Nội dung: - HS đọc tài liệu SGK phần Em cần biết và nội dung văn bản Hùng Linh Công, quan sát tranh minh họa để tìm ra đặc điểm chung của truyền thuyết và nhân vật, sự việc chính, bố cụ
Trang 1Ngày soạn: 13/9/2021 Ngày dạy:16/9/2021
TIẾT 1,2,3: TRUYỀN THUYẾT BẮC GIANG
VĂN BẢN: HÙNG LINH CÔNG
- Nhận biết được đặc điểm của truyền thuyết qua truyện “Hùng Linh Công”
- Đọc diễn cảm và sáng tạo văn bản “Hùng Linh Công” Tóm tắt được các sự việcchính trong câu chuyện
- Nhận biết được tình cảm, cảm xúc của nhân dân qua cách xây dựng nhân vật vàkết thúc truyện
- Biết tự học, hợp tác và sáng tạo trong đọc hiểu, viết, nói và nghe sau khi học mộttruyền thuyết Bắc Giang
3 Phẩm chất:
- Yêu quý, trân trọng, tự hào, biết gìn giữ, phát huy truyền thống yêu nước và laođộng xây dựng quê hương của con người Bắc Giang
- Có ý thức tìm hiểu về truyền thuyết và lịch sử Bắc Giang
II Thiết bị dạy học và học liệu
- Huy động kiến thức nền, hiểu biết của HS về các lễ hội, câu ca dao gắn với truyền thuyết
và địa danh lịch sử trên quê hương Bắc Giang để liên kết với bài học
- Tạo tâm thế hứng thú cho HS tìm hiểu bài
b Nội dung:
- GV tổ chức trò chơi: Ai nhanh hơn, ai thông minh hơn
Trang 2- HS trả lời các câu hỏi, tìm ra đáp đúng
c Sản phẩm: Trình bày miệng, câu trả lời của HS bằng ngôn ngữ nói
d Tổ chức thực hiện
* Chuyển giao nhiệm vụ:
- GV: đưa hệ thống câu hỏi trên máy chiếu (kèm theo hình ảnh)
- Mỗi câu hỏi chỉ trả lời 1 lần
- GV chốt đáp án trên máy chiếu
* Nội dung các câu hỏi:
Câu 1 Chỉ ra truyện dân gian được nói tới trong bài ca dao sau:
Trèo lên cây gạo cao cao Bước xuống hội Gióng vui sao vui vầy Giáo gươm cờ xí trùng trùng Hằng năm mở hội tưng bừng vui thay Nhớ xưa Thánh Gióng tích rày
Uy phong rạng rỡ đến nay còn truyền
Câu 2 Theo em, dưới đây là hình ảnh về ngôi chùa nổi tiếng nào của huyện Việt Yên gắn liền với câu ca dao:
Thứ nhất là chùa Đức La, Thứ nhì chùa Bổ, thứ ba chùa Tràng
Câu 3 Đoạn video sau nói về khu di tích lịch sử nào nằm ở thành phố Bắc Giang?
(Nội dung video trên máy chiếu)
Câu 4 Điền từ còn thiếu trong lời dạy của Bác ở câu sau: “Các đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”
Câu 5 Ca dao có câu:
Trang 3Vui nhất là hội chùa Thầy Vui thì vui vậy, chẳng tày hội IA
Câu ca dao và hình ảnh trên gợi nhắc tới truyền thuyết nào của Bắc Giang?
Câu 5: Truyền thuyết “Hùng Linh Công”
-> GV nêu vấn đề cần tìm hiểu trong bài học
2 Hoạt động 2: Hình thành kiến thức
Chùa Y Sơn
Trang 4Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung
Hoạt động 1: Tìm hiểu chung
a Mục tiêu: HS nhận biết, chỉ ra được những nét cơ bản về
thể loại truyền thuyết và văn bản “Hùng Linh Công”
b Nội dung:
- HS đọc tài liệu SGK phần Em cần biết và nội dung văn
bản Hùng Linh Công, quan sát tranh minh họa để tìm ra đặc
điểm chung của truyền thuyết và nhân vật, sự việc chính, bố
cục của câu chuyện
c Sản phẩm: phần trình bày miệng và kết quả chơi trò chơi
của HS ghi trên bảng
d Tổ chức thực hiện
* Chuyển giao nhiệm vụ
- Giáo viên: Nêu yêu cầu, câu hỏi:
1 Dựa vào tài liệu SGK và sự chuẩn bị bài ở nhà, em hãy
nêu hiểu biết chung về thể loại truyền thuyết?
2 Phương thức biểu đạt chính của văn bản “Hùng Linh
Công” là gì?
3 Trong truyện có những nhân vật nào? Ai là nhân vật
chính?
Trò chơi: Tiếp sức
4 Hãy quan sát các bức tranh minh họa và chỉ ra các sự việc
tương ứng theo tiến trình của câu chuyện
5 Dựa vào tiến trình các sự việc, em sẽ chia văn bản làm
+ Gọi HS trả lời câu hỏi
+ Chọn bất kì 2 đội (3 HS/đội) lên bảng ghi kết quả, quan
sát, hỗ trợ HS
- Dự kiến sản phẩm:
1 Truyền thuyết: (Chốt phần nội dung)
2 Truyền thuyết “Hùng Linh Công”
2 Truyền thuyết “Hùng Linh Công”
- Phương thức biểu đạt: Tựsự
- Đọc-tóm tắt sự việc chính:
có 5 sự việc chính
- Bố cục: 3 phần + Phần 1: Từ đầu đến “thiêntướng”: Sự ra đời và lớn lêncủa Hùng Linh Công
+ Phần 2: Tiếp đến “vô số”:Những chiến công của HùngLinh Công
+ Phần 3: Còn lại: Hùng
Trang 5- Truyện Hùng Linh Công thuộc thể loại truyền thuyết về
thời đại Hùng Vương trong thời kì giữ nước
- Phương thức biểu đạt: tự sự
- Nhân vật: Bố, mẹ, Hùng Linh Công, vua, tráng sĩ làng Phù
Đổng-Thánh Gióng, dân binh, bọn giặc
- 5 sự việc chính:
+ Sự ra đời và lớn lên của Hùng Linh Công
+ Hùng Linh Công giúp dân diệt trừ hổ dữ
+ Hùng Linh Công xuất binh tiếp ứng đánh thắng giặc Ân
+ Hùng Linh Công bay lên đỉnh núi và hóa
+ Những dấu tích còn lại
- Bố cục: 3 phần
* Đánh giá kết quả:
- Học sinh: các nhóm nhận xét , bổ sung, đánh giá
- Giáo viên nhận xét, đánh giá
-> Giáo viên chốt kiến thức
Hoạt động 2: Đọc- hiểu văn bản:
a Mục tiêu:
+ Nhận biết và phân tích được sự ra đời, lớn lên; các chiến
công và phẩm chất của Hùng Linh Công
+ Nhận biết được đặc điểm của truyền thuyết qua truyện
“Hùng Linh Công”
+ Biết được ý nghĩa của một số chi tiết tiêu biểu trong
truyện
+ Nhận biết được tình cảm, quan niệm của nhân dân qua
cách xây dựng nhân vật và kết thúc truyện
* Chuyển giao nhiệm vụ 1:
Linh Công bay lên núi vàdấu tích còn lại
II Đọc - hiểu văn bản
1 Sự ra đời và lớn lên của Hùng Linh Công
Trang 6- Giáo viên: Nêu yêu cầu
Thảo luận nhóm (8 phút): Chia lớp thành 4 nhóm lớn.
Dựa vào phần 1, thảo luận để trả lời các câu hỏi:
1 Hãy tìm các chi tiết kể về sự ra đời và lớn lên của Hùng
Linh Công? Em có nhận xét gì về các chi tiết ấy?
2 Nhận xét về sự ra đời và lớn lên của Hùng Linh Công?
3 Kể tên những câu chuyện dân gian có chi tiết sinh nở thần
kì
Thảo luận cặp đôi (2 phút):
4 Kể về sự ra đời và lớn lên như vậy, nhân dân ta muốn thể
hiện quan niệm và mong ước gì?
- Hs: tiếp nhận
* Thực hiện nhiệm vụ 1:
- Học sinh: thảo luận nhóm lớn, thảo luận cặp đôi
- Giáo viên: quan sát, hỗ trợ hs
- Dự kiến sản phẩm:
1
- Thời gian: đời Hùng
Vương thứ 6
- Địa điểm: vùng Kinh
Bắc
- Ông bà Hùng Nhạc đi
cầu tự tại chùa Y Sơn
- Ra đời sau mười hai
tháng mang thai: chân
mập mạp, hình dong tựa
lân hổ, cốt cách tựa bách
tùng
- Lúc 17 tuổi: cao chínthước, râu hùm hàm én,mắt phượng mày ngài, đôivai rắn như đá, râu dài tậnrốn
- Tài năng: bắt hổ trênrừng, giết được giao long
2 Sự ra đời và lớn lên khác thường và kì lạ của nhân vật
3 Những câu chuyện dân gian có chi tiết sinh nở thần kì
(Thánh Gióng, Con rồng cháu Tiên)
4 Trong quan niệm của dân gian, đã là bậc anh hùng thì phải
phi thường trong mọi biểu hiện, từ lúc sinh ra cho đến lúc
lớn lên Từ đó như báo trước về khả năng lập được những
chiến công lớn lao của nhân vật
* Đánh giá kết quả nhiệm vụ 1:
-> Chi tiết tưởng tượng, kì
ảo xen lẫn chi tiết đời
thường, gần gũi
-> Sự ra đời và lớn lên khácthường và kì lạ của nhân vật.-> Thể hiện tài năng và sứcmạnh phi thường của HùngLinh Công
Trang 7- Học sinh: các nhóm nhận xét , bổ sung, đánh giá
- Giáo viên nhận xét, đánh giá
-> Giáo viên chốt kiến thức
* Chuyển giao nhiệm vụ 2:
- Giáo viên: Nêu yêu cầu:
1 Phần diễn biến của truyện kể về mấy chiến công Hùng
Linh Công ? Đó là những chiến công nào?
2 Đưa phiếu học tập trên máy chiếu có hệ thống câu hỏi:
H: Trước thảm họa của dân, vua đã giao cho Hùng Linh
- Học sinh: làm việc cá nhân, trả lời các câu hỏi trong phiếu
bài tập vào vở ghi
- Giáo viên: quan sát, hỗ trợ hs
- Dự kiến sản phẩm:
1 Kể về 2 chiến công: giết hổ và diệt giặc Ân
2
- Giao nhiệm vụ diệt hổ
- HLC đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ: diệt được hàng trăm
con
- Đây là người anh hùng dũng cảm, tài năng, oai phong lẫm
liệt, yêu nước và thương dân
* Đánh giá kết quả nhiệm vụ 2:
- Học sinh: các nhóm nhận xét , bổ sung, đánh giá
- Giáo viên nhận xét, đánh giá
-> Giáo viên chốt kiến thức
* Chuyển giao nhiệm vụ 3:
- Giáo viên: Nêu yêu cầu:
1 Thời bấy giờ, nước ta đang trong hoàn cảnh nào?
2 Trình bày quá trình diệt giặc của Hùng Linh Công và kết
2 Những chiến công của Hùng Linh Công
a Hùng Linh Công diệt hổ
dữ
-> Hùng Linh Công có sứcmạnh, tài năng xuất chúngcủa người anh hùng; yêudân, dũng cảm, sẵn sàng xảthân vì dân
b Hùng Linh Công diệt giặc
-> Thể hiện tài năng, sựdũng cảm, kiên cường, ý chíquyết tâm đánh giặc, bảo vệ
Trang 8quả của cuộc chiến.
3 Thảo luận cặp đôi: Chi tiết Hùng Linh Công chiêu mộ
binh sĩ, tập luyện và tiếp ứng cho Phù Đổng Thiên Vương
gợi nhắc truyền thống gì của người Việt?
4 Qua các chiến công em hiểu được thêm những phẩm chất
nào của Hùng Linh Công?
- Học sinh: tiếp nhận
* Thực hiện nhiệm vụ 3:
- Học sinh: trả lời cá nhân, thảo luận cặp đôi
- Giáo viên: quan sát, hỗ trợ hs
- Dự kiến sản phẩm:
1 Thời đại giặc Ân xâm lược
2
- Qúa trình diệt giặc:
+ Nhận gươm quý, 3 vạn binh mã
+ Mộ thêm 213 dân binh
+ Tập luyện, bồi dưỡng binh sĩ
+ Xuất quân tiếp ứng cho Thánh Gióng
- Kết quả: giặc kinh hồn bạt vía, bỏ chạy tán loạn
3 Truyền thống đoàn kết, kiên cường, bất khuất, tinh thần
yêu nước, ý chí quyết tâm, sẵn sàng chiến đấu khi đất nước
gặp họa xâm lăng => tạo nên sức mạnh của cả dân tộc trong
công cuộc bảo vệ Tổ quốc Truyền thống ấy được hun đúc
theo suốt chiều dài lịch sử 4000 dựng nước và giữ nước của
cha ông ta Và đặc biệt là 2 cuộc kháng chiến vĩ đại của dân
tộc chống pháp và chống Mỹ ở thế kỉ 20
4 Những phẩm chất của Hùng Linh Công: dũng cảm, yêu
nước, kiên cường
* Đánh giá kết quả nhiệm vụ 3:
- Học sinh: nhận xét, chia sẻ, bổ sung, đánh giá
- Giáo viên nhận xét, đánh giá
-> Giáo viên chốt kiến thức
Gv bình về phẩm chất của Hùng Linh Công và tinh thần
yêu nước của nhân dâ ta
Tổ quốc của Hùng LinhCông
-> Khẳng định sức mạnh củatruyền thống yêu nước, tinhthần đoàn kết của dân tộc
Trang 9* Chuyển giao nhiệm vụ 4:
- GV nêu yêu cầu:
H: Em hãy tìm các chi tiết kì ảo phần cuối truyện?
H: Việc Hùng Linh Công không trở lại triều đình nhận tước
lộc hay ở lại quê hương mà lại hóa có ý nghĩa gì?
H: Việc lập đền thờ tưởng nhớ công đức của HLC và phụ
thân cùng mẫu thân của ngài đã thể hiện tình cảm gì của
nhân dân Bắc Giang?
+ Ngày 8/8: cưỡi hổ đen, bay lên đỉnh núi thì hóa
+ HLC là người trời, thể hiện ý trời giúp dân, giúp nước
HLC làm việc nghĩa vô tư không hề đòi hỏi phần thưởng,
công danh
+ Nhân dân yêu mến, trân trọng muốn giữ mãi hình ảnh
người anh hùng nên để HLC đi vào cõi vô biên, bất tử
+ Quan niệm về người anh hùng vừa bình thường, vừa khác
thường, nhuốm màu sắc thần kì nhưng cũng thật gần gũi
+ Thể hiện lòng biết ơn, sự tôn kính với những người anh
hùng dân tộc đã có công xây dựng và bảo vệ đất nước, nhân
dân
* Đánh giá kết quả nhiệm vụ 4:
- Học sinh: nhận xét, chia sẻ, bổ sung, đánh giá
- Giáo viên chốt kiến thức
* Chuyển giao nhiệm vụ 5:
- Giáo viên: Nêu yêu cầu
+ Theo em, nghệ thuật đặc sắc của truyện là gì?
+ Trong truyền thuyết này, những chi tiết nào gắn với hiện
- Nhà vua phong là Y Sơnlinh tích đại Vương
- Dân làng thờ phụng, duy trìcác ngày lễ hội
-> Nhân dân luôn tôn kính,biết ơn và khắc ghi mãi cônglao của người anh hùng
Trang 10- Học sinh: hoạt động cá nhân
- Giáo viên: quan sát, gợi ý cho HS
- Dự kiến sản phẩm:
+ Sử dụng các chi tiết tưởng tượng, kì ảo
+ Ca ngợi người anh hùng có nhiều chiến công lẫy lừng
+ Thể hiện lòng tự hào của nhân dân Bắc Giang
+ Giải thích nguồn gốc các lễ hội, khẳng định truyền thống
văn hóa lâu đời của Bắc Giang
* Đánh giá kết quả nhiệm vụ 5:
- Học sinh: chia sẻ
- Giáo viên nhận xét, đánh giá
-> Giáo viên chốt kiến thức bằng sơ đồ tư duy
nhiều chiến công lẫy lừng
- Thể hiện lòng tự hào củanhân dân Bắc Giang
- Giải thích nguồn gốc các lễhội, khẳng định truyền thốngvăn hóa lâu đời của BắcGiang
* Chuyển giao nhiệm vụ 6
- Giáo viên: cho học sinh xem video về lễ hội Y Sơn rồi yêu cầu học sinh giải thích ý
nghĩa của mỗi ngày lễ hội
- Ý nghĩa của mỗi ngày lễ hội:
+ Thể hiện lòng tôn kính, biết ơn với công ơn sinh thành của thánh mẫu
+ Gợi nhắc, ghi nhớ công lao và bất tử hóa hình ảnh người anh hùng trong
tâm trí nhân dân Bắc Giang
+ Tạo nên nét đẹp văn hóa truyền thống cho quê hương
+ Thể hiện mong ước về cuộc sống bình yên, ấm no, hạnh phúc cho nhân
Nêu được 3trong 4 ý nghĩa
Nêu được cả 4 ýnghĩa
* Đánh giá kết quả nhiệm vụ 6.
- Học sinh chia sẻ, bổ sung, đánh giá chấm chéo các nhóm
Trang 11- Giáo viên nhận xét, đánh giá
- Tóm tắt cốt truyện Hùng Linh Công trong ½ trang giấy.
- Em học được những phẩm chất nào của Hùng Linh Công? Vì sao?
c) Sản phẩm:
- Bài tóm tắt của học sinh.
- Ý kiến cá nhân của học sinh.
d) Tổ chức thực hiện:
III Luyện tập:
Bài tập 1: Tóm tắt truyện Hùng Linh Công
trong ½ trang giấy thi.
- Học sinh hệ thống được các sự việc chính
sau:
+ Vào đời HV thứ 6, ở vùng Kinh Bắc, có
vợ chồng viên quan họ Hùng đến chùa Y
Sơn cầu tự.
+ Sau 12 tháng mang thai, người vợ sinh
một cậu con trai đặt tên là Hùng Linh
Công.
+ Năm 17 tuổi, Hùng Linh Công cao lớn,
khỏe mạnh, thông minh, đức độ, tài năng,
có thiên tài, thiên tướng.
+ Trong vùng có hổ dữ làm hại dân lành,
Hùng Linh Công giúp dân diệt trừ hổ dữ.
+ Giặc Ân xâm lược, vâng lệnh vua, Hùng
Linh Công xuất binh tiếp ứng đánh tan
giặc.
+ Giặc tan, Hùng Linh Công lui về Y Sơn,
cưỡi hổ đen bay lên đỉnh núi thì hóa.
+ Tưởng nhớ công ơn của Hùng Linh
Công, nhân dân lập đền thờ, hằng năm mở
H: Bức ảnh tiếp theo gợi liên tưởng đến sự việc gì? (HLC tiếp ứng đánh giặc Ân)
H: Bức ảnh này gợi những dấu tích còn lại là gì? (HS nêu)
- GV giao nhiệm vụ:
+ Dựa vào các chi tiết, sự việc trên, về nhà học sinh
viết tóm tắt truyện Hùng Linh Công trong ½ trang
giấy
- Học sinh ghi nhiệm vụ vào vở để thực hiện.
- GV chốt lại nội dung chính của truyện Hùng Linh Công.
* Nhiệm vụ 2:
- Giáo viên giao nhiệm vụ:
Trang 12hội
Bài tập 2: Em học được những phẩm chất
nào của Hùng Linh Công? Vì sao?
- Học sinh bày tỏ ý kiến cá nhân, ví dụ:
+ Đức độ - đây là phẩm chất cần có để trở
thành người tốt – BH nói “Người có tài mà
không có đức là người vô dụng”
- HS làm việc cá nhân: suy nghĩ, trả lời câu hỏi.
- Giáo viên quan sát, yêu cầu học sinh trình bày ý kiến
cá nhân.
- Học sinh nêu ý kiến, lí giải việc lựa chọn ý kiến.
- GV chốt vấn đề dựa trên các ý kiến trình bày của học sinh.
4 Hoạt động 4: Vận dụng
a) Mục tiêu:
- Phát triển năng lực đọc hiểu truyền thuyết Bắc Giang theo đặc trưng thể loại.
- Tích hợp kiến thức liên môn để giới thiệu nhân vật trong truyền thuyết với bạn bè.
- Học sinh hiểu đặc điểm truyền thuyết, truyền thuyết Bắc Giang.
- Học sinh biết cách tìm đọc tài liệu tham khảo về truyền thuyết Bắc Giang.
b) Nội dung:
- Học sinh đọc hiểu truyền thuyết Thánh mẫu thượng ngàn và so sánh với truyền thuyết Hùng Linh Công (Chỉ ra điểm tương đồng và khác biệt về: Sự xuất hiện của nhân vật, hành động,
yếu tố hoang đường, kì ảo, kết thúc truyện, cách giải thích nguồn gốc lễ hội trong hai truyện).
- Học sinh nêu được đặc điểm của truyền thuyết và đặc điểm của truyền thuyết Bắc Giang.
- Vẽ tranh minh họa hình ảnh Hùng Linh Công.
- Cách tìm đọc tài liệu tham khảo về truyền thuyết Bắc Giang.
c) Sản phẩm:
- Phiếu học tập của học sinh.
- Tranh minh họa.
Trang 13cá nhân trên phiếu.
- Nhóm trưởng điều hành nội
dung thảo luận của nhóm.
- Thư kí ghi ý kiến trên phiếu
thống nhất.
- Đại diện nhóm trình bày kết
quả.
- HS nghe và có ý kiến bổ sung,
sửa chữa (nếu có)
- GV yêu cầu học sinh đọc truyện Thánh mẫu thượng ngàn.
* Nhiệm vụ 2: Thảo luận nhóm (10 phút)
- GV chia lớp học thành 5 nhóm.
- GV phát phiếu học tập cho các cá nhân trong nhóm.
- Học sinh làm việc cá nhân trên phiếu học tập (5 phút)
- Nhóm thảo luận thống nhất kết quả (5 phút)
* Nhiệm vụ 3: Báo cáo kết quả (7 phút)
- GV yêu cầu đại diện mỗi nhóm giải quyết một vấn đề trong phiếu học tập.
- Sau khi đại diện nhóm trình bày xong một vấn đề, GV yêu cầu các nhóm khác nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).
- GV chốt ý, chiếu trên máy
- HS điều chỉnh, bổ sung trong phiếu cá nhân.
- GV chốt nội dung, ý nghĩa của truyện Thánh mẫu thượng ngàn.
- GV chiếu các bức ảnh, clip về lễ hội đền Suối Mỡ, vẻ đẹp của Suối Mỡ.
- HS quan sát.
* Nhiệm vụ 4:
- GV yêu cầu học sinh nêu:
+ Cách đọc hiểu truyền thuyết.
+ Đặc điểm của truyền thuyết.
+ Đặc điểm của truyền thuyết Bắc Giang.
- HS dựa vào bảng so sánh, phần em cần biết trong sách trả lời câu hỏi cảu GV.
- Thông minh, đức độ,
- Con gái vua Hùng Định Vương và hoàng hậu An Nương.
-> Hùng Linh Công xuất hiện
kì lạ -> Quế Nương sinh ra bình
Trang 14tài năng - Khéo tay, hay làm, nết
- Đi tìm nguồn nước cho dân.
hoang
đường
- Mẹ mang thai 12 tháng.
- Hùng Linh Công cưỡi
hổ, từ từ bay đến đỉnh núi thì hóa.
- Công chúa gặp ông già ban sách luyện phép lại cứu đời.
- Đám mây ngũ sắc hạ xuống cho nàng bước lên.
và phụ thân, mẫu thân.
- Tưởng nhớ công chúa Quế Nương
-> Bắt nguồn từ lòng biết ơn công lao của người có công với dân với nước.
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
1 Lựa chọn chi tiết truyện có hình ảnh đẹp nhất về Hùng Linh Công và vẽ tranh minh họa.
2 Tìm đọc các truyện truyền thuyết Bắc Giang.
Trang 15Ngày soạn; 3/10/2021 Ngày dạy: 6/10/2021
TIẾT 4,5,6: TRUYỆN CỔ TÍCH BẮC GIANG VĂN BẢN: TRUYỆN CHÀNG CÓC
- Nhận biết được đặc điểm của truyện cổ tích “Truyện chàng cóc”
- Đọc diễn cảm và sáng tạo văn bản ““Truyện chàng cóc”.Tóm tắt được các sự việcchính trong câu chuyện
Trang 16- Nhận biết được tình cảm, cảm xúc của nhân dân qua cách xây dựng nhân vật vàkết thúc truyện.
- Biết tự học, hợp tác và sáng tạo trong đọc hiểu, viết, nói và nghe sau khi học mộttruyện cổ tích Bắc Giang
3 Phẩm chất:
- Tự hào với truyền thống đánh giặc giữ nước; yêu quý, cảm phục người thông minh,
có những phẩm chất tốt đẹp; trân trọng những khát vọng hạnh phúc của con người
- Có ý thức tìm hiểu về truyện cổ tích và lịch sử Bắc Giang
II Thiết bị dạy học và học liệu
- Huy động kiến thức nền, hiểu biết của HS về các lễ hội, câu ca dao gắn với truyện cổ tích
và địa danh lịch sử trên quê hương Bắc Giang để liên kết với bài học
- Tạo tâm thế hứng thú cho HS tìm hiểu bài
b Nội dung:
- GV tổ chức trò chơi: Ai nhanh hơn, ai thông minh hơn
- HS trả lời các câu hỏi, tìm ra đáp đúng
c Sản phẩm: Trình bày miệng, câu trả lời của HS bằng ngôn ngữ nói
d Tổ chức thực hiện
* Chuyển giao nhiệm vụ:
- GV: đưa hệ thống câu hỏi trên máy chiếu (kèm theo hình ảnh)
- Mỗi câu hỏi chỉ trả lời 1 lần
- GV chốt đáp án trên máy chiếu
* Nội dung các câu hỏi:
Câu 1:Những câu thơ sau trong bài Nói với em của tác giả Vũ Quần Phương gợi cho em
suy nghĩ, cảm xúc gì? Hãy chia sẻ về một vài nhân vật trong thế giới cổ tích mà em biết
Nếu nhắm mắt nghe bà kể chuyện
Trang 17Sẽ được nhìn thấy các bà tiên, Thấy chú bé đi hài bảy dặm Quả thị thơm cô Tấm rất hiền.
Câu 2: Hình ảnh dưới đây là hình ảnh người dân tộc nào? Ở đâu?
Câu 2: Bà con dân tộc Sán Dìu xã Nam Dương (Lục Ngạn)
-> GV nêu vấn đề cần tìm hiểu trong bài học
2 Hoạt động 2: Hình thành kiến thức
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung
Hoạt động 1: Tìm hiểu chung
a Mục tiêu: HS nhận biết, chỉ ra được những nét cơ bản
về thể loại truyện cổ tích và văn bản “Truyện chàng Cóc”
b Nội dung:
- HS đọc tài liệu SGK phần Em cần biết và nội dung văn
I Tìm hiểu chung
Trang 18bản “Truyện chàng Cóc”., quan sát tranh minh họa để tìm
ra đặc điểm chung của truyên cổ tích và nhân vật, sự việc
chính, bố cục của câu chuyện
c Sản phẩm: phần trình bày miệng và kết quả chơi trò
chơi của HS ghi trên bảng
d Tổ chức thực hiện
* Chuyển giao nhiệm vụ
- Giáo viên: Nêu yêu cầu, câu hỏi:
1 Dựa vào tài liệu SGK và sự chuẩn bị bài ở nhà, em hãy
nêu hiểu biết chung về thể loại truyện cổ tích?
2 Phương thức biểu đạt chính của văn bản “Truyện chàng
Cóc” là gì?
3 Trong truyện có những nhân vật nào? Ai là nhân vật
chính?
-Hoạt động nhóm:
4 Hãy quan sát văn bản và chỉ ra các sự việc tương ứng
theo tiến trình của câu chuyện
5 Dựa vào tiến trình các sự việc, em sẽ chia văn bản làm
+ Gọi HS trả lời câu hỏi
+ Đại diện nhóm trả lời
- Dự kiến sản phẩm:
1 Truyện cổ tích: (Chốt phần nội dung)
2 Truyện cổ tích “Truyện chàng Cóc”
- “Truyện chàng Cóc” là truyện cổ tích của dân tộc Sán
Dìu, thuộc kiểu truyện về người mang lốt vật khá phổ biến
trong kho tàng truyện dân gian
+ Thể hiện ước mơ, niềmtin của nhân dân về chiếnthắng cuối cùng của cáithiện với cái ác, cái tốt vớicái xấu…
2 Truyện cổ tích “Truyện chàng Cóc”
- Phương thức biểu đạt: Tựsự
- Đọc-tóm tắt sự việc chính:
có 3 sự việc chính
- Bố cục: 3 phần + Phần 1: Từ đầu đến “khiđói thì về bú mẹ.”: Sự rađời và cuộc sống của chàngCóc
+ Phần 2: Tiếp đến “thiêutrụi lũ quân Man Di.”:Những việc làm của chàngCóc
+ Phần 3: Còn lại: Cóc cướicông chúa và lên làm vua
Trang 19+ Cóc đòi đi đánh giặc và đánh thắng giặc
+ Cóc cưới công chúa, sống cuộc sống hạnh phúc
- Bố cục: 3 phần
* Đánh giá kết quả:
- Học sinh: các nhóm nhận xét , bổ sung, đánh giá
- Giáo viên nhận xét, đánh giá
-> Giáo viên chốt kiến thức
Hoạt động 2: Đọc- hiểu văn bản:
+ Nhận biết được tình cảm, mong ước của nhân dân qua
cách xây dựng nhân vật và kết thúc truyện
* Chuyển giao nhiệm vụ 1:
- Giáo viên: Nêu yêu cầu
Thảo luận nhóm (8 phút): Chia lớp thành 4 nhóm lớn.
Dựa vào phần 1, thảo luận để trả lời các câu hỏi:
1 Hãy tìm các chi tiết kể về sự ra đời và cuộc sống của
chàng Cóc ? Em có nhận xét gì về các chi tiết ấy?
2 Nhận xét về sự ra đời và cuộc sống của chàng Cóc ?
3 Kể tên những câu chuyện cổ tích mà em biết có chi tiết
sinh nở khác thường
Thảo luận cặp đôi (2 phút):
4 Kể về sự ra đời và lớn lên như vậy, nhân dân muốn thể
hiện sự quan tâm đến những người như thế nào trong xã
hội xưa?
II Đọc - hiểu văn bản
1 Sự ra đời và cuộc sống của chàng Cóc
Trang 20- Hs: tiếp nhận
* Thực hiện nhiệm vụ 1:
- Học sinh: thảo luận nhóm lớn, thảo luận cặp đôi
- Giáo viên: quan sát, hỗ trợ hs
- Dự kiến sản phẩm:
1
- Địa điểm: ở Trân Châu
- Ông quan tri huyện với
nàng Ba hơn mười năm
2 Sự ra đời và cuộc sống của Cóc rất đặc biệt
3 Những câu chuyện dân gian có chi tiết sinh nở đặc biệt:
(Sọ Dừa,… )
4 Nhân dân muốn thể hiện sự quan tâm đến những người
xấu xí nhưng có tài năng kì lạ và phẩm chất tốt đẹp sẽ được
hưởng hạnh phúc
* Đánh giá kết quả nhiệm vụ 1:
- Học sinh: các nhóm nhận xét , bổ sung, đánh giá
- Giáo viên nhận xét, đánh giá
-> Giáo viên chốt kiến thức
* Chuyển giao nhiệm vụ 2:
- Giáo viên: Nêu yêu cầu:
1 Tìm những câu văn nói về hành động của chàng Cóc ?
2 Đưa phiếu học tập trên máy chiếu có hệ thống câu hỏi:
H: Dù không tin nhưng vua vẵn giao nhiệm vụ gì ? Vì sao
vua lại giao nhiệm vụ đó cho Cóc?
H: Cóc đã thực hiện nhiệm vụ như thế nào? Kết quả ra sao?
H: Từ đó, em thấy Chàng Cóc trong truyện có những phẩm
2 Những hành động và chiến công của chàng Cóc
a Đòi đi đánh giặc -> Cóc là người có lòng dũng cảm
b Cóc đánh thắng giặc -> Cóc là người có sức mạnh và trí thông minh hơn người.
Trang 21* Thực hiện nhiệm vụ 2:
- Học sinh: làm việc cá nhân, trả lời các câu hỏi trong
phiếu bài tập vào vở ghi
- Giáo viên: quan sát, hỗ trợ hs
chiếc côn dài, chỉ cần một trăm quân trai tráng
-Cóc nhảy lên ngựa phóng đi
-Cao giọng thét gọi quân Man Di
-Cóc ngồi trên mình ngựa, đầu bốc lửa, lửa khói ngút trời
- Đây là người có lòng dũng cảm, có sức mạnh và trí thông
minh
* Đánh giá kết quả nhiệm vụ 2:
- Học sinh: các nhóm nhận xét , bổ sung, đánh giá
- Giáo viên nhận xét, đánh giá
-> Giáo viên chốt kiến thức
* Chuyển giao nhiệm vụ 3:
- Giáo viên: Nêu yêu cầu:
1 Khi thắng giặc trở về việc làm đầu tiên của Cóc là gì?
Vua đã đưa ra thử thách gì với chàng Cóc? Vì sao vua
không muốn gả công chúa cho chàng Cóc?
2 Kết quả ra sao?
3 Thảo luận cặp đôi: Chi tiết Cóc nhận ra được công
chúa và cưới công chúa về làm vợ nói lên mơ ước gì của
- Học sinh: trả lời cá nhân, thảo luận cặp đôi
- Giáo viên: quan sát, hỗ trợ hs
c Cóc cưới công chúa và lên làm vua
-> Thể hiện trí thông minh,lòng dũng cảm sẽ chiếnthắng mọi khó khăn
-> Dù hình thức xấu xínhưng người tốt sẽ đượcđền đáp xứng đáng và sốngcuộc sống hạnh phúc bềnlâu
Trang 22- Dự kiến sản phẩm:
1 –Cóc đòi cưới công chúa
-Vua ko muốn gả vì cóc xấu xí
-Vua đưa 3 ngàn cô gái giống công chúa cho cóc nhận
-Cóc nhận đúng được công chúa trong số ba ngàn cô gái
2 Vua đành gả công chúa cho Cóc
3 Chàng Cóc, nhân vật chính của truyện, tuy hình hài dị
dạng, bị mọi người xem thường nhưng ẩn sâu bên trong lại
có lòng dũng cảm, sức mạnh, trí thông minh
4 Những phẩm chất : dũng cảm, thông minh
* Đánh giá kết quả nhiệm vụ 3:
- Học sinh: nhận xét, chia sẻ, bổ sung, đánh giá
- Giáo viên nhận xét, đánh giá
-> Giáo viên chốt kiến thức
Gv bình về phẩm chất của chàng Cóc và mong ước
của nhân dâ ta
* Chuyển giao nhiệm vụ 4:
- GV nêu yêu cầu:
H: Chi tiết cuối truyện, chàng Cóc kết hôn cùng công chúa,
trút bỏ lớp da cóc để trở thành người và sống cuộc đời
hạnh phúc Điều này cho thấy mơ ước gì của nhân dân lao
+ Cóc lột bỏ tấm da trở thành chàng trai cao lớn, khôi ngô
+ Người xấu nhưng phẩm chất tốt sẽ được đền đáp và sống
hạnh phúc bền lâu
+ Niềm tự hào của nhân dân về truyền thống đánh giặc giữ
nước, khát vọng hạnh phúc của nhân dân
* Đánh giá kết quả nhiệm vụ 4:
- Học sinh: nhận xét, chia sẻ, bổ sung, đánh giá
