kl luu ha nam 913763v

Lý do chọn đề tài Nghệ thuật gấp giấy Origami mang một giá trị văn hóa độc đáo của một dân tộc, tính chất lịch sử về xuất xứ cũng như sự hình thành đã được chứng minh và ghi nhận, sự p

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Nghệ thuật gấp giấy Origami mang một giá trị văn hóa độc đáo của một dân tộc, tính chất lịch sử về xuất xứ cũng như sự hình thành đã được chứng minh và ghi nhận, sự phát triển và lan rộng ra trên toàn thế giới mà khi nhắc đến nghệ thuật này thì người ta đều liên tưởng đến ngay đó là văn hóa của người Nhật Nghệ thuật gấp giấy được phổ cập rộng rãi trong xã hội và được mang vào chương trình của trường học như một bộ môn giáo dục con người, nó không chỉ mang lại tính sáng tạo, khéo léo, khoa học, mà nó còn giúp con người thích tìm tòi học hỏi trước một loại hình nghệ thuật độc đáo Qua đó, con người nhận biết đây là một loại hình nghệ thuật vừa mang tính chất giải trí lại vừa có tính nghệ thuật và thẩm mỹ cao, góp phần phong phú vào đời sống tinh thần, đồng thời khi áp dụng vào một số lĩnh vực trong cuộc sống hoặc một số ngành nghệ thuật, có thể mang lại lợi ích nhất định, trong đó có ngành thời trang

Giá trị nghệ thuật của nó là từ một trang giấy vô hồn, nhưng dưới bàn tay tài hoa của những nghệ nhân sẽ trở thành một tác phẩm nghệ thuật đa dạng và độc đáo, và nếu xếp bằng những tờ giấy màu thì những tác phẩm nầy sẽ đầy màu sắc rực rở, bắt mắt, càng tôn thêm giá trị nghệ thuật của nó

Em chọn đề tài này cũng là nhằm tìm tòi và ước muốn khám phá thêm sự đẹp đẽ, tính chất văn hoá đa dạng và phong phú của nó, đồng thời cũng sẽ ứng dụng vào ngành học mà mình đã say mê từ lâu Mặt khác, nghiên cứu nghệ thuật gấp giấy Origami luôn là sự mới mẻ của sáng tạo không ngừng, vì bản thân nó là môn nghệ thuật đã được vinh danh trên thế giới và được công nhận, đồng thời sự sáng tạo của nó luôn luôn là sự chuyển động, sự khám phá và phát triển liên tục, nó không dừng lại ở kiểu mẫu nào cố định mà rất đa dạng, phong

phú - và rõ ràng, ở lĩnh vực thời trang, môn nghệ thuật này nếu được áp dụng sẽ tạo được thành công, thiết thực và gần gũi trong cuộc sống , chính từ những điều đó đã thôi thúc em say mê trong việc chọn đề tài làm luận án tốt nghiệp, đồng thời sẽ tiếp tục nghiên cứu và áp dụng nó vào ngành học em đã chọn và cho ngành nghề của em sau này

Với ý nghĩa từ việc nghiên cứu nghệ thuật gấp giấy, em sẽ ứng dụng vào trong thiết kế trang phục công sở, đặc biệt là trang phục dành cho nữ thanh niên, qua đó nhằm mang đến một sắc thái và phong cách mới, những mẫu trang phục kết hợp được sự tinh tế và độc đáo bằng nghệ thuật gấp giấy được áp dụng vào trang phục, chắc chắn sẽ tạo ra những bộ trang phục với dáng vẻ lịch lãm

và trẻ trung, hi vọng làm nên một phong cách mới cho thời trang công sở, nhất

là cho phái nữ

2 Mục đích nghiên cứu

2.1 Xác định đối tượng nghiên cứu

Nghiên cứu nghệ thuật giấy yêu cầu đòi hỏi sự nghiên cứu và tìm tòi, bởi giá trị nghệ thuật của nó vừa mang tính văn hóa và bản thân nó có ảnh hưởng nhất định trong đời sống xã hội

Đối tượng nghiên cứu: nghệ thuật gấp giấy Origami

Khi nghiên cứu một đối tượng nào đó, chúng ta luôn kỳ vọng vào đối tượng đó, hay nói cách khác đó chính là đề tài, là sản phẩm mình sẽ thực hiện, chính điều

đó đã tạo cho chúng ta động lực, sự say mê, tìm tòi sáng tạo không ngừng, mục đích nghiên cứu là nhằm đáp ứng sự sáng tạo không ngừng đó

Và nghệ thuật gấp giấy đã và đang trở thành một loại hình nghệ thuật độc đáo không chỉ ở NHẬT BẢN mà nó đã lan rộng ra ngoài biên giới để đến với các nước trên thế giới, rõ ràng văn hóa ở đây chính là sự giao lưu và giao thoa giữa các nền văn hóa với nhau Nghệ thuật gấp giấy có bản sắc văn hoá riêng ở Nhật, nhưng khi nó vượt ra ngoài lãnh thổ và đã được các quốc gia khác đón nhận, chứng tỏ sức hấp dẫn của một môn nghệ thuật độc đáo Trên cơ sở đó, khi áp

dụng đối tượng nghiên cứu nầy vào việc làm ra một sản phẩm nhất định, thì chắc chắn nó sẽ mang lại một giá trị đích thực nào đó về vật chất, về tinh thần hoặc về giá trị thẩm mỹ

2.2 Ý nghĩa của việc nghiên cứu đối tượng

Việc nghiên cứu đối tượng giúp chúng ta hoàn thiện hơn trong các mẫu thiết kế, việc nghiên cứu đòi hỏi cần có sự sáng tạo, thời gian, tính thẫm mỹ, sự khéo léo

và tính kiên trì, điều đó giúp việc nghiên cứu trở nên ý nghĩa hơn

Việc nghiên cứu đối tượng là rất cần thiết, vì nó sẽ mang lại nhiều kinh nghiệm trong quá trình nghiên cứu, sự sáng tạo là rất cần thiết nhưng sự nghiên cứu đồng thời mang tính khoa học nhưng lại đồng thời đòi hỏi cả tính thực tiễn nữa Việc nghiên cứu nghệ thuật gấp giấy, không chỉ nghiên cứu về giá trị văn hóa của nó, mà còn là nghiên cứu cái đẹp, tính thẫm mỹ, sự sáng tạo và tính độc đáo, kiểu dáng về hình tượng, hình ảnh một cách tổng quan

Sự nghiên cứu còn giúp chúng ta có được một đề cương nhất định, để ta có thể lấy đó làm đối tượng chính trong quá trình lập đề cương, từ đó khi đã kết thúc giai đoạn nghiên cứu và bắt đầu thực hiện nó, ta chủ động được về thời gian, công sức để hoàn thành được sản phẩm một cách tốt hơn, cũng chính điều đó sẽ giúp chúng ta hoàn thiện hơn trong việc áp dụng vào thực tế sau nầy

Ngoài ra, việc nghiên cứu đối tượng nghệ thuật gấp giấy là nghiên cứu đặc trưng của một nền văn hóa, nhưng khi ứng dụng vào đời sống xã hội sau khi hoàn thành sản phẩm lại mang một giá trị mới về vật chất, về cái đẹp và thẩm

mỹ, đó chính là sự kết hợp hài hoà, và là kết quả sau cùng từ sự nghiên cứu đó

2.3 Xác định tên đề tài nghiên cứu

Tên đề tài: nghiên cứu nghệ thuật xếp giấy và thiết kế trang phục công sở cho nữ thanh niên

3 Đối tượng nghiên cứu

3.1 Đối tượng

3.1.1 Xuất xứ

Nghệ thuật gấp giấy

Nghệ thuật gấp giấy đã có nguồn gốc ở Trung Quốc , sau này lan qua Nhật vào thế kỷ thứ VI và được người Nhật phát triển thêm để trở thành môn nghệ thuật độc đáo, mang bản sắc riêng ở Nhật Bản

(Origami, chữ Origami trong tiếng Nhật bắt nguồn từ 2 chữ oru là gấp hay xếp

và kami là giấy, Origami chỉ được dùng từ năm 1880, trước đó người Nhật dùng chữ Orikata)

3.1.2 Sự hình thành và phát triển

Công nghệ sản xuất giấy bắt đầu từ đất nước Trung Quốc và du nhập vào Nhật Bản vào thế kỷ thứ VII, sau sự du nhập ấy, người Nhật đã áp dụng và biến đổi nhiều phương pháp chế tạo cũng như nguyên liệu chế tạo giấy, hình thành hẳn một nền văn hóa giấy với vật liệu giấy phong phú, chất lượng cao (gấp, mỡ nhiều lần ko rách, mềm, bền và đẹp ) đó chính là loại giấy mà người nhật rất

tự hào có một không hai trên thế giới với cái tên “washi”, chính từ đó, khi đưa vào sử dụng trong sinh hoạt và trong cuộc sống thì nghệ thuật gấp giấy độc đáo Origami của Nhật ra đời

Việc xếp các (lá thư) ,thứ giấy để gói các đồ vật … đã có từ rất xưa Đến thời

kỳ phong kiến, nghệ thuật gấp giấy đạt đến bước phát triển nhảy vọt, từ những bức tranh cổ còn được lưu truyền, thì vào những năm 1700, Hạc ( Oritsuku) và các loại thuyền là những vật phổ biến được gấp và trang trí Từ đó khoảng 100 năm sau, nghệ thuật nầy đã phát triển vượt bậc, bên cạnh đó, các cuốn sách chuyên môn về Origami đã được in ấn và xuất bản, chứng tỏ nghệ thuật gấp giấy đã đạt được trình độ cao và đa dạng Vào thời điểm đó, Origami không chỉ

là trò chơi của trẻ em, mà còn là thú vui tao nhã của người lớn, có thể nói nghệ thuật này mang tính hấp dẫn và tính đại chúng cao Ngoài ra, có rất nhiều tạp chí, sách báo ra đời với những hướng dẫn nhiều mẫu xếp giấy vô cùng ấn tượng và phức tạp mang tính sáng tạo rất cao

Trong khi đó, khoảng thế kỷ thứ XII, khi phương pháp chế tạo và sản xuất giấy được truyền sang Châu Âu và một nghệ thuật xếp giấy độc lập đã được hình thành, nhưng không trở thành một nền văn hóa riêng của quốc gia nào mà với

bề dày và ảnh hưởng như mức độ phát triển của Nhật Vào thời Minh Trị (Meiji), Origami được đưa vào các trường mẫu giáo thành một môn học dưới ảnh hưởng và phương pháp giáo dục của nhà giáo dục học người Đức Frebel (1782_1852) Các phương pháp xếp giấy của Châu Âu cùng sự phát triển theo nhiều hướng khác nhau đã khiến cho nghệ thuật xếp giấy ngày càng phong phú Chỉ ở thời Meiji đã có rất nhiều những tác giả vô danh tạo ra nhiều những mẫu hình mới Tuy nhiên có ý kiến cho rằng chỉ gấp theo những mẫu có sẳn không mang tính sáng tạo nên vào thời đại chính (Taiso) khi giáo dục được đưa theo hướng sáng tạo thì Origami bị bỏ rơi

Tuy nhiên, lật lại bề dày lịch sử của Origami, cùng với hiện tại, với không ít những tác phẩm mới, tính chất giáo dục của Origami cũng đã được xem xét lại

và được công nhận về khả năng phát triển một cách đa dạng Và ngày nay Origami đang mở rộng tầm ảnh hưởng ra thế giới, không chỉ giới hạn là một thú vui mà còn được nghiên cứu phục vụ cho các mục đích khoa học khác bởi nhiều

tổ chức và cá nhân

Có thể nói Origami đã được quốc tế hóa để khi nhắc đến ai cũng hiểu đó là một đặc trưng của nền văn hóa Nhật, không lẫn vào đâu được, và dù bây giờ nghệ thuật gấp giấy đã được phát triển vượt ra ngoài lãnh thổ quốc gia, mang lại niềm say mê cho biết bao nhiêu người trên thế giới nhưng người ta vẫn trân trọng gọi nó bằng cái tên giản dị Origami, như một sự tưởng nhớ đến cái nôi cho một sự hình thành và phát triển của một môn nghệ thuật độc đáo

3.1.3 Đặc điểm chung

Tạo hình

Nghệ thuật gấp giấy là nghệ thuật tạo hình chính thống, nó đóng vai trò quan trọng trong việc thể hiện ý tưởng bằng cách mô phỏng chân thật thiên nhiên, cuộc sống, nhằm thỏa mãn đam mê thị giác như phương cách cộng hưởng tâm

4 Nhiệm vụ nghiên cứu:

Xây dựng trên cơ sở mục đích đã xác định, hướng đến giải quyết những công việc cụ thể và là thành phần của mục đích nghiên cứu, việc giải quyết những nhiệm vụ nghiên cứu giúp cho việc giải quyết mục đích nghiên cứu nhằm làm

rõ cơ sở lý luận và nghiên cứu thực tiễn: phù hợp với nội dung nghiên cứu của

đề tài, kết luận, khuyến nghị và giải quyết thực tiễn

4.1 Nghiên cứu đối tượng:

Nghiên cứu nghệ thuật gấp giấy và những giá trị văn hóa của nó

Nghệ thuật gấp giấy là cả một công trình nghệ thuật, nó mang đến cho con người sự cảm nhận từ cái đẹp, phạm vi nghiên cứu cũng rất phong phú Gấp giấy (hình người, động vật, hoa lá ) như thế ta có thể thấy phạm vi nghiên cứu rất gần nhưng cũng rất rộng, nó là sự thể hiện cuộc sống gần gũi bên ta, cũng như trong môi trường và các hoạt động đa dạng, phong phú của xã hội

Chính nghệ thuật gấp giấy, kết hợp vào những giá trị văn hóa khác như văn hóa trang phục (trang phục là sản phẩm gắn liền và phục vụ con người, sự xuất hiện của trang phục là nhằm bảo vệ hình ảnh và làm tôn thêm vẻ đẹp của con người),

sẽ giúp tạo nên tính thẫm mỹ và nâng tầm văn hoá cho con người trong cuộc sống xã hội ngày càng văn minh và là đòi hỏi của cuộc sống

Ở đây, người viết muốn đề cập đến khía cạnh của sự ứng dụng trong nghệ thuật gấp giấy Origami vào thời trang công sở, đó cũng là đòi hỏi từ thực tiển, từ các

cơ quan đến các công ty, trường học trong thời kỳ phát triển và hội nhập như hiện nay và yêu cầu của vẻ đẹp cũng đồng thời gắn với sự phát triển đó

4.2 Khách thể nghiên cứu: Trang phục công sở dành cho nữ thanh niên

Thời trang công sở:

Do nhiều nguyên nhân khách quan, nhất là trong thời kỳ bao cấp khó khăn ở nước ta, thời trang nói chung và thời trang công sở nói riêng đã từng “bị lãng quên”, hay nói cách khác, do điều kiện phải lo “miếng ăn” nên “cái mặc” chưa được chú trọng Nhưng giờ đây, trong xu thế hội nhập, xã hội ngày càng phát triển theo nhu cầu từ “ăn no, mặc ấm” đến “ăn ngon mặc đẹp”, vì vậy nhu cầu làm đẹp trong mọi sinh hoạt của đời sống xã hội ngày càng mang tính tất yếu thời đại, trong đó phải kể đến nhu cầu về thời trang Trong xã hội ngày nay, sự thành đạt của mọi đối tượng là rất nhiều và ở đủ mọi giới Tuy nhiên – có thể nói – nhu cầu làm đẹp trên mọi phương diện thì nữ giới gần như chiếm số đông, đặc biệt là phụ nữ ở công sở Trang phục công sở nói chung và cho nữ giới nói riêng luôn đa dạng, đa phong cách, phong phú về kiểu dáng và sắc màu, từ trang phục cho cấp lãnh đạo đến nhân viên văn phòng, thậm chí cho nhân viên làm công việc trực tiếp tất cả đều được thể hiện tiêu chí trẻ trung, năng động, bắt mắt, tạo được phong cách mới, trang phục còn thể hiện sự chuyên nghiệp và hình ảnh của đơn vị đó Ngày nay, đa phần nhiều phụ nữ còn rất trẻ nhưng đã thành đạt rất nhanh và đã trở nên nổi tiếng Đủ các công việc, đủ các thành phần, đủ các ngành nghề nói chung phụ nữ ngày nay có mặt ở hầu hết các lĩnh

vực và giữ nhiều vị trí quan trọng trong đời sống xã hội – và vì vậy - họ cần có nhu cầu về làm đẹp, trước hết là làm đẹp về tác phong ăn mặc, chính vì thế họ

là đối tượng và là khởi nguồn cảm hứng cho mọi sự sáng tạo về thời trang nói chung, từ đó những mẫu thiết kế được dành riêng cho “quý cô văn phòng” ra đời Những mẫu thiết kế này luôn được làm mới mỗi ngày, nó luôn đi cùng năm tháng với sự sáng tạo vô cùng phong phú, góp phần vào sự thanh lịch và nữ tính, cũng như nâng vị trí của ngành thiết kế thời trang lên tầm cao

Như đã nói ở trên, là những người phụ nữ trẻ năng động, thành đạt và hiện đại,

họ luôn quan tâm đến hình thức, thậm chí là vẻ hào nhoáng bên ngoài, họ luôn mong muốn đi tìm sự khác biệt và sự cách tân liên tục trong thời trang, nhất là đối với phụ nữ làm việc nơi công sở không ai là không quan tâm đến thời trang, nơi đó họ khoác vào mình bộ trang phục đẹp đẽ hàng ngày Ở đó, họ luôn bắt đầu một ngày làm việc đầy hiệu quả và tự tin bằng vẻ đẹp trang phục của mình,

họ lựa chọn cho mình những bộ đồ công sở bắt mắt và tạo được ấn tượng tốt đối với đối tác, đối với khách hàng hay người đối diện, như vậy họ đã thành công một nữa trong công việc và trong chính bản thân họ (hiện tại ở một số các công

ty, có hẳn một bộ phận chuyên trách trang phục công sở, bộ phận này thường đưa ra những ý tưởng mới những kiểu, màu và liên hệ với các nhà thiết kế hoặc các công ty may để phục vụ nhu cầu trang phục của công ty đó)

Trong phong cách thời trang hiện đại ngày nay, nhiều khuynh hướng mới ra đời

và được đón nhận, ví dụ như bộ Vest Âu dù trải qua nhiều giai đoạn nhưng vẫn không lỗi thời, tuy nhiên nó được cách điệu bằng những phong cách khác nhau cho phù hợp với điều kiện thực tế, vẫn là áo Vest và quần tây, nhưng phong cách thời trang công sở ngày càng có khuynh hướng phóng khoáng hơn, đó là những chiếc áo giả Vest với đường cắt cúp hiện đại nhưng vẫn đem lại vẻ nhẹ nhàng, mềm mại và thanh tú cho người mặc, các sắc màu cổ điển cùng nhường chỗ cho những gam màu mãnh mẽ lên ngôi nhưng không quá màu mè rườm rà làm mất đi bản chất và phong cách Vest

Hoặc như thời trang Đầm, trong điều kiện thời tiết nhiệt đới ở nước ta, thời gian nắng nóng chiếm đa số tháng trong năm, nhất là ở Nam bộ thì thời trang cần phải gọn và thoáng đãng, phù hợp với thời tiết và sức khoẻ khi làm việc, cái nắng gay gắt của mùa hè đôi khi sẽ làm dịu mát đi nhiều nhờ những chiếc đầm liền thân bằng chất liệu voan, satanh, lụa mỏng , kết hợp đầm với những mẫu thắt lưng to bản, được cách điệu, trông người mặc sẽ cuốn hút và mềm mại hơn rất nhiều

Hay như những chiếc áo sơ mi truyền thống là trang phục không thể thiếu nơi công sở, những chiếc áo sơ mi được cách điệu với những motip điệu đà và kết hợp với những màu sáng sẽ làm cho người mặc trở nên năng động và mang hơi hướng hiện đại trong môi trường công sở

Kết hợp với áo sơ mi là những chiếc váy chiết eo cách điệu và chân váy theo phom dáng hiện đại trông sẽ rất rạng rỡ và đằm thắm

5 Phương pháp nghiên cứu:

Đưa ra một ý tưởng cho bộ sưu tập

Từ việc sưu tầm tài liệu trên internet và sách báo để tìm ý tưởng, sau đó nghiên cứu tính cấp thiết của ý tưởng đó (nó như thế nào, có ý nghĩa gì, ảnh hưởng của

nó với con người và xã hội như thế nào) từ đó tóm tắt lại nội dung và cho biết là

có đủ điều kiện để hoàn thành đề tài hay không? Điều kiện nghiên cứu bao gồm tài liệu sưu tầm được, phương tiện, thiết bị, quỹ thời gian, năng lực, nhân lực sở trường của những người tham gia

Xử lý những việc liên quan đến tài liệu để đưa ra được một ý tưởng cuối cùng Đánh giá mặt mạnh mặt yếu để đưa ra được một phương pháp nghiên cứu

cụ thể, đồng thời đánh giá được mức độ thành công và chắc chắn của đề tài từ

đó mới bắt đầu xây dựng những nền móng đầu tiên cho đề tài nghiên cứu

Học hỏi những người tiên phong

Những người tiên phong đảm bảo rằng ý tưởng đó đã được thực hiện rồi, từ việc đó cho thấy khi mình nghiên cứu lại một ý tưởng đã sử dụng rồi thì cần

phải chú trọng những cái gì? Có thể là những cái người ta chưa khai thác thì mình sẽ khai thác, hoặc những cái mình thấy rất hay từ nghiên cứu của họ thì học hỏi, nghiên cứu lại và bổ sung thêm cho hoàn thiện để cho ra đời một sự sáng tạo của riêng bản thân mình

Phương pháp nghiên cứu cần dựa trên những quy trình sau:

Đặt nền móng: xác định ý tưởng cho bộ sưu tập, trong đó xác định mục đích

của đề tài và mục tiêu xây dựng đề tài, hình thức và mức độ đổi mới của đề tài

Xác định xu hướng:

Xu hướng thời trang thế giới năm 2010 có những xu hướng gì?

Xu hướng thời trang trong nước 2010

Xu hướng màu sắc trong năm 2010

Học hỏi kinh nghiệm từ những người tiên phong:

Phát triển mối quan hệ với những người sử dụng tiên phong để thu thập thông tin từ họ, từ đó tìm ra những ý tưởng hứa hẹn có thể tạo ra một sản phẩm đột phá Dùng những kiến thức này để định hình ý tưởng sơ bộ và đánh giá tiềm năng kinh doanh từ những ý tưởng ấy

Phát triển các bước đột phá:

Mục tiêu của giai đoạn này là hoàn thiện các ý tưởng sơ bộ, sau đó nghiên cứu

và cho ra đời một ý tưởng mang tính đột phá về cả kiểu dáng cũng như màu sắc

Thiết kế mang tính sáng tạo và tinh tế

Sáng tạo ở đây là sự làm lại từ các ý tưởng cũ nên việc sáng tạo cái mới là rất cần thiết, còn sự tinh tế thể hiện trên những mẫu thiết kế là từ mục tiêu và phải truyền đạt được mong muốn từ nhà thiết kế

Tổng hợp lại các vấn đề cốt lõi và kết quả sau khi nghiên cứu

PHẦN NỘI DUNG CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

1.1 Tổng quan lịch sử của đề tài:

1.1.1 Lịch sử đề tài nghiên cứu

Origami là gì? Chữ Origami trong tiếng Nhật bắt nguồn từ hai chữ: oru gấp hay xếp và kami là giấy, Origami được sử dụng từ năm 1880, trước đó người Nhật dùng chữ orikata

Origami kết hợp những cách gấp đơn giản để biến miếng giấy hình chữ nhật (2 chiều), mà thường là hình vuông, thành những hình phức tạp (3chiều), không cắt dán trong quy trình gấp, đây cũng là xu hướng của Origami hiện đại Không giống như người ta thường nghĩ, các quy tắc Origami truyền thống của Nhật Bản (bắt nguồn từ khoảng triều EDO 1603 - 1967) lại ít nghiêm ngặt hơn Origami hiện đại: giấy gấp có thể là hình tròn, tam giác và có thể cắt dán trong quá trình gấp

Lich sử: vài ý kiến cho rằng Origami có nguồn gốc từ Trung Quốc, nhưng điều này hầu như là phỏng đoán dựa trên việc cho rằng Origami bắt đầu xuất hiện ngay sau khi phát minh ragiấy, tiếng Trung Quốc chữ “giấy” là zhi, nó là một vật được phát minh ra để viết thay cho lụa, trong phần giải thích nguồn gốc từ

“giấy” kami trong tiếng Nhật, giấy làm được từ gỗ cây Bulo đọc là Kaba hay vót từ thân tre hoặc các gỗ khác đọc là Kan Tất cả chúng đều là vật dụng để viết lên trên và chưa nói lên được điều gì khác ngoài công dụng viết lên thì giấy còn có công dụng để xếp nữa cả

Lại có những ý kiến khác cho rằng Origami có nguồn gốc từ triều đại Heian của Nhật Bản Điều này dường như lại sai một lần nữa Họ tham khảo từ một câu chuyện kể về Abe_no Seimei người đã làm một con chim bằng giấy và biến nó thành một con chim thật, hay là từ một câu chuyện khác nữa về Fujiwara_no

Kiyosuke người đã gởi cho cô bạn gái của mình một con ếch cuộn bằng giấy

Dù gì đó cũng là những câu chuyện cổ tích được viết lên để ca ngợi một điều gì

đó, tuy điều làm cho người khác phải tin là những vật như chim và ếch đó là được làm ra từ giấy chứ không phải là từ những thứ khác

Ngày nay, ở Nhật người ta dùng giấy trong việc gói quà gọi là Tatogami hay Tato Họ chủ yếu dùng cách đó gói kimono, việc này thật sự có từ thời Heian nhưng nó không có nghĩa là khởi nguồn của Origami vì người ta chỉ gói giấy thành mỗi hình vuông

Họ dùng giấy kẻ sọc gọi là shide hay heisoku, và búp bê giấy hitogata trong nghi thức của đạo Shinto Tuy nhiên, ngày xưa ở Nhật chúng chẳng bao giờ được làm từ giấy cả Hơn nữa ngay cả ngày nay chúng cũng không nhất thiết phải là búp bê gấp từ giấy Chúng ta có thể thấy chẳng có mối quan hệ nào giữa tôn giáo của Nhật Bản và nguồn gốc của Origami cả Từ "giấy" trong tiếng Nhật và từ "thần" đọc cùng âm với nhau, đều là kami, nhưng trong tiếng Nhật

cổ thì cách nhấn am khác nhau

Ta dùng từ Origami từ thời Heian của Nhật Tuy nhiên cách viết khác và nó cũng không thuần túy là chỉ việc gấp giấy Một Origami là một mảnh giấy hình phong cảnh được vẽ ở một nửa, nửa kia trắng và thường được viết chữ, thơ lên đó Ở Nhật Bản ngày nay, từ Origami-tsuki (từ ghép có gốc Origami) có nghĩa là "xác thực"

Ở Nhật họ không dùng từ Origami để chỉ việc gấp giấy cho đến thời kỳ Showa Origami được gọi là "orisue" hay "orikata" vào thời Edo, và "orimono" vào cuối thời Edo đầu thời Showa

1.2 Các hình thái của origami:

1.2.1 Origami cổ điển Nhật Bản

Tư liệu về Origami cổ xưa rõ ràng nhất là bài thơ ngắn của Ihara Saikaku viết năm 1680 Nó có đoạn là: Rosei-ga yume-no cho-wa orisue (tạm dịch là "những con bướm trong giấc mơ của Rosei có lẽ là orisue) Trong đó ông gọi một hình Origami là Ocho Mecho (bướm đực và bướm cái) giống như gọi bawfng từ

"orisue" Người ta dùng kiểu nàu để gói các chai rượu Sake trong ngày lễ cưới Origami cũng nói về một nghi thức của giới Samura bắt nguồn từ những gia đình như Ogawara, Ise, Imagawa, và những gia đình khác Ocho Mecho, hay Noshi, đó cũng là một phần trong nghi thức Origami này Có rất nhiều hình được gấp với nhiều mục đích khác nhau

Theo cuốn "Tsutsumi-no Ki" (1764) của Ise Sadatake thì có ý nói nguồn gốc của Origami là từ thời Muromachi Những hình Origami quen thuộc hơn gọi là Orizuru và Yakko-san đã mô tả trong ukiyoe hay những đoạn của hình gấp trên kimono từ thế kỷ 18 Thật sự, Yakko-san không sống vào thời kỳ này Cách gấp này cũng được gọi là Komoso

Cuốn "Ramma zushiki" (1734) đã dạy gấp hình chiếc thuyền, Sanbo và Origami

đã chỉnh sửa nhiều gọi là Tamatebako, ngoài ra Orizuru và komosho đã có sẵn Chúng ta không biết được là những mẫu này xuất hiện từ khi nào

Adachi Kazuyuki và Origami để giải trí của ông là một ngoại lệ thật riêng biệt khi ông ta ghi lại rất nhiều hình Origami trong cuốn " kayaragusa" của ông khoảng năm 1845 Từ "kayaragusa" của cuốn sách này đôi khi bị đọc nhầm thành "kan-no Mado", do sai sót của việc sao chép

Akisato Rito cho xuất bản cuốn “Sembazuru Orikata” năm 1797

Từ "Sembazuru" theo nghĩa đen là một ngàn con hạc nhưng ngày nay nó có nghĩa là hàng tá, nó có quan hệ với việc xếp Orizuru từ một tờ giấy rời Đôi khi

nó được cho là quyển sách Origami cổ xưa nhất trên thế giới Nhưng nếu chúng

ta không phân biệt hai loại hình Origami thì cuốn "Tsutsumi-no Ki" cổ hơn

Dựa trên những nguồn tư liệu đã nói trên và các tư liệu khác như dehon Chushigura" (1800) của một tác giả không biết tên, chúng ta có thể liệt

"Orikata-kê ra những đặc trưng của Origami cổ điển Nhật Bản Họ xếp giấy thành nhiều hình dạng khác nhau bằng việc cắt xén rất nhiều Họ cũng tính toán nhiều khi gấp, và việc thiết kế phụ thuộc vào loại giấy làm tay whashi của Nhật Để làm phần có màu, họ phải quét những màu khác nhau lên giấy, hoặc vẽ lên chúng

1.2.2 Origami cổ điển Châu Âu:

Orgami không phải là một nghệ thuật “Nhật”?

Chúng ta có thể công nhận một bức tranh của năm 1490 vẽ theo cuốn truyện

“Tractatus de Shaera Mundi” - viết bởi Johannes de Sacrobosco (John của Hollywood) vào thế kỷ 13 và đã được tái bản hơn 60 lần vào giữa thế kỷ 17 có con tàu giấy giống như trong cuốn “Ramma Zushiki” Nếu nó thật sự là một con tàu Origami, nó không thể có nguồn gốc từ Nhật được vì Origami của Nhật lúc bấy giớ mới chỉ là một nghi thức không hơn

John Webster đã tham khảo "paper prison" (nhà tù giấy) để vận dụng vô vở kịch của ông là " The Duchess of Malfi", ra mắt lần đầu khoảng những năm

1614 và được in thành sách năm 1623 Nó dường như là mẫu Origami được biết đến như water bomb ngày nay Nó không xuất hiện trong bất cứ dòng Origami nào của Nhật vào thời Edo

Chúng ta có thể tìm thấy vài tham khảo rõ ràng về Origami của thế kỷ 19 trên khắp Châu Âu Trong số đó Bảo tàng Quốc gia Đức và Bảo tàng Nghệ thuật của người Saxon đã có hình những con ngựa và người cưỡi ngựa Origami làm khoảng năm 1810 trong bộ sưu tập của họ

Vào giữa thế kỷ 19, Friedrich Frobel đã thành lập nhà trẻ đầu tiên trên thế giới Trong hệ thống giáo dục của ông gồm có vài món đồ chơi gọi là “Gifts” (quà)

và vài trò chơi gọi là “Occupations” (công việc) Một trong số occupations đó

Có môn Origami

Frobel Gifts và Occupations có 3 loại, loại cuộc sống, loại cái đẹp và loại kiến thức Origami bình thường được xếp vào nhóm cuộc sống Trong Origami loại cái đẹp thì phần xếp rất cân bắt đầu từ những nếp gấp cơ bản Môn Hình học ở tiểu học được dạy bằng Origami đó chính là loại kiến thức Chỉ có vài mẫu hình của Origami Châu Âu vào thế kỷ 19 là có thể thấy giống với của Nhật cùng thời điểm ấy Thậm chí ngày nay, rất ít người Nhật biết Pajarita (con chim nhỏ) mà mọi người Tây Ban Nha đều biết đến Mặt khác, Orizuru không được biết đến ở Châu Âu nhưng nó là dạng Origami cổ điển rất quen thuộc với người dân Nhật Origami Pajarita

Những hình Origami cổ điển Châu Âu dực trên nếp gấp 45 độ, ngược lại Origami cổ điển Nhật như Orizuru hay Con Ếch thì dựa trên nếp gấp 22.5 độ

Họ chỉ sử dụng một tờ giấy vuông hay chữ nhật, và họ không phải tính toán hay cắt xén quá nhiều Origami cổ điển Châu Âu và Nhật Bản khá khác biệt vì hầu như chúng phát triển độc lập với nhau

Nguồn gốc của Origami Châu Âu không được rõ, nhưng có vẻ như nó có liên quan đến tấm bằng Baptismal của 16 hay 17 Ngày nay, họ xếp tấm bằng Baptismal này bằng những đường đôi hay giống như hình dạng mà Nhật Bản gọi là Menko hay Người cầm chỉ Người ta cho rằng “nghi thức Origami” này

có từ thế kỷ 15

1.2.3 Origami truyền thống:

Cả Nhật Bản và Châu Âu đều có Origami của riêng mình, trong lúc Nhật thực thi chế độ bế quan tỏa cảng với thế giới bên ngoài Origami trong hai lĩnh vực này khá độc lập Thời kỳ khôi phục đế chế quân chủ Meiji và sau đó là thời mở cửa trao đổi giao lưu giữa Nhật và phương Tây kéo theo sự hợp nhất của Origami Đông và Tây

Nhật Bản đã tiếp thu hệ thống nhà trẻ Frobelian, trong đó cũng bao gồm luôn cả Origami cổ điển Châu Âu Như vậy Origami cổ điển Nhật và Âu đã bị pha trộn

Kho tài liệu về origami đã mở ra một trang mới tại đây và trở thành cốt lõi của Origami truyền thống

Nhật Bản cũng bắt đầu sản xuất loại giấy xếp Origami, đó là một mảnh giấy hình vuông có màu ở một mặt kiểu Châu Âu (ta có thể hình dung là giống như giấy thủ công học sinh dùng ngày nay), bởi vì nhà trẻ cần nó cho việc giảng dạy Origami Frobelian Từ thời Meiji, các hình mẫu mới đã được bổ sung thêm với rất nhiều kiểu phù hợp với loại giấy xếp mới Mặt khác, có rất nhiều hình mẫu phù hợp với loại giấy xếp waki đã bị loại bỏ

Trong loại hình Origami truyền thống, các hình mẫu được truyền từ người này sang người khác, từ thế hệ này sang thế hệ khác Chúng cũng thường thay đổi cách gấp cũng như tên gọi luôn Trẻ em cũng như người lớn cũng thường ứng biến ra những hình mẫu mới Sự sáng tạo này trong Origami truyền thống cũng chính là một trong những lý do mà Frobel đã đưa Origami vào chương trình Occupation của ông Nhưng trong việc dạy Origami ngày nay, các học sinh chỉ được dạy cho những cái có sẵn, vì các giáo viên có cách hiểu sai về môn này, rằng chúng chỉ là một sự bắt chước, nhiều trường đã loại bỏ nó ra khỏi chương trình học Những hình mẫu Origami truyền thống được truyền bá đi rất xa trong một thời gian ngắn, do những người trong nước truyền bá ra ngoài biên giới Orizuru của Nhật đã di cư qua Châu Âu và trở thành Flapping Bird vào đầu những năm của thời đại Edo Sau đó, Miguel de Unamuno, người sống vào cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20 đã làm them nhiều hình mẫu căn cứ vào Flapping Bird

Ở Châu Âu, người ta không dùng từ Origami để chỉ việc xếp hình bằng giấy cho đến những năm 1950 Origami lúc đầu được gọi là “papierfalten” ở Đức và

“paper foling” ở Anh Khi Nhật Bản tiếp thu Origami Frobelian trong hệ thống nhà trẻ, từ “shoshi”, “tatamigami” hay “kamitatami” được dùng trong nhà trẻ và

từ “origami-zaiku” hay “origami” được dùng trong trường tiểu học Nhưng những từ này không phổ biến bên ngoài hệ thống trường học Ở Tây Ban Nha,

“pajarita” có nghĩa không chỉ là con chim Origami mà còn là từ gọi chung cho môn Origami

Origami truyền thống đã ra đời và mang theo trong hành trang nó những trao đổi văn hóa giữa Đông và Tây Nó không phải là một dòng văn hóa thuần Nhật

mà là một sự lai tạp giữa Nhật Bản và Châu Âu Mặc dù nó được phổ biến nhất

ở Nhật, song nó cũng được truyền bá rộng rãi sang Châu âu, Châu Mỹ, Trung Quốc và nhiều nước khác từ thế kỷ 19 hay đầu thế kỷ 20

1.2.4 Origami hiện đại:

Trong loại Origami truyền thống thì các hình mẫu và tên gọi được truyền bá từ một số người ẩn danh nào đó, không có văn bản ghi chép nào Origami hiện đại bắt đầu từ thế kỷ 20, dựa trên những kiểu hoàn tất khác nhau Việc xếp tiếp nối một hình của Origami hiện đại là của những người thiết kế, những “nhà sáng tạo của Origami”

Cha đẻ của Origami hiện đại có lẽ là Uchiyama Koko, vì ông có bằng sáng chế cho các hình mẫu của mình Ngày nay có vài người nghĩ rằng cần phải có bản quyền Ý nghĩ rằng những người sáng tạo ra cần được sở hữu sản phẩm trí óc của mình và cũng là một thái độ tôn trọng đối với người tạo tác

Trong Origami hiện đại, sự sáng tạo là thuộc về nững người thiết kế và sự đánh giá tùy thuộc vào người gấp Họ thích những hình mẫu không chỉ là hình dáng đẹp của chúng sau khi hoàn tất mà còn phụ thuộc vào tính dễ xếp, dễ nhớ của hình mẫu

Những hướng dẫn nhằm trình bày cách xếp một hình mẫu, rất quan trọng trong Origami hiện đại, vì người xếp sẽ tự mình làm lại hình mẫu Chúng trình bày lại toàn bộ quá trình gấp Ta có những loại phổ biến trong việc trình bày lại trong Origami cổ điển Nhật Bản nhưng chúng hoàn toàn không có văn bản ghi lại quá trính gấp của chúng

Trong Origami hiện đại, người ta thường gấp các hình mẫu bằng tờ giấy vuông (đa số), không cần đến kéo cắt tỉa hay là keo để dán dính Bên cạnh quy tắc xếp

hình, người xếp cũng sẽ ngầm hiểu rằng để xếp những hình mẫu đó cần có giấy Origami (giấy thủ công) Một hình mẫu được làm từ hơn một tờ giấy hay dùng nhiều hình lồng lại với nhau được đánh giá cao

Vào những năm 1950 và 1960, hội chơi Origami Quốc Tế đã được sáng lập bởi những người sáng tạo và xếp giấy gồm có Yoshizawa Akira, Takahama Toshie, Honda Isao, Robert Harbin, Gershon Legman, Lillian Oppenheimer, Samuel Randlett, Vincente Solórzano-Sagredo và những người khác nữa Họ đã truyền

bá rộng rãi Origami cho những người dân ở đất nước họ

Họ đã cho xuất bản những hình mẫu Origami của những người thiết kế Nhật, Châu Âu và Châu Mỹ tại Nhật và Anh Chúng tất nhiên là cũng có mặt tại quốc gia và cơ quan địa phương của họ “Origami” đã trở thành từ để gọi chính thức cho việc xếp giấy do đề xuất của Oppenheimer Các ký hiệu của Yoshizawa trong bản hướng dẫn đã được truyền bá bởi Harbin và Randlett, và trở thành các tiêu chuẩn quốc tế

1.2.5 Origami toán học :

Ta thường ứng dụng phần đầu của một quá trình làm hình mẫu chính thức và thiết kế các hình mẫu khác nhau Kết quả là nhiều hình mẫu có gần như phân nửa giống nhau Phần phân nửa hình này được gọi là hình căn bản khi chúng được sắp xếp theo phân tích hình học Trong số những khảo sát ban đầu của kiểu căn bản là Uchiyama Koko những năm 1930 và của Vicente Solorzano- Sagredo những năm 1940

Những hình mẫu mới trong Origami hiện đại phụ thuộc vào một vài kiểu tạo hình cơ bản Họ dùng kiểu cơ bản con chim, kiểu này có nửa phần xếp của Orizuru, trong việc sáng tạo ra không chỉ chim mà còn có những thú hay các lọai hoa Chúng khá nhiều mẫu cơ bản, mặc dù chúng đôi khi có nhiều khác biệt như kiểu cơ bản con chim xếp từ một hình tam giác hay một sự kết hợp giữa kiểu cơ bản con chim với kiểu căn bản con ếch

Khi chúng ta xếp một kiểu căn bản và mở nó, chúng ta có được phần nếp gấp Việc này đã được đưa vào giảng dạy môn hình học trong các nhà trường từ những năm 1980 và hình mẫu mới của nó gọi là Pegasus, cô ta / cậu ta không thể chọn lựa từ kiểu căn bản nào ngoài kiểu căn bản Pegasus

Maekawa Jun và Peter Engel khởi đầu cho Origami toán học một cách độc lập

Cả hai đều chú ý rằng các phần tạo thành của hình cơ bản chính thức gồm có những tam giác và những hình chữ nhật Họ chia một phần tạo thành thành những “nguyên tố” và xếp chúng lại để tạo thành những phần mới Nói cách khác, họ đã thiết kế ra những hình mẫu mới trước khi gấp chúng

Học thuyết thú vị này đã được phát triển bởi Meguro Toshiyuki, Kawahata Fumiaki, Robert Lang và những người khác Trong học thuyết này, một hình cơ bản được xem như một phần độc lập và được vẽ theo chiều dài và sự sắp xếp của các mảnh Họ nghĩ ra cách giải các phần tạo ra của hình cơ bản từ chiều dài tùy ý và sắp xếp các mảnh TreeMaker (người trồng cây) của Lang là một chương trình vi tính dựa trên thiết kế căn bản của Origami

Có một số thiết kế khác không phụ thuộc vào kiểu xếp căn bản Trong số chúng

có kiểu xếp hộp được ứng dụng một cách rộng rãi Max Hulme và Neal Elias đã

mở đường cho phương pháp này vào những năm 1970

Việc kết hợp những phương pháp thiết kế này lại, ta có thể làm thành những hình mẫu hoàn chỉnh chỉ cần đến một tờ giấy vuông và không cần chiếc kéo

Do đó, sự trừu tượng của Origami là một bài toán hóc búa hơn nhiều lần trong Origami tóan học Khi đó, họ hoàn thành việc thiết kế thật sự hay một số hình mẫu hoàn chỉnh dựa vào phương pháp của một tờ giấy vuông không cắt xén Thêm vào, họ xem như phần tạo ra là một phần quan trọng của hình mẫu ngoài hình dáng cuối cùng và quá trình gấp

1.2.6 Origami nghệ thuật:

Từ “Origami” bao gồm từ “oru” (để gấp) và từ “kami” hay “gami” (giấy) Vậy Origami là giấy để gấp hình Tuy nhiên, những từ này nhấn mạnh bề ngoài của

Origami (hình được làm từ giấy) nhưng cái hóc búa bên trong không ai biết được Họ giảm bớt giấy để chỉ là hình dáng hình học như hình tam giác hay hình chữ nhật, và việc gấp chỉ là vẫn dùng sự khéo léo trong môn hình học Nếu chúng ta có nghiên cứu qua Origami cổ điển Nhật, chúng ta không thể nói rằng Origami chỉ dựa trên hình học Rất nhiều hình mẫu từ thời Edo đã được gấp bằng giấy washi- một lọai giấy mềm và dẻo không thể tạo hình Hơn nữa, đỉnh cao của nghi thức Origami không phải làm thành những hình dáng mà là biểu lộ lòng thành của người gấp

Từ những năm 1950, YoshizawaAkira đã nghiên cứu sâu vào sự biểu lộ của việc gấp giấy và chứng minh rằng Origami tiềm tàng khả năng để trở thành một môn mỹ thuật Ông đã làm nổi bậc hơn sự biểu cảm của Origami và nó đã có một ảnh hưởng lớn lao đối với Origami nghệ thuật ngày nay Tác phẩm của ông không chỉ mô tả cách sắp xếp của các phần mà còn biểu đạt cảm xúc nữa Chúng không giống thực tế, nhưng chúng hoàn toàn toát lên sự sống của chính chúng

Những năm 1960, Uchiyama Koko sáng tạo ra Kamon-ori hay phần gấp hoa

Nó đưa ra những phần cơ bản trừu tượng dựa trên việc mở rộng hình học của Tato Origami trừu tượng chính nó không phải là mới mẻ Thật sự, nó có từ Origami Frobelia của dạng cái đẹp Nhưng ông gấp hình tác phẩm nghệ thuật độc nhất vô nhị bởi việc gấp nhiều lớp giấy washi do chính tay ông nhuộm Những người gấp Origami nghệ thuật khơi lên cái cảm xúc tiềm tàng của giấy

Do đó, việc chọn lựa giấy rất quan trọng Thêm nữa, họ thường làm việc trên giấy và cải tiến biểu hiện của nó Kamon-ori của Uchiyama là một ví dụ tuyệt vời Yoshizawa đã đổi mới kiểu xếp bằng cách thấm ướt giấy trước khi gấp Ông cũng cố biểu hiện bằng cách cắt rìa tờ giấy Hơn thế nữa, Michael La Fosse đã tự mình làm giấy

Các tác phẩm của Origami nghệ thuật cũng là gấp giấy Vì thế, sự tạo ra được cho là cả người thiết kế lẫn người gấp và sự thưởng thức thuộc về người xem

Quá trình gấp hay tạo thành các phần của nó không phải là chủ dề của sự hiểu biết Thêm vào, không có việc làm lại một tác phẩm Origami nghệ thuật, bởi vì quá trình làm giống như vậy lại cho ra một tác phẩm khác với phong cách khác hay thành một hình khác không chừng

1.2.7 Một số mẫu Origami phổ biến:

Mẫu Origami có thể đơn giản như chiếc thuyền hay máy bay giấy chúng ta thường gặp, nhưng cũng có thể hết sức phức tạp như hình rồng, phượng, tháp Eiffel Những mẫu Origami phức tạp có thể dùng lá kim loại mỏng thay vì giấy thường để có thể giảm độ dày của mẫu gập Origami hiện đại thay đổi rất nhiều, các mẫu thường được gấp khi ướt (gấp ướt) hoặc sử dụng vật liệu ngoài giấy và

lá kim loại Người Nhật xem Origami như một phần văn hoá và truyền thống đất nước hơn là một hình thức nghệ thuật

Một trong số những mẫu Origami được biết tới nhiều nhất là hình con Hạc Con Hạc là điềm tốt lành trong quan niệm của người Nhật Truyền thuyết kể rằng ai gấp được 1000 con Hạc giấy có thể biến điều ước thành sự thật Sau câu chuyện

về bé gái Nhật Sadako Sasachi năm 1955, hình ảnh Hạc giấy cũng trở thành một biểu tượng của hoà bình

Hạc giấy

Có thể nói Hạc giấy là tác phẩm Origami đầu tiên mà người học Origami được dạy Truyền thuyết cho rằng Hạc giấy đem đến may mắn, điều tốt lành, vì thế người ta hay gấp Hạc giấy tặng nhau, và nhất là khi có người ốm, không may, người ta gấp cả ngàn con Hạc giấy với mong muốn người ốm sẽ khỏi ốm