Mạch điện cơ bản trên ô tô

CÁCH GHÉP ẮC QUYGHÉP NỐI TIẾP - Thường gặp trên các xe tải sử dụng nguồn 24V - Điện áp ắc quy tăng lên - Dung lượng không thay đổi VATC AUTO TRAINING... DÂY ĐIỆN TRÊN Ô TÔĐẶC ĐIỂM - Dẫn

MẠCH ĐIỆN CƠ BẢN

VATC AUTO TRAINING

Sơ đồ mạch điện là gì?

Mạch điện

Nguồn: Ắc quy, pin, …

Phần tử bảo vệ: rờ le, cầu chì, …

Phần tử điều khiển: công tắc, hộp điều khiển,…Tải: Mô tơ, bóng đèn, còi, kim phun, …

Phần tử dẫn: dây dẫn, giắc nối, thân xe, …

VATC AUTO TRAINING

KIỂM TRA ẮC QUY

Thiết bị kiểm tra ắc quy

Đo điện áp ắc quy

Quan sát mắt thăm bình

- Kiểm tra ắc quy dựa vào màu sắc

trên mắt thăm bình

- Kiểm tra mực dung dịch

- Đo điện áp của ắc quy khi không

tải (12,6V) và điện áp khi khởi

BẢO DƯỠNG ẮC QUY

NƯỚC HAY AXIT??

VATC AUTO TRAINING

CÁCH GHÉP ẮC QUY

GHÉP SONG SONG

- Thường dùng khi cứu hộ, kích bình

- Điện áp ắc quy không đổi

- Dung lượng ắc quy tăng lên

VATC AUTO TRAINING

CÁCH GHÉP ẮC QUY

GHÉP NỐI TIẾP

- Thường gặp trên các xe tải sử dụng

nguồn 24V

- Điện áp ắc quy tăng lên

- Dung lượng không thay đổi

VATC AUTO TRAINING

LƯU Ý AN TOÀN

- Lưu ý: Tuyệt đối không để dương (+) và (-)

chạm trực tiếp với nhau

- Khi tháo ắc quy nên tháo cực âm trước

DÂY ĐIỆN TRÊN Ô TÔ

ĐẶC ĐIỂM

- Dẫn điện tốt hơn - cách điện tốt hơn

- Chịu được điều kiện làm việc khắc nghiệt

- Tùy thuộc vào công suất của tải điện mà

chọn dây điện có kích thước hợp lý

- Dây điện trên ô tô thường có nhiều màu sắc

VATC AUTO TRAINING

Nối dây điện

B1 Tuốt dây điện và làm sạch mối nối B2 Nối dây điện

B4 Băng cách điện B3 Hàn dây điện

VATC AUTO TRAINING

ĐIỂM NỐI MASS

Cực âm của ắc quy được kết nối với khung kim loại

của xe Đồng nghĩa với phần kim loại trên toàn bộ

khung xe cũng là cực âm

Thay vì phải dùng dây điện nối hai cực của tải điện

đến hai cực của ắc quy, ta chỉ cần cấp điện dương cho

tải và điện âm được nối và khung xe Điều này giúp

tiết kiệm một lượng lớn dây điện trên ô tô

Khi dây dẫn mang điện dương bị chạm vào sườn cũng

đồng nghĩa với cực âm và dương chạm lại với nhau

gây hiện tượng chạm cháy rất nguy hiểm

VATC AUTO TRAINING

Chức năng: nối dây điện với dây điện, với các chi tiết

khác trên mạch điện, chia hoặc gộp dây điện

Một cụm giắc nối có thể có một, hai hay nhiều dây điện

Một số hư hỏng: tiếp xúc không tốt, sự ăn mòn hóa

Sửa chữa giắc nối

Dụng cụ tháo giắc Tháo khóa giắc

Mở khóa lưỡi gà Rút dây điện và giắc hỏng ra Thay thế giắc phù hợp

VATC AUTO TRAINING

Phần tử điều khiển

VATC AUTO TRAINING

TẢI ĐIỆN

Còi (kèn)

Mô tơ phun nước

VATC AUTO TRAINING

CẦU CHÌ

HÌNH ẢNH THỰC TẾ KÝ HIỆU TRÊN SƠ ĐỒ

VATC AUTO TRAINING

U A =12V

Cháy công tắc

Đứt cầu chì

12V60W 12V60W

Công tắc ON

VATC AUTO TRAINING

điện tối đa màu cầu chì có

Một số loại cầu chì

VATC AUTO TRAINING

Nguyên lý hoạt động

- Không có sự cố: Cầu chì giống

như dây dẫn, cho dòng điện

đi qua

- Khi có sự cố: Cầu chì bị nóng

chảy, làm hở mạch nên bảo

vệ được các thiết bị điện

7,5A

K

C B

Vị trí của cầu chì

- Cầu chì được lắp càng gần dương càng tốt

- Trên xe, Cầu chì được lắp ở những vị trí dễ kiểm tra và tổ hợp lại thành 1 cụm gọi là hộp cầu chì (Fuse box)

- Hộp cầu chì thường đặt gần ắc quy, công tắc máy

VATC AUTO TRAINING

Kiểm tra cầu chì

Dùng đèn thử kiểm tra cầu chì

Dùng dùng VOM để kiểm tra cầu chì

VATC AUTO TRAINING

- 2 bóng đèn có thông số 12V60W mắc song song

Tính cường độ dòng điện qua công tắc K khi hay đèn

hoạt động bình thường

Từ thông số 12V60W, ta tính được cường độ

𝑼 = 𝟔𝟎

𝟏𝟐 = 5A.

Do hai bóng đèn mắc song song nên ta tính được

DÒNG LỚN CÓ THỂ LÀM CHÁY TIẾP ĐIỂM

CÔNG TẮC

VATC AUTO TRAINING

RỜ LE

CHỨC NĂNG:

- Rơ le là thiết bị điện có chức năng bảo vệ công tắc

- Rơ le giúp giảm cường độ dòng điện qua công tắc mà vẫn

đảm bảo dòng điện cho tải hoạt động

- Thường dùng trong các mạch:

+ Mạch sử dụng tải công suất lớn: Đề, quạt, xông, …

+ Mạch đảo chiều mô tơ: Nâng kính, gập gương, chỉnh

ghế, …

+ Mạch thay đổi tốc độ, cường độ hoạt động của tải điện:

Đèn pha – côt, tốc độ quạt, tốc độ mô tơ, …

VATC AUTO TRAINING

bị điều khiển

VATC AUTO TRAINING

Ký hiệu – phân loại

Rờ le 4 chân thường mở

Rờ le 4 chân thường đóng

Rờ le 6 chân

Có nhiều cách phân loại rờ le, trong lĩnh vực điện

ô tô thường phân loại theo số chân của rơ le

Rờ le 4 chân là loại sử dụng phổ biến nhất

Bên cạnh đó rờ le 5 chân 2 cặp tiếp điểm cũng

được sử dụng trên nhiều hệ thống

Rơ le 5 chân gồm:

+ Cuộn dây: chân 1, 2

+ Tiếp điểm chung (C): chân 3

+ Tiếp điểm thường đóng (N.C): chân 5

+ Tiếp điểm thường hở (N.O): chân 4

VATC AUTO TRAINING

Kiểm tra rờ le

1 Xác định các chân rờ le: Có thể dựa và ký

hiệu, màu sắc, kích thước chân hoặc đo điện

trở của các cặp chân

2 Cấp nguồn cho cuộn dây

3 Đo thông mạch tiếp điểm

Lưu ý:

- Có thể kiểm tra nhanh bằng cách thay đổi rờ le

cho nhau

- Đối với những hệ thống tải công suất cao, cần

thử rơ le với tải điện để đảm bảo chính xác

MẠCH ĐIỆN DÙNG RỜ LE

Lamp 10A

Lamp SW Accu

Bóng đèn

Rờ le

VATC AUTO TRAINING

Lamp 10A

Lamp SW Accu

Lamp 10A

Lamp SW Accu

Lamp 10A

Lamp SW Accu

Hộp của chì thông minh ( Smart Junction Box )

Trên các xe hiện đại có sử dụng hộp cầu chì

thông minh tích hợp xử lý nhiều tính năng:

- Nhận tín hiệu từ công tắc truyền đến BCM

- Nhận lệnh từ BCM điểu khiển các đèn thông

qua IPS và gửi tín hiệu hoạt động đó về BCM

- Nhận lệnh từ BCM điều khiển các relay

- Phát hiện và ngắt dòng rò

VATC AUTO TRAINING

Hộp của chì thông minh ( Smart Junction Box )

In panel Junction Box = Power Board + Fuse

Hộp của chì thông minh ( Smart Junction Box )

rơ le trong mạch điện thông thường

ARISU là tên của hệ thông IPS 4 kênh

VATC AUTO TRAINING

Hở mạch Không có dòng (I<1A)

IPS

IPS

IPS

IPS

Phát hiện dòng điện quá nhỏ

Các đèn khác hoạt động dự phòng (nháy nhanh)

VATC AUTO TRAINING

Chức năng phát hiện quá dòng

HỘP CẦU CHÌ THÔNG THƯỜNG HỘP CẦU CHÌ THÔNG MINH

PCL - Programmed Current Load

4) Ngắt điện khi phát hiện quá dòng

VATC AUTO TRAINING

HỘP CẦU CHÌ THÔNG MINH

Chức năng cơ bản: Thay thế chức năng cơ

bản của cầu trì trong hộp cầu chì và bảo vệ

dây dẫn điện

Hoạt động của PCL: Tính toán dòng điện qua

đèn và tự động ngắt dòng nếu hiện tượng

quá dòng xuất hiện

Thời gian cắt dòng: Khoảng 300ms

Chức năng phát hiện quá dòng

VATC AUTO TRAINING

ĐỌC SƠ ĐỒ MẠCH ĐIỆN

VATC AUTO TRAINING

ĐỌC SƠ ĐỒ MẠCH ĐIỆN THỰC TẾ

Muốn sửa chữa hệ thống điện trên ô tô bạn phải “đọc” được sơ đồ mạch điện thực tế của xe.

VATC AUTO TRAINING

2 Hiểu được các chú thích trên mạch điện

Chú thích vị trí

VATC AUTO TRAINING

3 Nguyên lý mạch điện

ĐỌC SƠ ĐỒ MẠCH ĐIỆN THỰC TẾ

- Hệ thống gì? Hệ thống đó hoạt động thế nào?

- Tải điện chính là gì?

- Nguồn dương ở đâu? Mass ở đâu?

- Tải điện đã có dương hay mass? Chi tiết nào cấp dương/mass cho tải?

- Cơ cấu điều khiển là gì? Công tắc hay hộp điều khiển? Cơ cấu điều khiển hoạtđộng thế nào?

- Đâu là tín hiệu đầu vào? Đâu là tín hiệu đầu ra?

- Đọc được giá trị điện áp/dạng tín hiệu tại 1 điểm ứng với một điều kiện nào đó

VATC AUTO TRAINING

Ví dụ: Turn signal & Hazard warning light

VATC AUTO TRAINING

4 Xác định giắc và chân giắc

ĐỌC SƠ ĐỒ MẠCH ĐIỆN THỰC TẾ

Cực của giắc cái Cực của giắc đực

Giắc cái Giắc đực

Giắc cái Giắc đực 3

Giắc BB1 Chân số 3

1

6 7

12

VATC AUTO TRAINING

5 Xác định vị trí chi tiết

ĐỌC SƠ ĐỒ MẠCH ĐIỆN THỰC TẾ

VATC AUTO TRAINING

5 Đấu nối mạch điện sử dụng rờ le

6 Đo kiểm bắt bệnh mạch điện

7 Hướng dẫn đọc mạch điện cơ bảnVATC AUTO TRAINING

VATC AUTO TRAINING