- Kể được các triệu chứng thường gặp của K vòm... * Bệnh thường được phát hiện muộn vì vòmhọng nằm ở sâu, u phát triền âm thầm, biểu hiện bằng các dấu hiệu mượn... *Triệu chứng mũi:- Chả
Trang 1UNG THƯ VÒM
ĐỐI TƯỢNG: Y5, YHCT
TS BS LÊ NGUYỄN UYÊN CHI
BỘ MƠN TMH
Trang 2MỤC TIÊU BÀI GIẢNG
- Mô tả GPH vòm họng và liên quan.
- Nắm được dịch tễ học của K vòm.
- Kể được các triệu chứng thường
gặp của K vòm.
- Nêu được hướng điều trị K vòm.
Trang 3* Vòm họng là phần phía sau mũi, thông với họng phía dưới
* Phía trên là nền sọ, hai bên thông với tai giữa qua vòi nhĩ
I ĐẠI CƯƠNG 1.GIẢI PHẪU
Trang 4Dẫn lưu hệ bạch huyết vùng đầu cổ
I.ĐẠI CƯƠNG 1.GIẢI PHẪU
Trang 522-Sep-18 5
Trang 6+ Đứng hàng đầu trong ung thư đầu cổ.
+ Tuổi 20-70, trung bình 50 tuổi, có xu
hướng ngày càng trẻ hoá
+ Nam nhiều hơn nữ
+ Vùng có nguy cơ cao
- Quảng Đông- TQ
- Đông Nam Á
- Đảo Greenland, Alaska
- Châu Phi: Maroc, Tunisie, Algérie…
6
I.ĐẠI CƯƠNG 2.DỊCH TỄ HỌC
Trang 7I.ĐẠI CƯƠNG 3.NGUYÊN NHÂN
Trang 8* Bệnh thường được phát hiện muộn vì vòm
họng nằm ở sâu, u phát triền âm thầm, biểu
hiện bằng các dấu hiệu mượn
8
II.TRIỆU CHỨNG
Trang 9*Triệu chứng mũi:
- Chảy máu mũi tái phát, thường máu
chảy ít Đôi khi chảy nước mũi kèm với
mủ xuống họng
- Đau nhức sau mũi, vùng trên màn hầu
- Mũi bị nghẹt một bên, dần dần hai bên
- Nội soi mũi:
+ Khối u ở họng mũi: sùi, loét, thâm
nhiễm
+ Hố Rosenmuller (ngay cạnh loa vòi
nhĩ) là nơi thường xuất phát ung thư
nhất
+ Sinh thiết u dưới nội soi, gởi GPB
Nên bấm sâu, sát màng xương, ở ranh
giới giữa u và vùng bình thường Gởi 2
phòng GPB khác nhau
9
II.TRIỆU CHỨNG
Trang 1022-Sep-18 10
Trang 11*Triệu chứng tai:
1- Nghe kém, ù tai, cảm giác nặng tai
(Có thể cả hai tai khi u lớn, lan rộng
sang loa vòi bên kia)
Lưu ý: Viêm tai giữa thanh dịch một
bên ở nhóm người có nguy cơ K vòm
cao phải khám kỹ họng mũi
Trang 12Triệu chứng thần kinh:
-Nhức đầu
-Song thị ( liệt dây VI)
-Đau thần kinh hàm
trên, hàm dưới
-Liệt các dây thần kinh
sọ khác
12
II.TRIỆU CHỨNG
Trang 13*Triệu chứng hạch:
-Xuất hiện rất sớm, có khi chưa thấy u ở vòm
-Thường là hạch góc hàm cùng bên
Giai đoạn muộn: nhiều hạch 2 bên
Lưu ý: Hạch góc hàm một bên ở nhóm người có nguy cơ
K vòm cao phải khám kỹ họng mũi
-Siêu âm cổ: khi cần chẩn đoán phân biệt các u khác ở cổ
13
II.TRIỆU CHỨNG
Trang 14*Giải phẫu bệnh: 90% là ung thư biểu mô (carcinoma),
Sarcoma tỉ lệ ít nhưng tiên lượng xấu
*CT Scanner, MRI: Đánh giá sự lan rộng của khối u lên sàn
sọ và đến các khoang sâu vùng mặt
*CLS đánh giá di căn: X-quang phổi, Siêu âm bụng,
CT-scan xương, PET - CT
14
II.TRIỆU CHỨNG CẬN LÂM SÀNG
Trang 15Giải phẫu bệnh
Loại I: Keratinizing squamous cell
Trang 16*Xét nghiệm MD: Lượng kháng thể chuyên biệt đối siêu vi
Epstein Barr thường tăng cao ở người bệnh bị ung thư
biểu mô biệt hoá kém
-Giúp phát hiện sớm
-Giúp chẩn đoán K vòm dạng không điển hình
-Đánh giá tiên lượng khi điều trị; các kháng thể IgG phảnánh sự lan rộng của bệnh tích
-Theo dõi diễn tiến bệnh: khi hết bệnh kháng thể xuốngthấp, khi tái phát kháng thể lên cao trở lại
16
II.TRIỆU CHỨNG
Trang 17CHẨN ĐOÁN
17
Trang 18Dựa vào:
Bệnh sử
Khám các hội chứng mũi ,mắt,tai,thần kinh sọ
não và hạch.
Khám vòm: gián tiếp, nội soi vòm
Làm Test mễn dịch Kháng VCA , EA, EBNA
Hình ảnh CT và MRI khi ngờ u xâm lấn
Trang 19Chẩn đoán đầy đủ bao gồm các chi tiết:
1.Vị trí khối u ở vòm
2.Hình thái đại thể
3.Giải phẫu bệnh
4.Hướng xâm lấn
Trang 21-Phát hiện sớm, điều trị đúng: tiên lượng khả quan, tỉ lệsồng >5 năm cao hơn nhiều loại ung thư khác.
-Sau khi điều trị, tỷ lệ sống trung bình >5 năm là 30% -Ung thư càng lan rộng, dự hậu càng xấu
21
V.TIÊN LƯỢNG
Trang 2222