, lần lượt di động trên hai đoạn AB AC,
MB NC
Đặt AM x; AN y
a Biết
1 5
AM
AB
, tính diện tích tam giác AMN theo a
b Chứng minh rằng MN a x y.
c Gọi D là trọng tâm tam giác ABC, K là trung điểm AB. Vẽ DI MN, chứng
minh rằng: DI DK.
Lời giải:
1
3
Lại có:
1 5
AM
5
x a
5
a x
Thay vào (1) ta được:
5
a
4a5 a y1 3a 3
7
a y
Trang 7Diện tích tam giác là: SVAMN ·
1 sin sin 60
2
(đvdt)
b) Do
1
a x a y
2
2
2 2 2
(a x y) x y xy
Giả sử MN2 AM2 AN2 AM AN. Lấy điểm TAC sao cho MT AC và 2AT AM ta có:
MN AM TN2 AT2 AN TN AT( ) AN AN( 2AT) AN AN AM( )
2
MN AM2 AN2 AN AM (3)
Từ (2) và (3) suy ra MN (đpcm).a x y c) Trên tia BA lấy điểm G sao cho BG AN MN MG.
Do GBD NAD (c.g.c) DN DG DMN DMG (c.c.c)
(ch – gn) DK DI (đpcm).
Câu 5: (1 điểm)
Cho một bảng ô vuông 2019 2020, mỗi ô vuông con có thể tô một trong hai màu xanh
hoặc đỏ Biết rằng ban đầu tất cả các ô đều được tô màu xanh Cho phéo mỗi lần ta chọn một hang hoặc một cột và thay đổi màu của tất cả các ô thuộc hàng hoặc cột đó Hỏi sau một số hữu hạn lần đổi màu ta có thể thu được một bảng gồm đúng 2000 ô vuông màu đỏ hay không?
Lời giải:
Trước hết ta chứng minh với mọi cách chọn 2000 ô trên bảng đã cho luôn tồn tại một bảng con 2 2 chứa đúng 1 trong 2000 ô này
Thật vậy, vì số hàng lớn hơn số ô được chọn nên tồn tại 2 hàng liền nhau R1, R mà2
1
R không chứ ô nào và R có chứa ít nhất một ô đã chọn.2
Vì số cột cũng lớn hơn số ô được chọn nên tồn tại 2 ô ,A B cạnh nhau trên R mà2
chỉ có đúng một ô đã chọn
Gọi ,C D là 2 ô nằm trên R và cùng cột với ,1 A B Bảng con 2 2 gồm 4 ô ,A B, ,
C D chỉ có đúng một ô được chọn.
Giả sử ta có thể thu được bảng gồm đúng 1000 ô màu đỏ sau hữu hạn lần đổi màu Khi đó theo chứng minh trên tồn tại một bảng vuông con 2 2 chứa đúng một ô màu đỏ,
ba ô còn lại màu xanh
Trang 8Vì ở trạng thái ban đầu tất cả các bảng vuông con 2 2 đều gồm 4 ô màu xanh nên mỗi lần đổi màu hàng hoặc cột thì số ô màu đỏ và số ô màu xanh trong bảng vuông con
2 2 luôn là số chẵn
Do đó không thể thu được một bảng vuông con 2 2 có 1 ô màu đỏ, 3 ô màu xanh Suy ra ta có mâu thuẫn
Vậy không thể thu được bảng chứa đúng 2000 ô màu đỏ sau hữu hạn lần đổi màu