đặt một câu ghép với mỗi cặp từ hô ứng - Trời vừa hửng sáng,chúng tôi đã lên đường - Lũ tràn đến đâu, nhà cửa trôi đến đấy - Học sinh càng lười bao nhiêu, cô giáo càng buån bÊy nhiªu..[r]
Trang 1Ngày soạn: 31/10/2010 Ngày dạy: 01/11/2010
Ngữ văn Tiết 43 Tiếng Việt
Câu ghép
A Mục tiêu cần đạt:
1 Kiến thức: qua bài học:
- HS nhận biết đặc điểm của câu ghép và hai cách nối các vế trong câu ghép
2 Kĩ năng: vận dụng kiến thức về câu ghép để hình thành kĩ năng trong giao tiếp
B Chuẩn bị:
- GV: nghiên cứu bài, soạn bài, chuẩn bị ĐDDH
- HS: học và làm bài cũ ở nhà; đọc trước bài mới.
C Phương pháp:
- Phân tích ngôn ngữ, nhận biết…
D Tiến trình:
1 ổn định:
2 Bài cũ: ? cho hai câu sau:
Trời mưa
Tấm chăm chỉ, hiền lành còn Cám thì lười biếng, độc ác Xác định chủ ngữ, vị ngữ ở hai câu trên? câu nào là câu ghép?
3 Bài mới:
Hoạt động của GV - HS Nội dung bài học
HĐ 1:
Xác định số lượng cụm C-V,
thành phần chủ vị,ở các ví dụ
- GV cho học sinh đọc ví dụ đã
ghi lên bảng phụ Trả lời câu
hỏi
? Xác định và điền thành phần
C – V vào các câu đã cho?
? Xác định số lượng cum C- V?
? Cấu tạo loại câu?
I Đặc điểm câu ghép
1 Ví dụ:
a Tôi / đi học
C V
Có một cụm C-V, câu đơn.
b Mẹ tôi / cầm nón vẫy tôi,,vài giây
C V
sau, tôi / đuổi kịp ( Trong lòng mẹ, Nguyên Hồng )
C V
Có hai cụm C-V, không lồng vào nhau, câu ghép.
c Cảnh vật chung quanh tôi / đều thay
đổi, vì chính lòng tôi / đang có sự
thay đổi lớn: hôm nay: tôi / đi học
Trang 2?Từ kết quả phân tích trên, lập
bảng phân tích theo mẫu?
? Khái quát đặc điểm của câu
ghép?
? Số lượng và cấu tạo các cụm
C-V của câu ghép?
?Mỗi cụm C-V có dạng như thế
nào? được gọi là gì?
HĐ 2
- HS quan sát các VD, trả lời
câu hỏi
? Chỉ ra các thành phần C-V
trong các câu?
?Giữa các vế được nối như thế
nào? chỉ ra bộ phận nối?
C V
( Tôi đi học, Thanh Tịnh )
Có ba cụm C-V, không lồng vào nhau, câu ghép
d Trong học tập, tôi / đạt nhiều điểm
C V
Tốt khiến bố mẹ / rất vui lòng
C V
- -
2 Nhận xét:
cụ thể Kiểu câu
Cụm C-V nhỏ nằm trong cụm
Đơn MRTP
Câu có hai hoặc nhiều cụm C_V Các cụm C-V không bao chứa
3.Kết luận:
- Câu ghép là câu có từ 2 cụm C-V trở lên và chúng không bao nhau ( không lồn vào nhau )
- Mỗi cụm C-V của câu ghép có dạng một câu đơn
và chúng được gọi là một vế câu ghép
II Cách nối các vế câu ghép
1 ví dụ:
a Cái đầu lão / nghẹo về một bên và
cái miệng lão / mếu như con nít
( Lão Hạc, Nam Cao )
b nếu trời / mưa to thì đường / không đi lại
Trang 3HĐ 3:
C V C V
được
c anh / càng nói, tôi / càng tức giận
C V C V
d Cô tôi / chưa nói hết câu, cổ họng tôi / đã
C V C
nghẹn ứ lại khóc không ra tiếng
V
( Trong lòng mẹ, Nguyên Hồng )
2 Nhận xét:
- Các câu a, b, c: có từ nối giữa các vế + câu a: nối bằng qht “ và ”
+ câu b: nối bằng một cặp qht: “ nếu…thì…” + Câu c: nối bằng cặp phó từ: “ càng…càng…”
- Câu d: không có từ nối: chỉ có dấu “ phẩy ”
3 Kết luận:
- Có hai cách nối vế câu:
a Dùng từ có tác dụng nối:
+ Nối bằng qht + Nối bằng một cặp qht +Nối bằng một cặp phó từ hay đại từ, chỉ từ thường đi đôi với nhau ( cặp hô ứng )
b Không dùng từ nố: Giữa các vế câu cần có
dấu phẩy, chấm phẩy hoặc dấu hai chấm…
III Luyện tập:
1 BT 1:
- U van Dần, U lạy Dần
- Chị con ….dần chứ!
- Sáng ngày….không?
Không dùng từ nối, dùng dấu phẩy
Trang 44 Củng cố – dặn dò:
- đặc điểm của câu ghép?
- Cách nối các vế của câu ghép?
- Học sinh về nhà học bài, soạn tiết 44
Hđ nhóm:
Nhóm 1: đặt một câu ghép với
mỗi cặp Qht :
- Vì…nên…
- Nếu …thì…
- Tuy…nhưng…
Nhóm 2: đặt một câu ghép với
mỗi cặp từ hô ứng dưới đây:
- Vừa…đã…
- đâu …đấy…
- Càng …càng…
- Nếu Dần…nữa đấy.
2 BT 2:
a đặt một câu ghép với mỗi cặp Qht
- Vì Lan lỡ lời nên bạn Hoa giận
- Giá tôi đến sớm hơn thì đã gặp anh ấy
- Tuy nhà xa nhưng Hoa vẫn đi học đúng giờ
b đặt một câu ghép với mỗi cặp từ hô ứng
- Trời vừa hửng sáng,chúng tôi đã lên đường
- Lũ tràn đến đâu, nhà cửa trôi đến đấy
- Học sinh càng lười bao nhiêu, cô giáo càng buồn bấy nhiêu
Dùng từ nối (Qht: Nếu)