Các yếu tố ảnh hưởng đến gãy xươngTuổi và giới Nguyên nhân và cơ chế chấn thương Vùng giải phẫu Xương bình thường hay có bệnh... Các yếu tố ảnh hưởng đến gãy xươngNguyên nhân và cơ chế
Trang 1ĐẠI CƯƠNG VỀ GÃY
XƯƠNG ĐẠI CƯƠNG VỀ GÃY
XƯƠNG
Trang 2Gãy xương ?
là sự phá hủy đột ngột cấu trúc
bên trong của xương do nguyên nhân cơ học
là sự phá hủy đột ngột cấu trúc
bên trong của xương do nguyên nhân cơ học
Trang 3Nguyên nhân gãy xương
Nguyên nhân gãy xương
Chấn thương
Chấn thương
Bệnh lý Stress
Tùy lực chấn thương và hình thức gãy xương
mà chúng ta nghĩ đến nguyên nhân
Tùy lực chấn thương và hình thức gãy xương
mà chúng ta nghĩ đến nguyên nhân
Trang 4Hình thức gãy xương
Gãy hoàn toàn
Gãy hoàn toàn
Vị trí gãy thân hay đầu xương (cứng hoặc xốp) Tuổi
➣ Dạng gãy khác nhau.
Vị trí gãy thân hay đầu xương (cứng hoặc xốp) Tuổi
➣ Dạng gãy khác nhau.
Gãy không hoàn toàn Gãy đặc biệt
Trang 5Các yếu tố ảnh hưởng đến gãy xương
Tuổi và giới
Nguyên nhân và cơ chế chấn thương
Vùng giải phẫu
Xương bình thường hay có bệnh
Trang 6Các yếu tố ảnh hưởng đến gãy xương
Tuổi và giới
• Trẻ con
• Người trưởng thành
• Người nhiều tuổi
• Phụ nữ tuổi mãn kinh
Đây là yếu tố ảnh hưởng đến cấu trúc của xương
Đây là yếu tố ảnh hưởng đến cấu trúc của xương
Trang 7Các yếu tố ảnh hưởng đến gãy xương
Nguyên nhân và cơ chế
Lực tác động càng lớn thì tổn thương càng nặng
(bao gồm xương và mô mềm xung quanh)
Lực tác động càng lớn thì tổn thương càng nặng
(bao gồm xương và mô mềm xung quanh)
Đây là yếu tố ảnh hưởng đến lực tác động trên xương
Đây là yếu tố ảnh hưởng đến lực tác động trên xương
Cơ chế chấn thương có liên quan trực tiếp
đến dạng đường gãy
Cơ chế chấn thương có liên quan trực tiếp
đến dạng đường gãy
Cùng một cơ chế chấn thương có thể gặp
nhiều loại gãy khác nhau
Cùng một cơ chế chấn thương có thể gặp
nhiều loại gãy khác nhau
Trang 8Các yếu tố ảnh hưởng đến gãy xương
Vùng giải phẫu
Xương xốp có dạng gãy khác với xương cứng
Đây là yếu tố chỉ rõ cấu trúc xương
Đây là yếu tố chỉ rõ cấu trúc xương
Trên một xương dài gãy đầu xương
khác với gãy thân xương về dạng gãy
cũng như cách điều trị
Trên một xương dài gãy đầu xương
khác với gãy thân xương về dạng gãy
cũng như cách điều trị
Trang 9Các yếu tố ảnh hưởng đến gãy xương
Xương bình thường hay có bệnh
Xương bị bệnh làm mất chất xương hoặc phá hủy cấu trúc xương sẽ dễ gãy mặc
dù lực chấn thương nhẹ, đó là các gãy
xương bệnh lý
Xương bị bệnh làm mất chất xương hoặc phá hủy cấu trúc xương sẽ dễ gãy mặc dù lực chấn thương nhẹ, đó là các gãy
xương bệnh lý
Đây cũng là yếu tố chỉ cấu trúc xương
Đây cũng là yếu tố chỉ cấu trúc xương
Trang 10Gãy xương có ảnh hưởng như
thế nào đến xung quanh
và toàn thân?
Gãy xương có ảnh hưởng như
thế nào đến xung quanh
và toàn thân?
Trang 11Gãy xương ảnh hưởng như thế nào
đến xung quanh và toàn thân?
Gãy xương ảnh hưởng như thế nào
đến xung quanh và toàn thân?
Chảy máu và Mất máu
Đau do thương tổn thần kinh, kích ứng Sự di lệch các đầu gãy
Tổn thương các mô mềm xung quanh: da,
cơ, gân, bao khớp, dây chằng
Tổn thương các mô mềm xung quanh: da,
cơ, gân, bao khớp, dây chằng
Xương gãy có tác động đến vùng chi và toàn
thân do các nguyên nhân sau đây:
Xương gãy có tác động đến vùng chi và toàn
thân do các nguyên nhân sau đây:
Trang 12Gãy xương ảnh hưởng như thế nào
đến xung quanh và toàn thân?
Gãy xương ảnh hưởng như thế nào
đến xung quanh và toàn thân?
Chảy máu và Mất máu
Tổn thương các mạch máu nhỏ trong tủy xương, vỏ
xương, màng xương và các mô mềm xung quanh
Trong gãy kín / không còn tham gia lưu thông trong hệ tuần hoàn
Tổn thương các mạch máu nhỏ trong tủy xương, vỏ
xương, màng xương và các mô mềm xung quanh
Trong gãy kín / không còn tham gia lưu thông trong hệ tuần hoàn
Mất máu nhiều là nguyên nhân gây nên sốc
Mất máu nhiều là nguyên nhân gây nên sốc
Trang 13Gãy xương ảnh hưởng như thế nào
đến xung quanh và toàn thân?
Gãy xương ảnh hưởng như thế nào
đến xung quanh và toàn thân?
Chảy máu và Mất máu
Máu chảy ứ đọng lại thành ổ máu tụ
Lượng máu tụ lớn là nguyên nhân gây chèn ép khoang, làm tăng áp lực trong ống tủy có thể là nguyên nhân gây nên tắc mạch mỡ
Gãy hở, máu tụ là nơi giúp vi trùng sinh sôi nẩy nở
Máu chảy ứ đọng lại thành ổ máu tu ï
Lượng máu tụ lớn là nguyên nhân gây chèn ép khoang , làm tăng áp lực trong ống tủy có thể là nguyên nhân gây nên tắc mạch mơ õ
Gãy hở, máu tụ là nơi giúp vi trùng sinh sôi nẩy nơ û
Trong gãy kín máu tụ có vai trò giúp liền xương
Trong gãy kín máu tụ có vai trò giúp liền xương
Trang 14Gãy xương ảnh hưởng như thế nào
đến xung quanh và toàn thân?
Gãy xương ảnh hưởng như thế nào
đến xung quanh và toàn thân?
Tổn thương các thần kinh cảm giác
Thần kinh cảm giác nằm trên màng xương và xung quanh
Vì vậy gãy xương sẽ làm BN rất đau
Đau quá mức có thể gây ra sốc,
gây co mạch và dễ gây nên hội chứng rối loạn dinh dưỡng về sau
Thần kinh cảm giác nằm trên màng xương và xung quanh
Vì vậy gãy xương sẽ làm BN rất đau
Đau quá mức có thể gây ra sốc,
gây co mạch và dễ gây nên hội chứng rối loạn dinh dưỡng
về sau
Trang 15Gãy xương ảnh hưởng như thế nào
đến xung quanh và toàn thân?
Gãy xương ảnh hưởng như thế nào
đến xung quanh và toàn thân?
Sự di lệch của các đầu xương gãy
Các đầu xương gãy di lệch làm tổn thương các bộ phận xung quanh: thần kinh chính, mạch máu chính, cơ, bao khớp
Các đầu xương gãy di lệch làm tổn thương các bộ phận xung quanh: thần kinh chính, mạch máu chính, cơ, bao khớp
Trang 16Gãy xương ảnh hưởng như thế nào
đến xung quanh và toàn thân?
Gãy xương ảnh hưởng như thế nào
đến xung quanh và toàn thân?
Mất máu, tụ máu, đau, sự di lệch các đầu
xương gãy và tổn thương các mô mềm là mầm móng của các biến chứng sớm
Mất máu, tụ máu, đau, sự di lệch các đầu
xương gãy và tổn thương các mô mềm là mầm móng của các biến chứng sớm
Sốc chấn thương
Tắc mạch máu do mỡ
Chèn ép khoang
Sốc chấn thương
Tắc mạch máu do mỡ
Chèn ép khoang
Tổn thương mạch máu chính
Tổn thương thần kinh chính
Gãy hở, nhiễm trùng
Tổn thương mạch máu chính
Tổn thương thần kinh chính
Gãy hở, nhiễm trùng
Trang 17Chẩn đoán gãy xương dựa
vào cái gì ?
Chẩn đoán gãy xương dựa
vào cái gì ?
Trang 18Chẩn đoán gãy xương dựa vào :
Bệnh sử
Khám lâm sàng
Cận lâm sàng
Cận lâm sàng
Trang 19Chẩn đoán gãy xương dựa vào :
Bệnh sử
Tuổi, gi iới
Nguyên nhân, cơ chế ch n th ng ấn thương ương
Ch nẩn đốn, x trí tuy n trử trí tuyến trước ến trước ướic
Th i gianời gian
Tuổi, gi iới
Nguyên nhân, cơ chế ch n th ng ấn thương ương
Ch nẩn đốn, x trí tuy n trử trí tuyến trước ến trước ướic
Th i gianời gian
Trang 20Chẩn đoán gãy xương dựa vào :
Khám lâm sàng
3 dấu hiệu đặc hiệu:
Biến dạng
Cử động bất thường
Tiếng lạo xạo
3 dấu hiệu đặc hiệu:
Biến dạng
Cử động bất thường
Tiếng lạo xạo
3 dấu hiệu nghi ngờ:
Trang 21Chẩn đoán gãy xương dựa vào :
Cận lâm sàng
Cận lâm sàng
X-quang kinh điển: yêu cầu 3đ
CT-scan cần trong :
Gãy khung chậu và ổ cối
Gãy phức tạp vùng khớp
CT-scan cần trong :
Gãy khung chậu và ổ cối
Gãy phức tạp vùng khớp
Chụp sai tư thế sẽ không chẩn đoán chính xác được
Chụp sai tư thế sẽ không chẩn đoán chính xác được
Trang 22Những hình ảnh khai thác từ X-quang
Gọi tên xương gãy theo tên giải phẫu
Vị trí gãy:
Theo vị trí giải phẫu
Trên một xương dài chia 3 phần:
Trang 23Những hình ảnh khai thác từ X-quang
Trang 24Những hình ảnh khai thác từ X-quang
Đường gãy: Gồm có 5 dạng
Gãy ngang được xem là gãy vững
Gãy có mảnh thứ 3 và gãy nát là các gãy phức tạp
Trang 25Những hình ảnh khai thác từ X-quang
Di lệch: Gồm có 5 dạng
Trang 26Những hình ảnh khai thác từ X-quang
Hướng di lệch:
Theo qui ước xác định hướng di lệch dựa vào đoạn gãy xa (ngoại vi)
Trang 27Những hình ảnh khai thác từ X-quang
Mức độ di lệch: Tùy theo loại di lệch
làm chuẩn: 1 vỏ xương, 1/3 thân xương, ½ thân xương, 2/3 thân xương, 1 thân xương…
đo góc đo góc mà xương đã di lệch)
Trang 28Gãy ngang
Trang 29Gãy chéo Gãy có mảnh thứ 3
Trang 30Gãy phức tạp nhiều mảnh
Trang 31Gãy thấu khớp
Trang 32Gãy bệnh lý Gãy hai tầng
Trang 37PHÂN LOẠI GÃY XƯƠNG PHÂN LOẠI GÃY XƯƠNG
Trang 38Việc điều trị gãy xương phải dựa vào
phân loại
Việc điều trị gãy xương phải dựa vào
phân loại
Trang 39Phân loại gãy xương dựa vào :
Gãy xương có vết thương đi kèm
Vết thương thông vào ổ gãy
Gãy hở :
Gãy xương có vết thương đi kèm
Vết thương thông vào ổ gãy
Chẩn đoán chính xác là gãy hở khi mổ cắt lọc
Trang 40Phân loại gãy xương dựa vào :
X-quang
Phim X-quang cho biết:
Xương nào gãy
Vị trí gãy
Đường gãy
Di lệch
Phim X-quang cho biết:
Xương nào gãy
Trang 41ĐIỀU TRỊ GÃY XƯƠNG ĐIỀU TRỊ GÃY XƯƠNG
Trang 42Hãy điều trị bệnh nhân gãy xương chứ không phải điều trị cái xương
gãy
Hãy điều trị bệnh nhân gãy xương chứ không phải điều trị cái xương
gãy
Trang 43Điều trị gãy xương như thế nào ?
Ưu tiên 1: cứu mạng
Ưu tiên 2: cứu chi
Ưu tiên 3: PHCN
Ưu tiên 4: Thẩm mỹ
Ưu tiên 1: cứu mạng
Ưu tiên 2: cứu chi
Ưu tiên 3: PHCN
Ưu tiên 4: Thẩm mỹ
Trang 44Ưu tiên 1: cứu mạng
Hãy cẩn thận ưu tiên xử trí
các biến chứng và những
tổn thương đi kèm có thể
gây tử vong
Hãy cẩn thận ưu tiên xử trí
các biến chứng và những
gây tử vong
Trang 45Ưu tiên 2: cứu chi
Hãy cẩn thận ưu tiên xử
trí các biến chứng mạch
máu có thể gây mất chi
Hãy cẩn thận ưu tiên xử
trí các biến chứng mạch
máu có thể gây mất chi
Trang 46Ưu tiên 3: phục hồi chức năng
Cách điều trị thích hợp
đem lại sự phục hồi chức
năng lao động tốt.
Cách điều trị thích hợp
đem lại sự phục hồi chức
năng lao động tốt.
Trang 47Ưu tiên 4: thẩm mỹ
Điều trị gãy xương cũng cần chú ý đến tính thẩm mỹ.
Điều trị gãy xương cũng cần chú ý đến tính thẩm mỹ.
Trang 48Muốn điều trị tốt cái xương gãy phải hiểu biết điều cơ bản gì?
Muốn điều trị tốt cái xương gãy phải hiểu biết điều cơ bản gì?
Trang 49Phải biết “sự liền xương”
và các rối loạn liền
xương
xương
Điều trị gãy xương như thế nào ?
Trang 503 điều kiện cần có để có liền xương tốt
là gì?
3 điều kiện cần có để có liền xương tốt
là gì?
Trang 51Điều trị gãy xương như thế nào ?
1. Phục hồi tốt lưu thông máu vùng
gãy
2. Áp sát hai mặt gãy, diện tích tiếp
xúc càng lớn càng tốt và phục hồi
hình dáng giải phẫu.
3 Cố định vững chắc, liên tục, đủ thời
gian.
1 Phục hồi tốt lưu thông máu vùng
gãy
2 Áp sát hai mặt gãy, diện tích tiếp
xúc càng lớn càng tốt và phục hồi
hình dáng giải phẫu.
gian.
Trang 52Phục hồi lưu thông máu là làm thế nào ?
hủy mạch tân tạo.
Tập vận động chủ động để tăng lượng máu đến
vùng gãy, mang theo các chất liệu hàn gắn xương
hủy mạch tân tạo.
Tập vận động chủ động để tăng lượng máu đến
vùng gãy, mang theo các chất liệu hàn gắn xương
Trang 53Vai trò của việc áp sát hai mặt gãy ?
tự mọc dài ra nếu hai đầu không tiếp
xúc
Hình dáng giải phẫu sai lệch sẽ làm liền
tự mọc dài ra nếu hai đầu không tiếp
xúc
Hình dáng giải phẫu sai lệch sẽ làm liền
Trang 54Yếu tố thứ 3: thời gian bất động
Tránh nguy cơ di lệch thứ phát đưa đến
liền xương xấu.
Phải có thời gian xương gãy mới liền
vững chắc được.
Tránh nguy cơ di lệch thứ phát đưa đến
liền xương xấu.
Phải có thời gian xương gãy mới liền
vững chắc được.
Trang 55Thế nào là rối loạn
liền xương?
Thế nào là rối loạn
liền xương?
Trang 56Rối loạn liền xương ?
Là sự liền xương không hoàn thành Sự
liền xương dừng lại ở giai đoạn can sụn Hậu quả là xương không liền
(khớp giả) hoặc chậm liền (chậm liền xương)
Là sự liền xương không hoàn thành Sự
liền xương dừng lại ở giai đoạn can
(khớp giả) hoặc chậm liền (chậm liền xương)
Trang 57Nguyên nhân nào gây nên khớp giả và chậm
liền xương?
Nguyên nhân nào gây nên khớp giả và chậm
liền xương?
Trang 58Nguyên nhân khớp giả và chậm liền xương ?
Không thực hiện tốt 3 điều kiện để có liền
xương:
Không thực hiện tốt 3 điều kiện để có liền
xương:
Trang 59Hậu quả cuối cùng của việc điều trị gãy xương
là gì ?
Hậu quả cuối cùng của việc điều trị gãy xương
là gì ?
Trang 60Việc điều trị gãy xương đem lại kết quả ?
Can xương liền xương
= liền xương bình thường
Can xương liền không vững
= rối loạn liền xương
BIẾN CHỨNG CỦA LIỀN XƯƠNG