Tổng hữu dụng TU là tổng lợi ích mà người tiêu dùng cảm nhận được khi tiêu dùng các hàng hóa, dịch vụ... 3 Người tiêu dùng luôn thích nhiều hơn ít 3.2 Đường đẳng ích Đường đẳng í
Trang 1Chương 3
NỘI DUNG
3.1 Các khái niệm cơ bản
3.2 Đường đẳng ích
3.3 Đường ngân sách
3.4 Phối hợp tối ưu trong tiêu dùng
3.5 Giải pháp góc
3.6 Cầu cá nhân
3.7 Cầu thị trường
Hữu dụng (U): Là tính có ích của sản phẩm mà
người tiêu dùng cảm nhận được khi sử dụng hàng
hóa, dịch vụ
Tổng hữu dụng (TU) là tổng lợi ích mà người tiêu
dùng cảm nhận được khi tiêu dùng các hàng hóa,
dịch vụ
3.1 Các khái niệm cơ bản
Trang 222.9.2014 4
Tổng hữu dụng
Hàng cao cấp
U X
x
U Y
y
U Y max
Điểm bảo hòa Hàng thiết yếu
Hữu dụng biên (MU) là chênh lệch trong tổng
hữu dụng khi tiêu dùng thêm một đơn vị sản
phẩm trong mỗi đơn vị thời gian
MUX= DUX/Dx
MUX= U/ x
3.1 Các khái niệm cơ bản
3.1 Các khái niệm cơ bản
Trang 3
22.9.2014 7
3.2 Đường đẳng ích
Ba giả thiết cơ bản về sở thích của người
tiêu dùng
1) Sở thích người tiêu dùng là hoàn chỉnh
2) Sở thích có tính bắc cầu
3) Người tiêu dùng luôn thích nhiều hơn ít
3.2 Đường đẳng ích
Đường đẳng ích là tập hợp tất cả các kết
hợp khác nhau của các hàng hoá, dịch vụ
(các rổ hàng) cùng mang lại một mức thỏa
mãn cho người tiêu dùng
y
10
20
30
40
50
G
A
E
H
B
D
3.2 Đường đẳng ích
Trang 422.9.2014 10
U 1
3.2 Đường đẳng ích
y
10
20
30
40
50
G
D
A
E
H
B
U 2
U 3
3.2 Đường đẳng ích
x
y
U 1
A
B
D
3.2 Đường đẳng ích
Các tính chất của đường đẳng ích
Đường đẳng ích dốc xuống từ trái sang phải
Các đường đẳng ích không thể cắt nhau
Các đường đẳng ích có mặt lồi hướng về gốc đồ
thị
Trang 53.2 Đường đẳng ích
Tỷ lệ thay thế biên (MRSxy): cho biết muốn sử
dụng thêm một sản phẩm X thì phải giảm sử
dụng bao nhiêu sản phẩm Y để tổng hữu dụng
không đổi Ta có: MRSxy = - Dy/Dx
Tỷ lệ thay thế biên là độ dốc của đường đẳng
ích
3.2 Đường đẳng ích
x
y
1
1
2
3
4
0
U 2
U 3 U 4
3.2 Đường đẳng ích
x
y
1
1
2
3
4
0
U 1
U 2
U 3
Trang 622.9.2014 16
3.3 Đường ngân sách
Đường ngân sách là tập hợp tất cả các kết
hợp khác nhau của các hàng hoá, dịch vụ
(các rổ hàng) mà người tiêu dùng có thể mua
được với cùng một mức chi tiêu là toàn bộ
thu nhập
3.3 Đường ngân sách
Đường ngân sách có thể được viết là:
xPx + yPy = I
Hoặc có thể viết:
y = I/Py – (Px / Py) x
Đường ngân sách x + 2y = 80 (I/P y) = 40
3.3 Đường ngân sách
x
20
10
20
30
0
A
B
D
E
G
y
Px= $1 Py = $2 I = $80
Trang 722.9.2014 19
3.3 Đường ngân sách
bên phải
là số âm của tỷ giá hai loại hàng hóa
phản ánh giá tương đối của hai loại
hàng hoá
3.3 Đường ngân sách
x y
40
20
40
60
80
0
(I = $160)
B 2
(I = $80)
B 1
B 3
3.3 Đường ngân sách
x
y
40
40
B 3 B 2 (P x = 0,5)
Trang 822.9.2014 22
U 2
3.4 Phối hợp tối ưu trong tiêu dùng
Đường ngân sách
A
x
y
20
20
30
40
0
3.4 Phối hợp tối ưu trong tiêu dùng
Là phối hợp mà đường ngân sách tiếp
xúc với đường đẳng ích
Là phối hợp mà độ dốc của đường đẳng
ích bằng độ dốc của đường ngân sách
3.4 Phối hợp tối ưu trong tiêu dùng
Độ dốc của đường đẳng ích = Độ dốc của đường ngân sách
- Dy/Dx = - P x / Py
Mà MRSxy = - Dy/Dx
Người tiêu dùng đạt thỏa dụng tối đa với rổ hàng có:
MRSxy = Px/Py
Trang 922.9.2014 25
Với 2 điểm trên cùng một đường đẳng ích thì:
3.4 Phối hợp tối ưu trong tiêu dùng
Sắp xếp lại: MUx/MUy = - Dy/Dx
Do: MRSxy = -Dy/Dx
Nên có thể viết: MRSxy = MUx/MUy
Khi người tiêu dùng đạt thỏa dụng tối đa :
3.4 Phối hợp tối ưu trong tiêu dùng
Nên điều kiện tối ưu có thể viết:
hay:
MRSxy = Px/Py
MUx/MUy = Px/Py MUx/Px = MUy/Py
Để đạt được thoả dụng tối đa người tiêu
dùng phải phân bổ ngân sách có hạn của
mình để mua các loại hàng hoá và dịch vụ
với số lượng mỗi thứ sao cho hữu dụng biên
mỗi đồng chi tiêu cho các hàng hóa, dịch vụ
khác nhau phải bằng nhau
Điều này được gọi là nguyên tắc cân bằng
biên
3.4 Phối hợp tối ưu trong tiêu dùng
Trang 1022.9.2014 28
3.5 Giải pháp góc
x
y
B
A
U 2 U 3
U 1
3.5 Giải pháp góc
Giải pháp góc là trường hợp người tiêu dùng
chọn rổ hàng thiếu một loại hàng hóa nào đó
Giải pháp góc phát sinh khi đường đẳng ích tiếp
xúc với trục tung hoặc trục hoành
MRSxy≠ P X /PY
Người tiêu dùng có tối đa hóa độ thỏa dụng?
3.6 Cầu cá nhân
Đường cầu của một cá nhân về một hàng
hóa, dịch vụ thể hiện mối quan hệ giữa số
lượng hàng hóa, dịch vụ người này sẽ mua
tương ứng với các mức giá khác nhau của
hàng hóa, dịch vụ đó (các yếu tố khác
không đổi)
Liệu giữa chúng có mối quan hệ nghịch
biến như tiên nghiệm?
Trang 1122.9.2014 31
Tác động của sự thay đổi giá
x
y
4
5
6
U 2
U 3
A
B
D
U 1
4 12 20
Giả định:
•I = $20
•P Y = $2
•P X = $2, $1, $.50 10
40
Đường giá cả – tiêu dùng
Tác động của sự thay đổi giá
x
y
4
5
6
U 2
U 3
A
B
D
U 1
4 12 20
Đường giá cả – tiêu dùng là tập hợp những phối hợp tối ưu mà người tiêu dùng lựa chọn khi giá một hàng hoá thay đổi, các yếu tố khác không đổi
40
Đường cầu cá nhân
Đường cầu
Đường cầu cá nhân chỉ ra số lượng
một loại hàng hóa mà người tiêu dùng
sẽ mua ứng với mỗi mức giá của nó
x
Px
H
E
G
$2.00
4 12 20
$1.00
$.50
Trang 1222.9.2014 34
Hai đặc tính quan trọng của đường cầu
1) Độ thoả dụng thay đổi khi di chuyển
dọc theo đường cầu
2) Ở mỗi điểm trên đường cầu, người tiêu
dùng đều đạt thỏa dụng tối đa bằng cách
thỏa mãn điều kiện là MRS bằng với tỷ
giá của hai mặt hàng
Đường cầu cá nhân
Tác động của sự thay đổi thu nhập
x
y
Đường thu nhập – tiêu dùng
3
4
A
U 1
5
10
B
U 2
D
7
16
U 3
Giả định: P x = $1
P y = $2
I = $10, $20, $30
Đường thu nhập – tiêu dùng là tập hợp những phối hợp tối ưu khi thu nhập thay đổi, các yếu tố khác không đổi
3.7 Cầu thị trường
Đường cầu thị trường
Thể hiện mối quan hệ giữa số lượng của một
hàng hoá mà tất cả những người tiêu dùng
trên thị trường sẽ mua tương ứng với các mức
giá khác nhau của hàng hoá đó
Là tổng cộng của các đường cầu cá nhân
Từ cầu cá nhân tới cầu thị trường
Trang 1322.9.2014 37
Xác định đường cầu thị trường
Giá Cá nhân A Cá nhân B Cá nhân C Thị trường
($) (Đơn vị) (Đơn vị) (Đơn vị) (Đơn vị)
Tổng hợp để có đường cầu thị trường
Lượng
1
2
3
4
Giá
0
5
D B D C
Đường cầu thị trường
D A