Bài giảng Ngữ văn 8 - Tiết 86: Câu cảm thán

- Các từ ngữ cảm thán như: ôi, than ôi, hỡi ơi, chao ôi, chao ơi,…có thể tự tạo thành một câu đặc biệt mà cũng có thể là một bộ phận biệt lập trong câu, thường đứng ở đầu câu.. - Còn các[r]

Trang 2

TiÕt 86:

C©u c¶m th¸n

Trang 3

I, §Æc ®iÓm h×nh thøc vµ chøc n¨ng

1 VÝ dô:

Trang 4

a) Hỡi ơi lão Hạc! Thì ra đến lúc cùng lão cũng có thể làm liều như ai hết … Một người như thế ấy! Một người đã khóc vì trót lừa một con chó! Một người nhịn ăn để tiền lại làm ma, bởi không muốn liên lụy đến hàng xóm, láng giềng … Con người đáng kính ấy bây giờ cũng theo gót Binh Tư để có ăn ư? Cuộc đời quả thật cứ mỗi ngày một thêm đáng buồn …

b) Nào đâu những đêm vàng bên bờ suối

Ta say mồi đứng uống ánh trăng tan?

Đâu những ngày mưa chuyển bốn phương ngàn

Ta lặng ngắm giang sơn ta đổi mới?

Đâu những bình minh cây xanh nắng gội,

Tiếng chim ca giấc ngủ ta tưng bừng?

Đâu những chiều lênh láng máu sau rừng

Ta đợi chết mảnh mặt trời gay gắt,

Để ta chiếm lấy riêng phần bí mật?

Trang 5

I Đặc điểm hỡnh thức và chức năng

1 Vớ dụ.

2 Ghi nhớ

- Câu cảm thán là câu có những từ ngữ cảm thán như: ôi, than ôi, hỡi ôi, chao ơi (ôi), trời ơi, thay, biết bao, xiết bao, biết chừng nào … dùng để bộc lộ trực tiếp cảm

xúc của người nói (người viết); xuất hiện chủ yếu trong ngôn ngữ nói hàng ngày hay ngôn ngữ văn chương.

- Khi viết, câu cảm thán thường kết thúc bằng dấu chấm than.

Trang 6

*Lưu ý:

Khi viết đơn, biên bản, hợp đồng hay trình bày kết quả giải một bài toán không dùng câu cảm thán vì đó là ngôn ngữ của tư duy lôgic, của trí tuệ.

Trang 7

- Các từ ngữ cảm thán như: ôi, than ôi, hỡi ơi ,

chao ôi, chao ơi ,…có thể tự tạo thành một câu đặc biệt mà cũng có thể là một bộ phận biệt lập trong câu, thường đứng ở đầu câu.

- Còn các từ ngữ cảm thán: thay, biết bao, xiết

bao, biết chừng nào … thì đứng sau từ ngữ mà

nó bổ nghĩa.

Trang 8

Kiểu

Từ ngữ chuyên

Câu

nghi

vấn

Câu

cầu

khiến

Câu

cảm

thán

BẢNG SO SÁNH CÁC KIỂU CÂU

Trang 9

Kiểu

Câu

nghi

vấn

Ai, g×, nµo, sao, t¹i sao, ®©u, bao giê, bao nhiªu, µ, , h¶,

Câu

cầu

khiến

Câu

cảm

thán

Trang 10

Kiểu

Câu

nghi

vấn

DÊu

Câu

cầu

khiến

Câu

cảm

thán

Trang 11

Kiểu

Câu

nghi

vấn

DÊu

Câu

cầu

khiến

Câu

cảm

thán

Trang 12

Kiểu

Từ ngữ chuyờn

Cõu

nghi

vấn

Ai, gì, nào, sao, tại sao, đâu, bao giờ, bao nhiêu, à, ư, hả,

Dấu

Cõu

cầu

khiến

Hãy

Hãy, đ , đừng ừng, , chớ chớ, đi, , đi,

thôi

Cõu

cảm

thỏn

Trang 13

Kiểu

Cõu

nghi

vấn

Dấu

Cõu

cầu

khiến

Hãy

thôi thôi, , nào nào … Dấu chấm Dấu dấu chấm dấu chấm than, chấm than,

Cõu

cảm

thỏn

Trang 14

Kiểu

Cõu

nghi

vấn

Dấu

Cõu

cầu

khiến

Hãy

thôi

thôi, , nào nào … Dấu chấm Dấu dấu chấm dấu chấm than, chấm than, Dùng để yêu cầu yêu Dùng cầu, đề để ra , đề nghị ra lệnh nghị, , lệnh, ,

khuyên

Cõu

cảm

thỏn

Trang 15

Kiểu

Cõu

nghi

vấn

Dấu

Cõu

cầu

khiến

Hãy

thôi

khuyên

Cõu

cảm

thỏn

ôi, than ôi,

ôi, than ôi, hỡi hỡi ơi, ơi, trời

trời ơi, ơi, thay thay, , biết biết

bao …

Trang 16

Kiểu

Cõu

nghi

vấn

Dấu

Cõu

cầu

khiến

Hãy

thôi

khuyên

Cõu

cảm

thỏn

ôi, than ôi,

bao …

Dấu Dấu chấm chấm than than

Trang 17

Kiểu

Cõu

nghi

vấn

Dấu

Cõu

cầu

khiến

Hãy

thôi

khuyên

Cõu

cảm

thỏn

ôi, than ôi,

bao …

Dấu

Dấu chấm chấm than than Dùng để Dùng để bộc bộc lộ lộ

trực

trực tiếp tiếp cảm cảm xúc xúc của

của người người nói nói

Trang 18

II Luyện tập:

Trang 19

Bài tâp 1: Hãy cho biết các câu trong những đoạn trích sau có phải đều là câu cảm thán không Vì sao?

không sao cự lại được với thế nước! Lo thay! Nguy thay! Khúc đê này hỏng mất.

chỉ tổ đem thân mà trả nợ cho những cử chỉ ngu dại của mình thôi Tôi đã phải trải cảnh như thế Thoát nạn rồi,

mà còn ân hận quá, ân hận mãi.

Trang 20

Bài tâp 1: Hãy cho biết các câu trong những đoạn trích sau có phải đều là câu cảm thán không Vì sao?

không sao cự lại được với thế nước! Lo thay! Nguy thay! Khúc đê này hỏng mất.

chỉ tổ đem thân mà trả nợ cho những cử chỉ ngu dại của mình thôi Tôi đã phải trải cảnh như thế Thoát nạn rồi,

mà còn ân hận quá, ân hận mãi.

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	2,64 MB