Bài giảng Thực vật học - Học viện Nông Nghiệp Việt Nam

Bài giảng Thực vật học - Học viện Nông Nghiệp Việt Nam cung cấp cho học viên các kiến thức về hình thái thực vật gồm cơ quan dinh dưỡng, sinh sản ở thực vật và sự xen kẽ thế hệ; phân loại thực vật: phương pháp phân loại thực vật đơn vị phân loại và cách gọi tên, sơ bộ phân loại giới thực vật, phân loại lớp thực vật hai lá mầm;... Mời các bạn cùng tham khảo chi tiết nội dung bài giảng!

BÀI GI NG Ả

TÀI LI U THAM KH O CHÍNHỆ Ả

        ­ Vai trò là c  quan hút: ti t ra các men giúp hoà tan các ch t d  tr  đ  h p th  nuôi câyơ ế ấ ự ữ ể ấ ụ  

S  khác nhau gi a 1 lá m m và 2 lá m m (xem ph n phân lo i thuc v t): ự ữ ầ ầ ầ ạ ậ

1. Rễ

     C  quan dơ ướ ấ ấi đ t h p th  nụ ước & khoáng; Bám gi  vào giá th  & d  tr ữ ể ự ữ

+ Mi n phân hoá. Th c v t 1lá m m ít thay đ i. Th c v t 2lá m m có s  hình thànhề ự ậ ầ ổ ự ậ ầ ự  

C u t o gi i ph u mi n sinh trấ ạ ả ẫ ề ưởng

    a). Chóp r : ễ

đâm sâu)

       ­ Phía trên chóp r  ­ t  bào x p t ng l p:ễ ế ế ừ ớ

s  c p.ơ ấ

C u t o mi n h p th   ấ ạ ề ấ ụ (mi n lông hút).ề

       ­ Ngo i bì: 1 ho c nhi u l p t  bào dạ ặ ề ớ ế ưới bi u bì,  hoá b n. Th c v t 1 lá m m hoá b nể ầ ự ậ ầ ầ  

m nh.Th c v t 2 lá m m ch    m t s  cây th o.ạ ự ậ ầ ỉ ở ộ ố ả

       ­ Nhu mô v : chi m thi t di n l n c a r  Ch c năng v a d  tr  nỏ ế ế ệ ớ ủ ễ ứ ừ ự ữ ước và khoáng, v aừ  

       ­ N i bì: ộ

+ T  bào đế ược chuyên hoá c  v  ch c năng và c u t o.ả ề ứ ấ ạ

     c)Trung tr : G m tr  bì, bó d n , tia ru t và nhu mô ru t.ụ ồ ụ ẫ ộ ộ

        ­ Tr  bì: ụ

+ Sát dướ ội n i bì, thường có kích thước nh  h n n i bì, có m t ho c vài l p t  bào.ỏ ơ ộ ộ ặ ớ ế

        ­ Bó d n:ẫ

+ Bó d n s  c p: có ki u bó d n xen k   (hay bó d n thi u).ẫ ơ ấ ể ẫ ẽ ẫ ế

(Vd: C  c i, cà r t có 2 tia; bí ngô có 3, 4, 5 tia). ủ ả ố

đ c.ặ

        ­ Nhu mô ru t: Chi m thi t di n l n   th c v t 1 lá m m.   th c v t  2 lá m m h uộ ế ế ệ ớ ở ự ậ ầ Ở ự ậ ầ ầ  

* R  bên: ễ  

        ­ Ngu n g c t  tr  bì (n i sinh) và phát tri n đ i di n v i tia g ồ ố ừ ụ ộ ể ố ệ ớ ỗ

C u t o mi n tr ấ ạ ề ưở ng thành

        ­ Cây m t lá m m: Lông hút r ng, c u t o s  c p v n t n t i. Ngo i bì hoá b n m nhộ ầ ụ ấ ạ ơ ấ ẫ ồ ạ ạ ầ ạ  

        ­ Cây hai lá m m :   m t đ  tu i r  (1 r ), có th  vài ngày đ n 10 ngày tầ Ở ộ ộ ổ ễ ễ ể ế ượng t ng b tầ ắ  

C u t o th  c p ấ ạ ứ ấ

có c u t o th  c p, ch  m t vài cây nh  huy t d ấ ạ ứ ấ ỉ ộ ư ế ụ

kho ng tia ru t tả ộ ương đ i l n và gi m d n theo tu i c a r  Các đ nh bó g  s  c p n mố ớ ả ầ ổ ủ ễ ỉ ỗ ơ ấ ằ  

1.4.1. R  n m:ễ ấ  R  s ng c ng sinh v i n m (g m 2 lo i)ễ ố ộ ớ ấ ồ ạ

1.4.2. N t rố ễ

h p th  nit  t  do ấ ụ ơ ự  t o đ t giàu khoáng nit ạ ấ ơ

1. 5. C u t o m t s  r  c ấ ạ ộ ố ễ ủ R  phát tri n thành r  d  tr  ễ ể ễ ự ữ

       ­ Cà r t: t ng sinh b n ho t đ ng y u ố ầ ầ ạ ộ ế  chu bì m ng.  S  phình to c a c  do ho t đ ngỏ ự ủ ủ ạ ộ  

c a tủ ượng t ng sinh ra bó d n th  c p, trong đó t  l  libe và g  có thi t di n tầ ẫ ứ ấ ỉ ệ ỗ ế ệ ương đương.       ­ C  s n: t ng sinh b n ho t đ ng ủ ắ ầ ầ ạ ộ  chu bì (th  bì đ i v i s n lâu năm).  Libe th  c pụ ố ớ ắ ứ ấ  

y u là g  th  c p. G  s  c p   gi a hoá s i nên có lõi x  c ng.ế ỗ ứ ấ ỗ ơ ấ ở ữ ợ ơ ứ

ch  y u là nhu mô. T o x  khi c  già, ch  y u t  g  th  c p t  tủ ế ạ ơ ủ ủ ế ừ ỗ ứ ấ ừ ượng t ng chính.ầ

       ­ C  c i đủ ả ường: tượng t ng ph  đ u tiên sinh ra t  nhu mô g , Tầ ụ ầ ừ ỗ ượng t ng ph  đ uầ ụ ầ  

         Ch i là ph n đ nh m m c a t  h p thân và lá ho c hoa ho c c  hai.ồ ầ ỉ ầ ủ ổ ợ ặ ặ ả

Theo ch c năng ứ

       ­ Ch i dinh dồ ưỡng: S  phát tri n thành các cành bên. Thân chính và các cành bên đ uẽ ể ề  

Phân lo i ch i theo v  trí ạ ồ ị

­ Ch i ph  (ch i b t đ nh):  trên m i c  quan.ồ ụ ồ ấ ị ọ ơ

Theo th i gian ờ

­ Ch i ng : ch i nách   tr ng thái ngh  không th i h n, không phát tri n. Đ c bi t cóồ ủ ồ ở ạ ỉ ờ ạ ể ặ ệ  

ho c sinh s n.ặ ả

­   Ch i đông: Trong mùa đông ch i ng n và ch i nách   tr ng thái ngh  kéo dài.ồ ồ ọ ồ ở ạ ỉ  

ti t các ch t nh a đ  gi m b t s  thoát h i nế ấ ự ể ả ớ ự ơ ước, ch ng l nh và m i tác đ ng. ố ạ ọ ộ

2.3. D ng thân ạ

v t b c th p nh  t o, n m, đ a y.ậ ậ ấ ư ả ấ ị

cây g  l n nh  s i, d , chò…ỗ ớ ư ồ ẻ

        ­ H p tr c. Tr c chính s m ng ng phát tri n, ch i nách c nh đ nh phát tri n thành thayợ ụ ụ ớ ừ ể ồ ạ ỉ ể  

ng n và dọ ướ ỉi đ nh sinh trưởng c a nó b t đ u phát tri n m t ch i bên m i khác đ  ti p t củ ắ ầ ể ộ ồ ớ ể ế ụ  

ra các nhóm cây: 

       ­ Cây g  nh : cao dỗ ỏ ưới 15m (bưở ổi ,  i….)

Phân lo i thân theo m t c t ngang ạ ặ ắ

­ Thân hình tr  (cau, d a…).ụ ừ

Phân lo i theo v  trí không gian ạ ị

Bi n thái c a thân ế ủ

C u t o thân s  c p ấ ạ ơ ấ

       G m : Mô bì s  c p, v  s  c p và trung tr ồ ơ ấ ỏ ơ ấ ụ

k  có m t s  khí kh ng.ẽ ộ ố ổ

       ­ V  s  c p:  mô dày, nhu mô v   và n i bì.ỏ ơ ấ ỏ ộ

+ Nhu mô v : T  bào l n ch a l c l p, quang h p mãnh li t thay lá khi lá ch aỏ ế ớ ứ ụ ạ ợ ệ ư  

trưởng thành.Có thi t di n m ng h n r t nhi u so v i nhu mô v    r  s  c p. ế ệ ỏ ơ ấ ề ớ ỏ ở ễ ơ ấ

có đai Caspary

       ­ Trung tr : G m tr  bì, bó d n, ru t và tia ru t.ụ ồ ụ ẫ ộ ộ

       Bó d n: ẫ  bó d n ki u ch ng ch t đ n ho c ch ng ch t kép là bó d n h   Xylem phânẫ ể ồ ấ ơ ặ ồ ấ ẫ ở  

         Khe lá  là trong ch i t i ch  v t lá đi vào lá g i là h ng lá. ồ ạ ỗ ế ọ ổ

       ­ Tia ru t: d n truy n hộ ẫ ề ướng phóng x ạ

C u t o thân th  c p ấ ạ ứ ấ

Mô phân sinh th  c p  ứ ấ (mô phân sinh bên): Là t ng sinh libe­g  và t ng sinh b n­l c bì.ầ ỗ ầ ầ ụ    a). Tượng t ng. ầ

tích c  quan  tr c. Nh ng theo hơ ụ ư ướng ti p tuy n là ch  y u. ế ế ủ ế

    b). T ng sinh b n.ầ ầ

C u t o gi i ph u ấ ạ ả ẫ

      a). Cây g  và cây b i. G m : v  th  c p và tr ỗ ụ ồ ỏ ứ ấ ụ

       ­ V  th  c p g m chu bì &libe th  c p ỏ ứ ấ ồ ứ ấ

+ Chu bì , th  bì. Giai đo n đ u có th  còn v  s  c p.ụ ạ ầ ể ỏ ơ ấ

+ Libe th  c p: libe th  c p xu t hi n đ y libe s  c p b p l i, sau đó  tiêu bi n. ứ ấ ứ ấ ấ ệ ẩ ơ ấ ẹ ạ ế+ V  th  c p có ch c năng b o v  và d n truy n  nh a luy n.ỏ ứ ấ ứ ả ệ ẫ ề ự ệ

       ­ Tr  g m có tụ ồ ượng t ng,g  th  c p & nhu mô ru t.ầ ỗ ứ ấ ộ

+ Y u t  d n tu  loài khác nhau v : kích thế ố ẫ ỳ ề ước, c u t o các b n th ng l , ki u dàyấ ạ ả ủ ỗ ể  

ch  y u trong g  mu n. ủ ế ỗ ộ

+ Y u t  c  h c: S i g  phát tri n m nh.ế ố ơ ọ ợ ỗ ể ạ

+ Y u t  d  tr : Nhu mô g  gi  vai trò d  tr  và m t ph n d n truy n theo hế ố ữ ữ ỗ ữ ự ữ ộ ầ ẫ ề ướ  ng

S  khác bi t gi a giác và lõi là   ch  các m ch c a lõi có ch a các th  nút, các ch tự ệ ữ ở ỗ ạ ủ ứ ể ấ  

     b). Cây th oả

       ­ Thân cây th o đ c tr ng b i m c đ  nhu mô hoá l n.ả ặ ư ở ứ ộ ớ

       ­ Mô d n và mô c  chi m v  trí nh  h nẫ ơ ế ị ỏ ơ

đ ng.ộ

       ­ Ki u m ch hoàn thi n nh t g m đ t ng n, có l  đ n.ể ạ ệ ấ ồ ố ắ ỗ ơ

       ­ Cây th o ti n hoá nh t.ả ế ấ

2.3.2. C u t o thân cây m t lá m m ấ ạ ộ ầ

       ­ Nói chung ch  có c u t o s  c p vì thi u tỉ ấ ạ ơ ấ ế ượng t ng.ầ

       ­ M t s  cây có c u t o th  c p do có mô phân sinh th  c p: huy t d , náng, thùa ộ ố ấ ạ ứ ấ ứ ấ ế ụ

       ­ Thân hình thành t  mô phân sinh ng n và long = Mô phân sinh s  c p (xem chừ ọ ơ ấ ươ  ng

       ­ Đa s  cây ch  phân bi t v  & ru t. ố ỉ ệ ỏ ộ

       ­ Nhu mô ru t. Chi m h u h t thi t di n thân. T  bào đa giác nhi u m t, kích thộ ế ầ ế ế ệ ế ề ặ ướ ấ  c r t

to   gi a thân. ở ữ

       ­ Bó d n: Các bó d n ki u ch ng ch t kín ẫ ẫ ể ồ ấ  S  lố ượng nhi u, x p r i rác, l n x n trongề ế ả ộ ộ  

3.2.3. Sinh tr ưở ng th  c p   m t s  cây m t lá m m ứ ấ ở ộ ố ộ ầ

là vòng dày . 

tâm còn bó d n s  c p thì l n x n.ẫ ơ ấ ộ ộ

3. LÁ

h i nơ ước. Ch c năng ph  là c  quan d  tr , sinh s n, b o v ứ ụ ơ ự ữ ả ả ệ

3.2.1. Thành ph n lá ầ

       ­ Thành ph n m t lá: ầ ộ

       Đ u lá ầ : nh n, tù, nh n kéo dài, c t …ọ ọ ụ

3.2.2. Các d ng bi n đ i khác c a lá ạ ế ổ ủ

răm)

       ­ V y: c  going (c  là thân ng m)ẩ ủ ủ ầ

3. 4. C u t o gi i ph u.ấ ạ ả ẫ

3.4.1.C u t o gi i ph u chung ấ ạ ả ẫ  (  th c v t hai lá m m và m t s  cây m t lá m m).ở ự ậ ầ ộ ố ộ ầ

lông

      ­ Mô m m : dài theo tr c cu ng, ch a nhi u l c l p. Gi ng nhu mô v  s  c p c a thân.ề ụ ố ứ ề ụ ạ ố ỏ ơ ấ ủ

libe dưới; Thường s  lố ượng bó ít, riêng   th c v t nguyên thu  có nhi u h n. ở ự ậ ỷ ề ơ

      a). Bi u bì: g m bi u bì trên và bi u bì dể ồ ể ể ưới theo ki u l ng b ng. Có th  có lông, gai.ể ư ụ ể

+ Bi u bì trên: 1 l p t  bào ho c có thêm 1, 2 l p ti p phía dể ớ ế ặ ớ ế ướ ọi g i là h  bì ­ ch aạ ứ  

+ Bi u dể ưới: có 1 l p t  bào; có ch a nhi u khí kh ng. ớ ế ứ ề ổ

nhi u l c l p. S  l p t  bào tu  thu c loài. M t s  loài ch u h n mô d u có th  cònề ụ ạ ố ớ ế ỳ ộ ộ ố ị ạ ậ ể  phân b  c  m t  l ng sát v i bi u bì dố ả ặ ư ớ ể ưới, nh ng thư ường ít l p t  bào h n. ớ ế ơ

Mô x p thố ường chi m thi t di n l n h n mô d u, nh ng v i loài ch u h n thì ngế ế ệ ớ ơ ậ ư ớ ị ạ ượ  c

l i.  ạ

        c). Bó d n. Ki u ch ng ch t kín.ẫ ể ồ ấ

y u t  rây h p v i nh ng t  bào kèm l n.    ế ố ẹ ớ ữ ế ớ

tri n.ể

C u t o gi i ph u lá cây m t lá m m và lá cây h  Lúa ấ ạ ả ẫ ộ ầ ọ

thường được s  d ng trên th  trử ụ ị ường. Nh ng s i này t  h p v i bó m ch ho c thành d iữ ợ ổ ợ ớ ạ ặ ả  riêng bi t. ệ

Lá cây h  Lúa c u t o đi n hình : b  ôm l y thân v i phi n h pọ ấ ạ ể ẹ ấ ớ ế ẹ      

3.2.1. B  lá.ẹ

       Có c u  t o tấ ạ ương  ng v i thân. ứ ớ

trong vi c v n đ ng g p c a lá.  Có th  có gai silíc.ệ ậ ộ ấ ủ ể

+ Bi u bì dể ưới: có m t l p t  bào v i nhi u khí kh ng h n so v i bi u bì trên.ộ ớ ế ớ ề ổ ơ ớ ể

       b). Mô đ ng hoá (Th t lá):ồ ị

       c). Bó d n:ẫ

        ­ Bó d n   gi a là l n nh t, đ i x ng hai bên là các bó d n l n nh  x p đ i nhau. ẫ ở ữ ớ ấ ố ứ ẫ ớ ỏ ế ố        ­ Có kh i nhu mô l n ch a ít l c l p .ố ớ ứ ụ ạ

      * Ph n bó d n n m trong th t lá.ầ ẫ ằ ị

+T  bào lão hoáế

+ M t s  k t dính gi a các phi n gi aấ ự ế ữ ế ữ

        Sau s  bi n đ i trên thì ch  c n m t lu ng gió nh  là lá có th  r ng d  dàng.ự ế ổ ỉ ầ ộ ồ ẹ ể ụ ễ

1.1. Sinh s n dinh d ả ưỡ ng.

loài được gi  l i, con cái sinh ra có tính tr ng gi ng h t m ữ ạ ạ ố ệ ẹ

1.1.1. Sinh s n dinh d ả ưỡ ng t  nhiên ự

        ­ M t s  th c v t đ n bào ho c đa bào b c th p.ộ ố ự ậ ơ ặ ậ ấ

       ­ Th c v t b c cao và th c v t có hoa : hình th c đa d ng.ự ậ ậ ự ậ ứ ạ

s ng đ c l p.ố ộ ậ

        D a trên tính ch t dinh dự ấ ưỡng t  nhiên mà con ngự ườ ứi  ng d ng vào chi t cành, giâmụ ế  

1.2. Sinh s n b ng bào t   ả ằ ử

th  hay ti n l p th  Có các ch t d  tr   là d u, protit, tinh b t, để ề ạ ể ấ ự ữ ầ ộ ường. Cây thu  sinh bào tỷ ử 

có roi

th  m i gi ng h t m  N u  không thu n l i ch  c  h i t t s  n y m m.ể ớ ố ệ ẹ ế ậ ợ ờ ơ ộ ố ẽ ẩ ầ

1.3. Sinh s n h u tính ả ữ

        Sinh s n h u tính có 3 d ng:ả ữ ạ

       Giao t  là th  đ n b i, h p t  là th  lử ể ơ ộ ợ ử ể ưỡng b i.ộ

c a b  và mủ ố ẹ  cá th  m i có kh  năng t n t i cao h n.ể ớ ả ồ ạ ơ

2. S  xen k  th  h ự ẽ ế ệ

       B n ch t đả ấ ược bi n thiên.ế

+ M t th  h  loài lộ ế ệ ưỡng b i (2n) sinh s n b ng con độ ả ằ ường vô tính g i là th  bào t ọ ể ử  Giai đo n đó g i là giai đo n bào t  th ạ ọ ạ ử ể

giao t Giai đo n đó g i là giao t  th ử ạ ọ ử ể

       Theo chi u ti n hoá: bào t  th  d n d n chi m  u th  h n giao t  th ề ế ử ể ầ ầ ế ư ế ơ ử ể

       Ví d  t  rêu, dụ ừ ương x  và th c v t h t kín.ỉ ự ậ ạ

2.1. Xen k  th  h    rêu ẽ ế ệ ở

rêu(n) cũng là th  giao t  có r , thân, lá nh ng ch a đi n hình. Ch  là r  gi ể ử ễ ư ư ể ỉ ễ ả

       ­  Th  bào t  là d ng th  túi (2n) s ng nh  trên cây rêu cái(n)­th  giao t ể ử ạ ể ố ờ ể ử

gi ả

       ­ Quá trình ti n hoá t  lá dinh dế ừ ưỡng mang bào t    dử ở ương x  ỉ  h t tr nạ ầ  h t kín.ạ       ­ S  có m t c a nh y, qu  có ý nghĩa sinh h c đ i v i đ c đi m sinh t n.ự ặ ủ ụ ả ọ ố ớ ặ ể ồ

       ­ Đ c tr ng b i l i th  ph n, th  tinh ặ ư ở ố ụ ấ ụ  h p t  ợ ử  phôi và n i nhũ.ộ

1.2. Đ nh nghĩa ị

đ c bi t làm nhi m v  sinh s n.ặ ệ ệ ụ ả

2. V  trí và c u t o hoa.ị ấ ạ

2.1. V  trí ị

2.2. C u t o ấ ạ  Hoa bao g m: cu ng, đ , bao hoa và b  ph n sinh s n. ồ ố ế ộ ậ ả

       ­ Đ u cu ng hoa phình to mang các b  ph n c a hoa.ầ ố ộ ậ ủ

d n t  lá đài, nh , nh y xuyên vào trung tr  c a đ  hoa   m i m u ẫ ừ ị ụ ụ ủ ế ở ỗ ấ  trung tr  đ  r t phânụ ế ấ  tán

       ­ Có th  s m r ng ho c t n t i v i qu  ể ớ ụ ặ ồ ạ ớ ả  đài đ ng trồ ưởng

       ­ C u t o gi i ph u: ít chuyên hoá, g n nh  lá dinh dấ ạ ả ẫ ầ ư ưỡng. 

đài

       ­ Ch c năng b o v  và c  b n là quy n rũ sâu b  th  ph n.ứ ả ệ ơ ả ế ọ ụ ấ

       ­ Gi i ph u: Có 3­4 l p t  bào, đôi khi ch  có hai l p ­ bi u bì trên và dả ẫ ớ ế ỉ ớ ể ưới. T  bàoế  

Nhi u cánh hoa có v t lá gi ng nh  (có th  do nh  bi n đ i thành).ề ế ố ị ể ị ế ổ

2.2.4. B  ph n sinh s n.ộ ậ ả

      G m : B  nh  (t p h p các nh ) và B  nh y (t p h p các lá noãn).ồ ộ ị ậ ợ ị ộ ụ ậ ợ

2.2.4.1. Nh ị G m: ch  nh , bao ph n (2 túi, m i túi thồ ỉ ị ấ ỗ ường có 2 ô) và trung đ i. B  nh  là t pớ ộ ị ậ  

       a). Ch  nh  Phát tri n sau bao ph n. C u t o gi i ph u: phía ngoài là bi u bì; trong 2­3ỉ ị ể ấ ấ ạ ả ẫ ể  

ít phát tri n.ể

        b). Bao ph n.  Ch a đ y h t ph n. Cách đính bao ph n có ý nghĩa quan tr ng trong hìnhấ ứ ầ ạ ấ ấ ọ  

        ­ C u t o gi i ph u bao ph n: l p bi u bì, l p c  (đ c tr ng vách dày xo n hayấ ạ ả ẫ ấ ớ ể ớ ơ ặ ư ắ  

tinh t  (2 giao t  đ c)ử ử ự

2.2.4.2. Nh y ụ  T o thành t  m t ho c nhi u lá noãn, có th  r i ho c dính v i nhau thành 1ạ ừ ộ ặ ề ể ờ ặ ớ  

       ­ V  trí c a b u trên đ : b u trên, b u dị ủ ầ ế ầ ầ ưới và b u gi a. ầ ữ

c c g n l  noãn, đ i di n v i c c bên kia là 3 t  bào đ i c c. Gi a túi phôi có 2ự ầ ỗ ố ệ ớ ự ế ố ự ữ  

       Cu ng noãn, v  noãn và phôi tâm thu c th  bào t  nên t  bào có  NST (2n). Túi phôi làố ỏ ộ ể ử ế  

3.1.Tính đ i x ng ố ứ  Là đ c tính hình thái c a hoa.ặ ủ

3.2. S p x p các thành ph n c a hoa ắ ế ầ ủ : Th ng quan tâm đ n s p x p bao hoa h n nh  vàườ ế ắ ế ơ ị  

đường xo n  c.ắ ố

        ­ Hoa x p ki u vòng xo n.ế ể ắ

3.3. Ti n khai hoa ề  S  s p x p các cánh hoa trong n ự ắ ế ụ

        ­ Ti n khai hoa c : h  đ u.ề ờ ọ ậ

        ­ Ti n khai hoa thìa: h  vang.ề ọ

4.1. Hoa th c: ứ  Vi t công th c các thành ph n c a m t hoa v i các kí hi u qui đ nh. *­hoaế ứ ầ ủ ộ ớ ệ ị  

vào ngo c đ n. G nh ngang   b u th  hi n v  trí c a b u.     ặ ơ ạ ở ầ ể ệ ị ủ ầ

4.2. Hoa đ : ồ  V  các thành phân c a m t hoa theo kí hi u chung.ẽ ủ ộ ệ

5.1. Các ki u hoa t ể ự. G m hoa t  vô h n và hoa t  h u h n.ồ ự ạ ự ữ ạ

trên

       ­ Bông n c (b p): tr c phát tri n n c to (b p ngô).ạ ắ ụ ể ạ ắ

       ­ Bông đuôi sóc: tr c chính r  xu ng (tai tụ ủ ố ượng,s i).ồ

     e). Đ u: đ u tr c cu ng hoa tròn (trinh n ).ầ ầ ụ ố ữ

     f). Đ u tr ng: đ u tr c chính hình đĩa l i (cúc, thầ ạ ầ ụ ồ ược dược)

ng n  hoa. Quá trình n  hoa, trong các b  ph n c a hoa có s  bi n đ i v  sinh lí. Trong b

2.1. Các ki u th  ph n: ể ụ ấ  t  th  ph n và giao ph n.ự ụ ấ ấ

cho h t ph n r i lên đ u nh y.ạ ấ ơ ầ ụ

       Quá trình th  tinh   th c v t h t kín có s  tham gia k t h p c a hai tinh t  (giao t  đ c)ụ ở ự ậ ạ ự ế ợ ủ ử ử ự  

v i t  bào tr ng (giao t  cái) và  nhân th  c p   g i là quá trình th  tinh kép. ớ ế ứ ử ứ ấ → ọ ụ

3.1. Quá trình th  tinh kép : ụ

      ­ H t ph n n y m mạ ấ ẩ ầ   ng ph n theo vòi phát tri n t i l  noãn. Đ ng th i 2 tinh t  hìnhố ấ ể ớ ỗ ồ ờ ử  

      ­ T i l  noãn 2 tinh t  (giao t  đ c) chui vào túi phôi : 1 tinh t  k t h p v i t  bào tr ngớ ỗ ử ử ự ử ế ợ ớ ế ứ  

 h p t  Còn 1 tinh t  k t h p nhân th  c p ợ ử ử ế ợ ứ ấ  t  bào m  n i nhũ.ế ẹ ộ

3.2. S  bi n đ i c a hoa sau th  tinh ự ế ổ ủ ụ

bào lưỡng b i. ộ

nhũ. 

phôi. 

4.2.C u t o c a h t. ấ ạ ủ ạ G m v  & nhân.ồ ỏ

    a). V  h t. Phát tri n t  v  noãn. ỏ ạ ể ừ ỏ

     ­ Có th  có m t l p v  nh  đ u ho c 2 l p v  nh  th u d u. ể ộ ớ ỏ ư ậ ặ ớ ỏ ư ầ ầ

     ­ V  có th  nh n nh i, s n sùi hay m ng nỏ ể ẵ ụ ầ ọ ước

     ­ Ngoài m t v  có 1 v t s o c a cu ng h t g i là r n h t.ặ ỏ ế ẹ ủ ố ạ ọ ố ạ

+ Áo h t:  cu ng noãn phát tri n n c b c l y h t (nhãn, v i)ạ ố ể ạ ọ ấ ạ ả

+ M ng: sinh b i mép c a l  noãn s i lên (h t th u d u)ồ ở ủ ỗ ủ ạ ầ ầ

       D a vào thành ph n d  tr  trong h t có th  chia 4ki u:ự ầ ữ ữ ạ ể ể

       a) H t g m v  và phôi ạ ồ ỏ  Đ c đi m phôi to, phân hoá t t, lá m m là c  quan d  tr  N iặ ể ố ầ ơ ữ ữ ộ  

       d) H t g m v , phôi, ngo i nhũ và n i nhũ ạ ồ ỏ ạ ộ  N i nhũ  phát tri n y u có vai trò hút, ngo iộ ể ế ạ  

         Hai ki u đ u phát tri n ph  bi n h n.ể ầ ể ổ ế ơ

      ­ V  qu  ngoài: sinh b i bi u bì vách ngoài c a b u.ỏ ả ở ể ủ ầ

      ­ V  qu  gi a: sinh b i nhu mô  vách gi a c a  b u.ỏ ả ữ ở ữ ủ ầ

      ­ V  qu  trong: sinh b i bi u bì vách trong c a b u.ỏ ả ở ể ủ ầ

1.2. Phân bi t v  qu : ệ ỏ ả  m c đ  phát tri n v  qu  khác nhau:ứ ộ ể ỏ ả

      ­ Qu  th t: v  qu  gi a có th  phát tri n, giàu ch t dinh dả ị ỏ ả ữ ể ể ấ ưỡng, m ng lạ ưới các bó d nẫ  

     ­ Qu  khô: V  qu  có th  phát tri n nh ng lúc chín  thì khô l i.ả ỏ ả ể ể ư ạ

2.1. Qu  đ n:ả ơ G m qu  th t và qu  khô.ồ ả ị ả

       Là m t qu  độ ả ược sinh b i m t hoa có m t ho c nhi u lá noãn dính li n nhau.ở ộ ộ ặ ề ề

         ­ Qu  dĩnh (thóc): là qu  khô có v  qu  dính v i v  h t.ả ả ỏ ả ớ ỏ ạ

         ­ Qu  lo i c i: là qu  khô t  m  có 2 lá noãn v i 2 ô, chín m  b ng 4 k  n t. (Quả ạ ả ả ự ở ớ ở ằ ẽ ứ ả 

2.2. Qu  kép ả

2.3.Qu  ph c (qu  t , qu  gi ) ả ứ ả ụ ả ả

         Là qu  sinh ra t  m t c m hoa. Tham gia hình thành qu  còn có các thành ph n c aả ừ ộ ụ ả ầ ủ  

         ­ Đ  l i: mít, dâu t m          ­ Đ  lõm: sung, v ế ồ ằ ế ả

2.4. Qu  có áo h t ả ạ  Là qu  đ n đ c bi t có m t lá noãn, có cu ng noãn phát tri n ôm l yả ơ ặ ệ ộ ố ể ấ  

        H C PH N II. PHÂN LO I TH C V TỌ Ầ Ạ Ự Ậ

chính c  th  th c v t .ơ ể ự ậ

1.1. Ph ươ ng pháp hình thái so sánh: Là phương pháp kinh đi n, d a trên vi c so sánhể ự ệ  

( Hình thái c  quan sinh s n ít bi n đ i h n dơ ả ế ổ ơ ưới tác đ ng c a đi u ki n môi trộ ủ ề ệ ườ  ng

1.2. Ph ươ ng pháp gi i ph u: ả ẫ  Phương pháp này ch m h n phậ ơ ương pháp hình thái so 

h n.ơ

1.3. Ph ươ ng pháp bào t  ph n hoa:  ử ấ Nghiên c u bào t  và h t ph n đ c bi t hình tháiứ ử ạ ấ ặ ệ  

v  h t ph n.ỏ ạ ấ

1.4. Ph ươ ng pháp t  bào: ế  D a trên lý lu n các th c v t thân thu c nhau có c u t oự ậ ự ậ ộ ấ ạ  

1.5. Ph ươ ng pháp hoá sinh: Ch ng minh s  g n gũi gi a các loài d a vào s n ph mứ ự ầ ữ ự ả ẩ  

Cà phê­ Coffein

1.6. Ph ươ ng pháp nuôi c y: ấ  Được s  d ng trong nghiên c u n m, t o và vi khu nử ụ ứ ấ ả ẩ  

trường ch n l c.ọ ọ

1.7. Ph ươ ng pháp phát tri n cá th : ể ể  D a trên s  nghiên c u các giai đo n phát tri nự ự ứ ạ ể  

2.1. Ph ươ ng pháp đ a lý th c v t: ị ự ậ  Nghiên c u khu phân b  c a th c v t vì các loàiứ ố ủ ự ậ  

s  phát tri n c a loài.ử ể ủ

2.2. Ph ươ ng pháp sinh thái: Có ý nghĩa l n trong s  nghiên c u s  bi n d  c a loài doớ ự ứ ự ế ị ủ  

2.3. Ph ươ ng pháp th c v t qu n th  (đ a th c v t): ự ậ ầ ể ị ự ậ  Nghiên c u s  phát tri n c a loàiứ ự ể ủ  

1. Đ n v  phân lo i ơ ị ạ

cách ly v i các loài khác b i s  khó k t h p v i nhau v  m t sinh s n h u tính”ớ ở ự ế ợ ớ ề ặ ả ữ

      1.2. Các đ n v  dơ ị ưới loài

đ nh.ị

 Vi c phân chia các đ n v  trên loài mang tính ch t ch  quan c a t ng tác gi  vì b cệ ơ ị ấ ủ ủ ừ ả ậ  

bi n đ i nhi u.ế ổ ề

­ Th p h n + ti p đ u ng  ấ ơ ế ầ ữ sub­

­ Cao h n + ti p đ u ng  ơ ế ầ ữ super­

nh m bi u th  các khái ni m v  nh ng đ i tằ ể ị ệ ề ữ ố ượng c a nó và v  m i quan h  tủ ề ố ệ ương h  c aỗ ủ  

qua các th i k  đ i h i qu c t  h p v  th c v t mà các nhà th c v t h c đã th ng nh t bãiờ ỳ ạ ộ ố ế ọ ề ự ậ ự ậ ọ ố ấ  

      2.1. Cách g i tên loàiọ

Tên loài là m t t  h p g m 2 t  trong đó t  th  nh t ch  tên chi độ ổ ợ ồ ừ ừ ứ ấ ỉ ược vi t hoa, đó làế  

Thân r  có ch t màu Curcuminễ ấ

      Tên tác giả

T  th  2 là tính ng  ch  loài đừ ứ ữ ỉ ược vi t thế ường t  th  hai không đừ ứ ượ ặ ạc l p l i tên chi, 

nigrum; Helleborus niger). N u là danh t  ch  tên, tên m t nế ừ ỉ ộ ước ho c đ a phặ ị ương thì ph iả  

Chinensis: Trung qu c      ố Vulgaris: M c ph  bi n ọ ổ ế

      2.2. Tên các b c dậ ưới loài 

vi t t t hay không) và m t tính ng  ch  dế ắ ộ ữ ỉ ưới loài (varietas vi t t t là var.;  ế ắ forma vi t t t làế ắ  f.) sau đó là m t tính ng  ch  dộ ữ ỉ ưới loài

Th  Lúa n p ứ ế Oryza sativa L. var. glutinosa Tanaka

Có nhi u quan đi m khác nhau ề ể

B c th p ậ ấ

­ G m nh ng th c v t nguyên thu  nh t và xu t hi n s m nh t trên trái đ t. C  thồ ữ ự ậ ỷ ấ ấ ệ ớ ấ ấ ơ ể 

­Trong sinh s n h u tính h p t  tr c ti p phát tri n thành c  th  ch  không tr i quaả ữ ợ ử ự ế ể ơ ể ứ ả  

 C  th  nh  bé 80A­2500A, ch  bi u hi n s ng khi ký sinh (không sinh s n trong môiơ ể ỏ ỉ ể ệ ố ả  

C u t o c  th  đ n gi n:ấ ạ ơ ể ơ ả

      ­ Có c u t o t  bào song ch a có nhân đi n hình.      ấ ạ ế ư ể        

gi i vi sinh v t r t đa d ng và phong phú t n t i trong t t c  các môi trớ ậ ấ ạ ồ ạ ấ ả ường s ng. H u h tố ầ ế  

vi khu n đ u có kích thẩ ề ướ ấc r t nh  bé  1­10 nm và có c u t o r t đ n gi n g m m t t  bào,ỏ ấ ạ ấ ơ ả ồ ộ ế  

         ­ Nhi u vi khu n có th  chuy n đ ng nh  roi, s  có m t c a roi, s  lề ẩ ể ể ộ ờ ự ặ ủ ố ượng và cách s pắ  

         ­ Sinh s n b ng phân đôi t  bào (tr c phân), trong đi u ki n b t l i m t s  vi khu n cóả ằ ế ự ề ệ ấ ợ ộ ố ẩ  

­ Có ch a nhi u men trong c  th  có tác d ng đi u hoà s  trao đ i ch t, m t s  cóứ ề ơ ể ụ ề ự ổ ấ ộ ố  

và k  khí (không b t bu c và b t bu c)ị ắ ộ ắ ộ

  Ch t h u cấ ữ ơ       

      Th c v t      Vi khu n, N m, ự ậ ẩ ấ

       Ch t vô cấ ơ

màu s c và s  phân b  c a khu n l c, tính ch t và s n ph m do vi khu n đó ti t ra.ắ ự ố ủ ẩ ạ ấ ả ẩ ẩ ế

Đượ ử ục s  d ng đ  s n xu t b , forma, d m ể ả ấ ơ ấ

Dùng đ  x  lý nể ử ước th i, x  lý rác ả ử

màu thì là gram (­)

H u h t c  th  t o lam là đ n bào ho c t p đoàn ho c đa bào d ng s i. T  bào ch aầ ế ơ ể ả ơ ặ ậ ặ ạ ợ ế ư  

đo n).ạ

M t s  có kh  năng c ng sinh v i n m t o thành đ a y.ộ ố ả ộ ớ ấ ạ ị

Nhi u loài có kh  năng c  đ nh nit ề ả ố ị ơ

Ph n l n s ng   nầ ớ ố ở ước ng t ho c n i bùn l y  m ọ ặ ơ ầ ẩ ướt. 

       Anabaena azollae Strasb.

       Oscillatoria agardhii Gomont

       Spirulina platensis (Nordst.) Geitler

       Nostoc planctonicum Foretzsky et Tschernov

mang c  đ c đi m gi ng đ ng v t và th c v t.ả ặ ể ố ộ ậ ự ậ

       Ăn được các m nh ch t h u c  ả ấ ữ ơ

      Màng Cellulo ho c Pectin.ặ

       S n ph m d  tr  là Gluxit.ả ẩ ự ữ

13.000­20.000 loài

tr  là tinh b t.ữ ộ

Chlorella sp.: C  th  đ n bào hình c u sinh s n m nh và phân b  r ng, m t s  đơ ể ơ ầ ả ạ ố ộ ộ ố ượ  c

Cladophora glomerata Kuetz. (Rong lông c ng l n) S ng đứ ợ ố ược c    nả ở ước ng t vàọ