Đ THI HSG MÔN NG VĂN 8 NAM SÁCH TR Ề Ữ ƯỜ NG NAM H NG Ư – H I D Ả ƯƠ NG
ĐÊ GIAO L U OLYMPIC Ư NĂM H C 201 Ọ 8 - 2019.
Th i gian: 120 phút ờ
Câu 1 (4 đi m):ể
CÁ CHÉP VÀ CON CUA
Cá chép con d o ch i trong h nạ ơ ồ ước Lúc đi ngang nhà cua, th y cua đang n m,ấ ằ
v m t r t đau đ n, cá chép con bènẻ ặ ấ ớ b i l i g n và h i: ơ ạ ầ ỏ
– B n cua i, b n làm sao th ? ạ ơ ạ ế
Cua tr l i: ả ờ
– T đang l t xác b n à ớ ộ ạ
– Ôi, ch c là b n đau l m Nh ng t i sao b n l i ph i làm nh th ? ắ ạ ắ ư ạ ạ ạ ả ư ế
– H hàng nhà t ai cũng ph i l t xác thì m i l n lên và tr ọ ớ ả ộ ớ ớ ưở ng thành đ ượ c, dù
r t đau đ n cá chép con ấ ớ ạ
– À, bây gi thì t đã hi u ờ ớ ể
(Nh ng m u chuy n thi u nhi ch n l c ữ ẩ ệ ế ọ ọ , NXB Kim Đ ng, 2009) ồ Suy nghĩ c a em bài h c rút ra t câu chuy n trên ủ ọ ừ ệ
Câu 2 (6 đi m):ể
Có ý ki n cho r ng:ế ằ
Dù vi t v nh ng s ph n, nh ng c nh đ i khác nhau nh ng nh ng trang vi t ế ề ữ ố ậ ữ ả ờ ư ữ ế
c a các nhà văn tài năng và tâm huy t v n luôn th m đ ủ ế ẫ ấ ượ m tinh th n nhân đ o sâu ầ ạ
s c ắ
Qua văn b n ả “Lão H c ạ ” c a Nam Cao và ủ “Chi c lá cu i cùng ế ố ” c a O Hen-ri, em ủ hãy làm sáng t nh n đ nh trên ỏ ậ ị
-H t -ế
Trang 2H ƯỚ NG D N CH M Ẫ Ấ HSG MÔN NG VĂN 8 NAM SÁCH Ữ
TR ƯỜ NG NAM H NG Ư – H I D Ả ƯƠ NG
NĂM H C 201 Ọ 8 - 2019.
Th i gian: 120 phút ờ
1
(4
đi m)ể
a V kĩ năng ề
- Bi t cách vi t m t bài văn ngh lu n xã h i.ế ế ộ ị ậ ộ 0,25
- B c c bài vi t m ch l c, l p lu n ch c chẽ, lí lẽ thuy tố ụ ế ạ ạ ậ ậ ặ ế
ph c; không m c l i chính t , di n đ t…ụ ắ ỗ ả ễ ạ
0,25
b V n i dung ề ộ
Thí sinh có th vi t bài theo nhi u cách, d ể ế ề ướ i đây là nh ng ữ
g i ý đ nh h ợ ị ướ ng ch m bài ấ
1 M bài: ở
- D n d t và gi i thi u câu chuy n.ẫ ắ ớ ệ ệ
- Gi i thi u v n đ ngh lu n :Đ đi đ n thành công conớ ệ ấ ề ị ậ ể ế
ngườ ầi c n ph i qua quá trình “l t xác” đau đ n.ả ộ ớ
0,25
2 Thân bài:
1 Tóm t t, phân tích ý nghĩa câu chuy n: ắ ệ
+ Câu chuy n nh n m nh đ n cách th c mà cua con “l n lên ệ ấ ạ ế ứ ớ
và trưởng thành” – đó là “l t xác” “L t xác” là trút b l p v cũ, ộ ộ ỏ ớ ỏ
hình thành và phát tri n m t l p v hoàn toàn m i, v a v n h n ể ộ ớ ỏ ớ ừ ặ ơ
v i c th M i l n l t xác là loài cua l i l n h n Song quá trình ớ ơ ể ỗ ầ ộ ạ ớ ơ
“l t xác” l i r t đau đ n và thộ ạ ấ ớ ường g p nguy hi m n a Tuy ặ ể ữ
nhiên, loài cua không th l n lên mà không l t xác.ể ớ ộ
0,25
+ Đi u quan tr ng là cách ch p nh n r t t nhiên c a cua ề ọ ấ ậ ấ ự ủ con v i quá trình “l t xác” c a h hàng nhà mình, coi nh đó là ớ ộ ủ ọ ư
cách duy nh t đ l n lên và trấ ể ớ ưởng thành
0,25
2 Gi i thích và ch ng minh ý nghĩa câu chuy n ả ứ ệ
Câu chuy n đã g i cho ta bài h c nhân sinh sâu s c v quá ệ ợ ọ ắ ề
trình l n lên và trớ ưởng thành c a muôn loài và con ngủ ười: mu n ố
0,25
Trang 3l n lên và trớ ưởng thành, mu n đ t đ n thành công thì t t c ố ạ ế ấ ả
muôn loài và con ngườ ầi c n ph i tr i qua chông gai th thách, ả ả ử
qua nh ng quá trình “l t xác” đau đ n.ữ ộ ớ
– Cu c đ i con ngộ ờ ười là m t hành trình dài, trong đó có ộ
nh ng d u m c thành công không th phai m , nó đánh d u s ữ ấ ố ể ờ ấ ự
trưởng thành c a m i chúng ta trên đủ ỗ ường đ i Nh ng đ đi đ n ờ ư ể ế
nh ng thành công y, con ngữ ấ ười đã ph i qua quá trình “l t xác” ả ộ
đau đ n Quá trình này là t thân, không ai thay th đớ ự ế ược chính
b n thân ta Do đó, đ “l n lên và trả ể ớ ưởng thành”, con người ph i ả
t thân v n đ ng vự ậ ộ ượt qua khó khăn, th thách, chông gai cũng ử
nh loài cua, cua con cũng ph i t “l t xác” m i l n lên đư ả ự ộ ớ ớ ược
0,5
– Thái đ ch p nh n th thách, khó khăn nh m t đi u t t ộ ấ ậ ử ư ộ ề ấ
y u trong cu c s ng là thái đ c n thi t đ con ngế ộ ố ộ ầ ế ể ười có th “l nể ớ
lên và trưởng thành” và đ t t i thành công Vạ ớ ượt qua th thách ử
cũng là m t cách đ th hi n b n lĩnh, ý chí, ngh l c s ng c a ộ ể ể ệ ả ị ự ố ủ
con người, kh ng đ nh ý nghĩa s s ng c a m i con ngẳ ị ự ố ủ ỗ ười
0,5
– T quá trình “l t xác” c a cua con, câu chuy n cũng đ a ra ừ ộ ủ ệ ư
m t quy lu t c a s s ng: s s ng là m t s phát tri n liên t c ộ ậ ủ ự ố ự ố ộ ự ể ụ
mà đó cái m i thay th cái cũ là đi u t t y u Con ngở ớ ế ề ấ ế ườ ầi c n
nh n th c đậ ứ ược quy lu t c a s phát tri n y đ thích ng và ậ ủ ự ể ấ ể ứ
làm ch b n thân trong nh ng th thách và chông gai trên đủ ả ữ ử ường
đ i M i cá nhân đ u c n l t xác đ trờ ỗ ề ầ ộ ể ưởng thành, t đó thúc đ yừ ẩ
s phát tri n đi lên c a xã h i.ự ể ủ ộ
*(L u ý: M i ý trên đ u có phân tích d n ch ng đ làm sáng t ư ỗ ề ẫ ứ ể ỏ
D n ch ng ph i tiêu bi u, toàn di n, xác đáng)ẫ ứ ả ể ệ
0,5
3 M r ng v n đ : ở ộ ấ ề
– Phê phán l i s ng nhu nhố ố ược, s hãi, không dám đợ ương đ u v iầ ớ
th thách và chông gai, giam mình trong v c, c đ i không đ t ử ỏ ố ả ờ ạ
đ n thành công.ế
– Phê phán l i s ng l i, không t thân v n đ ng, ng i thay đ i, ố ố ỷ ạ ự ậ ộ ạ ổ
ph thu c vào ngụ ộ ười khác
4 Bài h c: ọ
– Con ngườ ầi c n bi t dũng c m đế ả ương đ u v i khó khăn, trong ầ ớ
0,5
0,25
phong ba bão táp, con người sẽ trưởng thành r t nhanh ấ
chóng và đ t đ n nh ng thành công trên đạ ế ữ ường đ i.ờ
Trang 4- Đánh giá ý nghĩa v n đ ngh lu n.ấ ề ị ậ
- Liên h b n thânệ ả .
a Yêu c u chung: ầ
- Hi u yêu c u đ bài, n m v ng tác ph m, bi t phân tíchể ầ ề ắ ữ ẩ ế theo đ nh hị ướng, văn vi t m ch l c, có c m xúc.ế ạ ạ ả
- V hình th c: Trình bày ý rõ ràng.ề ứ
0,25
2
(6
đi m)ể
b Yêu c u c th : ầ ụ ể
Trình t , cách th c tri n khai khác nhau, mi n là thí sinh có ýự ứ ể ễ
th c bán sát và làm sáng rõ đ nh hứ ị ướng sau:
1 M bài: ở D n d t, gi i thi u v n đ ngh lu n, trích d n ýẫ ắ ớ ệ ấ ề ị ậ ẫ
2 Thân bài:
- Gi i thích ý ki n: ả ế
+ Tinh th n nhân đ o: Là nói đ n m i quan h t t đ p gi aầ ạ ế ố ệ ố ẹ ữ con ngườ ới v i con người, nh ng gì vì con ngữ ười, cho con người,
cho nh ng gì t t đ p c a b n thân m i ngữ ố ẹ ủ ả ỗ ười Thường th hi nể ệ
ti ng nói yêu th ng, trân tr ng con ng i, ca ng i nh ng v
đ p c a tình ngẹ ủ ười và s c m thông v i nh ng s ph n kh đauự ả ớ ữ ố ậ ổ
b t h nh đ ng th i nên án phê phán, t cáo cái x u, cái ác, ng nấ ạ ồ ờ ố ấ ọ
ngu n c a nh ng đau kh , b t h nh.ồ ủ ữ ổ ấ ạ
0,25
+ Ý ki n mu n kh ng đ nh: Trong sáng tác văn h c, các tràoế ố ẳ ị ọ
l u lãng m n và hi n th c ch nghĩa có cách th c và n i dung vàư ạ ệ ự ủ ứ ộ
ph n ánh hi n th c khác nhau nh ng trên nh ng trang vi t cácả ệ ự ư ữ ế
nhà văn tài năng đ u th hi n tinh th n nhân đ o sâu s c … vàề ể ệ ầ ạ ắ
được th hi n rõ qua hai văn b n ể ệ ả “Lão H c” ạ c a Nam Cao vàủ
“Chi c lá cu i cùng” ế ố c a O Hen-riủ
0,25
+ Gi i thi u chung v 2 nhà văn cùng hai văn b n đ ớ ệ ề ả ể
th y đây là hai nhà văn tài năng và tâm huy t và kh ng đ nh ấ ế ẳ ị
v i nh ng cách khác nhau hai văn b n đ u t a sáng tình ớ ữ ả ề ỏ
th n nhân văn nhân đ o ầ ạ
-> Hai văn b n đ u th m đ m tinh th n nhân đ o c a nh ngả ề ấ ẫ ầ ạ ủ ữ nhà văn tài năng và tâm huy t Đó là ti ng nói đ ng c m c a Namế ế ồ ả ủ
Cao v i n i kh đau c a ngớ ỗ ổ ủ ười nông dân trong xã h i cũ, trân ộ
tr ng ng i ca v đ p c a ngọ ợ ẻ ẹ ủ ười nông dân và nên án t cáo các ố
th l c tàn ác đ u ngế ự ẩ ười nông dân vào b n cùng, kh đau, b t ầ ổ ấ
h nh… Đó là s đ ng c m, yêu thạ ự ồ ả ương nhau, hi sinh vì nhau c a ủ
0,75
Trang 5nh ng con ngữ ười nghèo kh đổ ược O Hen-ri th hi n đ y c m ể ệ ầ ả
đ ng trong ộ “Chi c lá cu i cùng” ế ố
+ Phân tích, ch ng minh tinh th n nhân đ o trong hai ứ ầ ạ
văn b n ả “Lão H c” ạ và “Chi c lá cu i cùng” ế ố
2.1 Th nh t tinh th n nhân đ o th hi n ti ng nói c m ứ ấ ầ ạ ể ệ ế ả
thông v i nh ng kh đau b t h nh c a con ng ớ ữ ổ ấ ạ ủ ườ i.
* Truy n ệ “Lão H c” ạ
- Nam Cao c m thả ương cho lão H c m t lão nông dân nghèoạ ộ
kh , b t h nh, đáng thổ ấ ạ ương s ng trong th i kì th c dân phongố ờ ự
ki n (HS đ a d n chúng v n i kh v v t ch t, n i kh v tinhế ư ẫ ề ỗ ổ ề ậ ấ ỗ ổ ề
th n c a lão H c).ầ ủ ạ
- C m thông v i t m lòng c a ngả ớ ấ ủ ười cha r t m c thấ ự ương con
và luôn vun đ p dành d m nh ng gì có th đ con có cu c s ngắ ụ ữ ể ể ộ ố
h nh phúc…ạ
* Truy nệ “Chi c lá cu i cùng” ế ố
- Hoàn c nh và m i quan h c a Xiu, Giôn-xi và c B -men:ả ố ệ ủ ụ ơ
H là nh ng ngọ ữ ười ngh sĩ, c ng hi n ngh thu t nh ng ph iệ ố ế ệ ậ ư ả
s ng r t v t v và ch t ch i, trong nh ng gian bu ng nh bé, hố ấ ấ ả ậ ộ ữ ồ ỏ ọ
ăn u ng r t thi u th n nh ng ph i làm vi c c t l c đ ki mố ấ ế ố ư ả ệ ậ ự ể ế
ti n.ề
- Giôn-xi b b nh viêm ph i, r i vào tuy t v ng, đ m nh ng ị ệ ổ ơ ệ ọ ế ữ
chi c lá thế ường xuân bám trên tường, ch khi nào chi c lá cu i ờ ế ố
cùng r ng xu ng cô cũng lìa đ i.ụ ố ờ
1
2.2 Tinh th n nhân đ o u còn đ ầ ạ ấ ượ c th hi n qua l i ể ệ ờ
ng i ca trân tr ng, tin t ợ ọ ưở ng nh ng ph m ch t t t đ p c a ữ ẩ ấ ố ẹ ủ
con ng ườ i.
- V i ớ “Lão H c”, ạ Nam Cao đã trân tr ng ng i ca lão H c là lãoọ ợ ạ
nông dân nghèo kh nh ng có ph m ch t vô cùng cao đ p: t mổ ư ẩ ấ ẹ ấ
lòng đôn h u, trái tim giàu tình yêu thậ ương, l i s ng t tr ng (HSố ố ự ọ
đ a d n ch ng, phân tích làm rõ l i ng i ca c a tác gi v i lãoư ẫ ứ ờ ợ ủ ả ớ
H c).ạ
- V i ớ “Chi c lá cu i cùng” ế ố : Giá tr nhân đ o th hi n tìnhị ạ ể ệ ở
c m c a Xiu, c B -men dành cho Giôn-xi; Xiu đã không b r iả ủ ụ ơ ỏ ơ
b n mà còn có c g ng làm vi c h t s c mình, ki m ti n nuôiạ ố ắ ệ ế ứ ế ề
b n thân và ch a ch y cho Giôn-xi; C B -men tuy ch là ngả ữ ạ ụ ơ ỉ ườ ởi
cùng nhà v i hai n h a sĩ nh ng khi bi t tin Giôn-xi m c b nhớ ữ ọ ư ế ắ ệ
l i thêm tâm lí tuy t v ng, c đã vẽ m t b c tranh ki t tác c aạ ệ ọ ụ ộ ứ ệ ủ
cu c đ i mình B c tranh c vẽ là s n ph m c a lòng yêu thộ ờ ứ ụ ả ẩ ủ ương
sâu s c, tình c m chân thành xu t phát t trái tim nhân đ o đ yắ ả ấ ừ ạ ầ
tình người
1,25
Trang 62.3 Tinh th n nhân đ o y th hi n qua ti ng nói lên án ầ ạ ấ ể ệ ế
phê phán cái x u, cái ác, s b t công ng n ngu n c a nh ng ấ ự ấ ọ ồ ủ ữ
kh đau b t h nh đ i v i con ng ổ ấ ạ ố ớ ườ i.
Văn b n ả “Lão H c” ạ gián ti p t cáo xã h i phong ki n v iế ố ộ ế ớ
h t c, v i chính sách thu khóa n ng n khi n con trai lão H củ ụ ớ ế ặ ề ế ạ
vì nhà nghèo mà không l y đấ ược v ph i ph n chí b đi làm đ nợ ả ẫ ỏ ồ
đi n cao su đ lão H c ph i s ng trong c nh tu i già cô đ nề ể ạ ả ố ả ổ ơ
không người chăm sóc (HS đ a d n ch ng)ư ẫ ứ
1
- Đánh giá: Ngh thu t va tinh th n nhân đ o qua hai tác ệ ậ ầ ạ
ph m ẩ
+ V i Nam Cao, qua văn b n ớ ả “Lão H c” ạ b ng ngh thu t kằ ệ ậ ể
chuy n đ c s c; k t h p gi a t s và tr tình; di n bi t tâmệ ặ ắ ế ợ ữ ự ự ữ ễ ế
tr ng qua chi u sâu tâm lí vô cùng ph c t p cùng vi c l a ch nạ ề ứ ạ ệ ự ọ
ngôi k h p lí, s d ng ngôn ng hi u qu , l i k chuy n kháchể ợ ử ụ ữ ệ ả ố ể ệ
quan
+ V i O Hen-ri, văn b n ớ ả “Chi c lá cu i cùng” ế ố đã xây d ngự
được ngh thu t n i b t đ o ngệ ậ ổ ậ ả ược tình hu ng hai l n:ố ầ
./ Người đ c thọ ương c m, lo l ng cho Giôn-xi khi th y cáiả ắ ấ
ch t c a nàng s p c n k Nh ng k t thúc truy n, tình hu ngế ủ ắ ậ ề ư ế ệ ố
b ng đ o ngỗ ả ược: Giôn-xi tr l i yêu đ i, kh e m nh, ham s ng,ở ạ ờ ỏ ạ ố
thoát kh i c n b nh hi m nghèo… làm cho Xiu và ngỏ ơ ệ ể ườ ọi đ c b tấ
ng và nh nhõm…ờ ẹ
./ C B -men đang kh e m nh, đ n cu i truy n b ng ch t vìụ ơ ỏ ạ ế ố ệ ỗ ế
x ng ph i, l n này khi n cho ngư ổ ầ ế ười đ c m t l n n a b t ng ,ọ ộ ầ ữ ấ ờ
đ y c m đ ng.ầ ả ộ
=> Hai nhà văn tài năng, tâm huy t Nam Cao và O Hen-ri đãế
th hi n tinh th n nhân đ o theo cách c a riêng mình nh để ệ ầ ạ ủ ư ể
kh ng đ nh trong xã h i th c dân phong ki n b tù đày đ n b nẳ ị ộ ự ế ị ế ầ
cùng nh ng ngữ ười nông dân luôn gi cho mình ph m giá cao đ pữ ẩ ẹ
không th b hoen dù ph i s ng trong c nh kh n cùng Và đ iể ị ố ả ố ả ố ố
v i nh ng ngớ ữ ười nghèo kh , dù trong hoàn c nh nào h v n luônổ ả ọ ẫ
yêu thương nhau và bi t hi sinh vì nhau.ế
0,75
3 K t bài: ế
Khái quát v n đ ngh lu n qua hai tác ph m ấ ề ị ậ ẩ “Lão H c” ạ c aủ
Nam Cao và “Chi c lá cu i cùng” ế ố
0,25
-H t -ế
L u ý khi ch m bài: ư ấ
Trang 7- Trên đây ch là nh ng ý c b n, giám kh o c n căn c c th vào bài thi đỉ ữ ơ ả ả ầ ứ ụ ể ể
ch m m t cách linh ho t, h p lí phù h p v i đ c tr ng b môn.ấ ộ ạ ợ ợ ớ ặ ư ộ
- Thí sinh có th trình bày theo nhi u cách khác nhau, mi n là làm rõ v n để ề ễ ấ ề
được yêu c u trong đ bài Khuy t khích nh ng bài làm có s sáng t o.ầ ề ế ữ ự ạ