Làm sáng tỏ ý thơ trên bằng việc phân tích đoạn thơ sau: trích tám câu cuối THƠ HIỆN ĐẠI VIỆT NAM Từ sau 1945 đến nay Bài 1: Đồng chí của Chính Hữu Đề 1: Cảm nhận đoạn thơ sau: Trích 7 d
Trang 1CÁC DẠNG ĐỀ TỰ LUẬN ÔN THI LỚP 9 - MÔN NGỮ VĂN
HỌC KÌ I TRUYỆN THƠ NÔM TRUNG ĐẠI VN (Thế kỉ XVIII – XIX)
Bài 1: “Truyện Kiều” của Nguyễn Du
Đoạn trích: “Chị em Thúy Kiều”
Đề 1: Phân tích vẻ đẹp chân dung của Thúy Vân qua đoạn trích sau (Bốn câu) Từ đó em hãy nêu
hiểu biết của em về bút pháp ước lệ tượng trưng trong văn học cổ
Đề 2: Cảm nhận vẻ đẹp của Thúy Kiều qua 12 câu thơ sau (….) Cảm hứng nhân đạo của Nguyễn
Du được thể hiện như thế nào qua đoạn trích
Đề 3: Có ý kiến cho rằng: Với bút pháp ước lệ tượng trưng quen thuộc của văn chương trung đại,
Nguyễn Du đã tạc dựng thành công bức chân dung nhân vật Thúy Vân, Thúy Kiều Hãy phân tích
những câu thơ sau để làm sáng tỏ ý kiến trên?
Đoạn trích: “Kiều ở lầu Ngưng Bích”
Đề 1: Phân tích bức tranh trước lầu Ngưng Bích và hoàn cảnh của Thúy Kiều qua đoạn thơ sau
(Trích 6 câu đầu)
Đề 2: Cảm nhận nỗi nhớ thương của Thúy Kiều với người yêu và cha mẹ qua tám câu thơ giữa của
đoạn trích Từ đó, em có suy nghĩ gì về đạo hiếu của con cái với cha mẹ
Đề 3: Trong Truyện Kiều, Nguyễn Du từng viết: “Cảnh nào cảnh chẳng đeo sầu/Người buồn cảnh
có vui đâu bao giờ” Làm sáng tỏ ý thơ trên bằng việc phân tích đoạn thơ sau: (trích tám câu cuối)
THƠ HIỆN ĐẠI VIỆT NAM (Từ sau 1945 đến nay)
Bài 1: Đồng chí của Chính Hữu
Đề 1: Cảm nhận đoạn thơ sau:
(Trích 7 dòng thơ đầu)
Đề 2: Phân tích vẻ đẹp của người lính trong đoạn thơ sau; chỉ ra điểm khác nhau giữa người lính
trong bài thơ “Đồng chí” với người lính trong “Bài thơ về tiểu đội xe không kính” của Phạm Tiến Duật.
(Trích hai khổ thơ cuối)
Đề 3: Phân tích đoạn thơ sau: “Anh với tôi trăng treo”
Hãy phân tích đoạn thơ trên Từ việc phân tích đoạn thơ, em có suy nghĩ gì về người lính trong kháng chiến và trong cuộc sống ngày hôm nay?
Đề 4: “ Nền tảng của bất kì tác phẩm nào phải là chân lý được khắc họa bằng tất cả tài nghệ của
nhà văn Cần phải hát đúng giai điệu về thời đại mình và phải miêu tả nó một cách trung thực bằng những hình ảnh hấp dẫn, không một chút giả tạo.” (Ra-xun Gam-ma-tốp)
Em hiểu ý kiến trên như thế nào? Phân tích bài thơ “Đồng chí” của nhà thơ Chính Hữu làm sáng tỏ
ý kiến ấy
Bài 2: Bài thơ về tiểu đội xe không kính của Phạm Tiến Duật
Đề 1: Phân tích 4 khổ thơ đầu Từ nội dung đoạn thơ, em thấy mình cần có trách nhiệm gì trong
việc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hôm nay
Đề 2: Cảm nhận vẻ đẹp của người lính lái xe trong bài thơ.
Đề 3: Cảm nhận của em về vẻ đẹp của người lính lái xe vận tải Trường Sơn trong đoạn thơ sau:
“Những chiếc xe từ trong bom rơi Chỉ cần trong xe có một trái tim.” Từ cảm nhận đó hãy liên hệ
với bài thơ sau để chỉ ra điểm khác nhau cơ bản của hình ảnh người lính trong thơ của Phạm Tiến Duật
Bài 3: Đoàn thuyền đánh cá của Huy Cận
Trang 2Đề 1: Theo ý kiến của nhà thơ Huy Cận, Đoàn thuyền đánh cá là một “khúc tráng ca, ca ngợi con
người trong lao động với tinh thần làm chủ, với niềm vui.” Ý kiến trên thể hiện qua đoạn thơ sau
như thế nào? (Trích ba khổ đầu: 1,2,3)
Đề 2: Về bài thơ Đoàn thuyền đánh cá, có ý kiến cho rằng: “Bài thơ là một khúc ca – một tráng
khúc về lao động và về thiên nhiên đất nước giàu đẹp” Hãy phân tích đoạn thơ sau để làm sáng tỏ
ý kiến trên: Mặt trời…ơi (trích 02 khổ đầu)
Đề 3: Cảm nhận vẻ đẹp thiên nhiên và con người lao động qua đoạn thơ sau: (Trích khổ 4,5,6,7)
Bài 4: Bếp lửa của Bằng Việt
Đề 1: Có ý kiến cho rằng: Hình ảnh bà trong bài thơ “Bếp lửa” của Bằng Việt là hình ảnh người
nhóm lửa, người giữ lửa Em có suy nghĩ gì về nhận xét ấy?
Đề 2: Cảm nhận của em về hình ảnh bếp lửa trong bài thơ “Bếp lửa” của Bằng Việt.
Bài 5: Ánh trăng của Nguyễn Duy
Đề 1: Phân tích tình cảm của con người với ánh trăng trong ba khổ thơ đầu.
Đề 2: Cảm nhận hình ảnh con người và ánh trăng qua ba khổ thơ cuối.
Đề 3: Nhà thơ Trần Đăng Khoa cho rằng: "Thơ hay là thơ giản dị, xúc động và ám ảnh" Bằng hiểu biết của mình và dựa vào ý kiến của Trần Đăng Khoa, em hãy chứng minh rằng: bài thơ Ánh trăng
của Nguyễn Duy là một bài thơ hay
Đề 4: Văn chương không cần đến những người thợ khéo tay, làm theo một vài kiểu mẫu đưa cho.
Văn chương chỉ dung nạp được những người biết đào sâu, tìm tòi, khơi những nguồn chưa ai khơi
và sáng tạo những gì chưa có (Nam Cao) Em hiểu ý kiến trên như thế nào? Phân tích hình tượng
ánh trăng trong bài thơ cùng tên của Nguyễn Duy để chia sẻ ý hiểu của em
Đề 5: Nhà nghiên cứu Đỗ Đình Tuân cho rằng: “Làm thơ là quá trình hình thành và sáng tạo ra
những “tứ thơ” chứ không phải chỉ thuần túy là việc diễn ý hay kể việc” Hãy phát hiện tính độc đáo của “tứ thơ” qua thi phẩm Ánh trăng của Nguyễn Duy
TRUYỆN TRUNG ĐẠI VIỆT NAM (Thế kỉ XVI – XIX) Bài 1: “Chuyện người con gái Nam Xương” của Nguyễn Dữ
Đề 1: “Nhân vật là linh hồn của truyện ngắn” Chọn và phân tích một nhân vật mà em ấn tượng
nhất trong các tác phẩm truyện đã học ở lớp 9 để làm sáng tỏ ý kiến trên
Đề 2: Nhà văn K Pauxtopxki cho rằng: Không có chi tiết thì tác phẩm không sống được Ý nghĩa
của chi tiết ở chỗ, sao cho cái vặt vãnh không dễ nhận thấy lại trở thành to lớn, lấp lánh trước mọi người.
Em hiểu như thế nào về ý kiến nêu trên? Chọn, phân tích một vài chi tiết trong một hoặc một
vài truyện ngắn đã học để thấy sự to lớn, lấp lánh của nó.
Đề 3: “Chuyện người con gái Nam Xương” thể hiện niềm cảm thương đối với số phận oan nghiệt
của người phụ nữ Việt Nam dưới chế độ phong kiến, đồng thời khẳng định vẻ đẹp truyền thống của
họ” Em hãy phân tích nhân vật Vũ Nương để làm sáng tỏ nhận định trên
Đề 4: Phân tích nhân vật Vũ Nương trong “Chuyện người con gái Nam Xương’ của Nguyễn Dữ.
Từ đó, em hãy liên hệ với người phụ nữ trong xã hội hiện đại
Đề 5: “Cái cốt lõi của nghệ thuật là tính nhân đạo.” (Nguyên Ngọc) Em hãy phân tích nhân vật
Vũ Nương trong tác phẩm Chuyện người con gái Nam Xương (Trích Truyền kì mạn lục) của
Nguyễn Dữ, để làm sáng tỏ cho nhận định trên
Đề 6: Suy nghĩ về thân phận người phụ nữ dưới xã hội cũ qua nhân vật Vũ Nương trong “Chuyện
người con gái Nam Xương” của Nguyễn Dữ.
Trang 3TRUYỆN HIỆN ĐẠI VIỆT NAM (Từ sau 1945 đến Nay)
Bài 3: “Làng” của Kim Lân
Đề 1: Hãy phân tích diễn biến tâm trạng nhân vật ông Hai từ lúc nghe tin làng chợ Dầu theo giặc
dến hết đoạn truyện ông trò truyện với đứa con Út trong truyện ngắn Làng (Kim Lân) để làm nổi bật tình yêu làng, yêu nước của ông Qua đó nêu suy nghĩ của em về tình yêu nước của nhân dân ta
trong thời đại ngày nay
Đề 2: “Một trong những điểm mấu chốt của nghệ thuật truyện ngắn là xây dựng tình huống
truyện.” Qua truyện ngắn ”Làng” của Kim Lân, em hãy bày tỏ quan điểm về ý kiến trên.
Đề 3: Phân tích nét riêng của tình cảm quê hương trong truyện ngắn ”Làng” của Kim Lân Nhận
xét về nghệ thuật miêu tả tâm lý và ngôn ngữ nhân vật ông Hai của tác giả
Đề 4: Truyện ngắn “Làng” của Kim Lân gợi cho em những suy nghĩ gì về những chuyển biến mới
trong tình cảm của người nông dân Việt Nam thời kháng chiến chống Pháp
Đề 5: Trong truyện “Làng”, khi kể đến đoạn có tin đồn làng chợ Dầu của ông Hai theo Tây, Kim
Lân đã thể hiện chân thật, sinh động tâm trạng nhân vật Em hãy phân tích diễn biến tâm trạng
nhân vật ông Hai Qua đó, chỉ ra, bằng cách nào, nhà văn đã làm cho tâm trạng nhân vật hiện lên chân thật và sinh động như thế?
Đề 6: Phân tích diễn biến tâm trạng của ông Hai khi nghe tin làng chợ Dầu theo giặc.
Đề 7: Phân tích những chuyển biến tâm lý của nhân vật ông Hai trong truyện ngắn “Làng” của
nhà văn Kim Lân Từ đó, em hãy chỉ ra nét mới mẻ trong hình tượng người nông dân sau Cách
mạng tháng Tám
Đề 8: Nhà thơ Raxun Gamzatov nói: “Người ta chỉ có thể tách con người ra khỏi quê hương, chứ
không thể tách quê hương ra khỏi con người”.
Phân tích nhân vật ông Hai trong truyện ngắn Làng (Kim Lân) để làm sáng tỏ ý kiến trên.
Bài 4: “Chiếc lược ngà” của Nguyễn Quang Sáng
Đề 1: Suy nghĩ về tình cảm gia đình trong chiến tranh qua truyện ngắn “Chiếc lược ngà” của
Nguyễn Quang Sáng Câu chuyện đó gợi cho em có suy nghĩ gì về tình cảm gia đình trong cuộc
sống
Đề 2: Phân tích diễn biến tâm lí, hành động của bé Thu trong truyện ngắn “Chiếc lược ngà” của
Nguyễn Quang Sáng Qua đây, em hãy trình bày suy nghĩ của em về đạo làm con với cha mẹ
Đề 3: Cảm nhận của em về nhân vật ông Sáu trong đoạn trích “Chiếc lược ngà” của nhà văn
Nguyễn Quang Sáng Qua đó, em hiểu gì về ý nghĩa của gia đình đối với mỗi con người?
Bài 5: “Lặng lẽ Sa Pa” của Nguyễn Thành Long
Đề 1: Đọc đoạn văn sau :“Quê cháu ở Lào Cai Để cháu giới thiệu với bác những người khác
đáng cho bác vẽ hơn.” Cảm nhận của em về nhân vật anh thanh niên trong đoạn văn trên Trong đoạn văn trên, anh thanh niên nói: “Nhưng từ hôm ấy cháu sống thật hạnh phúc” Em hiểu gì về niềm hạnh phúc của anh thanh niên ? Nêu quan niệm của em về hạnh phúc ?
Đề 2: Có ý kiến cho rằng: “Lặng lẽ Sa Pa - Một bài ca ca ngợi những con người có lẽ sống cao
đẹp đang lặng lẽ quên mình cống hiến cho Tổ quốc” Bằng hiểu biết của em về truyện ngắn Lặng
lẽ Sa Pa, em hãy làm sáng tỏ nhận định trên Qua đây, em hiểu gì về đức hy sinh của thế hệ trẻ
Việt Nam hôm nay
Đề 3: Trình bày cảm nhận của em về vẻ đẹp của nhân vật anh thanh niên trong truyện ngắn
“Lặng lẽ Sa Pa” của Nguyễn Thành Long Từ nhân vật anh thanh niên, tác giả muốn nhắn nhủ điều gì với thế hệ trẻ hôm nay?
Trang 4Đề 4: Phân tích nhân vật Anh thanh niên trong truyện ngắn “Lặng lẽ Sa Pa” của nhà văn Nguyễn
Thành Long Qua đó, em hãy liên hệ với vẻ đẹp của những con người lao động thầm lặng trong cuộc sống hôm nay
Đề 5: Nhà văn Nga K.Pauxtopxki cho rằng nhà văn là người dẫn đường đến xứ sở của cái đẹp.
Từ việc hiểu ý kiến trên, hãy phân tích vẻ đẹp của nhân vật anh thanh niên trong truyện ngắn Lặng
lẽ Sa Pa để cảm nhận cái đẹp mà nhà văn Nguyễn Thành Long đưa em đến.
HỌC KÌ II
Bài 6: “Những ngôi sao xa xôi” của Lê Minh Khuê
Đề 1: Có ý kiến nhận xét: “Ở nhân vật Phương Định chúng ta có thể nhìn thấy được vẻ đẹp của thế
hệ thanh niên thời chống Mỹ cứu nước.” Phân tích nhân vật Phương Định trong văn bản Những ngôi sao xa xôi của nhà văn Lê Minh Khuê để làm sáng tỏ nhận xét trên.
Đề 2: “Truyện “Những ngôi sao xa xôi” của Lê Minh Khuê đã làm nổi bật tâm hồn trong sáng, mơ
mộng, tinh thần dũng cảm, cuộc sống chiến đấu đầy gian khổ, hi sinh nhưng rất hồn nhiên, lạc quan của những cô gái thanh niên xung phong trên tuyến đường Trường Sơn Bằng cảm nhận về nhân vật Phương Định trong truyện Những ngôi sao xa xôi của nhà văn Lê Minh Khuê, em hãy làm
rõ nhận định trên
Đề 3: Phân tích vẻ đẹp của nhân vật Phương Định trong truyện “Những ngôi sao xa xôi” của Lê
Minh Khuê? Từ vẻ đẹp của Phương Định, em có suy nghĩ gì về lòng dũng cảm của mình khi được
sống trong thời bình
Đề 4: Truyện ngắn “Những ngôi sao xa xôi” của Lê Minh Khuê đã khắc họa thành công hình
tượng những nữ chiến sỹ thanh niên xung phong hoạt động trên tuyến đường Trường Sơn những năm đánh Mỹ Hãy cảm nhận vẻ đẹp tâm hồn của ba nhân vật: Phương Định, Thao và Nho để làm sáng tỏ nhận định trên
Đề 5: Với nghệ thuật miêu tả tâm lý tài tình, Lê Minh Khuê đã làm nổi bật phẩm chất dũng cảm,
kiên cường của những cô gái thanh niên xung phong thời chống Mỹ Hãy phân tích tâm lý của nhân vật Phương Định trong một lần phá bom trong tác phẩm Những ngôi sao xa xôi của Lê Minh Khuê
để làm sáng tỏ ý kiến trên?
THƠ HIỆN ĐẠI VIỆT NAM (Từ sau 1975 đến Nay)
Bài 1: Mùa xuân nho nhỏ của Thanh Hải
Đề 1: Cảm nhận vẻ đẹp mùa xuân thiên nhiên và mùa xuân đất nước trong đoạn thơ sau: (Trích 3
khổ thơ đầu) Từ đó em có nhận xét gì về tư tưởng tình cảm của tác giả.
Đề 2: “Tác phẩm văn học chân chính bao giờ cũng đề nghị một lối sống” Hãy phân tích 3 khổ thơ
cuối của bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ” của Thanh Hải để làm rõ nhận định trên?
Đề 3: “Thơ là một bức họa để cảm nhận thay vì để ngắm.” (Leonardo De Vinci) Em hãy cảm nhận
bức họa mùa xuân bằng ngôn từ trong đoạn thơ sau: Mọc giữa dòng sông xanh Tôi đưa tay tôi hứng ( )
Bài 2: Viếng lăng Bác của Viễn Phương
Đề 1: Mạch cảm xúc xuyên suốt bài thơ “Viếng lăng Bác” là niềm xúc động thiêng liêng, là tấm
lòng thành kính biết ơn của Viễn Phương, của nhân dân miền Nam khi ra viếng lăng Bác Em hãy
phân tích bài thơ “Viếng lăng Bác” để làm sáng tỏ ý kiến trên Là một học sinh, em thấy mình cần phải sống, học tập và làm theo tấm gương đạo đức của Bác như thế nào?
Đề 2: Nêu cảm nhận của em về hình tượng cây tre được nhà thơ Viễn Phương nói đến trong bài
thơ “Viếng lăng Bác”:
Trang 5Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này.
Đề 3: Có ý kiến cho rằng “Bài thơ “Viếng lăng Bác” là niềm xúc động thiêng liêng thành kính vừa
tự hào vừa đau xót của tác giả với Bác” Phân tích bài thơ để làm sáng tỏ ý kiến trên.
Đề 4: Tác giả Lưu Quý Kỳ nói: "Nhà thơ gói tâm tình của mình trong thơ, người đọc mở ra thấy
tâm tình của mình trong đó" Em hãy làm sáng tỏ “tâm tình” của nhà thơ Viễn Phương và bộc lộ
“tâm tình của mình” qua việc cảm nhận đoạn thơ sau: (Ba khổ thơ cuối)
Đề 5: " Bác nằm trong giấc ngủ bình yên Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này." Trình bày cảm
nhận của em về hai khổ thơ trên Em cần làm gì để xứng đáng với những công lao to lớn của Bác.
Đề 6: Đọc bài thơ Viếng lăng Bác (Viễn Phương), có ý kiến cho rằng: “Bài thơ là một nén hương
thơm mà Viễn Phương thành kính dâng lên Bác Hồ kính yêu” Em hãy phân tích bài thơ để làm
sáng tỏ nhận xét trên
Bài 3: Sang thu của Hữu Thỉnh
Đề 1: Có ý kiến cho rằng: “Hữu Thỉnh đã thể hiện những cảm nhận tinh tế về sự chuyển biến nhẹ
nhàng mà rõ rệt của đất trời từ cuối hạ sang đầu thu.” Em hãy làm sáng tỏ ý kiến đó qua đoạn thơ:
“Sông được lúc dềnh dàng Trên hàng cây đứng tuổi.”
Đề 2: Có người cho rằng: “Thu là thơ của lòng người, nhưng với mỗi người mùa thu lại mang đến
những cảm xúc riêng”
Em có cảm nhận như vậy không? Hãy phân tích bài thơ “Sang thu” để làm rõ cảm nhận đó
Bài 4: Nói với con của Y Phương
Đề 1: Phân tích những đức tính cao đẹp của “người đồng mình” và mong ước của người cha qua
lời tâm tình với con trong đoạn thơ sau:
“Người đồng mình thương lắm con ơi
Còn quê hương thì làm phong tục”
Đề 2: Có ý kiến cho rằng: “Bài thơ “Nói với con”, bằng những từ ngữ, hình ảnh giàu sức gợi cảm,
qua lời nhắn nhủ thiết tha với con, nhà thơ Y Phương đã thể hiện tình cảm gia đình ấm cúng, ca ngợi truyền thống cần cù, sức sống mạnh mẽ của quê hương và dân tộc mình.” Phân tích bài thơ để
làm nổi bật sức hấp dẫn của nội dung đó
Đề 3: Bàn về vai trò, giá trị của thơ ca, nhà thơ Lưu Quang Vũ từng chia
sẻ quan niệm:
Mỗi bài thơ của chúng ta
Phải như một ô cửa
Mở tới tình yêu.
(Trích “ Liên tưởng tháng Hai”)
Em hãy viết về những “ô cửa” “tình yêu” mà Y Phương đã mở ra trong bài thơ “Nói với con”