Ngữ văn 8 tiết 43 câu ghép

Đặc điểm của câu ghép: 1.Ví dụ: SGK/111 Hằng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng nhiều và trên không có những đám mây bàng bạc, lòng tôi lại nao nức những kỉ niệm mơn man của buổi t

CHÀO MỪNG CÁC THẦY, CÔ GIÁO

DỰ GIỜ MÔN NGỮ VĂN LỚP 8A2

1 Thế nào là phép tu từ nói giảm nói tránh?

2 Nêu tác dụng của biện pháp tu từ nói giảm nói tránh trong câu sau:

Bác đã đi rồi sao, Bác ơi!

Mùa thu đang đẹp nắng xanh trời.

(Tố Hữu)

KIỂM TRA BÀI CŨ

1 Phép tu từ nói giảm nói tránh:

Là một biện pháp tu từ dùng cách diễn đạt tế nhị, uyển chuyển, tránh gây cảm giác quá đau buồn, ghê sợ, nặng nề; tránh thô tục, thiếu lịch sự.

2 Tác dụng của biện pháp tu từ nói giảm nói tránh trong câu:

Bác đã đi rồi sao, Bác ơi!

Mùa thu đang đẹp nắng xanh trời

Tiết 43: CÂU GHÉPTiếng Việt

I Đặc điểm của câu ghép:

1.Ví dụ: SGK/111

Hằng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng nhiều và trên không có những đám mây bàng bạc, lòng tôi lại nao nức những kỉ niệm mơn man của buổi tựu trường.

Tôi quên thế nào được những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi như mấy cành hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng.

Những ý tưởng ấy tôi chưa lần nào ghi trên giấy, vì hồi ấy tôi không biết ghi và ngày nay tôi không nhớ hết Nhưng mỗi lần thấy mấy em nhỏ rụt rè núp dưới nón mẹ lần đầu tiên đi đến trường, lòng tôi lại tưng bừng rộn rã Buổi mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh, mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đường dài

và hẹp Con đường này tôi đã quen đi lại lắm lần, nhưng lần này tự nhiên thấy lạ Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học

(Tôi đi học ,Thanh

Tịnh)

(Câu có một cụm C-V làm nòng cốt câu, các cụm C-V khác bị bao chứa)

a, Tôi quên thế nào được những cảm giác trong sáng ấy nảy nở

trong lòng tôi như mấy cành hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng.

b, Buổi mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh,

mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đường dài và hẹp

(Câu có một cụm chủ vị làm nòng cốt câu)

C, Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi

đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học

Kiểu cấu tạo câu Câu cụ thể

Các cụm C –V không bao chứa nhau

THẢO LUẬN NHÓM (Thời gian: 2 phút Hình thức: theo bàn)

So sánh câu đơn mở rộng thành phần với câu ghép?

- Các cụm C-V không bao chứa nhau.

- Mỗi cụm C-V làm thành một vế câu.

II Cách nối các vế câu:

1.Ví dụ: SGK/111: Tìm thêm các câu ghép trong đoạn trích

ở mục I:

Hằng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng nhiều và trên không có những đám mây bàng bạc, lòng tôi lại nao nức những kỉ niệm mơn man của buổi tựu trường(1).

Tôi quên thế nào được những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong

lòng tôi như mấy cành hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng(2).

Những ý tưởng ấy tôi chưa lần nào ghi trên giấy, vì hồi ấy tôi không biết ghi và ngày nay tôi không nhớ hết(3) Nhưng mỗi lần thấy mấy em nhỏ rụt rè núp dưới nón mẹ lần đầu tiên đi đến trường, lòng tôi lại tưng bừng rộn rã(4)

Buổi mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh, mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đường dài và hẹp(5) Con đường này tôi

đã quen đi lại lắm lần, nhưng lần này tự nhiên thấy lạ(6) Cảnh vật chung

quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học(7)

(Thanh Tịnh, Tôi đi

học)

1.Hàng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng nhiều và trên không có những đám mây bàng bạc , lòng tôi lại nao nức những kỉ niệm mơn man của buổi tựu trường.

2 Vì cô bé muốn níu giữ bà ở lại nên em đã quẹt tất cả những que diêm còn lại trong bao.

3 Trời vừa hửng sáng, Giôn xi đã ra lệnh kéo mành lên.

4 Nước sông dâng lên bao nhiêu, đồi núi dâng cao bấy nhiêu.

5 Chồng tôi đau ốm, ông không được phép hành hạ.

6 Tôi lại im lặng cúi đầu xuống đất: lòng tôi càng thắt lại khóe mắt tôi đã cay cay.

1 Hàng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng nhiều

và trên không có những đám mây bàng bạc , lòng tôi lại nao nức những kỉ niệm mơn man của buổi tựu trường.

2 Vì cô bé muốn níu giữ bà ở lại nên em đã quẹt tất cả

những que diêm còn lại trong bao.

3 Trời vừa hửng sáng, Giôn xi đã ra lệnh kéo mành lên.

4 Nước sông dâng lên bao nhiêu, đồi núi dâng cao bấy

nhiêu.

5 Chồng tôi đau ốm, ông không được phép hành hạ.

6 Tôi lại im lặng cúi đầu xuống đất: lòng tôi càng thắt lại

khóe mắt tôi đã cay cay.

1 Hàng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng nhiều

và trên không có những đám mây bàng bạc , lòng tôi lại nao nức những kỉ niệm mơn man của buổi tựu trường.

2 Vì cô bé muốn níu giữ bà ở lại nên em đã quẹt tất cả

những que diêm còn lại trong bao.

3 Trời vừa hửng sáng, Giôn xi đã ra lệnh kéo mành lên.

4 Nước sông dâng lên bao nhiêu, đồi núi dâng cao bấy

nhiêu.

5 Chồng tôi đau ốm, ông không được phép hành hạ.

6 Tôi lại im lặng cúi đầu xuống đất: lòng tôi càng thắt lại

khóe mắt tôi đã cay cay.

-> Nối bằng cặp đại từ “bao nhiêu”…”bấy nhiêu”

-> Nối bằng dấu phẩy

-> Nối bằng dấu hai chấm

bao nhiêu

:

, nhiêu

bấy

Ghi nhớ 2: Có hai cách nối các vế câu:

- Không dùng từ nối: Trong trường hợp này, giữa các

vế câu cần có dấu phẩy, dấu chấm phẩy hoặc dấu hai chấm.

III Luyện tập:

Bài tập 1 SGK/113: Tìm câu ghép trong các đoạn trích dưới đây Cho biết trong mỗi câu ghép, các vế câu được nối với nhau bằng những cách nào?

a Dần buông chị ra, đi con! Dần ngoan lắm nhỉ! U van Dần, u lạy Dần! Dần hãy để cho chị đi với u, đừng giữ chị nữa Chị con có đi, u mới có tiền nộp sưu, thầy Dần mới được về với Dần chứ! Sáng ngày người ta đánh trói thầy Dần như thế, Dần có thương không Nếu Dần không buông chị ra, chốc nữa ông lý vào đây, ông ấy trói nốt cả u, trói nốt

cả Dần nữa đấy.

(Ngô Tất Tố, Tắt đèn)

, ,

,

,

Vì Lâm chăm học

Chị Dậu không chỉ là

người yêu thương chồng con tha thiết mà ………

BÀI TẬP NHANH

? Tìm câu ghép trong ví dụ sau:

Một hôm, tôi phàn nàn việc ấy với Binh Tư Binh Tư là một người láng giềng khác của tôi Hắn làm nghề ăn trộm nên vốn không ưa lão Hạc bởi vì lão lương thiện quá Hắn bĩu môi và bảo:

- Lão làm bộ đấy ! (Nam Cao, Lão Hạc)

? Xác định kết cấu C-V trong những câu sau và rút ra nhận xét câu đó thuộc kiểu câu gì.

1 Bức thư của bố khiến En- ri-cô vừa ân hận vừa xúc động

2 Cai lệ tát vào mặt chị một cái đánh bốp, rồi hắn cứ nhảy vào cạnh anh Dậu.

3 Trung đội trưởng Bính, khuôn mặt đầy đặn.

Cách nối các vế trong câu ghép

Vì ( do , bởi , tại ) …nên ( cho nên )

Nếu ( giá , giá như , hễ …) … thì

Ví dụ :

Phân tích cấu tạo của các câu ghép trong đoạn trích:

kỉ niệm mơn man của buổi tựu trường

- Những ý tưởng ấy tôi chưa lần nào ghi lên giấy , vì hồi ấy tôi không biết ghi và ngày nay tôi không nhớ hết

- Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi , vì chính lòng tôi đang

( ) ( )

( )

( )

Câu ghép là những câu do hai hoặc nhiều cụm

C-V không bao chứa nhau tạo thành Mỗi cụm C-V này được

Cặp phó từ, đại từ, chỉ từ

Không dùng từ nối

Dấu phẩy

Chấm phẩy

Hai chấm

Hướng dẫn viết đoạn văn:

Bước 1: Lựa chọn đề tài.

Bước 2: Xác định cấu trúc đoạn văn (Quy nạp, diễn dịch,

song hành…)

Bước 3: Viết các câu văn.

Bước 4: Kiểm tra tính liên kết của đoạn văn.

Bước 5: Gạch chân câu ghép đã sử dụng trong đoạn văn.

Bài tập 5: SGK/ 114

Viết một đoạn văn từ 3 – 5 câu về một trong các đề tài sau: (trong đoạn văn có sử dụng ít nhất một câu ghép)

-Thay đổi thói quen sử dụng bao bì ni lông.

-Mái trường, thầy cô.