Bài giảng thực vật dược rễ

Thực vật dược rễ bài giảng thực vật dược rễ 1222021 1 Cơ quan dinh dưỡng của thực vật bậc cao RỄ THÂN LÁ TS DS Ngô Thị Quỳnh Mai Bộ môn Thực vật – Dược liệu Mục tiêu học tập 1 Trình bày được các phần của một rễ, thân.

Cơ quan dinh dưỡng của thực vật bậc cao

RỄ - THÂN - LÁ

TS.DS Ngô Thị Quỳnh Mai

Bộ môn Thực vật – Dược liệu

Mục tiêu học tập

1 Trình bày được các phần của một rễ, thân và lá cây

2 Phân loại được các loại rễ, thân và lá dựa trên đặc điểm

Cấu tạo chung

Gốc

Chồi ngọn

Gióng

Thân chính Chồi bên Mấu

Mô tả thực vật

• Ảnh chụp

• Hình vẽ: mô tả chi tiết, sơ đồ

• Văn bản

Mô tả thực vật

Ví dụ: Philodendron pedatum (Araceae)

Sự khác nhau giữa

cây một lá mầm và 2 lá mầm

• giữ cây xuống đất

• hấp thu nước – chất khoáng

• tích lũy chất dinh dưỡng

Các phần của rễ

• Chóp rễ:

– Bảo vệ các tế bào mô phân sinh đầu ngọn rễ

– Cảm nhận trọng lực

– Sinh các hormone tang trưởng để điều chỉnh hoạt

động của mô phân sinh

• Miền lông hút: mang nhiều lông nhỏ dài 5 – 7 cm, chức

năng hấp thu nước và muối khoáng, lông hút hoạt

động trong một tgian nhất định

– Các lông phía trên già và rụng đi tạo miền hóa bần

– Vùng lông hút sẽ chuyển dần xuống dưới giúp rễ tiếp xúc

được với vùng đất sâu hơn

Các phần của rễ

• Miền hóa bần: hay miền phân nhánh Các rễ

con sinh ra từ miền hóa bần đc gọi là rễ cấp 2,

các rễ con phân nhánh từ rễ cấp 2 là rễ cấp 3

– Chức năng; phát triển hệ thống rễ ở lớp Ngọc lan

và ngành Thông

• Cổ rễ: là đoạn nối rễ với thân, tại vùng này

mạch dẫn của rễ sẽ chuyển tiếp dần sang hệ

định (cây họ Lúa, cây Đa, Si)

–Rễ bám: rễ mọc ra từ mấu thân giúp cây

bám vào cây khác (lá lốt, trầu không)

Phân loại

• Dựa vào hình thái và chức năng

–Rễ khí sinh

–Rễ biểu sinh: sống nhờ trên cây khác, rễ

cây hút nước trên bề mặt thân cây chủ

Rễ phụ Rễ ký sinh

Rễ khí sinh Rễ thuỷ sinh

Rễ phao

Cấu tạo cấp I-lớp Ngọc lan

• Vỏ ngoài

• Trụ giữa

Cấu tạo cấp I-lớp Ngọc lan

tầng sinh vỏ

– Tầng lông hút

• Là lớp ngoài cùng

• Các tế bào biểu bì bị kéo dài ra

• Chức năng hút nước, muối hòa

Cấu tạo cấp I-lớp Ngọc lan

• Vỏ cấp một:

– Nội bì:

• Lớp tế bào trong cùng của vỏ

• Cấu trúc đặc biệt: tế bào có mặt bên hóa suberin (Đai Caspari)

• Tế bào nội bì ko có suberin gọi là tế bào truyền qua (passage

suberin-cho vận chuyển nước

Giữa tế bào

Protein vách tế bào (vận chuyển tích cực chọn lọc) đối với loại vi khoáng nhất định

Nội bì thực hiện chức năng

Hấp thu chọn lọc các loại khoáng chất Vi chất không thể đi

giữa 2 tế bào

Vi chất phải đi xuyên tế bào

Cấu tạo cấp I-lớp Ngọc lan

• Bó gỗ nằm sát trụ bì: phân hóa hướng tâm

• Bó libe: có thể có thêm sợi có chức năng

nâng đỡ

• Chức năng:

– Dẫn nhựa nguyên, nhựa luyện

Trụ bì

Nội bì Đai Caspari

Mô mềm vỏ

Cấu tạo cấp I-lớp Hành

• Tồn tại suốt đời sống của cây

• Chóp rễ rụng

• Đai Caspari rõ, hình chữ U hoặc móng ngựa

• Số lượng bó mạch nhiều hơn (>10)

• Thường thiếu trụ bì

• Tủy thường thu hẹp

Cấu tạo cấp I-lớp Hành

Cấu tạo cấp II

• Có mặt ở rễ cây lớp Ngọc lan

• Do sự có mặt của 2 tầng phát sinh: libe-gỗ và

bần-lục bì

– Nguồn gốc từ các tế bào vách mỏng nằm giữa libe và

gỗ cấp 1, kéo dài ra tạo thành một vòng kín.

– Sinh ra: libe và gỗ đối diện nhau, tia ruột

Phương pháp mô tả cấu tạo vi phẫu thực vật

Cấu tạo chi tiết Sơ đồ tổng quát

Đặc điểm Sơ đồ tổng quát Cấu tạo chi tiết

Phạm vi thể hiện Cấu tạo tổng thể

của tiêu bản

Cấu tạo, hình dạng chi tiết của toàn tiêu bản hoặc của

- Vẽ sử dụng ký

- Quan sát ở vật kính lớn (40 x )

- Vẽ đúng như

Các ký hiệu vẽ tổng quát

Điểm nhận biết rễ

• Lớp biểu bì: 1 lớp tế bào, ko hóa cutin

• Lông hút đơn bào, không phân nhánh

• Lớp vỏ không phân hóa

• Lớp nội bì và trụ bì khác nhau rõ rệt

• Sắp xếp các bó libe-gỗ xuyên tâm

• Gỗ phân hóa hướng tâm