1819 87 dan phuong ha noi

-Bài thơ đúng là tiêu biểu nhất cho hồn thơ giàu thương cảm của Vũ Đình Liên.+ Dù sáng tác không nhiều nhưng chỉ với bài thơ “Ông đồ”, Vũ Đình Liên đã có vị trí xứng đáng trong phong trà

ĐỀ THI HSG MÔN NGỮ VĂN 8 HUYỆN ĐAN PHƯỢNG

LNĂM HỌC 2018-2019

Thời gian: 120 phút

ĐỀ BÀI I.TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN (2 điểm)

Đọc đoạn trích trong truyện ngắn “LãoHạc” của Nam Cao và trả lời các câu hỏi bằng cách ghi lại phương án đúng vào tờ giấy thi:

“Chao ôi! Đối với những người ở quanh ta, nếu ta không cố tìm mà hiểu họ, thì ta chỉ

thấy họ gàn dở, ngu ngốc, bần tiện, xấu xa, bỉ ổi,…toàn những cớ để cho ta tàn nhẫn; không bao giờ ta thấy họ là những người đáng thương; không bào giờ ta thương… Vợ tôi không ác nhưng thị khổ quá rồi Một người đau chân có lúc nào quên được cái chân đau của mình để nghĩ đến một cái gì khác đâu?Khi người ta khổ quá thì người ta chẳng còn nghĩ đến ai được nữa… Tôi biết vậy nên tôi chỉ buồn chứ không nỡ giận.” (SGK Ngữ Văn

8, tập một, trang 44)

1.Truyện “Lão Hạc” được Nam Cao viết vào năm nào?

2.Trong đoạn trích trên, tác giả sử dụng phương thức biểu đạt nào?

A Biểu cảm;

C Tự sự với nghị luận;

B Tự sự với biểu cảm và nghị luận;

D Miêu tả với biểu cảm và nghị luận

3.Mục đích nói chính của câu in đậm trong đoạn trích trên là gì?

A Than thở vì bất lực;

C Chia sẻ sự ngạc nhiên; B Than thở vì đau đớn;D Bộc lộ nỗi buồn ngậm ngùi, xót xa

4 Qua suy nghĩ trên của nhân vật “tôi”, tác giả chủ yếu muốn nói điều gì?

A Muốn hiểu một người chỉ cần nhìn vào vẻ bề ngoài của người đó;

B Phải nhìn nhận bằng sự đồng cảm, thấu hiểu thì mới biết yêu thương, trân trọng những người xung quanh mình;

C Khi nghèo khổ thì không thể thương yêu, chia sẻ với người khác được;

D Người nghèo khổ chỉ biết lo lắng cho cuộc sống riêng của mình

II TỰ LUẬN (18 điểm)

Câu 1 Hãy viết một bài văn ngắn (khoảng một trang giấy thi) trình bày suy nghĩ của em về sức mạnh của lòng vị tha

Câu 2 “Ông đồ” là bài thơ tiêu biểu nhất cho hồn thơ giàu thương cảm của Vũ Đình Liên Hãy phân tích bài thơ “Ông đồ” của Vũ Đình Liên để làm sáng tỏ điều đó

HẾT Chữ ký giám thị 1: ……… Chữ ký giám thị 2: ……… Chữ ký học sinh: ……… Số báo danh: ………

ĐÁP ÁN

(gồm 4 trang) CÂU NỘI DUNG

ĐIỂM I Trắc nghiệm

2 đ II

Tự luận

1 Yêu cầu về kĩ năng:

-Biết cách viết bài văn nghị luận xã hội ngắn, vận dụng các thao tác lập luận để làm rõ vấn

đề nghị luận

- Bố cục bài văn rõ ràng, lí lẽ và dẫn chứng thuyết phục, lập luận chặt chẽ; diễn đạt lời văn lưu loát, trong sáng, không sai lỗi chính tả

1đ

1đ

Yêu cầu về nội dung:

Học sinh có thể bày tỏ những suy nghĩ riêng (nếu hợp lý) và trình bày suy nghĩ theo trình tự lập luận khác nhau song cần hướng đến những nội dung chính sau:

-Giới thiệu vấn đề nghị luận.

0,5đ

- giải thích khái quát về lòng vị tha: Là có tinh thần chăm lo đến lợi ích của người khác một cách vô tư, có thể sẵn sàng vì lợi ích của người khác mà hi sinh lợi ích cá nhân; có thể sẵn sàng tha thứ khi người khác nhận ra lỗi lầm,…

0,5đ

- Suy nghĩ về sức mạnh của lòng vị tha:

+ Giúp con người dễ đồng cảm, sẻ chia, tha thứ cho người khác và cho cả chính mình (dẫn chứng và lí lẽ)

0,75đ

+ Lòng vị tha có sức cảm hóa những người từng lầm lỗi, thức tỉnh họ, cho họ có niềm tin vào bản thân để trở về với cuộc sống lương thiện (dẫn chứng và lí lẽ)

0,5đ

+Giúp con người cảm thấy thanh thản, hạnh phúc người sống vị tha dễ nhận lại được sự giúp đỡ, tin cậy, nể trọng của mọi người xung quanh (dẫn chứng và lí lẽ)

+ giúp kết nối tình cảm giữa mọi người, góp phần cho gia đình, xã hội công bằng và tốt đẹp hơn (dẫn chứng và lí lẽ)

0,5đ

+Sức mạnh của lòng vị tha chỉ thực sự có ý nghĩa khi con người không nhầm lẫn với sự yêu thương mù quáng, biết phân biệt vị tha với bao che, dung túng cho cái ác, cái xấu

0.25đ

-Liên hệ bản thân, nêu bài học nhận thức và hành động; khẳng định lại sức mạnh của lòng vị tha

0,5đ 2 Yêu cầu về kĩ năng:

-Hiểu đúng yêu cầu của đề Biết cách viết bài nghị luận văn học dạng phân tích bài thơ để làm nổi bật giá trị của một tác phẩm Học sinh biết huy động năng lực phân tích, cảm thụ thơ trữ tình, vận dụng các thao tác nghị luận hợp lí

1,5đ

-Bài viết có bố cục rõ ràng, luận điểm trình bày mạch lạc, lập luận chặt chẽ.

2đ

-Không mắc lỗi chính tả, không mắc các lỗi cơ bản về dùng từ, ngữ pháp

0,5đ

Yêu cầu về nội dung:

Hoc sinh có thể trình bày với những cách thức khác nhau nhưng phải làm sáng tỏ vấn đề nghị luận và hướng đến những nội dung chính sau:

I.Đặt vấn đề:

- Dẫn dắt, giới thiệu tác giả, tác phẩm và nhận định

0.5đ

II.Giải quyết vấn đề:

1.Giới thiệu hoàn cảnh sáng tác bài thơ và giải thích khái quát nhận định

-Hoàn cảnh sáng tác (nêu cụ thể hoàn cảnh xã hội và hoàn cảnh tâm thế của nhà thơ)

0,5đ

-Bài thơ đúng là tiêu biểu nhất cho hồn thơ giàu thương cảm của Vũ Đình Liên.

+ Dù sáng tác không nhiều nhưng chỉ với bài thơ “Ông đồ”, Vũ Đình Liên đã có vị trí xứng đáng trong phong trào Thơ mới Bài thơ là một kiệt tác được tạo nên từ sự gặp gỡ của hai nguồn thu cảm lớn ở Vũ Đình Liên là lòng thương người và tình hoài cổ

0.5đ

+ Cả bài thơ chuyên chở niềm thương cảm , trắc ẩn chân thành trước tình cảnh tàn tạ của những ông đồ thời Nho học thất thế và có cả nỗi buồn ngậm ngùi, tiếc nhớ một nét đẹp của văn hóa truyền thống dân tộc đang bị người đời quên lãng

0.5đ

+ Hồn thơ giàu thương cảm của Vũ Đình Liên đã kín đáo ẩn trong lời kể, tả và hình ảnh ông

đồ ở hai cảnh tượng đối lập, tương phản qua bốn khổ thơ đầu và lắng sâu ở lời giãi bày nỗi niềm trong khổ kết Hồn thơ ấy chi phối từ việc sử dụng thể thơ đến việc lựa chọn ngôn từ, hình ảnh, giọng điệu thơ khi xây dựng hình tượng ông đồ và hình tượng chủ thể trữ tình

0.5đ

2.Phân tích bài thơ để làm sáng tỏ nhận định

a Bốn khổ thơ đầu

Ngay ở bốn khổ thơ đầu,với những câu thơ ngũ ngôn mang giọng điệu trữ tình – tự sự trầm lắng, ngậm ngùi, nhà thơ đã kín đáo gửi gắm bao cảm xúc, nỗi niềm trước nghịc cảnh đáng thương trong thân phận ông đồ cứ hiển hiện ngay trên hè phố mỗi dịp Tết đến xuân về

0,5đ

-Hai khổ đầu ngỡ là lời kể về thời đắc ý của ông đồ nhưng đã thấp thoáng nỗi buồn ngậm ngùi thương cho ông đồ già – một trí thức Nho học đã phải rời thư phòng trang nghiêm ra hè phố kiêm sống bằng việc bán chữ Bán chữ là cái cực của kẻ sĩ mọi thời

+ Mỗi khi hoa đào nở, Tết đến xuân về, ông đồ già lại xuất hiện bên hè phố “đông người qua”

(cách nói Mỗi năm…/ Lại thấy… gợi tả nhịp bước đi song hành của mùa xuân và ông đồ

già)

0.5đ

+ Khi đó, ông đồ già như một nghệ sĩ trổ tài giữa ngày xuân tươi vui, nhộn nhịp, rực rỡ sắc

màu nơi phố phường đang đón Tết (phân tích các hình ảnh gợi tả như “bày mực tàu giấy đỏ”, “Hoa tay thảo những nét/ Như phượng múa rồng bay”)

0,5đ

+Khi đó, ông đồ già vẫn được đón nhận những tình cảm mến mộ của bao người thuê viết

(phân tích hình ảnh “Bao nhiêu người thuê viết/ Tấm tắc ngợi khen tài”…)

0,5đ

-Đánh giá: Ông đồ đã trở thành một hình ảnh thân quen không thể thiếu mỗi dịp Tết đến để góp vào, hòa vào không khí đón xuân, làm nên một nét đẹp trong đời sống văn hóa tinh thần dân tộc Nền Nho học dù đã suy tàn song vẫn còn trong một phong tục đẹp Nhưng đó cũng chỉ là sự an ủi cuối cùng cho sự tàn tạ của một nền Nho học Qua lời kể theo dòng hồi tưởng

của nhà thơ, ở ngay hai khổ thơ đầu, ông đồ cũng đã là di tích của thời tàn tuy chưa lộ hết

vẻ tiều tụy, đáng thương

0,5đ

- Hai khổ thơ tiếp là lời kể về thời tàn của ông đồ, kín đáo bộc lộ nỗi buồn ngậm ngùi, thấm thía ám ảnh lòng người trước sự thật ông đồ già dần bị quên lãng theo từng mùa xuân đi qua

+ Nhà thơ nhận ra nhịp bước đi của thời gian gõ nhịp cho từng nấc tàn suy của cảnh mua

bán quanh ông đồ Cứ mỗi năm lại thêm thưa vắng người thuê viết (phân tích từ”Nhưng”, cụm từ “mỗi năm mỗi vắng”, câu hỏi tu từ “Người thuê viết nay đâu?”).

0,5đ

+ Nhà thơ như thấu hiểu cả nỗi buồn tủi, bẽ bàng trong lòng ông đồ già ế khách đang thấm

tỏa, kết đọng trong cả những vật vô tri (phân tích nghệ thuật nhân hóa trong hai câu thơ

“Giấy đỏ buồn không thắm/ Mực đọng trong nghiên sầu”).

+ Nhà thơ sẻ chia, thương cảm trước sự kiên trì, nhẫn nại, cố sức bám víu để hòa vào nhịp sống cuộc đời của ông đồ mà ông chỉ nhận lại sự thờ ơ, vô tình rồi quên lãng của khách qua

đường (phân tích hình ảnh đối lập tương phản trong hai câu thơ “Ông đồ vẫn ngồi đấy/ Qua đường không ai hay”, nghệ thuật tả cảnh ngụ tình trong hai câu thơ “Lá vàng rơi trên giấy/ Ngoài trời mưa bụi bay”

-Đánh giá: Theo dòng hồi tưởng của nhà thơ, bóng dáng của ông đồ già như mỗi lúc cứ nhòe dần, chìm đi rồi mất hút trong không gian ảm đạm, lạnh vắng tình người giữa nhịp đời hối hả, vô tình

0,5

b,Khổ cuối

-Từ mạch hồi tưởng, nhà thơ trở về với mùa xuân thực tại mà thảng thốt, lặng buồn nhận ra

“cảnh cũ người đâu” Hoa đào vẫn nở, phố vẫn đông người mà không thấy ông đồ xưa đâu

(phân tích hai câu thơ đầu và tác dụng của kiểu kết cấu đầu cuối tương ứng).

0,25

-Trước hiện thực ông đồ hoàn toàn vắng bóng , nhà thơ dường như không kiềm chế được cảm xúc mà cất lên thành tiếng gọi hồn chất chứa bao thương cảm, ngậm ngùi, tiếc nhớ,

buồn day dứt (phân tích giá trị gợi cảm của cách chuyển hóa tên gọi từ “ông đồ già” đến

“ông đồ xưa”và cuối cùng “Những người muôn năm cũ”, đặc biệt là sức gợi cảm sâu sắc cảu câu hỏi tu từ khép lại bài thơ.)

0,5

-Đánh giá: Khổ kết đã bộc lộ trực tiếp niềm cảm thương và tình hoài cổ của nhà thơ Giọng điệu lời thơ càng thêm trầm lắng, day dứt,dư ba, gợi mở baosuy tư nơi lòng thi sĩ – một trí

thức Tây học đa cảm, nặng tình với một lớp người đã từng tạo nên những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc trong quá khứ nay bị lãng quên trước luồng gió mới của văn hóa phương Tây

0,25

III Kết thúc vấn đề

Khẳng định lại nhận định và giá trị của bài thơ:

-Bài thơ ngũ ngôn tuy chỉ có một hình thức bình dị, khiêm nhường mà có sức truyền cảm nghệ thuật và có sức sống lâu dài, mạnh mẽ

- Bài thơ tiêu biểu nhất cho hồn thơ giàu thương cảm củaVũ Đình Liên và gợi được sự đồng cảm của bao người đọc biết trân trọng giá trị truyền thống tốtđẹp của đời sống văn hóa tinh thần dân tộc, khát khao gìn giữ,bảo vệ trước những thay đổi của thời cuộc

0,5

Hết