kl hoang bao nhu 064545v

Không chỉ là cái Áo nữa- chiếc Áo dài đã trở thành biểu tượng của trang phục, tạo thành sản phẩm văn hóa vật thể truyền thống không thể thiếu cho vẻ duyên dáng của người phụ nữ Việt.. Từ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÔN ĐỨC THẮNG KHOA MỸ THUẬT CÔNG NGHIỆP

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

Đề tài:

LỊCH SỬ VĂN HÓA ÁO DÀI VIỆT NAM

Giảng viên hướng dẫn

JHENG-CHANG CHEN

Sinh viên thực hiện

HOÀNG BẢO NHƯ

LỜI CẢM ƠN

Trước tiên em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Quý Thầy Cô Ban Giám Hiệu trường Đại Học Tôn Đức Thắng và Khoa Mỹ Thuật Công Nghiệp đã tận tình giúp đỡ và tạo điều kiện tốt cho chúng em trong suốt quá trình rèn luyện và học tập tại trường

Thứ hai em xin chân thành cảm ơn Ban Giám Hiệu trường ĐH Shu Te cùng với Thầy Jheng- Chang Chen đã hướng dẫn và tạo điều kiện tốt để em có thể học tập và làm việc trong một môi trường mới lạ và chuyên nghiệp và đặc biệt là học hỏi được những kinh nghiệm quý báu về chuyên ngành học

Em xin gởi lời cảm ơn sâu sắc đến thầy Nguyễn Hoàng Tuấn - thầy đã tận tình hướng dẫn,định hướng cho em trong suốt giai đoạn thực hiện đồ án tốt nghiệp để em có được kết quả như ngày hôm nay

TP.Hồ Chí Minh ngày 14 tháng 7 năm 2010

Sinh viên thực hiện

HOÀNG BẢO NHƯ

MỤC LỤC

PHẦN 1: LỜI NÓI ĐẦU

PHÂN 2: NỘI DUNG

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

1.1 TỔNG QUAN LỊCH SỬ CỦA ĐỀ TÀI

1.1.1 Lịch sử đề tài nghiên cứu

1.1.2 Hiện trạng và thực tế đề tài

Chương 2: PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC SÁNG TÁC

2.1 CÁCH THỨC TỔ CHỨC SÁNG TÁC THIẾT KẾ

2.1.1 Chọn đề tài

2.1.2 Sưu tầm tài liệu

2.1.3 Nghiên cứu đề tài

2.1.4 Phát thảo

2.1.5 Chọn lựa trong nhiều phát thảo

2.1.6 Đẩy sâu phát thảo đã lựa chọn

2.2 3.2 Ngôn ngữ của màu sắc

2.2 3 3 Ba nguyên lý cân bằng thị giác:

2.2.4 Kỹ thuật thiết kế:

2.3 NHỮNG HOẠT ĐỘNG NGHIÊN CỨU SÁNG TÁC

2.3.1 Nghiên cứu tài liệu của đề tài

2.3.2 Nghiên cứu mức độ cần thiết của quảng cáo trong hoạt động lễ hội

2.3.4 Nghiên cứu tác động tình cảm

2.3.5 Nghiên cứu thị hiếu trong thẩm mỹ

2.3.6 Nghiên cứu đối tượng

Chương 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU SÁNG TÁC

3.1 Những kết quả được về mặt lý thuyết:

3.2 Những kết quả sáng tạo cái mới :

3.3 Đánh giá giá trị của những sáng tác

PHẦN 1 LỜI NÓI ĐẦU

Tháng giêng em Áo dài trang nhã Tỉnh lỵ còn nguyên nét Việt Nam Đài cát chân ngà em bước khẽ Quyện theo tà lụa cả phương Đông

( Nguyễn Tất Nhiên)

Áo dài Việt là tích hợp văn hóa mặc Đông –Tây

Áo dài Việt Nam quả đã có một quá trình đi sát với lịch sử dân tộc để lắm phen khóc cười theo mệnh nước nổi trôi Trải qua cả mười thế kỷ bị Trung Hoa đô hộ - một Trung Hoa vĩ đại về mọi phương diện - rồi ngót một thế kỷ dưới ách thống trị của Pháp - quốc gia đứng hàng đầu về thời trang quốc tế - tà áo dài Việt Nam vẫn uyển chuyển tung bay, biểu dương tinh thần bất khuất, đặc tính thích nghi với hoàn cảnh, và khiếu thẩm mỹ của người Việt “Kín đáo, duyên dáng mà gợi cảm” là một trong những yếu tố đưa áo dài trở thành niềm kiêu hãnh của người Việt Không chỉ là cái Áo nữa- chiếc Áo dài đã trở thành biểu tượng của trang phục, tạo thành sản phẩm văn hóa vật thể truyền thống không thể thiếu cho vẻ duyên dáng của người phụ nữ Việt

Ai đã từng dắt xe đạp chở nàng áo thướt tha ở cổng trường Gia Long, ai đã từng theo trêu ghẹo các nữ sinh áo trắng trường Trưng Vương, ai đã mê mẫn đuổi theo vạt áo để đề

thơ hẳn không quên những tà áo sinh viên mượt mà, tung bay trong gió thu Từ những tà

áo thật giản đơn đến những tà áo lộng lẫy từ những tà áo tô điễm cho các dịp lễ hội, đám cưới, đám tang, đến những tà áo thơ ngây dưới sân trường, tất cả đều có thể được mô tả bằng một danh từ chung: ÁO DÀI

Không chỉ phụ nữ Việt, đàn ông Việt cũng đã coi áo dài là thời trang lễ hội Áo dài the đen, cùng khăn xếp, chiếc ô đã thành biểu tượng trang phục cho liền anh quan họ Bắc Ninh và không chỉ trong lễ hội hát quan họ Các vị nguyên thủ của các quốc gia trên thế giới, tham dự các cuộc hội họp quốc tế ở Việt Nam mấy năm gần đây đã thú vị, tự hào khoác lên mình những tấm áo dài Việt, vừa truyền thống, lại vừa rất hiện đại, thuận tiện… Phải thấy rằng chưa bao giờ ở các đô thị lớn, áo dài lại được tôn vinh đến thế trong văn hóa mặc của cư dân đô thị Việt hiện đại Khác Kimono của Nhật hay Hanbok của Hàn nhiêu khê, trịnh trọng, áo dài Việt rất dung dị Nữ sinh mặc áo dài đến trường, các

mẹ mặc áo dài gánh hàng đi bán dạo hay ngồi sạp chợ cả ngày, các ca sĩ mặc hát trên sân khấu, trong phòng trà, các cụ mặc đi chùa, các nữ công chức mặc đi làm (khi có bầu thì tròng áo bầu ra ngoài áo dài), thậm chí cả khi sắp sang thế giới bên kia, nhiều bà vẫn dặn con cháu mặc cho mình bộ áo dài tề chỉnh

Tuy nhiên, văn hóa áo dài càng phát triển, càng gặp nhiều thách thức trên đường tiến hóa Áo dài mặc không đúng chỗ, đúng lúc, áo dài bị các nhà tạo mẫu biến tấu quá đà, đã không còn giữ được hình dáng truyền thống …Những “cách điệu” đó thật phản cảm, đi ngược, thậm chí xúc phạm vẻ đẹp tinh tế, trang nhã, gợi cảm kín đáo của áo dài Việt… Phải vượt qua những thách thức của sự phát triển văn hóa mặc áo dài ở Việt Nam, đó

là cử chỉ văn hóa không phải chỉ của riêng ai, nhất là các nhà tạo mẫu Tiếc rằng ở Việt Nam, chưa xuất hiện nền công nghệ thời trang riêng mang thương hiệu Việt Việc may, mặc, quảng bá hình ảnh áo dài Việt vẫn còn là công việc được xem là của các nhà thiết kế hoạt động đơn lẻ và gần như xa lạ với sự phát triển hiện đại của thời trang áo dài Việt…

Áo dài Việt Nam không những nói lên nhân sinh quan Việt Nam mà còn gói trọn tinh thần Việt Nam: Dù ở bất cứ hoàn cảnh nào cũng chỉ tiếp nhận tinh hoa mà gạn lọc cặn bã,

tô bồi thêm nét đẹp mà vẫn giữ cá tính độc lập Áo dài Việt Nam là niềm kiêu hãnh của người Việt Nam Chính vì vậy mà người Việt vẫn yêu quý tà áo Việt, nhất là thế hệ trẻ lưu vong trong sứ mạng gìn vàng giữ ngọc

PHẦN 2:

NỘI DUNG CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN & THỰC TIỄN

1 Tổng quan lịch sử của đề tài:

1.1 Lịch sử đề tài nghiên cứu:

1.1.1 Tổng quan các giai đoạn lịch sử của Áo dài Việt Nam:

Trải qua năm tháng, áo dài đã dần trở thành một thứ trang phục đặc biệt của riêng người Việt Điểm qua một số thời kỳ được coi là "dấu ấn" trong quá trình hình thành và phát triển chiếc áo dài

Cho đến nay, chưa ai rõ nguồn gốc đích thực của chiếc áo dài, chỉ biết rằng thủy tổ của nó, vốn làm bằng da thú và lông chim, xuất hiện trước thời Hai Bà Trưng (năm 38-42 trước Tây lịch) qua các hình khắc trên mặt trống đồng Ngọc Lũ (5000 năm trước Tây Lịch) Theo truyền thuyết, Hai Bà Trưng đã mặc áo dài hai tà giáp vàng, che lọng vàng, trang sức thật lộng lẫy khi cưỡi voi xông trận đánh đuổi quân nhà Hán Cũng tương truyền, do tôn kính Hai Bà, phụ nữ Việt Nam tránh mặc áo hai tà mà may thay bằng áo tứ thân với bốn thân áo tượng trưng cho bốn bậc sinh thành (của hai vợ chồng) Vả lại, khi

đó kỹ thuật còn thô sơ, vải được dệt thành từng mảnh khổ nhỏ nên phải ghép bốn mảnh lại mới may đủ một áo, gọi quen là áo tứ thân Áo gồm hai mảnh đằng sau chắp lại giữa sống lưng (gọi là sống áo), mép của hai mảnh được nối vào nhau và dấu vào phía trong hai mảnh trước được thắt lên và để thòng xuống thành hai tà áo ở giữa, nên không phải cài khuy khi mặc Bình thường, gấu áo được vén lên, chỉ khi có đại tang (tang chồng hay cha mẹ) mới thả xuống và mép vải để lộ ra ngoài thay vì dấu vào trong Ðấy là hình ảnh chiếc áo dài tứ thân mộc mạc, khiêm tốn Sau khi xua quân đánh đuổi quân Hai Bà, tướng Mã Viện áp đặt một chế độ cai trị

hà khắc nhằm đồng hóa nền văn hóa Việt Hơn 1000 năm dưới sự đô hộ của Trung Hoa, chiếc áo dài, áo tứ thân cũng nỗi trôi theo mệnh nước nhưng không bao giờ bị xóa bỏ Áo

tứ thân vẫn còn tồn tại ở một số địa phương, nhất là miệt quê, cho đến ngày hôm nay Dưới thời kỳ bị Trung Hoa đô hộ, dân ta đã bao phen bị người Tàu ra lệnh đồng hóa: Ðàn ông phải dóc tóc bím đuôi sam, đàn bà phải cắt tóc ngắn và mặc quần thay vì

mặc váy, mọi người đều phải để răng trắng không được nhuộm Nhưng những cổ vật tiền nhân để lại cho thấy người Việt xưa vẫn búi tóc, vẫn mặc áo dài và váy

Chiếc áo dài xưa nhất là áo giao lãnh, tương tự như áo tứ thân nhưng khi mặc thì hai thân trước để giao nhau mà không buộc lại Áo mặc phủ ngoài yếm lót, váy tơ đen, thắt lưng mầu buông thả Xưa các bà các cô búi tóc trên đỉnh đầu hoặc quấn quanh đầu, đội

mũ lông chim dài; về sau bỏ mũ lông chim để đội khăn, vấn khăn, đội nón lá, nón thúng

Cổ nhân xưa đi chân đất, về sau mang guốc gỗ, dép, giày Vì phải làm việc đồng áng hoặc buôn bán, chiếc áo giao lãnh được thu gọn lại thành kiểu áo tứ thân với váy xắn quai cồng

để tiện việc gồng gánh, nhưng vẫn không làm giảm nét đẹp của người nữ

Ngoài đồng ruộng hay trong những buổi chợ, chiếc áo tứ thân có mầu nâu non, nâu già hoặc đen, mặc với váy vải thô nhuộm bùn, nhưng trong những dịp hội hè đình đám cưới hỏi, áo được may bằng hàng the, nhiễu, thao, lụa, khoác bên ngoài chiếc yếm đỏ thắm hay hồng đào và phủ lên chiếc váy lĩnh hoa chanh hoặc váy sồi có thắt lưng mầu lá

mạ hay mầu cánh chả bay lượn trong gió Các bà các cô vấn tóc trong khăn nhung hoặc vấn trần có một lọn để đuôi gà làm duyên, đội nón thương quai thao, lưng đeo bộ xà tích bằng bạc, tay đeo vòng hay xuyến, cổ đeo chuỗi hạt vàng, chân mang giày dừa, dép cong

Bộ áo tứ thân đứng vững trên đất nước Việt Nam cả mấy ngàn năm trong khi bộ xiêm y lượt thượt của người nữ Trung Hoa chỉ còn xuất hiện trong cung điện hoặc trong những nhà quyền quý Ðến thế kỷ thứ ba sau Tây lịch thì đàn bà Trung Hoa bỏ váy để mặc quần, khi chiếc quần xuất hiện dưới thời Gaulois bên Pháp truyền sang Cổ Ba Tư rồi vào đất Tàu Phụ nữ Trung Hoa lại tiến xa hơn dưới thời vua Võ Vương nhà Thanh năm

1774, mặc kiểu áo xường xám không có quần! Trong thời gian đó, truyền thống mặc váy vẫn tồn tại ở Việt Nam cho đến thế kỷ mười bảy như đã ghi trong sách Lê Triều Thiên Chính đời vua Lê Huyền Tông, tháng 3 năm 1665 với sắc lệnh nhắc nhở: ” áo đàn

bà con gái không có thắt lưng, quần không có hai ống từ xưa đến nay đã có tục cũ ” Tuy nhiên, thời trang Việt Nam cũng thay đổi theo thời gian Phụ nữ tỉnh thành chế biến kiểu áo ngũ thân từ áo tứ thân để có dáng dấp trang trọng hơn

Áo ngũ thân cũng cắt may giống như áo tứ thân nhưng vạt trước là một vạt lớn như vạt sau, còn vạt nửa trước bên phải của áo tứ thân nay trở thành vạt con Áo ngũ thân che kín thân hình không để hở áo lót Mỗi vạt có hai thân nối sống tượng trưng cho tứ thân

phụ mẫu, và vạt con nằm dưới vạt trước là thân thứ năm tượng trưng cho người mặc áo Vạt con nối với hai vạt cả nhờ cổ áo có bâu đệm, và khép kín nhờ năm chiếc khuy tượng trưng cho đạo làm người theo quan niệm Nho giáo: Nhân, Nghĩa, Lễ, Trí, Tín Áo ngũ thân không những tôn vinh giá trị cao quý của người nữ trong gia đình cũng như xã hội,

mà còn gói ghém nhân sinh quan của dân tộc: Con người nhờ cha sinh mẹ dưỡng, khi thành thân có cha mẹ người bạn đời cùng che chở bao bọc là tứ thân phụ mẫu, luôn tôn trọng đạo làm người và giữ lòng nhân ái, ăn ở có nhân nghĩa trên kính dưới nhường, biết nơi trọng chỗ khinh, biết suy luận tính toán và giữ vững niềm tin nơi người

Áo ngũ thân đi đôi với quần hai ống và khăn đội đầu cũng là Quốc phục của phái nam Các bà các cô dùng mầu sắc óng ả dịu mát trong khi đàn ông con trai chỉ dùng màu đen, trắng, hoặc lam thẫm Một kiểu thời trang mới đưa ra bao giờ cũng xuất phát từ thành thị và phải mất cả chục năm - nếu không bị đào thải - mới được phổ biến sâu rộng

về thôn quê Do đó, có thể nói rằng bộ áo ngũ thân xuất hiện vào khoảng đời vua Gia Long (1802-1819) nhà Nguyễn Phúc Sở dĩ có sự ước đoán này, vì mặc áo dài thì phải mặc quần chớ không thể mặc váy Và 163 năm sau khi vua Lê Huyền Tông bắt đàn bà mặc váy, thì vào năm Minh Mạng thứ 9 tức là năm 1828, triều đình Huế ra chiếu chỉ cấm đàn bà mặc váy và bắt phải mặc quần

Từ chiếc áo ngũ thân, vạt con nấp sau vạt trước được cắt ngắn bớt cho gọn, và đó là hình dáng chiếc áo dài Việt Nam, còn giữ lại cho đến bây giờ Thời đó, các bà các cô giới thượng lưu hoặc nhà giàu, có những cách phô trương áo quần như mặc áo mớ ba mớ bảy tức là nhiều lớp áo mặc chồng lên nhau, nhất là về mùa Ðông Mùa hè, họ mặc áo the mỏng phủ ngoài áo dài trắng bên trong Các kiểu trang sức thì đeo chuỗi hạt trai, hạt ngọc, hạt cườm, hoa tai, vòng, xuyến, nhẫn Tóc vẫn còn để dài Khi trẻ thì xõa rồi cặp rồi búi sau gáy hoặc vấn khăn nhung, trời lạnh thì trùm khăn nhung khăn nỉ

Từ đôi guốc gỗ thô sơ, các bà các cô có những đôi hài nhung thêu cườm hoặc chỉ ngũ sắc, hoặc những đôi dép da bóng Tuy nhiên, quá trình chiếc áo dài chưa chịu ngưng

ở kiểu áo ngũ thân Nhật nhật tân, hựu nhật tân, nhất là trang phục Sau Ðông phương, áo dài Việt Nam một lần nữa chịu ảnh hưởng Tây phương, bởi thời trang cũng đi liền với lịch sử Nhưng cũng một lần nữa, tinh thần bất khuất của dân tộc Việt lại được biểu lộ qua chiếc áo dài Việt Nam thoát ách đô hộ của người Tàu không bao lâu thì lại rơi vào tay

người Pháp Khi văn hóa Lang-sa tràn vào nước ta thì chữ Quốc ngữ thay thế chữ Nôm và Hán, và cách ăn lối ở của ta cũng lần lần thay đổi và cố nhiên áo quần cũng chịu ảnh hưởng Một nhân vật có tên là Cát Tường -có người cho biết đó là một họa sĩ tên là Nguyễn Cát Tường- tung ra kiểu áo dài mới mệnh danh áo Lemur Chữ Lemur viết trại theo danh từ Pháp le mur có nghĩa là cái tường viết trại tên họa sĩ Cát Tường

Áo Lemur ra đời vào năm 1930 lúc nhóm Tự Lực Văn Ðoàn cổ xúy cải cách xã hội,

và được cổ động mạnh mẽ trên báo Phong Hóa, gây chấn động tại các đô thị, nhất là tại

Hà Nội, nơi từng được mệnh danh là đất ngàn năm văn vật Áo Lemur cắt may hoàn toàn theo lối Tây phương nối vai ráp tay phồng, cổ bồng, cổ lá sen, cổ nhún tai bèo hoặc táo bạo hơn được khoét rộng để hở cổ Vạt áo không nối sống nữa vì hàng vải mới sản xuất hoặc nhập cảng từ Pháp có khổ rộng hơn hàng nội hóa thời đó, nhưng vẫn giữ nguyên hai

tà dài với gấu áo viền tròn nên tà áo không được mềm mại, được các cô tân thời dùng khăn ”san” bằng ”voan” mỏng quấn lơi quanh cổ để níu kéo nét dịu dàng yểu điệu Áo mặc với quần dài trắng, chân mang giày cao gót, vai đeo bóp đầm, che dù tránh nắng Phụ

nữ thời đại cải cách này không nhuộm răng đen nữa mà để trắng, tóc vấn trần hoặc búi lỏng, rẽ ngôi lệch

Bốn năm sau khi áo Lemur xuất hiện và chết yểu, vào năm 1934, họa sĩ Lê Phổ đã cải tiến Lemur, loại bỏ những đường nét Tây phương táo bạo để dung hòa với kiểu áo ngũ thân cũ, không nối vai nối tay, không tay phồng cổ hở mà vẫn cổ kín vạt dài không viền tròn nhưng ôm sát thân người để hai tà áo mềm mại tự do bay lượn Chiếc áo dài canh tân này được hoan nghênh nhiệt liệt trong Hội Chợ Nữ Công Ðà Nẵng năm 1934 với gian hàng phụ nữ có các bà các cô đứng bán mứt bánh và đồ thêu đan, đoan trang hiền thục dịu dàng với áo mầu quần trắng tóc búi lỏng hoặc vấn trần hay vấn khăn nhung Tới đây, chiếc áo dài dung hòa được mới với cũ để tôn vinh những nét đẹp của người nữ và tìm được nhân dáng chính xác, để đứng vững từ đó cho đến bây giờ Suốt cả ba thập niên sau đó, chiếc áo dài không có nhiều thay đổi lớn ngoại trừ cổ

áo khi cao lúc thấp, khi vuông lúc tròn, khi kín lúc hở; chiều dài cũng lên xuống khi mini lúc maxi; gấu áo cũng khi lớn lúc nhỏ; vòng eo có khi rộng lúc thắt chặt Chiếc quần cũng thay đổi từ kiểu cẳng què qua đáy giữa, lưng từ to bản luồn giải rút đổi sang lưng nhỏ luồn dây thun rồi đổi gài nút, và sau cùng là khóa kéo kiểu Tây phương; trong khi ống

quần cũng theo thời khi chân voi lúc ống túm

Cho đến cuối thập niên 50, áo dài Việt Nam theo dòng lịch sử thay đổi từ chế độ

Quân chủ sang chế độ Cộng Hòa với một nhân vật nữ: Bà Ngô Ðình Nhu nhũ danh Trần

Lệ Xuân, phu nhân bào đệ cố Tổng Thống Ngô Ðình Diệm Ngày 6 tháng 12 năm 1958,

trong dịp khai mạc Triển Lãm Nữ Công tại Cô Nhi Viện Nữ Vương Hòa Bình ở Sài Gòn,

bà Nhu xuất hiện với kiểu áo dài không cổ tay ngắn mang bao tay trắng, tóc bới cao Một

số các bà các cô trong Hội Phụ Nữ Liên Ðới vội vàng may mặc theo kiểu mới hở cổ: Cổ

thuyền, cổ vuông, cổ tròn, cổ trái tim Nhưng bà Nhu lộng quyền thao túng nền Ðệ Nhất

Cộng Hòa và gây bất mãn khắp nơi Nhiều vụ xuống đường, tuyệt thực, tự thiêu đã xẩy ra

để bầy tỏ chống đối Chiếc áo dài cũng tham gia cuộc chống đối nhưng thầm lặng hơn,

với kiểu áo dài cổ cao tận cằm đối lập kiểu áo không cổ Sau đó, áo không cổ của bà Nhu

cũng theo bà qua Tây nấp trong bóng tối mà mai một

Ðầu thập niên 60, nhà may Dung Dakao ở Sài Gòn tung một kiểu mới: Áo dài tay

Raglan mặc với quần xéo ống rộng Kiểu áo cập nhật này giúp xóa bớt những đường nhăn

hai bên nách và vai vì được ráp tay xéo vai, nên thân hình người nữ được ôm gọn trong

hàng lụa một cách đầy thẩm mỹ Thuở đó, giới nữ sinh thích mặc ngắn gọn nên có kiểu

mini-raglan tay ngắn vạt nhỏ và tà áo chỉ dài tới gối, trong khi các bà thích kiểu

maxi-raglan tha thướt nhu mì hơn Chiếc quần xéo may bằng hàng mềm xếp xéo góc khi cắt,

ôm sát hông nhưng hai ống lòa xòa mà mỗi bước đi thấp thoáng thấy mũi giầy ẩn hiện

dưới sóng lụa Nhiều người còn cầu kỳ hơn, may quần xéo bằng hàng mỏng hai lớp trông

thật yểu điệu Sau đó, một vài nhà may ở Sài Gòn tung kiểu áo ba tà gồm thân sau nguyên

một vạt nhưng thân trước chia làm hai như kiểu áo tứ thân xưa, gài nút từ cổ xuống ngực

rồi tới bụng thì để thả mặc với quần tây kiểu chân voi để cập nhật với thời trang Âu Mỹ

đang có kiểu quần ”bell bottom” Cuối thập niên 60, nhiều bà đưa ra một ”mốt” hay hay là mặc nguyên một bộ áo dài

và quần mầu phấn tiên, may bằng tơ lụa nội hóa trông rất dịu dàng khả ái Một số ca sĩ lên

sân khấu lại mặc nguyên bộ mầu sắc đỏ chói hay xanh ngắt viền kim tuyến sặc sỡ Từ

kiểu Raglan có nhiều kiểu biến chế lạ mắt: Thân áo may bằng hàng dày, nhưng phía ngực

và tay ráp bằng hàng ren hoặc hàng mỏng; hoặc thân áo khác mầu với hai tay, có khi là

hai mầu tương phản như đen trắng, hoặc đậm nhạt, và có khi may bằng hàng rất mỏng nên

phải dùng hai hoặc ba lớp, ý hẳn nhắc nhở đến ngày xưa các cụ mặc áo mớ ba mớ bảy để phô trương sự giàu có của mình Nữ sinh Việt Nam trước 75 đến trường đều thường là

”áo trắng học trò”, nhưng thứ hai chào cờ phải mặc đồng phục: Áo trắng nữ sinh Ðồng Khánh Huế, áo lam Hà Nội, áo xanh da trời Trưng Vương, áo hồng Gia Long những mầu áo thơ mộng đã một thời lên hương qua thơ nhạc Một điều ghi nhận là sau khi không còn thể chế quân chủ, kể từ thời Ðệ nhất Cộng hòa (tháng 7-1954), hầu hết các cô dâu đều mặc quốc phục áo dài có khoác ngoài một áo thụng rộng may theo kiểu áo mệnh phụ hoặc áo hoàng hậu, và đội khăn vành xanh hoặc vàng Ý hẳn đó là ngày nàng trở thành một bậc mệnh phụ và bước lên ngôi hoàng hậu trong cuộc đời của chàng vậy

Từ cuối thập niên 60, nhà may Thanh Khánh ở Dakao đưa ra những mẫu hàng thêu hoa lá cành để may áo dài, và tiệm Saigon Souvenirs khu Thương xá Tax Sài Gòn đưa ra những mẫu hàng vừa vẽ vừa thêu trên lụa rất quý phái lịch sự Ba nhà may nổi tiếng tại Sài Gòn trước 75 là nhà may Thanh Khánh - nay mở tại Paris, Pháp - nhà may Dung Dakao và nhà may Thiết Lập Pasteur - nay mở tại đường Brookhurst, Garden Grove, California

Như trên đã nói, chiếc áo dài Việt Nam có số phận gắn liền với lịch sử dân tộc Khi Cộng sản xâm chiếm miền Nam vào cuối tháng Tư, 1975, chiếc áo dài cũng theo những bước chân di tản lưu vong ra ngoại quốc, trong khi chính sách đàn áp và nền kinh tế kiệt quệ trong nước đã đẩy lui chiếc áo dài vào bóng tối hoặc chôn kín trong đáy tủ và chỉ được đưa ra ánh sáng trong dịp cưới hỏi lễ lạc Trên bước đường lưu vong, bất cứ ở Mỹ, Phi, Âu, hay Á, chiếc áo dài được nâng niu bảo trọng hơn bao giờ Ở đâu có người Việt tỵ nạn là ở đó có áo dài, áo lụa, áo nhung, áo tơ, áo gấm, áo vải, áo thêu, áo vẽ kể cá áo gấm lam, áo thụng khăn đóng của quý vị tu mi nam tử Phẩm chất, mầu sắc cũng như những hình tượng trên áo được hòa hợp với trình độ thẩm mỹ khá cao Trong số những nhà sáng chế kiểu áo, phải kể đến Thành Lễ Hoàng Ðình Tuyên ở Paris với những kiểu hoàn toàn mới lạ và táo bạo như áo dài hở ngực hở cổ, áo dài không

có tay hoặc chỉ có một tay kiểu độc thủ nữ hiệp, áo dài cũn cỡn ngắn trên đầu gối kiểu lính thú đời xưa, áo dài năm lớp hàng mầu v.v Ðặc biệt các kiểu áo dài mới của Thành

Lễ đều mặc với quần cùng màu hoặc màu tương phản để tạo sự bắt mắt Rất may, đa số các kiểu mới này đều còn giữ nguyên hai tà áo bất khuất bay lượn, nét đặc biệt của áo dài

Việt Những chiếc áo dài Việt Nam dù với mầu sắc đậm chói hay dịu mát, may bằng hàng vải thô sơ hay tơ gấm lụa là, vạt áo có ngắn cũn hay dài thượt, thân áo có nhỏ hẹp hay rộng rãi, cổ áo có kín cổng cao tường hay hở hang lộ liễu vẫn là một kết hợp của chân thiện mỹ Áo dài Việt Nam không những nói lên nhân sinh quan Việt Nam mà còn gói trọn tinh thần Việt Nam: Dù ở bất cứ hoàn cảnh nào cũng chỉ tiếp nhận tinh hoa mà gạn lọc cặn bã, tô bồi thêm nét đẹp mà vẫn giữ cá tính độc lập Áo dài Việt Nam là niềm kiêu hãnh của người Việt Nam Chính vì vậy mà người Việt vẫn yêu quý tà áo Việt, nhất

là thế hệ trẻ lưu vong trong sứ mạng gìn vàng giữ ngọc

Nguồn:

”Phan Kế Bính, Việt Nam Phong Tục, Phong Trào Văn Hóa

“Trần Trọng Kim, Việt Nam Sử Lược, Ðại Nam

“Toan Ánh, Phong Tục Việt Nam, Xuân Thu

“Nhất Thanh, Ðất Lề Quê Thói, Sống Mới

“Nguyễn Khắc Ngữ, Những Hình Ảnh Xưa, Nhóm Nghiên Cứu Sử Ðịa

“P Huard và M Durand, Connaissance du Vietnam, E.F.E.O

“W Robert Moore và Maynard Williams, Portrait of Indo

1.1.2 Các chặng đường phát triển của Áo dài Việt:

Chặng đường phát triển của chiếc áo dài truyền thống Việt Nam, một phần của văn hoá Việt được hình thành như thế nào?

Thời kỳ từ 1885-1915

Có giả thuyết cho rằng áo dài Việt Nam xuất xứ từ phương Bắc Nhưng áo dài là loại trang phục riêng của người Việt vì những khi lễ lạt, người xưa phải khoác ra ngoài áo dài

một cái áo lễ, thí dụ như áo tấc, áo dấu, áo tràng ngoài dân gian; hoặc áo bào, áo mệnh phụ trong triều Chỉ có các lễ phục này mới mang ảnh hưởng của phương Bắc

Trong khi đó, từ đầu đến cuối quyển sách Trung Quốc Phục Trang Sử nổi tiếng, viết

và minh họa về y phục Trung Hoa từ đời Xuân Thu cho đến những năm đầu Dân Quốc (1920), không thấy đả động gì đến bì bào (áo mặc sát vào da) Loại bì bào độc nhất ở Trung Quốc, thường gọi là xường xám, có nghĩa là áo dài, chỉ xuất hiện từ Trùng Khánh

và Thượng Hải trong thập niên 1930 Trong sách "Relation de la Nouvelle Mission des Péres de la Compagnie de Jesus au Royaume de la Cochinchine", xuất bản tại Lille năm

1631, giáo sĩ Borri đã tả rõ về cách ăn mặc của người Việt ở đầu thế kỷ 17: "Người ta mặc năm sáu cái áo dài, áo nọ phủ lên áo kia, mỗi cái một màu Phần dưới thắt lưng của mấy lớp áo ngoài được cắt thành những dải dài Khi đi lại, các dải này quyện vào nhau trông đẹp mắt Đàn ông cũng mặc năm, sáu lớp áo dài lụa để tóc dài và vấn khăn như đàn bà" Có lẽ giáo sĩ Borri đã hiểu lầm về số lớp áo được người Việt cổ xưa mặc mỗi khi

ra ngoài Thật ra mấy lớp áo bên ngoài bị cắt thành các dải dài bên dưới thắt lưng mà giáo

sĩ Borri nhắc đến chỉ là cái xiêm cánh sen, hoặc có nơi gọi là quầy bơi chèo, mà người xưa mặc trước ngực hay dưới thắt lưng bên ngoài áo dài Xiêm này có ba hoặc bốn lớp dải lụa may chồng lên nhau Lớp dải trong cùng dài nhất, rồi các lớp bên ngoài ngắn dần Bức tượng Ngọc Nữ tạc từ thế kỷ 17 ở chùa Dâu, Thuận Thành, Bắc Ninh, là minh chứng

rõ nhất cho cả áo dài, các giải cánh sen, lẫn cách vấn khăn mà giáo sĩ Borri đã mục diện

từ bốn thế kỷ trước đây

Thế kỷ XIX – XX

Năm 1819, cách ăn mặc của người dân vẫn giống như giáo sĩ Borri đã thấy ở Thuận Quảng từ hơn hai thế kỷ trước đó với quần lụa đen và áo may sát người dài đến mắt cá chân

Cho đến đầu thế kỷ 20, phần đông áo dài phụ nữ thành thị đều may theo thể năm thân, hay năm tà Mỗi thân áo trước và sau đều có hai tà, khâu lại với nhau dọc theo sống áo Thêm vào đó là tà thứ năm ở bên phải, trong thân trước Tay áo may nối phía dưới khuỷu tay vì các loại vải ngày xưa chỉ dệt được rộng nhất là 40cm Cổ, tay và thân trên áo thường ôm sát người, rồi tà áo may rộng ra từ sườn đến gấu và không chít eo Gấu áo may võng, vạt rất rộng, trung bình là 80cm Cổ áo chỉ cao khoảng 2 - 3cm

Riêng ở miền Bắc khoảng năm 1910 - 1920, phụ nữ thích may thêm một cái khuyết

phụ độ 3cm bên phải cổ áo, và cài khuy cổ lệch ra đấy Cổ áo như thế sẽ hở ra cho quyến

rũ hơn và cũng để khoe chuỗi hột trang sức quấn nhiều vòng quanh cổ Phần nhiều áo dài ngày xưa đều may kép, tức là may có lớp lót Lớp áo trong cùng thấm mồ hôi, vì thế được may đơn bằng vải mầu trắng để không sợ bị thôi mầu, dễ giặt Một áo kép mặc kèm với một áo lót đơn ở trong đã thành một bộ áo mớ ba Quần may rộng vừa phải, với đũng thấp Thuở đó, phần đông phụ nữ từ Nam ra Bắc đều mặc quần đen với áo dài, trong khi phụ nữ Huế lại chuộng quần trắng Đặc biệt là giới thượng lưu ở Huế hay mặc loại quần chít ba, nghĩa là dọc hai bên mép ngoài quần được may với ba lần gấp, để khi đi lại quần

sẽ xòe rộng thêm Trong các thập niên 1930 và 1940, cách may áo dài vẫn không thay đổi nhiều, gấu áo dài thường được may trên mắt cá khoảng 20cm, thường được mặc với quần trắng hoặc đen

Những cách tân đầu tiên:

Một vài nhà tạo mẫu áo dài bắt đầu xuất hiện trong giai đoạn này, nhưng gần như họ chỉ bỏ được phần nối giữa sống áo, vì vải phương Tây dệt được khổ rộng hơn Tay áo vẫn may nối Nổi nhất lúc ấy là nhà may Cát Tường ở phố Hàng Da, Hà Nội Năm 1939 nhà tạo mẫu này tung ra một kiểu áo dài được ông Âu hóa Áo Le Mur vẫn giữ nguyên phần áo dài may không nối sống bên dưới Nhưng cổ áo khoét hình trái tim Có khi áo được gắn thêm cổ bẻ và một cái nơ ở trước cổ Vai áo may bồng, tay nối ở vai Khuy áo may dọc trên vai và sườn bên phải Nhưng kiểu áo này chỉ tồn tại đến khoảng năm 1943 Đến khoảng năm 1950, sườn áo dài bắt đầu được may có eo Các thợ may lúc đó đã

khôn khéo cắt áo lượn theo thân người Thân áo sau rộng hơn thân áo trước, nhất là ở phần mông, để áo ôm theo thân dáng mà không cần chít eo Vạt áo cắt hẹp hơn Thân áo trong được cắt ngắn dần từ giai đoạn này Cổ áo bắt đầu cao lên, trong khi gấu được hạ thấp xuống

Áo dài được thay đổi nhiều nhất trong thập kỷ 60 Vì nịt ngực ngày càng phổ biến

hơn, nên áo dài bắt đầu được may chít eo, nhiều khi rất chật, để tôn ngực Eo áo cắt cao lên hở cạp quần Gấu áo lúc này cắt thẳng ngang và may dài gần đến mắt cá chân Năm

1960, vì muốn thấy cổ phụ nữ dài thêm, bà Trần Lệ Xuân đặt ra loại áo dài cổ thuyền Nhiều người sau đó còn may áo dài với cổ khoét tròn Đến gần cuối thập kỷ 60, áo dài mini trở thành thời thượng Vạt áo may hẹp và ngắn, có khi đến đầu gối áo may rộnghơn, không chít eo nữa, nhưng vẫn giữ đường lượn theo thân thể Cổ áo thấp xuống còn 3cm Tay áo cũng được may rộng ra Đặc biệt trong khoảng thời gian này, vai áo dài bắt đầu được cắt lối raglan để ngực và tay áo ôm hơn, nhăn ít, mà lại đỡ tốn vải Tay áo được nối với thân từ chéo vai Quần may rất dài với gấu rộng đến 60cm và nhiều khi được lót hai ba lớp

Năm 1975, đất nước thống nhất, điều kiện vật chất còn nhiều khó khăn nên áo dài có phần đơn giản hơn Nhưng đến những năm 90, áo dài đã trở lại, cầu kỳ hơn, thanh nhã hơn và bắt đầu được bạn bè quốc tế nghĩ tới như là một biểu tượng của người phụ nữ Việt Nam Năm 1989, báo Phụ Nữ tổ chức cuộc thi Hoa Hậu Áo dài đầu tiên Sáu năm sau, tà áo dài xanh thướt tha đã đưa Việt Nam tới danh hiệu "Trang phục truyền thống đẹp nhất" tại Tokyo, Nhật Bản

Các nhà thiết kế đương đại thường "thí nghiệm" với các loại vải mới , các motif lạ mắt, các hoa văn của người dân tộc thiểu số hoặc thay đổi đường may nét cắt bằng cách

mở rộng cổ, bớt tay áo hoặc thay tà trước bằng những chất liệu mềm mại hơn Chiếc quần trắng ngày nào là mốt giờ đã nhường chỗ cho quần đồng màu hoặc ngược hẳn với

tạo nét duyên dáng cho cô dâu vừa tạo vẻ mềm mại, mỏng manh Cách điệu lớn nhất của chiếc áo dài cưới được thể hiện ở vạt áo (vạt mỏng, mềm hơn) và nơi cổ áo Nhìn chung kiểu dáng chính của chiếc áo dài cưới là chiếc áo dài dân tộc nhẹ nhàng nhưng cầu kỳ hơn một chút nơi tà áo, cổ áo và gấu quần

Năm 2007, Hoa hậu Trái đất đến từ Chile, Hoa hậu Phillippines và Singapore rạng rỡ khoe sắc với tà áo dài, chiếc nón lá Việt tại TP.Hồ Chí Minh Các người đẹp mang đến thông điệp về một môi trường sống xanh, sạch và bền vững Cho dù bị ảnh hưởng của nhiều nền văn hóa từ phương Đông đến phương Tây, áo dài vẫn mang nét riêng của mình

để không thể bị lẫn lộn với kiểu dáng khác Không chỉ là cái áo nữa - chiếc áo dài đã trở thành biểu tượng của trang phục phụ nữ Việt Nam, tạo thành sản phẩm văn hoá vật thể truyền thống không thể thiếu cho vẻ duyên dáng của người phụ nữ Việt

1.2 Hiện trạng và thực tế đề tài

Trong nhiều thập kỷ qua, hoạt động quảng cáo được nhiều ngành chức năng, doanh nghiệp và cộng đồng quan tâm Trên thế giới, quảng cáo là một chuyên ngành của thông tin truyền thông có vị thế trong đời sống kinh tế - xã hội như nhiều ngành quan trọng khác Công nghệ quảng cáo bao gồm nhiều nghiệp vụ tổng hợp: khoa học xã hội, tâm lý cộng đồng, thiết kế, minh họa, sáng tác, biên tập, sản xuất phim, nhiếp ảnh, giao dịch khách hàng, kế hoạch tiếp thị, nghiên cứu, thống kê và quan trọng nhất là ý tưởng sáng tạo Quảng cáo chính là một trong những động lực chủ yếu thúc đẩy sức tiêu thụ hàng hóa, sản phẩm, dịch vụ và tạo điều kiện cho sự phát triển của bất kỳ doanh nghiệp nào và bất kỳ thị trường nào

Quảng cáo và tiếp thị ngày càng trở nên không thể thiếu trong xã hội ngày một phát triển như Việt Nam Cũng như ngành thiết kế đồ họa cũng trở nên phổ biến và được biết nhiều hơn trước đây Cùng với các công nghệ bùng nổ, các chiến dịch quảng cáo càng khếch tán nhiều hơn, đa dạng hơn trên mọi thông tin đại chúng như poster, tạp chí, brochure, … và một số phương tiện đa truyền thông đang nổi lên gần đây như Web, 3D, multimedia… thì thiết kế đồ họa được xem trọng và yêu cầu, đòi hỏi chuyên nghiệp hơn trong mọi lĩnh vực văn hóa, kinh tế, xã hội v.v… Ngày nay một công ty không những cạnh tranh về số lượng sản phẩm và dịch vụ với đối thủ trên thị trường mà còn phải cạnh tranh để giành lấy sự chú ý của khách hàng với mức độ ngày càng khốc liệt Và vì thế,đối

với một công ty đang cạnh tranh trên thị trường,chất lượng của thiết kế trở thành một yếu

tố quan trọng Mặc dù việc thu hút sự chú ý trên thị trường vốn đã rất khó, thiết kế còn phải gây dược sự chú ý phù hợp, sự chú ý có liên quan đến tính chất riêng của từng sản phẩm và của ngay chính công ty đó Cùng với xu thế phát triển của nền kinh tế ngày nay, thì việc các công ty kinh doanh, sản xuất chú ý đến yếu tố tiếp thị là đương nhiên Điểm

dễ nhận biết nhất là buộc phải thừa nhận sự tham gia và thành công rực rỡ của ngành thiết

kế đồ họa là ở lĩnh vực quảng cáo Thiết kế đồ họa có mặt rầm rộ, mọi lúc mọi nơi trong đời sống văn hóa, kinh tế, xã hội Công nghệ quảng cáo thành công là cơ hội của các nhà designer Chúng ta, những nhà designer đã tạo ra những ý tưởng mới lạ, hấp dẫn, sự tinh

tế trong việc nắm bắt nhu cầu thị hiếu tiêu dùng cùng với các chiến dịch quảng cáo bài bản nhằm giới thiệu sản phẩm mới với công chúng… đây là nguyên nhân dẫn đến những thành công của nhiều tập đoàn trên thế giới

Xin được trở lại với chủ đề chính của đồ án này “Quảng bá” NÉT ĐẸP VĂN HÓA CỦA ÁO DÀI VIỆT NAM “

Như đã được đề cập sơ lược trong “phần nói đầu” áo dài được biết rộng rãi như là đặc trưng văn hóa của người dân Việt Nam nhưng lại cho rằng chiếc áo dài lại là trang phục bắt nguồn từ Trung Quốc do ảnh hưởng của nền văn hóa Phương Bắc mà tạo nên chiếc áo dài nhưng không ai biết thật sự bộ quốc phục này có một quá trình hình thành khá đặc sắc mang đậm bản sắc Việt

Lý do cũng dễ hiểu là do công tác quảng bá và tuyên truyền còn chưa dặt nặng Tất

cả các tờ rơi, áp phích, brochure còn ít hoặc đều không thể đến tay khách ở nước ngoài Việc thông tin trên website cũng chưa bao giờ có Với cách tuyên truyền và quảng bá như hiện nay, khách nước ngoài hầu như chỉ biết đến Áo dài qua các buổi lế hội nhưng lại không biết đến lịch sử của nó Thực tế đã cho thấy du khách đại bộ phận vẫn là du khách trong nước chủ yếu là bộ phận văn nghệ sĩ, họa sĩ, báo chí Chính vì những suy nghĩ đó

mà cá nhân đồ án này mong muốn làm một hệ thống poster văn hóa sẽ giới thiệu khái quát về vẻ đẹp mang tính lịch sử của văn hóa áo dài Việt Nam Một hình thức quảng cáo đúng mực và triệt để thì tất nhiên sẽ đạt được về văn hóa, kinh tế, du lịch phát triển và đầu

tư

CHƯƠNG 2 PHƯƠNG PHÁP

VÀ TỔ CHỨC SÁNG TÁC 2.1 Trình bày cách thức tổ chức sáng tác (Thiết kế)

Trong quá trình thực hiện đề tài tốt nghiệp ,tác giả đã đi theo những định hướng và lên kế hoạch từng bước cụ thể như sau:

2.1.1 Chọn đề tài:

Áo dài là bộ lễ phục truyền thống của người dân việt nam Khi tác giả vào học trường trung học thì theo qui định của trường bắt buộc nữ sinh mặc áo dài như là đồng phục Lúc đó tác giả không thích và cho rằng áo dài vừa bất tiện vừa rườm vừa không thuận tiện cho việc vui chơi và việc đi lại cũng rất khó khăn Chính vì thế mà tác giả luôn viện mọi lý do mà trường có thể châp nhận để không phải mặc áo dài đến lớp Khi bắt đầu vào học đại học, do tính chất của ngành trường không bắt buộc phải mặc áo dài Khi đó mỗi lần nhìn thấy các bạn của các khoa khác thướt tha trong tà áo dài và hàng ngày nhìn thấy các em học sinh với bộ áo dài trắng trông rất dịu dàng xinh xắn em mới nhận ra rằng mình đã đánh mất đi một điều gì rất quan trọng Tác giả đã không nhận ra vẻ đẹp của trang phục dân tộc mình Nên tác giả quyết định chọn đề tài là chiếc áo dài để thể hiện niềm tự hào về truyền thống về vẻ đẹp đầy nữ tính và đặc sắc của nó, để thể hiện rõ lịch

sử hình thành và phát triển của áo dài việt nam

Nhân dịp sang Taiwan thực tập tác giả nghĩ rằng tại sao không giới thiệu cho tất cả

từ con người Việt Nam đến bạn bè năm châu biết được chiếc áo dài truyền thống Việt Nam xuất hiện và trở thành đặc trưng của người dân Việt như thế nào Tác giả cũng biết chắc rằng không phải tất cả người dân Việt điều biết được lịch sử của bộ trang phục truyền thống mang đậm bản sắc Việt Nam này

Đó là lí do tác giả chọn đề tài

2.1.2 Sưu tầm tư liệu:

Sau khi chọn đề tài bước đầu của công việc thiết kế bao giờ cũng là thu thập tư liệu thật nhiều để có thể đáp ứng nhu cầu cần và đủ của việc thiết kế Tư liệu càng nhiều thì

khả năng thể hiện, biểu đạt càng nhiều Trước tiên phải có sự nghiên cứu, tìm tòi công phu, sau đó cần phân tích vấn đề sâu kỹ, phát triển tư duy, ý niệm thành ý tưởng sáng tạo Như vậy đòi hỏi tác giả đồ án phải lao dộng một cách nghiêm túc bởi vì thiết kế không phải là một sư sắp đặt vô thức, một sư lắp ghép không suy nghĩ mà còn phải mang phong cách biểu đạt ý đồ của chính tác giả bằng ngôn ngữ thị giác Nên tác giả đã cố gắng khai thác tham khảo rất nhiều tư lệu về Aó dài về lịch sử hình thành áo dài từ xưa đến nay, con người, di sản, và tính quốc tế của chiếc áo dài Việt Nam Về hình ảnh thì tác giả cũng tìm được một số hình ảnh khá đầy đủ với nhiều dạng khác nhau: hình ảnh trên internet, tạp chí, sách báo, một số hình ảnh tự chụp khi di thực tế với rất nhiều nội dung hết sức phong phú và đa dạng

2.1.3 Nghiên cứu đề tài

Nghiên cứu đề tài đòi hỏi phải có sư tập trung rất nghiêm túc, liên tục phát thảo, bởi

từ giai đoạn này ý tưởng được hình thành, đồng thời phải nắm bắt, phải cảm nhận được vấn đề cốt lõi của đề tài sắp thể hiện thì mới có thể tiến hành các bước tiếp theo cho tốt được Khi nghiên cứu đề tài thì phân loại theo từng chủ đề về lịch sử bài viết, hình ảnh và một số đặc trưng riêng về Áo dài như màu sắc, phong tục , lễ hội, văn hóa…Thông qua những tư liệu thu thập được tác giả đúc kết được: nhiều người, từ các nhà nghiên cứu khoa học đến du khách tham quan sau khi tiếp xúc với văn hóa, với con người đều có chung một cảm nhận cho rằng: Văn hóa áo dài và con người Việt Nam“ nó có một cái gì khang khác, riêng có”, dễ gần gũi dễ cảm nhận Nó vừa có “cái tầm của lịch sử” – văn hóa, lại vừa có “cái dân dã” của đời thường Nhưng lại vừa mang nét đẹp của thời đại đó quả là một việc rất khó và đây đã và đang là đề tài được nhiều nhà nghiên cứu về văn hóa quan tâm

Từ những nghiên cứu trên tác giả đưa ra hướng giải quyết cho phù hợp nhất đối với

đồ án của mình

2.1.4 Phác thảo

Bắt tay vào thực hiện 1 quảng cáo, ai cũng muốn xây dựng một thiết kế độc đáo, sáng tạo, ấn tượng và quan trọng hơn hết là đạt được mục đích truyền tải đến đối tượng người tiêu dùng mục tiêu Một concept hiệu quả thường phải bao gồm các yếu tố:

S = Specific (rõ ràng); M = Measurable (vừa phải); A = Attactive (hấp dẫn);R = Relevant (gần gũi); T = Timing (đúng lúc)

Tuy yêu cầu khắt khe và luôn đòi hỏi sự mới lạ, độc đáo, nhưng concept rất cô đọng và đơn giản, có thể chỉ là 1 từ, 1 dòng chữ ngắn Nó không phải slogan vì slogan là tính cách thương hiệu, tiêu chí thương hiệu, duy trì qua năm tháng Concept như những chiếc áo của 1 con người thương hiệu duy nhất Con người đó ra sao thì sẽ chọn những chiếc áo đúng với mình, hợp với dáng mình, còn chuyện nó dài chừng nào, màu mè ra sao, mỏng hay dày lại là chuyện của design

Khía cạnh quan trọng nhất của việc thiết kế là phát thảo Phát thảo có nghĩa là tiến hành phát họa, diễn giải ý tưởng trên giấy, phát thảo theo chiều hướng khác nhau, thể hiện theo những phong cách khác nhau để tìm ra những ý tưởng cho đồ án của mình Khi những phát thảo cảm thấy ổn định và thống nhất thì thể hiện lên máy vi tính Quá trình phát thảo tưởng chừng không quan trọng như một số designer quan niệm, họ cho rằng khi có năng lực thì không cần phải phát thảo Đây là một quan niệm thật sai lầm bởi vì ý tưởng đến bất chợt, mọi lúc mọi nơi, nhưng rồi cũng sẽ mau chóng bị quên đi.Vậy thì những khoảng thời gian ngồi tại bàn làm việc, hay bất cứ môt không gian nào hoàn cảnh nào chỉ với một quyển tập nhỏ và một cây viết designer vẫn có thể phat họa những ý tưởng bất chợt

để rồi khi trở lại với công việc, những phát họa đó sẽ bổ sung cho những ý tưởng cũ, cũng

có thể là một ý tưởng độc đáo và hoàn toàn mới mẻ thì sao Như vậy chỉ quan tâm tiến hành mà không qua phát thảo thì tiến độ sẽ thui chột những sáng tạo Trong quá trình phát thảo thì áp dụng các định luật của thị giác, đường nét, chính phụ và bố cục Có ba nguyên lý bố cục: bố cục tự do, bố cục hàng lối và bố cục cân đối, và có 10 định dạng trang cơ bản của bố cục trang quảng cáo:

-Bố cục theo kiểu Mondrian:

Đây là một trong những định dạng phổ biến nhất, tận dụng theo những đường kẻ dày hoặc vạch kẽ nhỏ nét màu đen và những khối tô đồng màu chia bản vẽ thành những ô hình chữ nhật, ô vuông ngang dọc Cách vẽ này được đặt theo tên họa sĩ người Ha Lan Piet Mondrian, đặc biệt phổ biến với các dàn trang báo Dựa trên sư phối hợp tinh tế giữa ô khối và màu sắc Mondrian vẫn là một trong những nguyên tắc bố cục lý tương hiện nay

-Bố cục thiên về chữ:

Theo đúng như tên gọi, điểm nổi bật trong các định dạng bố cục này là chữ Có hai lý do khiến nhà quảng cáo chọn theo bố cục này, đó là: thứ nhất những ý tưởng diễn đạt quá phức tạp, quá quan trọng hoặc độc đáo, không thể diễn đạt bằng hình ảnh được Thứ hai, hầu hết các mẫu quảng cáo được trình bày theo kiểu “cửa sổ lớn” hoặc quá thiên về hình ảnh Khi đó,một mục quảng cáo đầy chữ, trầm lặng, có vẻ như nặng nề nhưng lại rất nổi bật Do cách quảng cáo về chữ tự bản thân nó trông có vẻ nghiêm túc hơn những cách

khác, nên các chi tiết quảng cáo này thường được trình bày một cách cân xứng Ví dụ như các hàng tiêu đề với phong chữ Roman được canh giữa, phần lời quảng cáo được bắt đầu bằng chữ cái kích thước lớn hơn và chia thành hai cột trở lên

-Bố cục kiểu cửa sổ lớn:

Cách trình bày này đặc biệt thích hợp với các tap chí do chú trọng ưu thế về hình ảnh Lợi điểm của “bố cục cửa sổ lớn” là phần hình ảnh và phần lời không chồng lên nhau, Không

có vấn đề “nghệ thuât vị nghệ thuật” ở đây mà chỉ có không gian rộng lớn cho phần hình

và chọn lọc chặt chẽ phần lời để có thể trình bày trong phần không gian nhỏ còn lại.Các nhà thiết kế thường trình bày ngay sát lề và loại bỏ tối đa những phần không cần thiết nhằm tạo ấn tượng lớn cho người xem

-Bố cục nhiều pa-nô:

Thông thường,các nhà thiết kế dùng các pa-nô cùng cỡ và áp dụng hiệu quả ngắt âm để dẫn dắt người đọc đến hết nội dung của quảng cáo, tạo sự khác nhau về tỉ lệ bằng cách tạo các khối ô nội dung quảng cáo lớn hơn những ô đóng khung tiêu đề, chú giải và chữ ký Các pano này có thể áp dụng để trình bày một câu chuyện, hoặc đơn giản chỉ để trình bày một loạt sản phẩm, như kiểu bàn cờ

-Bố cục dạng khung:

Bố cục dạng khung thường được dùng nhiều trên các báo hơn là trên tạp chí, giúp tách biệt mẫu quảng cáo khỏi rừng mẫu quảng cáo khác Theo dạng này,các nhà thiết kế thường đóng khung phần trình bày bằng những đường viền, đôi khi là những đường vẽ

mỹ thuật và dành khoảng trống ở giữa cho nhiều tiêu đề và lời quảng cáo

-Bố cục kiểu chữ lớn:

Sử dụng kiểu chữ trong quảng cáo thiết kế là cả một nghệ thuật Bố cục cùng kiểu chữ lớn sẽ tạo ấn tượng bởi cách kết hợp hoàn hảo các kiểu chữ khác nhau, tràn đầy cho cả một trang, tạo ấn tượng chỉ bằng các đường nét biến tấu của kiểu chữ

cái hay một con số nào đó thường rất chặt chẽ về tính đồng nhất và để xem, đó là hai yếu

tố quan trọng nhất trong thiết kế

-Bố cục hình bóng:

Được tạo ra từ các hình thù độc nhất của thiết kế quảng cáo Hình bóng càng không theo quy cách càng tốt Ta có thể xem xét nghệ thuật cắt chân dung bằng giấy trước đây để thấy được tính ưu việt của các hình bóng theo quy cách so sánh với hình bóng đúng quy cách Nghệ nhân luôn dùng kéo cắt theo hình nghiêng, chứ không theo mặt chính diện Nếu không, khó ai có thể nhận diện được bức chân dung, các chân dung sẽ giống nhau, vì đường nét vẽ khuôn mặt chính diện không thu hút người xem bằng đường nét vẽ khuôn

-Bố cục câu đố bằng tranh :

Câu đố bằng tranh là loại câu đố có các hình vẽ thể hiện từ ngữ hoặc âm tiết Câu đố bằng tranh cải tiến là loại câu đố trong đó hình ảnh một từ hoặc một cụm từ không được viết ra mà được thể hiện bằng hình vẽ

Trước khi bắt tay vào việc thiết kế, việc xem xét từng các định dạng cơ bản sẽ rất hữu ích Bạn hãy chọn một số bố cục, khi bắt tay phát thảo, có thể trong đầ sẽ nảy sinh những biến thể mới Khi kết hợp các biến thể ấy thành một bố cục thống nhất, bạn sẽ thấy sự tìm tòi tỉ

mỉ này mang lại kết quả hơn cả mong đợi

2.1.5 Chọn lựa trong nhiều tác phẩm:

Sau khi đưa ra nhiều tác phẩm với nhiều hướng giải quyết khác nhau Tác giả cùng giáo viên hướng dẫn sẽ tiến hành lựa chọn bản phát thảo tối ưu nhất để tiếp tục đẩy sâu rồi thực hiện những bước tiếp theo

2.1.6 Đẩy sâu phát thảo đã chọn:

Phát thảo đã được chọn bắt đầu đẩy sâu vào vào thể hiện đường nét, cách điệu, lọc nét, cân bằng bố cục, vị trí, kích thước, màu sắc, hình ảnh thì sử lí lại kĩ hơn Lúc này sản phẩm đang ở giai đoạn tiến tới hoàn chỉnh Tuy nhiên ở giai đoạn này, mọi thay đổi vẫn

có thể xảy ra nếu ý tưởng bất chợt được xem là ấn tượng hơn cả

2.2 Phương pháp và kỹ thuật thiết kế:

2.2.1 Quá trình thiết kế:

Khi bản duyệt đã được chấp nhận theo yêu cầu thì sản phẩm cuối cùng được hoàn tất trong giai đoạn thiết kế Và tùy theo sản phẩm thiết kế nào thì lựa chọn chất liệu, cách thể hiện đúng như ý tưởng ban đầu Với đề tài này, tác giả chọn chất liệu để thể hiện bộ bài như sau:

Đối với Poster: xuất hình theo hệ màu RGB, ép nhựa, cán màng mờ, in xuất khổ A1 quốc tế

2.2.2 Phương pháp và kỹ thuật thiết kế:

- Khi người ta đang nhảy múa thì cách tốt nhất gây được sự chú ý là nên đứng yên

(sưu tầm)

- Sáng tạo là nhìn thấy những gì mọi người cùng nhìn thấy nhưng nghĩ ra những điều mà không ai nghĩ được _ Albert Szent Gyoryl)

- Thượng đế tạo ra thế giới từ hư vô, chỉ có con người là luôn khởi từ một cái gì đó

Vì vậy, sáng tạo sẽ là khả năng ghép hai vật thông thường, chua bao giờ được ghép với nhau, để tạo thành vật thứ ba là nguyên bản từ sự hợp nhất đó( Losi Ernst)

- Trung tâm của sự sáng tạo chính là phương pháp, được chia thành bốn phạm trù: phương pháp để tìm tòi ưu điểm của sản phẩm, phương pháp để giữ quá trình sáng tạo trong sự quản lý phù hợp, phương pháp để sự sáng tạo có thể giúp phát triển ý thức xã hội

và có tinh thần trách nhiệm với xã hội.(Advertising Age)

“ Thiết kế giống như “ sáng tạo”, để chỉ một điều tốt đẹp nhưng thường bị lạm dụng

và không được chúng ta hiểu một cách đầy đủ Hiểu với nghĩa là một danh từ, bản chất thiết kế mang nhiều ý nghĩa hơn là một kiểu mẫu Nó hơn hẳn sự trang trí đơn thuần Bản chất thiết kế chính là cấu trúc mà đằng sau cấu trúc đó là bản vẽ Thiết kế là nền tảng của các tác phẩm nghệ thuật Hiểu với nghĩa là một động từ, thiết kế áp dụng cho tất cả hoạt

động của con người trong nổ lực tổ chức cuộc sống Elizabeth Adams Hurwitz đã định nghĩa từ này một cách xúc tích qua tựa của cuốn sách: “thiết kế sự tìm kiếm những điều cốt yếu” Giáo sư Robert Gillam Scott, khoa thiết kế ở đại học Yale đã nhận xét: “ khi chúng ta làm điều gì đĩ với một lí do rõ ràng, nghĩa là chúng ta đang thiết kế “.Hay nĩi một cách thăng hoa: “thiết kế là một hoạt động sáng tạo nhằm thực hiện một mục đích” Giám đốc viện bảo tàng mỹ thuật, ơng Wallace S.Badinger ,mơ tả quá trình thiết kế theo quan điểm mỹ thuật sau: “khi người họa sĩ làm cơng việc thiết kế thì anh ta khơng làm trị

ảo thuật ma quái, mà chỉ thực hiện cơng việc ở mức độ chính xác và phức tạp hơn cái mà chúng ta vẫn làm mỗi ngàycKhi hoạch định điều gì đĩ cĩ nghỉa là chúng ta thật sự đang làm thiết kế Chúng ta sắp xếp lại và làm cho nĩ trật tự, giống như chúng ta trang trí như chuẩn bị bữa ăn Thay vì muỗng nĩa lên bàn một cách ngẫu hứng thì ta sắp đặt chúng theo

ý định và thay đổi chúng vào mỗi bữa ăn Việc ghi bài trên lớp học một cách cĩ trình tự rất giống cơng việc thưc hiện bố cục cho mỗi trang giấy sắp in ra của người họa sĩ thiết

kế Cơng việc của một họa sĩ khĩ khăn hơn, ít bị gị bĩ bởi quy cũ, mang tính tỉ mỉ và ít được hướng dẫn hơn”

2.2.3 Phương pháp thể hiện

Trong thiết kế, cĩ những định luật cơ bản chi phối diện mạo của một layout, layout nào cũng phải áp dụng những nguyên tắc thiết kế cơ bản đĩ:

2.2.3.1 10 nguyên lí thị giác:

- Định luật xa gần (định luật của khoảng cách)

- Định luật của sự tương phản

- Định luật của sự cân đối

- Định luật của sự nhận biết

- Định luật của kinh nghiệm

- Định luật của đường liên tục