Câu 2 6.0 điểm Có ý kiến cho rằng: “Chị Dậu và Lão Hạc là những hình tượng tiêu biểu cho phẩm chất và số phận của người nông dân Việt Nam trước cách mạng tháng Tám.” Qua đoạn trích Tức
Trang 1ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI MÔN NGỮ VĂN 8 HUYỆN KINH MÔN
NĂM HỌC 2018 – 2019 Thời gian: 120 phút
ĐỀ BÀI Câu 1 (4.0 điểm):
Đọc câu chuyện sau:
Điều gì là quan trọng?
Chuyện xảy ra tại một trường trung học.
Thầy giáo giơ cao một tờ giấy trắng, trên đó có một vệt đen dài và đặt câu hỏi với học sinh:
- Các em có thấy gì không?
Cả phòng học vang lên câu trả lời:
- Đó là một vệt đen.
Thầy giáo nhận xét:
- Các em trả lời không sai Nhưng không ai nhận ra đây là một tờ giấy trắng ư?
Và thầy kết luận:
- Có người thường chú tâm đến những lỗi lầm nhỏ nhặt của người khác mà quên đi những phẩm chất tốt đẹp của họ Khi phải đánh giá một sự việc hay một con người, thầy mong các em đừng quá chú trọng vào vết đen mà hãy nhìn ra tờ giấy trắng với những mảng sạch mà ta có thể viết lên đó những điều có ích cho đời
(Theo nguồn Internet)
Hãy viết bài văn trình bày suy nghĩ của em sau khi đọc câu chuyện trên
Câu 2 (6.0 điểm )
Có ý kiến cho rằng: “Chị Dậu và Lão Hạc là những hình tượng tiêu biểu cho phẩm chất
và số phận của người nông dân Việt Nam trước cách mạng tháng Tám.”
Qua đoạn trích Tức nước vỡ bờ (Ngô Tất Tố) và Lão Hạc (Nam Cao) em hãy làm sáng tỏ nhận định trên
Trang 2
-Hết -HƯỚNG DẪN CHẤM
A HƯỚNG DẪN CHUNG
- Đánh giá điểm tối đa khi đảm bảo đầy đủ các yêu cầu về kiến thức và kĩ năng
- Do đặc trưng của bộ môn Ngữ văn nên GV cần chủ động, linh hoạt trong việc vận dụng đáp án và thang điểm; khuyến khích những bài viết có cảm xúc, sáng tạo
- Điểm toàn bài thi là tổng điểm thành phần của từng câu, cho điểm lẻ đến 0,25
B HƯỚNG DẪN CỤ THỂ
Câu 1 Hãy viết bài văn trình bày suy nghĩ của em sau khi đọc câu chuyện trên 4,0
* Mức tối đa (4.0 điểm):
1 Các tiêu chí về nội dung bài viết (3.0 điểm):
Học sinh có thể làm nhiều cách khác nhau song cần đảm bảo những nội dung
sau:
a Mở bài:
- Giới thiệu vấn đề nghị luận: Khi đánh giá một con người cần có ai nhìn
khoan dung, giàu lòng vị tha và đặc biệt là phải biết trân trọng những phẩm
chất tốt đẹp của họ
- Giới thiệu câu chuyện
0,5
b Thân bài:
* Giải thích nội dung câu chuyện
Câu chuyện tuy ngắn gọn nhưng lại hàm chứa một ý nghĩa vô cùng sâu sắc:
- "vệt đen dài" tượng trưng cho những khuyết điểm, những lỗi lầm của con
người
- "Tờ giấy trắng" tượng trưng cho phẩm chất, cho những điều tốt đẹp của con
người
- "Đừng quá chú trọng vào vết đen": có nghĩa đừng cố chấp, định kiến trước
lỗi lầm, hạn chế của người khác
- "Hãy nhìn ra tờ giấy trắng với những mảng sạch mà ta có thể viết lên đó
những điều có ích cho đời": có nghĩa hãy biết trân trọng những phẩm chất
tốt đẹp của mỗi cá nhân
=> Câu chuyện cho ta bài học về cách ứng xử, nhìn nhận đánh giá con người:
Điều quan trọng trong cuộc sống chính là lối ứng xử đẹp, giàu lòng vị tha,
khoan dung khi đánh giá về người khác, đồng thời phải biết trân trọng những
phẩm chất, những phần tốt đẹp của họ
=> Từ lời khuyên của thầy giáo giúp ta nhận bức thông điệp trong cuộc sống: khi đánh giá một con người không nên quá chú ý vào những sai lầm,
thiếu sót mà cần biết trân trọng những điều tốt đẹp, biết nhìn thấy trong tâm
hồn mỗi người đều còn những khoảng trống để từ đó có thể tạo dựng, vun đắp,
hoàn thiện nhân cách
0,5
* Đánh giá – bàn luận:
- Quả thật khi nhìn nhận một người, chúng ta đừng quá chú trọng vào "vết
đen" của người khác, cũng như đừng cố chấp, định kiến trước lỗi lầm, hạn chế
Trang 3của người khác vì:
+ Con người không ai hoàn hảo cả, ai cũng có lúc mắc những sai lầm, , bởi
vậy biết nhìn ra “tờ giấy trắng với nhiều mảng sạch” để có thể “viết lên đó
những điều có ích cho đời” sẽ tạo cơ hội cho mỗi người sửa chữa sai lầm, có
động lực, cơ hội để họ hoàn thiện bản thân đồng thời giúp chúng ta biết sống
nhân ái, yêu thương, làm cho mối quan hệ giữa người với người trở nên tốt
đẹp hơn
+ Sự vị tha, khoan dung sẽ mang lại niềm vui, thanh thản cho người mắc lỗi,
tạo điều kiện cho họ nhận ra sai trái, sửa chữa lỗi lầm Đồng thời, nó mang lại
niềm vui cho bản thân ta
+ Biết trân trọng những phẩm chất tốt đẹp của mỗi cá nhân còn là cách để giúp
cá nhân phát huy được sức mạnh vốn có Đó cũng là cách chúng ta góp phần
làm cho cuộc sống đẹp hơn (dẫn chứng)
=> Vì thế, mỗi chúng ta hãy sống vị tha, độ lượng trước lỗi lầm của người
khác, đồng thời trân trọng những phẩm chất tốt đẹp ở họ Điều đó sẽ làm cho
mối quan hệ của con người trở nên tốt đẹp, tránh những hiểu lầm đáng tiếc
1,0
* Mở rộng, liên hệ
- Tuy nhiên, trong cuộc sống vẫn còn những người không biết vị tha, khoan
dung, những kẻ ích kỷ, cực đoan, chỉ nhìn thấy những ưu điểm của mình mà
xem thường năng lực, khuyết điểm của người khác hay tìm đủ mọi cách để
móc mói, tìm sai lầm của người khác để hạ bệ nhau Những người như vậy
thật ích kỉ, nhỏ nhen, đáng phê phán
0,25
* Rút ra bài học, hành động:
- Mỗi chúng ta hãy có thái độ sống tích cực và rèn luyện cho mình một lối ứng
xử nhân ái, nhân văn
- Hãy tha thứ, bao dung trước lỗi lầm của người khác Đừng qua khắt khe,
thiếu công bằng khi đánh giá người khác
- Đôi khi hãy biết ta thứ, khoa dung với chính mình…
0,5
c Kết bài:
2 Các tiêu chí khác (1.0 điểm):
* Hình thức:
- Viết bài văn hoàn chỉnh, kiểu bài: nghị luận xã hội
- Sắp xếp ý chặt chẽ, logic, có sự liên kết về nội dung và hình thức
- Diễn đạt trong sáng, giàu cảm xúc, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu…
* Sáng tạo:
- Có sáng tạo riêng hợp lý, mang tính cá nhân về vấn đề
- Có mở rộng, bàn bạc vấn đề
- Thể hiện sự tìm tòi trong cách diễn đạt: nhịp điệu, kiểu câu, cách trình bày
- Sử dụng từ ngữ có chọn lọc
- Vận dụng linh hoạt các phương pháp,biết phân tích, tổng hợp, khái quát
một vấn đề
0,5
0,5
Trang 4* Mức chưa tối đa:Gv căn cứ vào các tiêu chí ở mức tối đa để xem xét đánh
giá mức chưa tối đa theo tổng điểm đạt là 3,75 điểm hoặc các điểm dưới 3,75
cho bài làm của học sinh
* Mức không đạt:Không làm bài hoặc làm lạc đề.
Câu 2
Có ý kiến cho rằng: “Chị Dậu và Lão Hạc là những hình tượng tiêu biểu
cho phẩm chất và số phận của người nông dân Việt Nam trước cách mạng
tháng Tám.”
Qua đoạn trích Tức nước vỡ bờ (Ngô Tất Tố) và Lão Hạc (Nam Cao) em hãy
làm sáng tỏ nhận định trên
6,0
* Mức tối đa (6.0 điểm):
1 Các tiêu chí về nội dung bài viết (5.0 điểm):
Học sinh có thể làm nhiều cách khác nhau song cần đảm bảo những nội dung
sau:
a Mở bài : Học sinh dẫn dắt và nêu được vấn đề nghị luận : Chị Dậu và Lão
Hạc là những hình tượng tiêu biểu cho phẩm chất và số phận của người nông
dân Việt Nam trước cách mạng tháng tám
b Thân bài:
* Chị Dậu và Lão Hạc là những hình tượng tiêu biểu cho phẩm chất tốt
đẹp của người nông dân Việt Nam trước cách mạng
* Chị Dậu : Là một mẫu mực vừa gần gũi vừa cao đẹp của người phụ nữ nông
thôn Việt Nam thời kì trước cách mạng : có phẩm chất của người phụ nữ
truyền thống, có vẻ đẹp của người phụ nữ hiện đại Cụ thể :
- Là một người vợ giàu tình thương : ân cần chăm sóc người chồng ốm yếu
giữa vụ sưu thuế
- Là người phụ nữ cứng cỏi, dũng cảm để bảo vệ chồng
* Lão Hạc :Tiêu biểu cho phẩm chất người nông dân thể hiện ở :
- Là một lão nông chất phát, hiền lành, nhân hậu ( dẫn chứng)
- Là một lão nông nghèo khổ mà trong sạch, giàu lòng tự trọng(dẫn chứng)
* Họ là những hình tượng tiêu biểu cho số phận đau khổ, bi thảm của
người nông dân Việt Nam trước cách mạng :
* Chị Dậu có số phận điêu đứng, nghèo khổ, bị bóc lột sưu thuế, chồng ốm và
có thể bị đánh, bị bắt lại
* Lão Hạc có số phận đau khổ, bi thảm : Nhà nghèo, vợ chết sớm, con trai bỏ
làng đi làm phu cao su, thui thủi sống cô đơn một mình; tai hoạ dồn dập, đau
khổ vì bán cậu vàng; tạo đợc món nào ăn món nấy, cuối cùng ăn bả chó để tự
tử
* Bức chân dung Chị Dậu và Lão Hạc đã tô đậm giá trị hiện thực và tinh
thần nhânđạo của hai tác phẩm Nó bộc lộ cách nhìn về người nông dân của
hai tác giả Cả hai nhà văn đều có sự đồng cảm, xót thương đối với số phận bi
kịch của người nông dân ; đau đớn, phê phán xã hội bất công, tàn nhẫn Chính
xã hội ấy đã đẩy người nông dân vào hoàn cảnh bần cùng, bi kịch; đều có
chung một niềm tin mới về khả năng chuyển biến tốt đẹp của nhân cách con
người Tuy vậy, mỗi nhà văn cũng có cách nhìn riêng : Ngô Tất Tố có thiên
hướng nhìn người nông dân trên góc độ đấu tranh giai cấp, còn Nam Cao chủ
yếu đi sâu vào phản ánh sự thức tỉnh trong nhận thức về nhân cách một con
0,5đ
0,5đ 0,75đ
0,75đ
0,5đ 0,5đ 0,5đ 0,5đ
Trang 5ngời… Nam Cao đi sâu vào thế giới tâm lý của nhân vật, còn Ngô Tất Tố chủ
yếu miêu tả nhân vật qua hành động để bộc lộ phẩm chất…
c Kết bài : Khẳng định lại vấn đề: Chị Dậu và Lão Hạc là hìn ảnh tiêu biểu
cho những người nông dân khốn khổ rơi vào bước đườngcùng không lôi
thoát
2 Các tiêu chí khác (1.0 điểm):
* Hình thức:
- Viết bài văn hoàn chỉnh, kiểu bài: nghị luận xã hội
- Sắp xếp ý chặt chẽ, logic, có sự liên kết về nội dung và hình thức
- Diễn đạt trong sáng, giàu cảm xúc, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu…
* Sáng tạo:
- Có sáng tạo riêng hợp lý, mang tính cá nhân về vấn đề
- Có mở rộng, bàn bạc vấn đề
- Thể hiện sự tìm tòi trong cách diễn đạt: nhịp điệu, kiểu câu, cách trình bày
- Sử dụng từ ngữ có chọn lọc
- Vận dụng linh hoạt các phương pháp,biết phân tích, tổng hợp, khái quát
một vấn đề
* Mức chưa tối đa:Gv căn cứ vào các tiêu chí ở mức tối đa để xem xét đánh
giá mức chưa tối đa theo tổng điểm đạt là 5,75 điểm hoặc các điểm dưới 5,75
cho bài làm của học sinh
* Mức không đạt: Không làm bài hoặc làm lạc đề.
0,5đ
0,5đ
0,5đ
