Trường THCS Bế Văn Đàn PHÒNG GD VÀ ĐT ĐỐNG ĐA ĐỀ THI HỌC KÌ II MÔN NGỮ VĂN LỚP 8 Năm học 2018 2019 ( Thời gian làm bài 90 phút kể cả thời gian phát đề) Câu 1 (6 điểm) Cho đoạn trích sau “ (1)Ta thường[.]
Trang 1PHÒNG GD VÀ ĐT ĐỐNG ĐA
ĐỀ THI HỌC KÌ II MÔN NGỮ VĂN LỚP 8
Năm học: 2018- 2019 ( Thời gian làm bài 90 phút kể cả thời gian phát đề) Câu 1: (6 điểm)
Cho đoạn trích sau:
“ …(1)Ta thường tới bữa quên ăn, nửa đêm vỗ gối; ruột đau như cắt, nước mắt đầm đìa; chỉ căm tức chưa xả thịt lột da, nuốt gan uống máu quân thù (2)Dẫu cho trăm thân này phơi ngoài nội cỏ, nghìn xác này gói trong da ngựa, ta cũng vui lòng…”
a Đoạn văn trên trích trong văn bản nào ? Giới thiệu vài nét chính về tác giả của văn bản trên ( 1,0 điểm)
b Nêu phương thức biểu đạt chính và hoàn cảnh sáng tác của văn bản trên (1,0 điểm)
c Hãy xác định kiểu câu chia theo mục đích nói và hành động nói của câu văn số 1 ở phần trích dẫn trên ( 1,0 điểm)
d Em hãy viết một đoạn văn theo hình thức tổng phân hợp khoảng 10 đến 12 câu để trình bày cảm nhận của em về tấm lòng yêu nước của tác giả được thể hiện ở văn
bản nêu ở câu a (trong đó có sử dụng một câu cảm thán - gạch chân và ghi chú
thích) ( 3,0 điểm)
Câu 2: ( 4 điểm)
Trong áng thiên cổ hùng văn “ Bình ngô đại cáo”, Nguyễn Trãi đã có lời tuyên bố
hùng hồn:
“ Từ Triệu, Đinh, Lí, Trần bao đời gây nền độc lập,
Cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên mỗi bên xưng đế một phương,”
( Trích từ “ Nước Đại Việt ta”, SGK Ngữ văn 8, tập 2, trang 67)
a Trình bày hoàn cảnh sáng tác của tác phẩm trên? ( 0,75 điểm)
b Nhận xét trật tự từ được sắp xếp trong hai câu văn trên? ( 0,5 điểm)
c Chỉ ra điểm mới trong tư tưởng nhân nghĩa của Nguyễn Trãi so với tư tưởng nhân nghĩa trong Nho giáo? ( 0,75 điểm)
d Nguyễn Trãi là người sớm nhận ra vai trò của văn hóa tạo nên bản sắc riêng của một dân tộc Bằng những hiểu biết của em hãy viết một đoạn văn nghị luận xã hội khoảng 2/3 trang giấy thi trình bày suy nghĩ về trách nhiệm của thế hệ trẻ trong việc gìn giữ bản sắc dân tộc? ( 2 điểm)
……….Hết……….
Trang 2PHÒNG GD VÀ ĐT ĐỐNG ĐA
HƯỚNG DẪN CHẤM THI HỌC KÌ II
MÔN: NGỮ VĂN 8 NĂM HỌC: 2018- 2019
a.- Văn bản “ Hịch tướng sĩ ”
- Tác giả: Trần Quốc Tuấn (1231? – 1300), tước Hưng Đạo Vương là
một danh tướng kiệt xuất của dân tộc Năm 1285 và năm 1287, quân
Mông - Nguyên xâm lược nước ta, lần nào ông cũng được Trần Nhân
Tông cử làm Tiết chế thống lĩnh các đạo quân, cả hai lần đều thắng lợi
vẻ vang… Nhân dân tôn thờ ông là Đức thánh Trần và lập đền thờ ở
nhiều nơi trên đất nước
0,5 đ 0,5 đ
1
( 6 đ)
b.- Phương thức biểu đạt chính: Nghị luận
- Hoàn cảnh sáng tác: Khoảng trước cuộc kháng chiến chống quân
Mông - Nguyên lần thứ 2 (1285)
0,5 đ 0,5 đ
c - Kiểu câu trần thuật
d.Đoạn văn:
*Về hình thức:
+ Đúng kiểu đoạn văn Tổng phân hợp, đủ số câu Không mắc lỗi
chính tả, lỗi câu
+ Có một câu cảm thán ( gạch chân - ghi kí hiệu)
* Về nội dung:
- Mở đoạn: Chép lại nguyên văn câu chủ đề:
- Thân đoạn:
+ Vạch trần sự ngang ngược và tội ác của giặc…
+ Trực tiếp bộc lộ tâm sự thiết tha cháy bỏng, lo nghĩ cho đất nước, sẵn sàng hi sinh…
+ Kêu gọi binh sĩ đánh giặc…
- Kết đoạn:
+ Nghệ thuật: Liệt kê, cách dùng từ, giọng điệu…
+ Tác giả là tấm gương sáng cho tướng sĩ noi theo…
0,25 đ 0,5 đ 0,25 đ 1,5 đ
0,5 đ
a.Hoàn cảnh sáng tác:
+Năm 1428
+ Sau khi cuộc kháng chiến chống quân Minh kết thúc thắng lợi
+ Nguyễn Trãi thừa lệnh Lê Lợi viết bài Cáo
0,25 đ 0,25 đ 0,25 đ
Trang 3b Trật tự từ được sắp xếp theo trình tự thời gian: lịch sử kế tục của các
c Điểm mới trong tư tưởng nhân nghĩa của Nguyễn Trãi với Nho giáo:
+ Nho giáo nhấn mạnh mối quan hệ tốt đẹp giữa con người, trong phạm
vi cá nhân
+ Nguyễn Trãi: nhân nghĩa là “ yên dân”: làm cho dân yên ổn, ấm no; “
trừ bạo”: diệt gian, trừ kẻ bạo tàn để dân có cuộc sống thái bình
Điểm cốt lõi trong tư tưởng nhân nghĩa của Nguyễn Trãi là lòng yêu
nước thương dân ( không còn bó hẹp trong phạm vi cá nhân như Nho
giáo)
0,25 đ 0,25 đ 0,25 đ
2
( 4 đ) d.Học sinh viết đoạn văn phải đảm bảo:* Hình thức: HS viết đúng phương thức biểu đạt nghị luận, độ dài
tương đối 2/3 trang giấy thi
* Nội dung:
- Giải thích: bản sắc văn hóa là những giá trị văn hóa truyền thống được
xây dựng từ lâu đời và làm nên được sự độc đáo, riêng biệt của một
quốc gia, dân tộc…
- Bối cảnh hiện nay: giao lưu hội nhập văn hóa phát triển mạnh mẽ, nó
vừa là cơ hội vừa là thách thức cho thế hệ trẻ Nêu các biểu hiện, dẫn
chứng cụ thể
- Trách nhiệm của thế hệ trẻ:
+ Thế hệ trẻ là thế hệ chủ nhân tương lai của đất nước nên càng có trách
nhiệm lớn lao giữ gìn những nét đẹp văn hóa truyền thống dân tộc
+ Cần trau dồi kiến thức, xây dựng một bản lĩnh tiếp nhận văn hóa để
hòa nhập chứ không hòa tan…
+ Phát huy lòng tự hào với những phẩm chất tốt đẹp, phong tục tập
quán, ứng xử đẹp… của dân tộc; thẳng thắn phê phán những biểu hiện
coi thường, quay lưng với những nét đẹp văn hóa dân tộc
-Liên hệ bản thân
0,5 đ
0,5 đ
0,25 đ
0,5 đ
0,25 đ Lưu ý:
- Nếu học sinh có cách diễn đạt khác mà vẫn đảm bảo đủ ý thì vẫn cho điểm.
- Điểm toàn bài là tổng điểm thành phần, lẻ đến 0,25; được làm tròn theo quy định.
……….Hết………