Động não: suy nghĩ, phân tích các ví dụ để rút ra những bài học thiết thực về giữ gìn sự trong sáng trong sử dụng câu ghép.. Phân tích các tình huống mẫu để hiểu cách dùng câu ghép.[r]
Trang 1Ngày soạn: 31 / 11 / 2012
Ngày dạy: 3 / 11/ 2012
Tiết 43:
CÂU GHẫP
I Mục tiờu cần đạt
1 Kiến thức: Sau tiết học HS nắm được:
- Đặc điểm của cõu ghộp
- Cỏch nối cỏc vế cõu ghộp
2 Kỹ năng:
- Phõn biệt cõu ghộp với cõu đơn và cõu mở rộng thành phần
- Sử dụng cõu ghộp phự hợp với hoàn cảnh giao tiếp
- Nối được cỏc vế của cõu ghộp theo yờu cầu
3 Thỏi độ: Giáo dục học sinh sử dụng cõu ghộp cho phự hợp
* Tớch hợp: Các kiểu câu đã học.
* Trọng tõm: Luyện tập.
II Cỏc kỹ năng sống cơ bản được giỏo dục trong bài.
1.Ra quyết định: nhận ra và biết sử dụng cõu ghộp theo mục đớch giao tiếp cụ thể.
2.Giao tiếp: Trỡnh bày suy nghĩ, ý tưởng trao đổi về đặc điểm, cỏch sử dụng cõu ghộp
III Cỏc phương phỏp kỹ thuật dạy học tớch cực cú thể sử dụng
1 Động nóo: suy nghĩ, phõn tớch cỏc vớ dụ để rỳt ra những bài học thiết thực về giữ gỡn
sự trong sỏng trong sử dụng cõu ghộp
2 Phõn tớch cỏc tỡnh huống mẫu để hiểu cỏch dựng cõu ghộp
3.Thực hành cú hướng dẫn: tạo lập cõu ghộp
IV Chuẩn bị:
1.Giỏo viờn: Bảng phụ.
2.Học sinh: Xem trước bài.
V Tiến trỡnh giờ dạy:
1 Ổn định lớp: ( 1’ )
2 Kiểm tra bài cũ: (5’)
CH : Nói giảm nói tránh là gì ? Cho ví dụ ?
3 Bài mới.
a GTB: (1’) Đưa sơ đũ KWL yờu cầu HS điền -> dẫn vào bài.
b Tổ chức cỏc hoạt động dạy học:
Hoạt động của GV và HS TG Nội dung chớnh
* HĐ 1: HDHS tỡm hiểu nội dung bài học
GV Gọi HS đọc vớ dụ SGK
G.Treo bảng phụ ghi cỏc cõu in đõm
? Tìm các cụm C-V trong những câu in đậm
18’ I Bài học.
1.Đặc điểm của cõu ghộp.
a.Vớ dụ:
Trang 2Phân tích cấu tạo ?
- C1.Tôi // quên thế nào đươc những cảm
giác trong sáng/nảy nở trong lòng tôi như
mấy cành hoa tươi/mỉm cười giữa bầu trời
quang đãng
G Cõu có 2 cụm C-V nhỏ làm phụ ngữ cho
động từ quên và nảy nở
+ Cụm1: Bổ ngữ cho ĐT quên(Cảm
giác lòng tôi)
+ Cụm 2: Bổ ngữ cho ĐT nảy nở( mấy cành
đãng)
- C2 Buổi mai hôm ấy, một buổi mai đầy
sương thu và gió lạnh, mẹ tôi / âu yếm nắm
tay tôi dẫn đi trên con đg dài và hẹp
- C3-Cảnh vật xung quanh tôi / đều thay đổi,
vì chính lòng tôi / đang có sự thay đổi lớn:
hôm nay tôi / đi học
?Trình bày kết quả phân tích ở trên bảng
theo mẫu?
cụ thể
Cụm C-V nhỏ nằm trong cụm C-V lớn
Cõu 1
Cõu cú 2
hay nhiều
cụm C-V Cỏc cụm C-V khụng
bao chứa nhau
cõu 3
GV chốt: Câu có các cụm C-V khụng bao
chứa nhau là câu ghép
? Em hiểu thế nào là câu ghép?
?Mỗi cụm C-V trong câu ghép được goi là
một vế câu Vậy, câu 3 trong Vd trên có mấy
vế ?
G Gọi HS đọc ghi nhớ 1
? Quan sát đoạn I.1, cho biết : Đoạn trích có
mấy câu? – 7 câu
?Em hãy đánh số thứ tự từ câu 1 đến câu 7
? Ngoài những câu in đậm, trong đoạn trích
còn có những câu nào là câu ghép?
- Câu 1 và câu 3
? Xỏc định cỏc vế của những cõu ghộp trờn?
- Cõu 1:->Có 3 cụm C- V: có 2 cụm c-v nhỏ nằm trong 1 cụm C-V lớn –> Đây là câu có thành phần
mở rộng bằng cụm c-v
- Cõu 2:-> Có 1 cụm C-V – Đây
là câu đơn
- Cõu 3:->Có 3 cụm C-V không bao chứa nhau, mỗi cụm tạo thành
1 vế câu – Đây là câu ghép
b Ghi nhớ - SGK T112.
2.Cỏch nối cỏc vế trong cõu ghộp.
a Vớ dụ :
Trang 3- Câu1: Hằng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài
đương / rụng nhiều và trên không có những
đám mây bàng bạc, lòng tôi / lại náo nức
những kỉ niệm mơn man của buổi tựu trường
-Câu3: Những ý tưởng ấy tôi / chưa lần nào
ghi lên giấy, vì hồi ấy tôi / chưa biết ghi và
ngày nay tôi / không nhớ hết
? Trong mỗi câu ghép, các vế được nối với
nhau bằng cách nào?
Gv đưa ra một số câu ghép được nối với
nhau bằng cặp quan hệ từ ,bằng cặp từ hô
ứng:
* Một số cách nối khác:
a Khi hai người lên trên gác thì Giôn - xi
đang ngủ.(O-Hen-ri)
->Nối bằng cặp qh từ Khi-thì.
b Trời càng mưa, đường càng trơn.
->Nối bằng qht tăng tiến càng.
c Nước sông dâng lên bao nhiêu, đồi núi cao
lên bấy nhiêu
->V1 nối V2 bằng cặp đại từ hô ứng ''bao
nhiêu" , "ấy nhiêu"
? Quan sát những Vd trên, em thấy : những
câu ghép còn được nối với nhau bằng cách
nào?
? Như vậy, qua việc tìm hiểu trên, em hãy
cho biết; có bao nhiêu cách nối các vế trong
câu ghép? Đó là những cách nào?
G Gọi Hs đọc ghi nhớ 2
* HĐ 2: HDHS làm bài tập
G Gọi HS đọc – nêu yêu cầu BT 1
G Chia lớp làm 4 nhúm- mỗi nhúm 1 phần
thảo luận
- Gọi HS trình bày nhận xét
22’
- Cõu 1 : cỏc vế nối với nhau bằng quan hệ từ và, dấu phẩy.
- Cõu 3 : cỏc vế nối với nhau bằng quan hệ từ v à, vỡ
b Ghi nhớ 2.
II Lyện tập.
1.Bài 1
a-U van Dần, u lạy Dần!
->nối=dấu phẩy
- Chị con có đi, u mới có tiền nộp
sưu, thầy Dần / mới đc về với Dần chứ
->nối=cặp phó từ có-mới
- Sáng ngày người ta đánh trói thầy Dần như thế, Dần có thương không
Trang 4G Gọi HS đọc, nêu yêu cầu BT 2,3
G Gải HS lờn bảng đảt cõu-> Chuyản
->nối=dấu phẩy
- Nếu Dần không buông chị ra, chốc nữa ông lí vào đây, ông ấy
trói nốt cả u, trói nốt cả Dần nữa
đấy.
->Nối=cặp chỉ từ ấy-đấy
b-Cô tôi/ chưa dứt, cổ họng tôi/ đã nghẹn ứ khóc không ra tiếng
->Nối=cặp phó từ chưa-đã
- Giá n cổ tục đã đầy đoạ mẹ tôi /
là 1 vật như hòn đá , tôi / quyết
vồ ngay lấy mà mới thôi
->nối=qh từ
c-Tôi / lại im lặng cúi đầu xuống
đất: lòng tôi / càng thắt lại, khoé mắt tôi / đã cay cay
->nối=dấu 2 chấm và dấu phẩy d-Hắn / làm nghề ăn trộm nên vốn không ưa lão Hạc bởi vì lão /
lương thiện quá
->nối=qh từ bởi vì
2.Bài 2,3. Đặt cõu-> chuyển thành cõu ghộp khỏc
a Vì trời mưa to nên đường rất trơn
->Trời mưa to nên đường rất trơn ->Đường rất trơn vì trời mưa to
b Nếu Nam chăm học thì nó sẽ thi đỗ
-> Nam chăm học thì nó sẽ thi đỗ
Nó sẽ thi đỗ nếu chăm học
c Tuy ở nhà khá xa nhưng Bắc vẫn đi học rất đúng giờ
->Nhà ở khá xa nhưng Bắc vẫn đi học rất đúng giờ
Bắc đi học rất đúng giờ tuy nhà
ở khá xa
d Không những Nam học giỏi mà còn rất khéo tay
->Nam học giỏi mà cũn rất khộo
tay
Trang 5G Gọi HS đọc- xỏc định yờu cầu.
G Gọi HS lờn bảng đặt cõu
G Gọi Hs đọc – Nêu yêu cầu BT 5
G Hướng dẫn Hs viết đoạn văn
->Nam rất khộo tay mà lại rất khộo tay
3 Bài 4 Đặt cõu
a Nó vừa được điểm khá đã huênh hoang
b Nó lấy cái gì ở đâu là cất vào
đấy một cách nghiêm chỉnh
c Nó càng cố cãi càng đỏ mặt lúng túng
4 Bài tập5 : Viết đoạn văn
4 Củng cố: (2’): Khái quát nội dung bài học bằng sơ đồ tư duy.
5 Hướng dẫn về nhà: (1’):
+ Học bài cũ và làm bài tập
+ Chuẩn bị bài: Cõu ghộp ( Tiếp)