4,0 điểm “Tôi chọn bài ca của mùa hạ nắng Tôi chọn bài ca của người gieo hạt Hôm nay là mầm, mai sẽ thành cây Khổ đau dẫu nhiều tôi chọn niềm vui Là suối mát lòng tôi gửi bạn Một cuộc đờ
Trang 1ĐỀ THI HSG NGỮ VĂN 8 HUYỆN GIA LỘC
NĂM HỌC 2018 – 2019
Thời gian làm bài: 120 phút
(Đề gồm 02 câu, 01 trang)
Câu 1 (4,0 điểm)
“Tôi chọn bài ca của mùa hạ nắng Tôi chọn bài ca của người gieo hạt Hôm nay là mầm, mai sẽ thành cây Khổ đau dẫu nhiều tôi chọn niềm vui
Là suối mát lòng tôi gửi bạn Một cuộc đời - một bài ca duy nhất”
(Trích trong Tuyển thơ Gió và tình yêu thổi trên đất nước tôi - Lưu Quang Vũ)
Suy nghĩ của em về vấn đề đặt ra trong đoạn thơ trên
Câu 2 (6,0 điểm)
Nhà văn Lâm Ngữ Đường (Trung Quốc) cho rằng:
“Văn chương bất hủ cổ kim đều viết bằng huyết lệ”
Em hiểu như thế nào về ý kiến trên Hãy làm sáng rõ qua hai văn bản “Lão Hạc” của Nam Cao, “Tức nước vỡ bờ” (Trích “Tắt đèn”) của Ngô Tất Tố (SGK Ngữ văn 8- Tập 1)
-Hết -Họ và tên học sinh:……… Số báo danh: ……… Chữ ký của giám thị 1 ……… Chữ ký của giám thị 2………
Trang 2HƯỚNG DẪN CHẤM
ĐỀ THI HSG NGỮ VĂN 8 HUYỆN GIA LỘC
NĂM HỌC 2018 – 2019
A YÊU CẦU CHUNG
- Giám khảo nắm được nội dung trình bày trong bài làm của học sinh để đánh giá một cách khái quát, tránh đếm ý cho điểm Vận dụng linh hoạt đáp án, nên sử dụng nhiều mức điểm một cách hợp lí; khuyến khích những bài viết có cảm xúc và sáng tạo phát triển được năng lực của học sinh
- Học sinh có thể làm bài theo nhiều cách riêng nhưng đáp ứng được các yêu cầu cơ bản của đề, diễn đạt tốt vẫn cho đủ điểm
- Lưu ý: Điểm bài thi có thể lẻ đến 0,25 điểm, không làm tròn số.
B YÊU CẦU CỤ THỂ
a Mở bài:
- Dẫn dắt, giới thiệu vấn đề nghị luận
0,25
* Giải thích nội dung đoạn thơ:
- “Bài ca của mùa hạ nắng” chỉ cách sống tràn đầy nhiệt huyết để
tỏa sáng giá trị của bản thân
- “Bài ca người gieo hạt” là lối sống cống hiến hết mình cho cuộc
đời
- “Chọn niềm vui”: đó là phương châm sống tích cực, lạc quan.
Lưu Quang Vũ đã đưa ra một quan điểm về cách sống đẹp: đó là
sống hết mình, tràn đầy nhiệt huyết và biết cống hiến; luôn tích cực và
lạc quan trước những buồn đau của cuộc đời
0,75
* Lí giải vấn đề
+ Vì sao cần sống hết mình, sống cống hiến:
- Làm cho cuộc sống của mỗi người trở nên có ý nghĩa
- Để cho tên tuổi của mỗi người còn mãi với thời gian; được mọi
1,0
Trang 3người tôn trọng kính nể.
- Có hướng phấn đấu vươn lên, hoàn thiện bản thân, khẳng định giá
trị
của bản thân và đạt được những thành công trong cuộc sống
- Cũng là một cách để thể hiện lòng biết ơn
+ Vì sao phải lựa chọn lối sống tích cực, lạc quan
- Cuộc sống có sự đan xen niềm vui, nỗi buồn; hạnh phúc, khổ đau
- Sống tích cực, lạc quan sẽ giúp con người luôn có tâm lí tốt, vượt
qua mọi khó khăn, vươn tới thành công
- Mang lại niềm vui cho người khác cũng là đem lại niềm vui cho
chính mình
0,75
* Bàn luận mở rộng; liên hệ bản thân
+ Phê phán lối sống mờ nhạt, ích kỉ, sống hờ hững với cuộc đời,
không có khát vọng, đam mê; sống bi quan, tiêu cực
+ Bài học: Mỗi người cần biết sống hết mình, sống có trách nhiệm,
nhiệt huyết, đam mê, có lý tưởng và nỗ lực hết mình để đạt được nó;
cần dấn thân, trải nghiệm dù có thất bại, vấp ngã cũng không hối tiếc ;
luôn suy nghĩ tích cực và lạc quan trước cuộc đời
0,5
c Kết bài:
- Khẳng định, khái quát lại vấn đề
- Liên hệ bản thân
+ Mức tối đa (3,5 điểm): Đạt các yêu cầu trên.
+ Mức chưa tối đa (0,25-> 3,25 điểm): Căn cứ vào bài làm của HS
cho điểm hợp lí
+ Mức không đạt (0 điểm): Không làm bài hoặc làm lạc đề.
0,25
2 Tiêu chí về hình thức:
- Viết đúng kiểu bài nghị luận xã hội.
- Bố cục ba phần rõ ràng
- Luận điểm chính xác, thuyết phục; dẫn chứng tiêu biểu, cụ thể; lời
văn có cảm xúc; chữ viết sạch đẹp
- Không mắc lỗi dùng từ, viết câu
+ Mức tối đa (0,5 điểm): Đáp ứng các yêu cầu trên.
+ Mức chưa tối đa (0,25 điểm): Căn cứ vào bài làm của HS cho điểm
0,5
Trang 4hợp lí.
1 Tiêu chí về nội dung:
+ Mức tối đa (5,0 điểm): Đáp ứng tốt các yêu cầu.
+ Mức chưa tối đa (0,25-> 4,75 điểm): Căn cứ vào bài làm của HS
cho điểm hợp lí
+ Mức không đạt (0 điểm): Không làm bài hoặc làm lạc đề.
5,0
a Mở bài:
- Dẫn dắt, giới thiệu vấn đề nghị luận
- Trích dẫn ý kiến, nêu phạm vi dẫn chứng
0,5
b1 Giải thích ý kiến :
- Cổ kim: xưa nay, muôn đời, mọi thời kì
- Bất hủ: có giá trị, sức sống, tầm vóc
- Văn chương bất hủ cổ kim: Văn chương có giá trị muôn đời
- Huyết lệ: máu và nước mắt Đây là cách nói hình ảnh để chỉ sự xúc
động, niềm xót thương, nỗi đau quặn thắt của nhà văn
Câu nói của Lâm Ngữ Đường đề cập tới bản chất của văn chương
có giá trị muôn đời bao giờ cũng phải được tạo thành từ niềm xúc động
mãnh liệt và tình yêu thương của nghệ sĩ
- Hay nói cách khác, tác phẩm văn chương có tầm vóc phải chứa đựng
giá trị nhân đạo sâu sắc
0,5
b2 Chứng minh nhận định qua hai tác phẩm :
- Giới thiệu chung về Nam Cao và Ngô Tất Tố cùng 2 văn bản :
+ Hai nhà văn tài năng và tâm huyết
+ Khẳng định với những cách thể hiện khác nhau nhưng hai văn bản
đều tỏa sáng tinh thần nhân đạo sâu sắc
0,25
- Biểu hiện của tinh thần nhân đạo trong các tác phẩm:
+ Tiếng nói cảm thông với những khổ đau, bất hạnh của con người
- Truyện “Lão Hạc”: Nam Cao cảm thương cho lão Hạc, một lão
nông dân nghèo khổ bất hạnh, đáng thương; cảm thông với tấm lòng
của người cha rất mực yêu thương con,… (phân tích dẫn chứng)
- Văn bản “Tức nước vỡ bờ”: Ngô Tất Tố đã thấu hiểu, cảm thông
0,5
Trang 5sâu sắc với nỗi cơ cực, bế tắc của người nông dân qua tình cảnh thê
thảm đáng thương của gia đình chị Dậu trong buổi sáng lúc bọn tay sai
ập đến (phân tích dẫn chứng)
+ Lời ngợi ca trân trọng, tin tưởng những phẩm chất tốt đẹp của con
người
- Với “Lão Hạc”, Nam Cao đã trân trọng ngợi ca lão Hạc: tấm
lòng đôn hậu, trái tim giàu tình yêu thương, lối sống tự trọng (phân tích
dẫn chứng)
- Trong “Tức nước vỡ bờ”, Ngô Tất Tố với tinh thần nhân đạo của
nhà văn đầy tâm huyết đã phát hiện và ngợi ca tâm hồn cao đẹp của chị
Dậu, người phụ nữ nông dân Việt Nam hiền lành chất phác nhưng giàu
tình yêu thương chồng con và tinh thần phản kháng mãnh liệt (phân
tích dẫn chứng)
0,5
+ Tiếng nói lên án, phê phán cái xấu, cái ác, sự bất công
- Văn bản “Lão Hạc” gián tiếp tố cáo xã hội phong kiến với những
hủ tục nặng nề đã gây ra bao đau khổ cho con người
- Với “Tức nước vỡ bờ”, Ngô Tất Tố đã lên án bộ mặt tàn ác bất
nhân của xã hội thực dân nửa phong kiến đương thời qua hai nhân vật
cai lệ và người nhà lí trưởng …
1,5
* Nghệ thuật biểu hiện tinh thần nhân đạo trong hai văn bản
- Nam Cao qua văn bản “Lão Hạc”: Cốt truyện độc đáo, lựa chọn
ngôi kể hợp lí, lối kể chuyện tâm tình, thể hiện nhân vật qua chiều sâu
tâm lí với diễn biến tâm trạng phức tạp,
- Ngô Tất Tố qua đoạn trích “Tức nước vỡ bờ”: tình huống truyện
đầy kịch tính, kết hợp tự sự với trữ tình, thể hiện nhân vật qua ngôn
ngữ, cử chỉ, hành động,
Cả hai nhà văn, bằng nghệ thuật kể chuyện đặc sắc đã bộc lộ rõ tinh
thần nhân đạo sâu sắc của mình trong từng văn bản
0,5
b3 Đánh giá, mở rộng:
- Tác phẩm có giá trị là tác phẩm được tạo nên bởi tình yêu thương
sâu sắc của nhà văn dành cho con người Bên cạnh đó, còn cần hình
thức nghệ thuật đặc sắc để truyền tải nội dung Và hai văn bản trên đã
đạt được điều đó
0,25
Trang 6c Kết bài:
- Khẳng định lại ý kiến
- Nêu cảm nghĩ, liên hệ…
0,5
2 Tiêu chí về hình thức:
- Viết đúng kiểu bài nghị luận văn học; sử dụng tốt các thao tác lập
luận giải thích, chứng minh, phân tích
- Bố cục ba phần rõ ràng
- Luận điểm chính xác, thuyết phục; dẫn chứng tiêu biểu, cụ thể; lời
văn có cảm xúc; chữ viết sạch đẹp
- Không mắc lỗi dùng từ, viết câu
+ Mức tối đa (05 điểm): Đạt các yêu cầu trên.
+ Mức chưa tối đa (0,25 điểm): Căn cứ vào bài làm của HS cho điểm
hợp lí
0,5
3 Sáng tạo:
+ Mức tối đa (0,5 điểm): Diễn đạt sinh động, giàu hình ảnh, hấp dẫn,
biết sử dụng các yếu tố biểu cảm, tự sự, miêu tả trong bài nghị luận
một cách hợp lí
+ Mức chưa tối đa (0,25 điểm): Có sáng tạo song chưa đạt các yêu cầu
trên
0,5
