LỜI NÓI ĐẦU Thừa kế là một chế định quan trọng trong pháp luật dân sự Việt Nam, có ý nghĩa rất lớn trong việc điều chỉnh các quan hệ xã hội phát sinh trong lĩnh vực thừa kế Để tìm hiểu kỹ hơn về chế đ.
Trang 1LỜI NÓI ĐẦU
Thừa kế là một chế định quan trọng trong pháp luật dân sự Việt Nam, có ý nghĩa rất lớn trong việc điều chỉnh các quan hệ xã hội phát sinh trong lĩnh vực thừa kế Để tìm hiểu kỹ hơn về chế định này, em xin chọn đề số 11 trong hệ thống các bài tập lớn của tổ bộ môn, cụ thể như sau:
“Hãy xây dựng một tình huống về chia di sản thừa kế của ông A và đưa ra các giả thiết về chia di sản thừa kế của người chết theo các kết quả chia thừa
kế dưới đây (Các giả thiết chia thừa kế theo từng kết quả này là độc lập với nhau):
1 C=D=480:2=240 triệu Di chúc liên quan đến C vô hiệu nên chia theo luật: B=C(K,F)=D=E=240:4=60 triệu Bà B thuộc Đ 669 nên được 2/3 của 1 suất thừa kế: (480:4)x2/3=80 triệu Vậy phần còn thiếu 20 triệu của bà B lấy
từ D để bù vào
2 Phần di sản thờ cúng do C quản lý là 480:2=240 triệu Phần còn lại chia theo PL: C=D=E=240:3=80 triệu Bà B thuộc 669 nên được 2/3 của 1 suất: (480:4)x2/3=80 triệu Phần của bà B rút từ phần di sản dành cho thờ cúng Di sản thờ cúng do C quản lý còn 160 triệu
3 D=320 triệu; C=D=E=B=160:4=40 triệu; Bà B được: (480:4)x2/3=80 triệu; bà B lấy 40 triệu từ D
4 Bà B thuộc Đ 669 nên được 2/3 của 1 suất thừa kế: (480:4)x2/3=80 triệu Vậy M còn: 240 – 40 = 200 triệu; E=D= (240:2)-20=100 triệu.”
Trang 2NỘI DUNG
Câu 1:
Đề bài: C=D=480:2=240 triệu Di chúc liên quan đến C vô hiệu nên chia
theo luật: B=C(K,F)=D=E=240:4=60 triệu Bà B thuộc Đ 669 nên được 2/3 của 1 suất thừa kế: (480:4)x2/3=80 triệu Vậy phần còn thiếu 20 triệu của bà
B lấy từ D để bù vào.
Xây dựng tình huống:
A và B là vợ chồng, có 3 người con là C, D và E Cả 3 đều đã thành niên và
có khả năng lao động C có hai người con là K và F Tài sản chung của hai vợ chồng là 960 triệu đồng A làm di chúc hợp pháp để lại cho C và D mỗi người được hưởng một nửa di sản của mình Sau đó A và C bị tai nạn giao thông, cùng chết một lúc
Chia di sản:
_ Xác định di sản của A
Di sản của A là một nửa trong số tài sản chung vợ chồng
Di sản của A là 960.000.000 : 2 = 480.000.000 (đồng) _ Chia theo di chúc:
Vì C chết cùng thời điểm với A nên C không đủ điều kiện làm người thừa
kế của A, chỉ có D được hưởng di sản theo di chúc của A:
D được hưởng một nửa di sản của A theo di chúc
D hưởng 480.000.000 × 1/2 = 240.000.000 (đồng) _ Chia theo pháp luật:
Trang 3Số di sản còn lại của A sẽ phải chia theo pháp luật Số di sản chia theo pháp luật của A là:
480.000.000 – 240.000.000 = 240.000.000 ( đồng )
Có 4 người thuộc hành thừa kế thứ nhất của A là B, C(K,F), D và E
Phần mỗi người được phần di sản là:
240.000.000 : 4 = 60.000.000 ( đồng ) Trong đó vì C đã chết cùng lúc với A nên áp dụng Điều 677 BLDS 2005 thì
K, F sẽ là người thừa kế kế vị của C, mỗi người được hưởng:
60.000.000 : 2 = 30.000.000 ( đồng ) Theo Điều 669, BLDS 2005 thì B là vợ của A phải được hưởng 2/3 suất của một người thừa kế theo pháp luật
1 suất di sản theo pháp luật của A là:
480.000.000 : 4 = 120.000.000 ( đồng ) Như vậy, B phải được hưởng:
2/3 × 120.000.000 = 80.000.000 ( đồng ) Người được hưởng di sản theo di chúc có nghĩa vụ phải bù cho B là
20.000.000 đồng
=> B được hưởng 80.000.000 đồng từ di sản của A
D được hưởng 240.000.000 + 60.000.000 – 20.000.000 = 280.000.000 đồng từ di sản của A
E được hưởng 60.000.000 đồng từ di sản của A
K và F mỗi người được hưởng 30.000.000 đồng từ di sản của A
Trang 4Câu 2
Đề bài: Phần di sản thờ cúng do C quản lý là 480:2=240 triệu Phần còn
lại chia theo PL: C=D=E=240:3=80 triệu Bà B thuộc 669 nên được 2/3 của
1 suất: (480:4)x2/3=80 triệu Phần của bà B rút từ phần di sản dành cho thờ cúng Di sản thờ cúng do C quản lý còn 160 triệu.
Xây dựng tình huống:
Ông A và bà B là vợ chồng, có tài sản chung là 960.000.000 đồng Hai
người có 3 đứa con là C,D và E; cả 3 đều đã thành niên và có khả năng lao động A làm di chúc hợp pháp đề lại một nửa phần di sản dùng vào việc thờ cúng, do C quản lý đồng thời truất quyền hưởng di sản của bà B Sau khi A chết, di sản được phân chia
Chia di sản:
_ Xác định di sản của A:
Di sản của A là một nửa trong số tài sản chung vợ chồng
Di sản của A = 960.000.000 : 2 = 480.000.000 (đồng) _ Chia theo di chúc:
Theo di chúc, C quản lý một nửa di sản của A dùng vào việc thờ cúng:
480.000.000 × 1/2 = 240.000.000 ( đồng ) _ Chia theo pháp luật:
Phần di sản còn lại của A sẽ chia theo pháp luật Lượng di sản chia theo pháp luật là:
480.000.000 – 240.000.000 = 240.000.000 ( đồng )
Có 4 người thuộc hàng thừa kế thứ nhất của A nhưng trong đó B đã bị truất quyền hưởng di sản nên C, D, E mỗi người được hưởng:
240.000.000 : 3 = 80.000.000 ( đồng )
Trang 5Tuy nhiên theo Điều 669, BLDS 2005 thì B là vợ của A phải được hưởng 2/3 suất của một người thừa kế theo pháp luật
1 suất di sản theo pháp luật của A là:
480.000.000 : 4 = 120.000.000 ( đồng ) Như vậy, B phải được hưởng:
2/3 × 120.000.000 = 80.000.000 ( đồng )
C phải rút 80.000.000 đồng trong số di sản để thờ cúng bù lại cho B
=> B được hưởng 80.000.000 đồng từ di sản của A
C được hưởng 80.000.000 đồng từ di sản của A và quản lý 160.000.000 đồng di sản thờ cúng
D được hưởng 80.000.000 đồng từ di sản của A
E được hưởng 80.000.000 đồng từ di sản của A
Câu 3:
Đề bài: D=320 triệu; C=D=E=B=160:4=40 triệu; Bà B được:
(480:4)x2/3=80 triệu; bà B lấy 40 triệu từ D.
Xây dựng tình huống:
Ông A và bà B có 3 người con là C, D, E đã thành niên, có khả năng lao động Ông A có tài sản 480 triệu đồng, ông làm di chúc hợp pháp cho D 320 triệu đồng Năm 2015, ông A mất
Chia di sản:
_ Xác định di sản của ông A:
Di sản của ông A là 480.000.000 đồng
Trang 6_ Chia theo pháp luật:
Phần di sản còn lại của ông A sẽ được chia theo pháp luật:
480.000.000 – 320.000.000 = 160.000.000 ( đồng )
Có 4 người thuộc hàng thừa kế thứ nhất của ông A là bà B – vợ ông A và các con C, D, E Mỗi người sẽ được hưởng:
160.000.000 : 4 = 40.000.000 ( đồng ) Tuy nhiên theo Điều 669 BLDS năm 2005 thì bà B là vợ ông A phải được hưởng 2/3 suất của một người thừa kế theo pháp luật
1 suất di sản theo pháp luật của A là:
480.000.000 : 4 = 120.000.000 ( đồng ) Như vậy, bà B phải được hưởng:
120.000.000 × 2/3 = 80.000.000 ( đồng )
D sẽ phải bù cho bà B số tiền là 40.000.000 đồng vì D là người hưởng di sản theo di chúc của ông A
=> Bà B được hưởng 80.000.000 đồng từ di sản ông A
C được hưởng 40.000.000 đồng từ di sản ông A
D được hưởng 320.000.000 + 40.000.000 – 40.000.000 = 320.000.000 đồng từ di sản ông A
E được hưởng 40.000.000 đồng từ di sản ông A
Trang 7
Câu 4:
Đề bài: Bà B thuộc Đ 669 nên được 2/3 của 1 suất thừa kế:
(480:4)x2/3=80 triệu Vậy M còn: 240 – 40 = 200 triệu; E=D= (240:2)-20=100 triệu.
Xây dựng tình huống:
Ông A và bà B là hai vợ chồng, có tài sản chung là 960 triệu đồng Hai
người có 3 người con là D, E và M Cả 3 người con đều đã thành niên và có khả năng lao động Ông A để lại di chúc hợp pháp cho D và E mỗi người 1/4
di sản; còn M được hưởng một nửa di sản còn lại Sau đó, ông A mất
Chia di sản
_ Xác định di sản của A
Di sản của A là một nửa trong số tài sản chung vợ chồng
Di sản của A là 960.000.000 : 2 = 480.000.000 (đồng) _ Chia theo di chúc:
Theo di chúc, D và E mỗi người được hưởng 1/4 di sản của ông A Mỗi người được hưởng:
480.000.000 × 1/4 = 120.000.000 ( đồng ) Theo di chúc, M được hưởng một nửa tài sản của ông A M được hưởng:
480.000.000 × 1/2 = 240.000.000 ( đồng ) Tuy nhiên theo Điều 669, BLDS năm 2005 thì bà B là vợ ông A phải được hưởng 2/3 suất của một người thừa kế theo pháp luật
Hàng thừa kế thứ nhất của A có B, D, E, M nên 1 suất di sản theo pháp luật của A là:
480.000.000 : 4 = 120.000.000 ( đồng )
Trang 8120.000.000 × 2/3 = 80.000.000 ( đồng ) Phần di sản bà B phải được hưởng sẽ được trích ra từ phần thừa kế theo di chúc theo tỷ lệ được hưởng theo di chúc của D, E và M
D và E mỗi người được hưởng 1/4 di sản của ông A nên mội người phải bì cho bà B:
80.000.000 × 1/4 = 20.000.000 ( đồng )
M được hưởng 1/2 di sản của ông A nên sẽ phải bù cho bà B:
80.000.000 × 1/2 = 40.000.000 ( đồng ) => Bà B được hưởng 80.000.000 đồng từ di sản của ông A
D và E mỗi người được hưởng 120.000.000 – 20.000.000 =
100.000.000 đồng từ di sản của ông A
M được hưởng 240.000.000 – 40.000.000 = 200.000.000 đồng từ di sản của ông A
KẾT LUẬN
Thừa kế là một chế định quan trọng trong pháp luật dân sự Vì thế cần phải
nắm vững những quy định trong Phần thứ tư: Thừa kế trong BLDS để giải
quyết các vấn đề trong thừa kế Trong quá trình làm bài, không thể tránh khỏi những sai sót, em hy vọng nhận được sự góp ý của các thấy, cô để có thể làm tốt hơn trong các bài sau